Budai Nagy Antal: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
(Utworzono nową stronę "Kategoria:2 Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii {{Uwaga| |strona = https://hu.wikipedia.org/wiki/Budai_Nagy_Antal |autorzy = https://hu.wi...") |
|||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]] | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
| Linia 15: | Linia 15: | ||
| | | | ||
| − | {{ | + | {{Biogram infobox |
| − | | | + | |imię i nazwisko = Budai Nagy Antal |
| − | | | + | |imię i nazwisko org = |
| − | | | + | |grafika = |
| − | | | + | |opis grafiki = |
| + | |podpis = | ||
| + | |data urodzenia = nieznana | ||
| + | |miejsce urodzenia = [[Nagybuda]] (?) | ||
| + | |data śmierci = 10-14 grudnia 1437 | ||
| + | |miejsce śmierci = [[Kolozsvár]] | ||
| + | |zawód = | ||
| + | |faksymile = | ||
| + | |opis faksymile = | ||
| + | |odznaczenia = | ||
| + | |commons = | ||
| + | |www = | ||
}} | }} | ||
| − | |||
| − | Antal Budai Nagy (? - Cluj-Napoca, 10-14 grudnia 1437) to siedmiogrodzki szlachcic, przywódca siedmiogrodzkiego powstania chłopskiego w 1437 roku. Pod koniec roku w | + | Antal Budai Nagy (? - Cluj-Napoca, 10-14 grudnia 1437) to siedmiogrodzki szlachcic, przywódca siedmiogrodzkiego powstania chłopskiego w 1437 roku. Pod koniec roku w Kolozsvár stracił życie w bitwie z arystokracją siedmiogrodzką. Jest mało prawdopodobne, że zostałby schwytany i stracony. |
| − | |||
| − | |||
== Kariera == | == Kariera == | ||
| − | Antal Nagy z Budy mieszkał w Dióson ( | + | Antal Nagy z Budy mieszkał w Dióson (komitat [[Kolozs]]). Nazwa jego rodziny pochodzi od miejscowości Nagybuda (Bodonkút) w Siedmiogrodzie. Jako żołnierz brał udział w wojnach husyckich w Czechach, gdzie po raz pierwszy zapoznał się z husytyzmem i nowym stylem walki. |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | + | == Tło == | |
| + | W Siedmiogrodzie chłopi byli coraz bardziej opodatkowani przez szlachtę w latach trzydziestych XIV wieku. W szczególności rządy króla [[Zygmunt|Zygmunta Luksemburskiego]] wywołały wielkie zamieszanie i wrogość. Ponadto biskup [[Lépes György|György Lépes]] przeklął chłopów i szlachtę, którzy odmówili płacenia mu dziesięciny. | ||
| + | Z powodu brutalnego ucisku szlachty, wielu chłopów, ale także drobniejsza szlachta stała się zwolennikami poglądów [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Hus Jana Husa]. | ||
| + | Do chłopów gromadzących się na wzgórzu Bábolna dołączył Antal Nagy wraz z wieloma innymi szlachcicami, których również nękały wysokie potoki. Na przywódcę powstańców wybrany został wówczas Antal Nagy. | ||
| − | + | Po zabiciu posłów chłopskich przez wojewodę [[Csáki László|László Csákiego]], Antal Nagy zgromadził chłopskie wojska węgierskie i rumuńskie. Mając doświadczenie z husyckim stylem walki, zorganizował powstańców w tabor, a pod Dés zaatakował i pokonał rycerską armię szlachty, która maszerowała przeciwko nim. | |
| − | + | Szlachta była niechętna do negocjacji z powstańcami i ich przywódcą. Jednak została do tego zmuszona. Porozumienie z Kolozsvár zostało naruszone przez szlachtę, gdy tylko zebrano kolejne siły zbrojne. Jednak w Apátin chłopi znów zwyciężyli, a Antal Budai Nagy pomaszerował do Kolozsvár. | |
=== Po zwycięstwie === | === Po zwycięstwie === | ||
| − | Jednak pomimo zwycięstwa, po | + | Jednak pomimo zwycięstwa, po drugim porozumieniu w Kolozsvár, pod koniec jesieni doszło do dalszych starć. Z armii Antala Nagya zostało niewiele z powodu strat i ucieczek. Jednak przeciwko armii siedmiogrodzkiej maszerującej na Kolozsvár armia chłopska poderwała się do kolejnego ataku, w którym przywódca chłopski poległ. |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | + | Wkrótce upadło i smao powstanie, ale w północnym Siedmiogrodzie i Zacisiu nadal tliło się zarzewie buntu, aż do zdobycia Kolozsvár 8 stycznia. | |
== W literaturze == | == W literaturze == | ||
| Linia 73: | Linia 68: | ||
* Demény Lajos. ''Parasztfelkelés Erdélyben 1437-1438''. Gondolat (1987). ISBN 9632818563 | * Demény Lajos. ''Parasztfelkelés Erdélyben 1437-1438''. Gondolat (1987). ISBN 9632818563 | ||
| − | == | + | == Powiązane artykuły == |
*[[Erdélyi parasztfelkelés]] | *[[Erdélyi parasztfelkelés]] | ||
| − | + | [[Kategoria:Historia]] | |
| − | + | [[Kategoria:Historia Królestwa Wegier]] | |
| − | + | [[Kategoria:Historia Siedmiogrodu]] | |
| − | [[ | + | [[Kategoria:Wojny domowe Węgier]] |
| − | [[ | ||
| − | [[ | ||
Wersja z 09:35, 1 sie 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Antal Budai Nagy (? - Cluj-Napoca, 10-14 grudnia 1437) to siedmiogrodzki szlachcic, przywódca siedmiogrodzkiego powstania chłopskiego w 1437 roku. Pod koniec roku w Kolozsvár stracił życie w bitwie z arystokracją siedmiogrodzką. Jest mało prawdopodobne, że zostałby schwytany i stracony. Spis treściKarieraAntal Nagy z Budy mieszkał w Dióson (komitat Kolozs). Nazwa jego rodziny pochodzi od miejscowości Nagybuda (Bodonkút) w Siedmiogrodzie. Jako żołnierz brał udział w wojnach husyckich w Czechach, gdzie po raz pierwszy zapoznał się z husytyzmem i nowym stylem walki. TłoW Siedmiogrodzie chłopi byli coraz bardziej opodatkowani przez szlachtę w latach trzydziestych XIV wieku. W szczególności rządy króla Zygmunta Luksemburskiego wywołały wielkie zamieszanie i wrogość. Ponadto biskup György Lépes przeklął chłopów i szlachtę, którzy odmówili płacenia mu dziesięciny. Z powodu brutalnego ucisku szlachty, wielu chłopów, ale także drobniejsza szlachta stała się zwolennikami poglądów Jana Husa. Do chłopów gromadzących się na wzgórzu Bábolna dołączył Antal Nagy wraz z wieloma innymi szlachcicami, których również nękały wysokie potoki. Na przywódcę powstańców wybrany został wówczas Antal Nagy. Po zabiciu posłów chłopskich przez wojewodę László Csákiego, Antal Nagy zgromadził chłopskie wojska węgierskie i rumuńskie. Mając doświadczenie z husyckim stylem walki, zorganizował powstańców w tabor, a pod Dés zaatakował i pokonał rycerską armię szlachty, która maszerowała przeciwko nim. Szlachta była niechętna do negocjacji z powstańcami i ich przywódcą. Jednak została do tego zmuszona. Porozumienie z Kolozsvár zostało naruszone przez szlachtę, gdy tylko zebrano kolejne siły zbrojne. Jednak w Apátin chłopi znów zwyciężyli, a Antal Budai Nagy pomaszerował do Kolozsvár. Po zwycięstwieJednak pomimo zwycięstwa, po drugim porozumieniu w Kolozsvár, pod koniec jesieni doszło do dalszych starć. Z armii Antala Nagya zostało niewiele z powodu strat i ucieczek. Jednak przeciwko armii siedmiogrodzkiej maszerującej na Kolozsvár armia chłopska poderwała się do kolejnego ataku, w którym przywódca chłopski poległ. Wkrótce upadło i smao powstanie, ale w północnym Siedmiogrodzie i Zacisiu nadal tliło się zarzewie buntu, aż do zdobycia Kolozsvár 8 stycznia. W literaturze
PrzypisyZasoby
Powiązane artykuły |
|||||||||||||||
