Mog

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Poprzednik: Sędzia królewski (1185-1186) Następca: Charena Miskolc Domokos Poprzednik: Palatyn Królestwa Węgier (1192-1193} Następca: Tamás Ézsau Poprzednik: Palatyn Królestwa Węgier (1198-1199) Następca: Tamás Ézsau Poprzednik: Palatyn Królestwa Węgier (1206) Następca: Miklós (palatyn) Győr I. Csépán Mog, także Moch lub Mok (* nieznana, † po 1210), węgierski wielmoża, trzykrotny palatyn. Mog, also Moch or Mok (died after 1210) was a powerful Hungarian lord in the Kingdom of Hungary, who served as Palatine of Hungary three times. Rodzina Jego pochodzenie jest nieznane, podobnie jak przodkowie; historycy Mór Wertner i Paweł Engel przypisali go do klanu Hont-Pázmány jako syna Jakó Hont-Pázmány z gałęzi Födémes, podczas gdy Attila Zsoldos argumentował, że palatyn Mog był identyczny z Mogiem z rodu Csanád, którego syn Michał jest wymieniony w karcie w 1237 roku. Mog miał dziecko ze swoją nieznaną z imienia żoną. His origin and ancestry is uncertain; historians Mór Wertner and Pál Engel assigned him to the Hont-Pázmány clan as the son of Jakó Hont-Pázmány from the Födémes branch, while Attila Zsoldos argued it is also considerable that Palatine Mog was identical with Mog from the gens Csanád whose son Michael is mentioned by a charter in 1237. Mog had a child from his unidentified wife. Kariera Mog był lojalnym stronnikiem króla Węgier Beli III. Zobowiązał się wziąć udział w krucjacie do Ziemi Świętej, ale pozwolono mu odroczyć wypełnienie swojego ślubu. Służył jako sędzia królewski między 1185 a 1186. Został mianowany ispánem komitatu Nyitra w 1188 r. Na początku stał się palatynem nawet za rządów Béli III, zapewne w latach 1192–1193, jednak zgodnie z nieautentycznymi królewskimi przywilejami, był nim już w 1188 r., a także został wymieniony jako palatyn na fałszywym dyplomie wydanym w 1194 r. Oprócz tego wysokiego stanowiska Mog działał również jako ispán komitatu Bács między 1192 a 1193. W ten sposób był pierwszym znanym palatynem, który oprócz godności otrzymał także ispánat. Mog was a loyal supporter of Béla III of Hungary. He had pledged to participate in a crusade to the Holy Land, but he had been allowed to defer the fulfillment his vow. He served as Judge royal () between 1185 and 1186. He was appointed ispán of Nyitra County in 1188. He became Palatine at first even the reign of Béla III, assuredly from 1192 to 1193, however according to non-authentic royal charters he already held the office from 1188 and was also mentioned as Palatine in a false diploma issued in 1194. Beside that high-rank position, Mog also functioned as ispán of Bács County between 1192 and 1193. Thus he was the first known incumbent Palatine who also received an ispánate in addition to the dignity. Jego pierwsza kadencja jako palatyna odzwierciedlała rozwój funkcji tego stanowiska; łacińska fraza „comes” przywiązana na stałe do tytułu urzędu, termin „palatinus” stopniowo zmieniał się na rzeczownik w następnych dziesięcioleciach. Według statutu wydanego przez diecezję Veszprém w 1192 r. palatyn Mog działał jako sędzia w dwóch procesach ziemskich Haholda II, który oskarżył pewnego Parisa o wywłaszczenie części majątku Haholda. Drugi proces odbył się między Haholdem a udvornici z komitatu Zala. W obu przypadkach Mog orzekł na korzyść Haholda. Jest to pierwsze źródło, gdy palatyn uznał, że nie ma specjalnych rozkazów od króla. Jest zatem wysoce prawdopodobne, że podczas pierwszej kadencji Mog mógł na stałe ustanowić niezależną ławę sądów palatyńskich. Sądowa rola szczególnej obecności została przekształcona na stanowisko sędziego królewskiego, w wyniku funkcji ekonomicznych sędziego królewskiego przejętych przez skarbnika królewskiego, których godność została ustabilizowana w tym czasie. His first term as Palatine reflected developments on the functions of the position; the Latin phrase of "comes" worn down permanently from the title of the office, the term "palatinus" gradually changed to noun in the following decades. According to a charter issued by the Diocese of Veszprém in 1192, Palatine Mog functioned as a judge at two land proceedings of Hahold II from the gens Hahót, who accused a certain Paris that he expropriated a portion of Hahold's estate. The second trial was between Hahold and udvornici from Zala County. In both cases Mog ruled in favor of Hahold. This is the first source when a Palatine judged not only due special orders of the King. Thus it is highly probable that an independent palatinal judicial bench was established on a permanent basis during the first term of Mog. The judicial role of special presence was transformed to the position of Judge royal, as a result the Judge royal's economic functions was taken over by the Master of the treasury which dignity was stabilized during that time. Mog został nominowany po raz drugi na urzad palatyna w 1198 r., zastępując Ezawa. Został ponownie ispánem komitatu Bács (który był przywiązany do urzędu godności palatyńskiej). Jednak w następnym roku Mog stracił swój urząd. Książę Andrzej zawiązał swój spisek przeciwko swojemu starszemu bratu Emerykowi, królowi Węgier, z pomocą wielu innych biskupów i panów, w tym Moga. Próba zamachu stanu została jednak odkryta 10 marca 1199 r., a wojska królewskie rozgromiły armię Andrzeja, a sam książę uciekł do Austrii. Mog utracił wszystkie swoje wpływy polityczne na czas pozostałych rządów Emaryka, a w tej desperackiej sytuacji postanowił w końcu spełnić swoje ślubowanie i w ten sposób przyłączył się do czwartej krucjaty. Mog was nominated for the second time as head of the palatinal institution in 1198, replacing Esau. He became ispán of Bács County (which presumably was the first ex officio ispánate of the Palatine dignity) again. However, in the next year Mog lost his office. Duke Andrew hatched his umpteenth conspiracy against his elder brother Emeric, King of Hungary with the help of many other prelates and lords, including Palatine Mog. However the coup attempt was uncovered on 10 March 1199 and royal troops routed Andrew's army while the duke fled to Austria. Mog lost all of his political influence during the remaining rest of reign of Emeric, and in this desperate situation, he decided to fulfill his vow finally thus he joined to the Fourth Crusade. Powrócił na Węgry, gdy Andrzej II wstąpił na tron w 1205 r., Po nagłej śmierci jego bratanka Władysława III, syna Emeryka. Służył jako ispán komitatu Bodrog w 1205 roku. Mog uczestniczył w kampanii Andrzeja na rzecz odzyskania Halicza i ochrony królestwa dzieci-księcia Daniela Romanowicza. Gdy Andrzej, teraz także „król Galicji i Lodomerii”, wrócił do domu, pozostawił garnizon węgierski w Sanoku pod dowództwem Moga. He returned to Hungary when Andrew II ascended the throne in 1205, following the sudden death of his nephew Ladislaus III, Emeric's son. He served as ispán of Bodrog County in 1205. Mog participated in Andrew's campaign to recapture Halych and protect the realm of the child-prince Daniel Romanovich. When Andrew, now also "King of Galicia and Lodomeria" returned to home, he left behind a Hungarian garrison in Sanok under the leadership of Mog. W 1206 r. Mog został mianowany palatynem po raz trzeci i ispánem komitatu Sopron. Oprócz tych urzędów był także [ispán]]em komitatu Bihar od 1206 do 1207. Wkrótce został jednak usunięty z najbliższego kręgu króla i nie otrzymał już żadnej godności. Zgodnie ze statutem był [ispán]]em komitatu Bars w 1208 roku. W latach 1208–1210 działał jako ispán komitatu Pozsony. Zmarł jakiś czas później In 1206, Mog was appointed Palatine for the third time and ispán of Sopron County. Beside these offices he also served as ispán of Bihar County from 1206 to 1207. He was soon ousted from the king's innermost circle and has not received high dignity anymore. According to a charter, he was ispán of Bars County in 1208. Between 1208 and 1210, he functioned as ispán of Pozsony County. He died sometime after. Źródła Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon ("Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Saint Stephen do współczesności – Encyklopedia biograficzna") (2nd edition) (po węgiersku); Helikon Kiadó Kft., Budapest; ISBN 963-547-085-1. Szabados, György (1999). "Imre és András [Emeryk i Andrzej]". Századok. Magyar Történelmi Társulat. 133 (1): 85–111. (po węgiersku) ISSN 0039-8098. Szőcs, Tibor (2014). A nádori intézmény korai története, 1000–1342 ("Wczesna historia instytucji palatynatu: 1000–1342"). Subsidia ad historiam medii aevi Hungariae inquirendam Vol. 5. (po węgiersku), Budapest; ISBN 978-963-508-697-9. Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 ("Świecka archontologia Węgier, 1000–1301") (po węgiersku). História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN 978-963-9627-38-3. Przypisy

Mog — Sędzia królewski Palatyn Królestwa Węgier — Sędzia królewski Okres od 1185 do 1186 Poprzednik Charena Następca Miskolc Domokos Palatyn Królestwa Węgier Okres od : (1) 1192, (2) 1198, (3) 1206 do : (1) 1193, (2) 1199, (3) 1206 Poprzednik 1. Tamás II 2. Tamás II 3. Miklós (palatyn) Następca 1. Ézsau 2. Ézsau 3. Győr Csépán Dane biograficzne Klan Hont-Pázmány ?? Pochodzenie węgierskie Państwo Królestwo Węgier w unii personalnej z Królestwem Chorwacji Urodziny data nieznana Śmierć po 1210