Bitwa pod Motta

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Bitwa pod Mottą została stoczona pod koniec sierpnia 1412 r., gdy najeżdżająca armia Węgrów, Niemców i Chorwatów pod dowództwem Pippo Spano i wojewody Miklósa Marcaliego[1] zaatakowała pozycje weneckie pod Motta we Włoszech[2] i poniosła ciężką porażkę.

W 1409 r., podczas 20-letniej wojny domowej na Węgrzech między królem Zygmuntem a neapolitańskim domem andegaweńskim, przegrany rywal, Władysław Neapolitański, sprzedał swoje „prawa” Dalmacji Republice Weneckiej za skromną sumę 100 000 dukatów. Gdy Zygmunt pojawił się jako władca Węgier, wykorzystał to jako pretekst do ataku na Wenecję.

Zwycięstwo pozwoliło Wenecji potwierdzić swoje panowanie na Bałkanach Zachodnich (Dalmacja Wenecka i Albania Wenecka) przeciwko planom Zygmunta Luksemburga, króla Niemiec, Węgier i Chorwacji[3].

Preludium

Republika Wenecka podporządkowała sobie Weronę i Vicenzę po śmierci Giana Galeazzo Viscontiego i przejęła kontrolę nad Padwą, dokonując egzekucji jej hrabiego Francesco Carrary w Wenecji[4][5]. To, a także odmowa republik przez wniesienie rocznej opłaty w wysokości 7 000 dukatów do korony węgierskiej doprowadziły Zygmunta, króla Węgier do wypowiedzenia wojny Wenecji.[4] 20 kwietnia 1411 r. 12 000 węgierskich konnych i 8 000 pieszych przekroczyło rzeką Tagliamento pod dowództwem Pipo z Ozory.[6] Początkowy sukces Węgier[7] i ciężkie straty, które ponieśli Wenecjanie[8], zmusiły Republikę do negocjacji pokojowych (24 marca 1412 r.)[6], w których król Zygmunt zażądał miasta Zadar, przywrócenia Scaligierich i Carraresich na ich lenno i odszkodowanie w wysokości 600 000 dukatów.[8][9] Ta propozycja nie została zaakceptowana przez Republikę Wenecką[6], a obie strony z wielką pasją wznowiły wojnę[10].

Bitwa

Wenecjanie powiększyli swoją armię[8] do 35 000 zbrojnych i na ich czele Karola Malatesty ponownie wszedł na teren w Friuli, podbijając zamki Polcenigo i Aviano[11]. Pandolfo Malatesta, brat Karola, dołączył do sił weneckich z tysiącem lanc[2], a pod koniec sierpnia Wenecjanie zgromadzili wzdłuż rzeki Livenza[2] armię 12 000, a Karol Malatesta oblegał Mottę[8].

24 kwietnia 3000 Węgrów (wśród których również byli Niemcy, Friulianie i Czesi)[12] pod dowództwem Pippo Spano[8][9] zaatakowało obóz wenecki z trzech stron. Obóz wenecki został zaskoczony, a Węgrzy dokonali rzezi[12] i zaczęli plądrować, co mogli.[10] Tylko Karol Malatesta i inni weneccy generałowie wraz z Ruggero Cane Ranieri i jego kompanią 600 konnych powstrzymali Węgrów.[10][13] Sytuacja wojsk weneckich całkowicie zmieniła się, gdy Pietro Loredan spalił mosty, tak aby uciekające wojska weneckie nie mogły uciec[7], a tym samym zmobilizowały się one z powrotem do walki[6]. Podczas zaciętego starcia Węgrzy zostali wypędzeni[2] ze stratą ponad 1300 ludzi i zabitych przez nich generałów, kilku sztandarów i schwytanych 400 ludzi.[7][11][13]

Wenecjanie odniesli ciężko okupione zwycięstwo[7][6], gdyż stracili wielu zabitych ludzi.[13]

Następstwa

Ciężko ranny Karol Malatesta został zmuszony do oddania dowództwa nad wojskami weneckimi swojemu bratu Pandolfo[14]. Motta została zmuszony do poddania się[7] po tym, jak Pietro Loredan i Martino da Faenza zbombardowali miasto, zabijając 60 i chwytając 200 Węgrów.[13] W październiku król Zygmunt przybył osobiście z armia 40 000 ludzi[11][9], ale kontynuował wojnę z niewielkim powodzeniem[5]. Po nieudanym oblężeniu Vicenzy, które zdziesiątkowało siły węgierskie[4], 17 kwietnia 1413 r. został ostatecznie zawarty rozejm na pięć lat, połączony z wymianą więźniów.[6]

Bitwa pod Motta

— Wenecko-Luksemburska wojna 1411-1413 —
Czas 24 sierpnia 1412[15]
Miejsce Motta di Livenza, Veneto
Wynik zwycięstwo Wenecjan[15][4]
Strony konfliktu
20px Republika Wenecka
[15][10][11] 		Plik:Hungary Arms.svg Zygmunt Luksemburski
[15][4][7]
Dowódcy
23px Carlo Malatesta
Ruggero Cane Ranieri
Taddeo dal Verme
[5][14][13][8] 		23px Pippo Spano
Miklós Marczali †
Niccolò di Prata
[14][13][8][9]
Siły
12 000 żołnierzy[2]
zebrali się na Livenzie pod koniec sierpnia 		3 000 jeźdźców[13]
węgierskich, czeskich,
niemieckich i friuliańskich[10]
Straty
Heavy[14]
Karol Malatesta został ciężko ranny [4][10] 		1 300 zabitych[7][11][8]
400 pojmanych[14][13]
kilka sztandarów[6]

— {{{notes}}} —

Przypisy

  1. ↑ Engel, Pál (2001). The realm of St. Stephen: A History of Medieval Hungary/895-1526. New York.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 M. E. Mallett & J. R. Hale (1984). The Military Organisation of a Renaissance State. Cambridge.
  3. ↑ Baum, Wilhelm (1993). Kaiser Sigismund: Hus, Konstanz und Tuerkenkriege. Vienna.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Szalay, László (1869). Geschichte Ungarns: Vol II. Pest.
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 Rehm, Friedrich (1837). Handbuch der Geschichte des Mittelalters. Kassel.
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 Hazlitt, William Carew (1860). History of the Venetian Republic: Vol III. London.
  7. ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 7,6 von Studenitz, Carl W. (1833). Kriegsgeschichte. Berlin.
  8. ↑ 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 8,5 8,6 8,7 Fessler, Ignácz Aurél (1869). Geschichte von Ungarn: Vol II. Leipzig.
  9. ↑ 9,0 9,1 9,2 9,3 Kerékgyártó, Árpád (1867). Magyarország történetének kézikönyve: Vol I-II. Pest.
  10. ↑ 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 10,5 di Manzano, Francesco (1868). Annali del Friuli: Vol VI. Udine.
  11. ↑ 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 Daru, Pierre (1840). Histoire de la république de Venise: Vol II. Brussels.
  12. ↑ 12,0 12,1 Verci, Giambattista (1791). Storia della Marca Trivigiana e Veronese. Venice.
  13. ↑ 13,0 13,1 13,2 13,3 13,4 13,5 13,6 13,7 Muratori, Ludovico Antonio (1733). Rerum Italicarum scriptores. Milan.
  14. ↑ 14,0 14,1 14,2 14,3 14,4 Bonifacio, Giovanni (1744). Istoria di Trivigi. Venice.
  15. ↑ 15,0 15,1 15,2 15,3 Townsend, George Henry (1862). The manual of dates. London.
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Bitwa_pod_Motta&oldid=37360”