Bitwa pod Motta: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 61: Linia 61:
  
 
[[Republika Wenecka]] podporządkowała sobie Weronę i Vicenzę po śmierci [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gian_Galeazzo_Visconti Giana Galeazzo Viscontiego] i przejęła kontrolę nad Padwą, dokonując egzekucji jej hrabiego [https://en.wikipedia.org/wiki/Francesco_Novello_da_Carrara Francesco Carrary] w Wenecji<ref name=SZA/>. To, a także odmowa republik przez wniesienie rocznej opłaty w wysokości 7 000 dukatów do korony węgierskiej doprowadziły Zygmunta, króla Węgier do wypowiedzenia wojny Wenecji.<ref name=SZA/>
 
[[Republika Wenecka]] podporządkowała sobie Weronę i Vicenzę po śmierci [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gian_Galeazzo_Visconti Giana Galeazzo Viscontiego] i przejęła kontrolę nad Padwą, dokonując egzekucji jej hrabiego [https://en.wikipedia.org/wiki/Francesco_Novello_da_Carrara Francesco Carrary] w Wenecji<ref name=SZA/>. To, a także odmowa republik przez wniesienie rocznej opłaty w wysokości 7 000 dukatów do korony węgierskiej doprowadziły Zygmunta, króla Węgier do wypowiedzenia wojny Wenecji.<ref name=SZA/>
−
20 kwietnia 1411 r. 12 000 węgierskich konnych i 8 000 pieszych przekroczyło rzeką Tagliamento pod dowództwem Pipo z Ozory. [12] Początkowy sukces Węgier [6] i ciężkie straty, które ponieśli Wenecjanie [9], zmusiły Republikę do negocjacji pokojowych (24 marca 1412 r.) [12], w których król Zygmunt zażądał miasta Zadar, przywrócenia [https://pl.wikipedia.org/wiki/Della_Scala Scaligierich] i [https://en.wikipedia.org/wiki/Carraresi Carraresich] na ich lenno i odszkodowanie w wysokości 600 000 dukatów. [9] [10] Ta propozycja nie została zaakceptowana przez Republikę Wenecką [12], a obie strony z wielką pasją wznowiły wojnę [4].
+
20 kwietnia 1411 r. 12 000 węgierskich konnych i 8 000 pieszych przekroczyło rzeką Tagliamento pod dowództwem Pipo z Ozory. [12] Początkowy sukces Węgier [6] i ciężkie straty, które ponieśli Wenecjanie<ref name=IAF>, zmusiły Republikę do negocjacji pokojowych (24 marca 1412 r.) [12], w których król Zygmunt zażądał miasta Zadar, przywrócenia [https://pl.wikipedia.org/wiki/Della_Scala Scaligierich] i [https://en.wikipedia.org/wiki/Carraresi Carraresich] na ich lenno i odszkodowanie w wysokości 600 000 dukatów. [9] [10] Ta propozycja nie została zaakceptowana przez Republikę Wenecką [12], a obie strony z wielką pasją wznowiły wojnę [4].
  
 
== Bitwa ==
 
== Bitwa ==

Wersja z 08:31, 16 lip 2020

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Bitwa pod Motta

— Wenecko-Luksemburska wojna 1411-1413 —
Czas 24 sierpnia 1412[1]
Miejsce Motta di Livenza, Veneto
Wynik zwycięstwo Wenecjan[1][2][3]
Strony konfliktu
20px Republika Wenecka
[1][4][5] 		Plik:Hungary Arms.svg Zygmunt Luksemburski
[1][2][6]
Dowódcy
23px Carlo Malatesta
Ruggero Cane Ranieri
Taddeo dal Verme
[3][7][8][9] 		23px Pippo Spano
Miklós Marczali †
Niccolò di Prata
[7][8][9][10]
Siły
12,000 Troops[11]
Zebrali się na Livenzie pod koniec sierpnia 		3,000 kawalerzystów[8]
węgierskich, czeskich,
niemieckich i friuliańskich[4]
Straty
Heavy[7]
Carlo Malatesta został ciężko ranny [2][4] 		1,300 zabitych[6][5][9]
400 pojmanych[7][8]
several standards[12]

— {{{notes}}} —

Bitwa pod Mottą została stoczona pod koniec sierpnia 1412 r., gdy najeżdżająca armia Węgrów, Niemców i Chorwatów pod dowództwem Pippo Spano i wojewody Miklósa Marcaliego[13] zaatakowała pozycje weneckie pod Motta we Włoszech[11] i poniosła ciężką porażkę.

W 1409 r., podczas 20-letniej wojny domowej na Węgrzech między królem Zygmuntem a neapolitańskim domem andegaweńskim, przegrany rywal, Władysław Neapolitański, sprzedał swoje „prawa” Dalmacji Republice Weneckiej za skromną sumę 100 000 dukatów. Gdy Zygmunt pojawił się jako władca Węgier, wykorzystał to jako pretekst do ataku na Wenecję.

Zwycięstwo pozwoliło Wenecji potwierdzić swoje panowanie na Bałkanach Zachodnich (Dalmacja Wenecka i Albania Wenecka) przeciwko planom Zygmunta Luksemburga, króla Niemiec, Węgier i Chorwacji[14].

Preludium

Republika Wenecka podporządkowała sobie Weronę i Vicenzę po śmierci Giana Galeazzo Viscontiego i przejęła kontrolę nad Padwą, dokonując egzekucji jej hrabiego Francesco Carrary w Wenecji[2]. To, a także odmowa republik przez wniesienie rocznej opłaty w wysokości 7 000 dukatów do korony węgierskiej doprowadziły Zygmunta, króla Węgier do wypowiedzenia wojny Wenecji.[2] 20 kwietnia 1411 r. 12 000 węgierskich konnych i 8 000 pieszych przekroczyło rzeką Tagliamento pod dowództwem Pipo z Ozory. [12] Początkowy sukces Węgier [6] i ciężkie straty, które ponieśli WenecjanieBłąd rozszerzenia cite: Brak znacznika zamykającego </ref> po otwartym znaczniku <ref> pod dowództwem Pippo Spano[9][10] zaatakowało obóz wenecki z trzech stron. [15] Obóz wenecki został zaskoczony, a Węgrzy dokonali rzezi[15] i zaczęli plądrować, co mogli.[4] Tylko Karol Malatesta i inni weneccy generałowie wraz z Ruggero Cane Ranieri i jego kompanią 600 konnych powstrzymali Węgrów.[4][8] Sytuacja wojsk weneckich całkowicie zmieniła się, gdy Pietro Loredan spalił mosty, tak aby uciekające wojska weneckie nie mogły uciec[6], a tym samym zmobilizowały się one z powrotem do walki[12]. Podczas zaciętego starcia Węgrzy zostali wypędzeni[11] ze stratą ponad 1300 ludzi i zabitych przez nich generałów, kilku sztandarów i schwytanych 400 ludzi.[6][5][8]

Wenecjanie odniesli ciężko okupione zwycięstwo[6][12], gdyż stracili wielu zabitych ludzi.[8]

Następstwa

Ciężko ranny Karol Malatesta został zmuszony do oddania dowództwa nad wojskami weneckimi swojemu bratu Pandolfo[7]. Motta została zmuszony do poddania się[6] po tym, jak Pietro Loredan i Martino da Faenza zbombardowali miasto, zabijając 60 i chwytając 200 Węgrów.[8] W październiku król Zygmunt przybył osobiście z armia 40 000 ludzi[5][10], ale kontynuował wojnę z niewielkim powodzeniem[3]. Po nieudanym oblężeniu Vicenzy, które zdziesiątkowało siły węgierskie[2], 17 kwietnia 1413 r. został ostatecznie zawarty rozejm na pięć lat, połączony z wymianą więźniów.[12]

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Townsend, George Henry (1862). The manual of dates. London.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Szalay, László (1869). Geschichte Ungarns: Vol II. Pest.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 Rehm, Friedrich (1837). Handbuch der Geschichte des Mittelalters. Kassel.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 di Manzano, Francesco (1868). Annali del Friuli: Vol VI. Udine.
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 Daru, Pierre (1840). Histoire de la république de Venise: Vol II. Brussels.
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 von Studenitz, Carl W. (1833). Kriegsgeschichte. Berlin.
  7. ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Bonifacio, Giovanni (1744). Istoria di Trivigi. Venice.
  8. ↑ 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 8,5 8,6 8,7 Muratori, Ludovico Antonio (1733). Rerum Italicarum scriptores. Milan.
  9. ↑ 9,0 9,1 9,2 9,3 Fessler, Ignácz Aurél (1869). Geschichte von Ungarn: Vol II. Leipzig.
  10. ↑ 10,0 10,1 10,2 Kerékgyártó, Árpád (1867). Magyarország történetének kézikönyve: Vol I-II. Pest.
  11. ↑ 11,0 11,1 11,2 M. E. Mallett & J. R. Hale (1984). The Military Organisation of a Renaissance State. Cambridge.
  12. ↑ 12,0 12,1 12,2 12,3 Hazlitt, William Carew (1860). History of the Venetian Republic: Vol III. London.
  13. ↑ Engel, Pál (2001). The realm of St. Stephen: A History of Medieval Hungary/895-1526. New York.
  14. ↑ Baum, Wilhelm (1993). Kaiser Sigismund: Hus, Konstanz und Tuerkenkriege. Vienna.
  15. ↑ Błąd rozszerzenia cite: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie GVI
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Bitwa_pod_Motta&oldid=37336”