Carlo Roberto d'Angiò

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Carlo Roberto d'Angiò lub Carlo I d'Ungheria, Caroberto i Carlo I Roberto (pol. Karol Robert lub Karol I Robert, węg. I. Károly lub Károly Róbert, chor. Karlo I. Robert, słow. Karol I. Róbert, cz. Karel I. Robert) (* 1288, † 16 lipca 1342) – pierwszy z Andegawenów na tronie węgierskim (od 1308), koronowany w 1310 roku. Członek bocznej linii dynastii Kapetyngów. Najstarszy syn Karola Martela (tytularnego króla Węgier w latach 1290-1295) z rodu Andegawenów i Klemencji Habsburg (córki króla Rudolfa I Habsburga). Jego siostrą była Klemencja Węgierska, królowa Francji jako druga żona Ludwika X, matka króla Jana I Pogrobowca. Polityka wewnętrzna Władca popierał rozwój rzemiosła i handlu, wprowadził nową walutę (złoty floren). Przeprowadził reformę sił zbrojnych. Dwa lata walczył o władzę z opozycją mieszczan pochodzenia niemieckiego. Jego następcą był Ludwik I Wielki, któremu zapewnił sukcesję w Polsce po Kazimierzu Wielkim. Tocząc długie starcia zbrojne ograniczył suwerenną władzę możnowładców węgierskich, w tym Amadeja Aby i Mateusza Czaka. Stosunki z Polską Stosunki z Polską Z Karolem Robertem początkowo Łokietek miał złe stosunki, zwłaszcza od czasu, gdy ten rozprawił się z północnowęgierskimi możnowładcami, w tym z rodem Amadejów będących w sojuszu z Władysławem Łokietkiem. Sytuacja zmieniła się po podwójnej elekcji w Niemczech w roku 1314, gdy rozpętał się ostry konflikt i w rywalizacji o tron cesarski król Czech Jan Luksemburski poparł Ludwika IV Bawarskiego, a Karol Robert – Fryderyka Pięknego Habsburga. Wobec wznowienia roszczeń czeskich do tronu polskiego stanowiska Polski i Węgier zaczęły się do siebie zbliżać. W 1320 roku, zapewne wnet po koronacji Łokietka, doszło do małżeństwa Karola Roberta z Elżbietą Łokietkówną. Związek ten stał się fundamentem długotrwałego sojuszu obu państw, który mocno zaważył na przyszłości Polski. Między innymi interwencja dyplomatyczna Karola Roberta w 1327 roku zapobiegła podporządkowaniu Janowi Luksemburskiemu ziem będących pod władzą króla Władysława Łokietka. Wziął udział w zjeździe w Wyszehradzie w 1335 roku. Karol Robert po śmierci został pochowany w katedrze w Székesfehérvár, starym, tradycyjnym miejscu pochówku dynastii Arpadów. Małżeństwa i potomstwo Karol Robert był żonaty trzykrotnie. W latach 1306-1317 jego żoną była Maria, córka księcia Kazimierza bytomskiego. 24 czerwca 1318 ożenił się z Beatrycze, córką cesarza Henryka VII Luksemburskiego. Z Beatrycze miał jedno dziecko urodzone i zmarłe 11 października 1319. 6 lipca 1320 poślubił Elżbietę, córkę Władysława I Łokietka, króla polskiego. Para miała 5 synów: Karol (ur. i zm. 1321), Władysław (1324–1329), Ludwik (1326–1382) – król Węgier (1342-1382) i Polski (1370-1382) Andrzej – książę Kalabrii i Salerno (1327–1345) Stefan – książę Dalmacji i Slawonii (1332–1354) Przed poślubieniem Elżbiety, Karol doczekał się syna ze związku pozamałżeńskiego: Koloman (1316/1317 – po 1376) – biskup Györ; jego matką była bliżej nieznana konkubina, pochodzącą z wyspy Csepel na Dunaju. Jeszcze w 1328 Koloman pozostawał pod opieką swojego wychowawcy Pawła. Już w 1332 roku był kantorem w kapitule waradyńskiej, po czym od 1337 do śmierci - biskupem Györ. 6 maja 1337 roku papież Benedykt XII legitymizował Kolomana, uwalniając go od jego nieprawego pochodzenia. W dawniejszej historiografii utrzymywał się pogląd, że druga lub trzecia żona Karola Roberta powiła dwie córki: Katarzynę i Elżbietę, poślubione książętom śląskim, odpowiednio, Henrykowi II świdnickiemu i Bolesławowi niemodlińskiemu. Dziś ich istnienie, jako niepotwierdzone w żaden sposób w źródłach, jest zgodnie odrzucane. Plik:Karoly Robert eskuvoje Erzsebettel.jpg Ślub Elżbiety z Karolem Robertem (miniatura z Kroniki Ilustrowanej) Wywód genealogiczny                               Karol I (1226-1285), kr. Sycylii               Karol II (1254-1309), kr. Sycylii                       Beatrycze z Prowansji (1234-1267)               Karol Martel (1271-1295), ks. Salerno                             Stefan V (1239-1272), kr. Węgier               Maria węgierska (ok. 1257-1323)                       Elżbieta Kumanka (1239/1240 – po 1290)               Karol I Robert                                   Albrecht IV von Habsburg (1188-1239), hr. Aargau               Rudolf I Habsburg (1218-1291), kr. Niemiec                       Jadwiga von Kyburg (1192-1260)               Klemencja Habsburg (ok. 1271-1295)                             Burchard V, hr. Hohenberg               Gertruda von Hohenberg (ok. 1230/1235-1281)                       Mechthild von Tübingen             Przypisy

Carlo Roberto d'Angiò (wł.) Carlo I d'Ungheria (wł.) Caroberto (wł.) Carlo I Roberto (wł.) Karol Robert (pol.) Karol I Robert (pol.) I. Károly (węg.) Károly Róbert (węg.) Karlo I. Robert (chor.) Karol I. Róbert (słow.) Karel I. Robert (cz.) Plik:Chronicon Pictum I Karoly Robert.jpg Plik:Coa Hungary Country History Charles I (1310-1342).svg Król Węgier i Chorwacji Okres od 27 sierpnia 1310 do 16 lipca 1342 Poprzednik Bela V Następca I. Lajos (Ludwik I Wielki) Dane biograficzne Dynastia Kapetyngowie Gałąź Andegawenowie Linia węgiersko-polska Pochodzenie francusko-niemieckie Państwo Królestwo Węgier Urodziny 1288 Miejsce Neapol Śmierć 16 lipca 1342 Miejsce Wyszegrad Ojciec Anjou Martell Károly (Karol Martel) Matka Klemencja Habsburg Żona Maria Beatrix Elżbieta Łokietkówna Dzieci Károly László I. Lajos 16px (Ludwik I) András István