Nikola Iločki: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 2: Linia 2:
  
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
−
|poprzednik        = [[Bánfi István]]
+
|poprzednik        = [[Garai Dezső]]
−
|gl_članak_funkcija = [[Przywódca Seklerów]]<br>(1442-1450)
+
|gl_članak_funkcija = [[Ban Maczwy]]<br />(1438-1458)
−
|współrządzący      =
+
|następca          = [[Maróti László]]
−
|następca          = [[Hunyadi János]]
 
 
}}
 
}}
−
 
−
 
  
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
Linia 18: Linia 15:
  
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
−
|poprzednik        = [[Kanizsai Miklós]]
+
|poprzednik        = [[Bánfi István]]
−
|gl_članak_funkcija = [[Wojewoda Siedmiogrodu]]<br>(1462-1465)
+
|gl_članak_funkcija = [[Przywódca Seklerów]]<br>(1442-1450)
−
|współrządzący      = [[Dengelegi Pongrác János]]
+
|współrządzący      =  
−
|następca          = [[Szentgyörgyi Zsigmond]]<br>[[Szentgyörgyi János]]<br>[[Ellerbach Bertold]]
+
|następca          = [[Hunyadi János]]
 
}}
 
}}
  
−
 
−
{{Redoslijed|
 
−
|poprzednik        = <small>1. </small>Garai Dezső<br><small>2. </small>Szilágyi Mihály
 
−
|gl_članak_funkcija = [[Ban Maczwy]]<br />(1438-1458)<br>(1458-1473)
 
−
|następca          = <small>1. </small>Maróti László<small>2. </small>Hédervári Imre
 
−
}}
 
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Ivan Marcali]]
 
|poprzednik        = [[Ivan Marcali]]
Linia 36: Linia 27:
 
|następca          = [[Pavao Špirančić]]
 
|następca          = [[Pavao Špirančić]]
 
}}
 
}}
 +
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Szilágyi Mihály]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Ban Maczwy]]<br />(1458-1473)
 +
|następca          = [[Hédervári Imre]
 +
}}
 +
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Kanizsai Miklós]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Wojewoda Siedmiogrodu]]<br>(1462-1465)
 +
|współrządzący      = [[Dengelegi Pongrác János]]
 +
|następca          = [[Szentgyörgyi Zsigmond]]<br>[[Szentgyörgyi János]]<br>[[Ellerbach Bertold]]
 +
}}
 +
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[xxx]]  
 
|poprzednik        = [[xxx]]  
Linia 49: Linia 54:
 
  |urzędnik          = Újlaki Miklós<br>Nikola Iločki  
 
  |urzędnik          = Újlaki Miklós<br>Nikola Iločki  
 
  |imiona            =  
 
  |imiona            =  
−
  |tytulatura        = Palatyn Węgier
+
  |tytulatura        = Ban Maczwy, Wojewoda Siedmiogrodu, Przywódca Seklerów, Ban Slawonii
−
  |grafika          = Ladislaus I Kán seal 1236.jpg
+
  |grafika          =  
−
  |opis grafiki      = Pieczęć László I Kána (1236)
+
  |opis grafiki      =  
 
  |herb              =  
 
  |herb              =  
 
  |opis herbu        =  
 
  |opis herbu        =  
Linia 57: Linia 62:
 
  |opis faksymile    =  
 
  |opis faksymile    =  
 
  |dewiza            =  
 
  |dewiza            =  
−
  |1. tytuł          = [[Palatyn Węgier]]
+
 
−
  |1. od            = 1242
+
  |1. tytuł          = [[Ban Maczwy]]
−
  |1. do            = 1245
+
  |1. od            = <small>(1) </small>1438, <small>(2) </small>1458
 +
  |1. do            = <small>(1) </small>1458, <small>(2) </small>1473
 
  |1. powołanie      =  
 
  |1. powołanie      =  
−
  |1. poprzednik    = [[Buzád-Hahót II. Arnold]]
+
  |1. poprzednik    = <small>1. </small>[[Garai Dezső]]<br><small>2. </small>[[Szilágyi Mihály]]
−
  |1. następca      = [[Türje II. Dénes]]
+
  |1. następca      = <small>1. </small>[[Maróti László]]<br><small>2. </small>[[Hédervári Imre]
  
−
  |2. tytuł          = [[Ban Slawonii]]
+
  |2. tytuł          = [[Wojewoda Siedmiogrodu]]
−
  |2. od            =  
+
  |2. od            = <small>(1) </small>1441, <small>(2) </small>1462
−
  |2. do            =  
+
  |2. do            = <small>(1) </small>1458, <small>(2) </small>1465
 
  |2. powołanie      =  
 
  |2. powołanie      =  
−
  |2. poprzednik    =  
+
  |2. poprzednik    = <small>1. </small>[[Kusalyi Jakcs Mihály]]<br>[[Kusalyi Jakcs László]]<br><small>2. </small>[[Kanizsai Miklós]]
−
  |2. następca      =  
+
  |2. następca      = <small>1. </small>[[Bebek III. Imre]]<br><small>2. </small>[[Szentgyörgyi Zsigmond]]<br>[[Szentgyörgyi János]]<br>[[Ellerbach Bertold]]
 +
 
 +
|3. tytuł          = [[Przywódca Seklerów]]
 +
|3. od            = 1442
 +
|3. do            = 1450
 +
|3. powołanie      =
 +
|3. poprzednik    = [[Bánfi István]]
 +
|3. następca      = [[Hunyadi János]]
 +
 
 +
|4. tytuł          = [[Ban Slawonii]]
 +
|4. od            = 1457
 +
|4. do            = 1463
 +
|4. powołanie      =
 +
|4. poprzednik    = [[Ivan Marcali]]
 +
|4. następca      = [[Pavao Špirančić]]
 +
 
 +
|5. tytuł          = [[Ban Bośni]]
 +
|5. od            = 1471
 +
|5. do            = 1477
 +
|5. powołanie      =
 +
|5. poprzednik    =
 +
|5. następca      =  
  
−
  |ród              = [[Kán]]
+
  |ród              = [[Újlaki]]
−
  |pochodzenie      = węgierskie
+
  |pochodzenie      = węgierskie ???
−
  |państwo          = Chorwacja w unii<br>personalnej z Węgrami ???
+
  |państwo          = [[Królestwo Chorwacji]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Węgier]]
−
  |data urodzenia    =  
+
  |data urodzenia    = 1410
−
  |miejsce urodzenia =  
+
  |miejsce urodzenia = 1477
 
  |data śmierci      =  
 
  |data śmierci      =  
 
  |miejsce śmierci  =  
 
  |miejsce śmierci  =  

Wersja z 12:01, 22 paź 2019

Za: Nikola Iločki

Poprzednik: Ban Maczwy
(1438-1458) 		Następca:
Garai Dezső Maróti László
Poprzednik: Wojewoda Siedmiogrodu
(1441–1458 )
Współrządzący:
Hunyadi János 		Następca:
Kusalyi Jakcs Mihály
Kusalyi Jakcs László		 Bebek III. Imre
Poprzednik: Przywódca Seklerów
(1442-1450) 		Następca:
Bánfi István Hunyadi János
Poprzednik: Ban Slawonii
(1457-1463)
Współrządzący:
Jan Vitovec 		Następca:
Ivan Marcali Pavao Špirančić

{{Redoslijed| |poprzednik = Szilágyi Mihály |gl_članak_funkcija = Ban Maczwy
(1458-1473) |następca = [[Hédervári Imre] }}

Poprzednik: Wojewoda Siedmiogrodu
(1462-1465)
Współrządzący:
Dengelegi Pongrác János 		Następca:
Kanizsai Miklós Szentgyörgyi Zsigmond
Szentgyörgyi János
Ellerbach Bertold
Poprzednik: Ban Bośni
(1471-1477) 		Następca:
xxx yyy


{{Urzędnik infobox

urzędnik = Újlaki Miklós
Nikola Iločki 		imiona = tytulatura = Ban Maczwy, Wojewoda Siedmiogrodu, Przywódca Seklerów, Ban Slawonii grafika = opis grafiki = herb = opis herbu = faksymile = opis faksymile = dewiza = 1. tytuł = Ban Maczwy 1. od = (1) 1438, (2) 1458 1. do = (1) 1458, (2) 1473 1. powołanie = 1. poprzednik = 1. Garai Dezső
2. Szilágyi Mihály 		1. następca = 1. Maróti László
2. [[Hédervári Imre] 		2. tytuł = Wojewoda Siedmiogrodu 2. od = (1) 1441, (2) 1462 2. do = (1) 1458, (2) 1465 2. powołanie = 2. poprzednik = 1. Kusalyi Jakcs Mihály
Kusalyi Jakcs László
2. Kanizsai Miklós 		2. następca = 1. Bebek III. Imre
2. Szentgyörgyi Zsigmond
Szentgyörgyi János
Ellerbach Bertold 		3. tytuł = Przywódca Seklerów 3. od = 1442 3. do = 1450 3. powołanie = 3. poprzednik = Bánfi István 3. następca = Hunyadi János 4. tytuł = Ban Slawonii 4. od = 1457 4. do = 1463 4. powołanie = 4. poprzednik = Ivan Marcali 4. następca = Pavao Špirančić 5. tytuł = Ban Bośni 5. od = 1471 5. do = 1477 5. powołanie = 5. poprzednik = 5. następca = ród = Újlaki pochodzenie = węgierskie ??? państwo = Królestwo Chorwacji
w unii personalnej
z Królestwem Węgier 		data urodzenia = 1410 miejsce urodzenia = 1477 data śmierci = miejsce śmierci = przyczyna śmierci = miejsce spoczynku = ojciec = matka = rodzeństwo = 1. związek = 1. związek z = 1. związek od = 1. związek do = 1. dzieci = odznaczenia = commons = wikiźródła = wikicytaty =

}}

Plik:Nikola Iločki.jpg
Nadgrobni spomenik Nikole Iločkoga u franjevačkoj crkvi u Iloku

Nikola Iločki (mađ. Újlaki Miklós) (1410. - 1477.), hrvatsko-mađarski velikaš, ban "cijele Slavonije" (totius Sclavoniae) od 1457. do 1463. i kralj Bosne 1471. - 1477., doživotni knez Teočaka i ban Mačve. Iz hrvatske je plemenitaške obitelji Iločkih.

Sin je Ladislava Iločkog, mačvanskog bana i Ane Stiboriczi, kćeri Stibora, sedmogradskog vojvode. Otac mu je umro još dok je bio malo dijete. Nikola je imao četvoricu braće: Ivana, Stjepana, Petra i Pavla.

Kad je kralj Albert umro 1439., Nikola je poduprio njegovu udovicu Elizabetu Luksemburšku kad se borila da bi osigurala krunu sv. Stjepana za svog sina Ladislava V. Posmrtnog. Za nagradu ga je proglasila vitezom. Uskoro je stao na stranu Vladislava I. Jagelovića (kod Poljaka Vladislav III.) te ušao u savez s Jankom Hunjadijem. Kad je postao kraljem Ugarske, Vladislav je Nikoli i Hunjadiju dao velike ovlasti, postavivši ih položaj sedmogradskog vojvode obnašati zajedno.[1]

Nikola Iločki bio je najpoznatiji gospodar grada Iloka, bogati, moćni i utjecajni hrvatsko-ugarski velikaš i pretendent na kraljevsku krunu, ban Hrvatske, Slavonije i Mačve, prior vranski, vojvoda sedmogradski[2], palatin ugarski, te kralj Bosne od 1471. do svoje smrti. Naslov bosanskog kralja za kojim je žudio dobio je 1471. od Matije Korvina. Uz banovine Hrvatsku i Slavoniju, kao i ključ svih gradova vranskog priorata; umro je kao bosanski 'kralj u izgnanstvu' u Hrvatskoj 1477. godine prije oslobođenja Bosne od osmanske vladavine i bez nasljednika; "protukralj Bosne" nakon kojega umire i ideja o Bosanskom Kraljevstvu.

Za njegove vladavine Ilok je proživljavao svoje „zlatno doba“, a gradska je jezgra utvrđena zidinama koje su velikim dijelom očuvane i danas. Nikola je također obnovio i nadogradio franjevački samostan i crkvu sv. Petra iz 14. stoljeća, koja je kasnije posvećena sv. Ivanu Kapistranu. Imao je ugled velikog junaka i proslavio se u službi četiri kralja: Albrechta (Alberta) Austrijskog, Vladislava I. Varnenčika Jagelovića, Ladislava "posmrtnog" (posthumusa) i Matijaša Korvina.

Naslijedio ga je sin Lovro (1459. - 1524.), posljednji izdanak obitelji.

Jedan od pradjedova Nikole Iločkog bio je Nikola Kont, vlasnik orahovičkog vlastelinstva i praotac velikaške loze Iločkih, koji je obnašao visoku dužnost palatina na kraljevskom dvoru.[3]

Nikolin srebrni dinar

Kao i svaki drugi velikaš i kralj, tako je i Nikola Iločki kovao svoj vlastiti novac, i to upravo u Iloku, u sklopu srednjovjekovnog grada. Novac je vrijedan i zanimljiv i po tome što se na njemu pojavljuju neki od najstarijih tragova i elemenata današnjeg hrvatskog grba – crveno-bijelih polja.

Przypisy

  1. ↑ Engel, Pál; Pálosfalvi, Tamás (2005.). The realm of St. Stephen: a history of medieval Hungary, 895-1526. I.B.Tauris. ISBN 1-85043-977-X. 
  2. ↑ Hrvatska franjevačka provincija sv. Ćirila i Metoda Župa sv. Ivana Kapistrana - Svetište
  3. ↑ Vjesnik Arheološkog muzeja u Zagrebu, sv.13 br.1 ožujak 1914. Gjuro Szabo: Orahovičke gradine
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Nikola_Iločki&oldid=7855”