Tripartitum: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
[[File:Tripartitum 1574.jpg|thumb|upright|Pierwsza strona „''Decretum tripartitum''”, chorwackiej wersji węgierskiego oryginału, zredagowanej przez Ivanuša Pergošićia i wydrukowanej w 1574 r. W [[Nedelišće]]]]
+
[[File:Tripartitum 1574.jpg|thumb|upright|Pierwsza strona „''Decretum tripartitum''”, chorwackiej wersji węgierskiego oryginału, zredagowanej przez Ivanuša Pergošićia i wydrukowanej w 1574 r. W [https://pl.wikipedia.org/wiki/Nedeli%C5%A1%C4%87e Nedelišće]]]
  
 
'''Tripartitum''' lub '''''Opus Tripartitum''' (w całości „''Tripartitum opus iuris consuetudinarii inclyti regni Hungariae''”) to podręcznik węgierskiego prawa zwyczajowego ukończony w 1514 r. przez [[Werbőczy István|Istvána Werbőczego]] i opublikowany po raz pierwszy w Wiedniu w 1517 r. Chociaż nigdy nie otrzymał oficjalnej aprobaty, był bardzo znaczący i miał pięćdziesiąt wydań w ciągu trzystu lat.<ref name=Evans>R. J. W. Evans, "Opus Tripartitum", in Hans J. Hillebrand, ed., ''The Oxford Encyclopedia of the Reformation'' (Oxford University Press, 1996 [online 2005]).</ref> W ''Tripartitum'' nie uwzględniono tzw. prawa pisanego (ustaw parlamentarnych, dekretów królewskich i statutów zgromadzeń kimitatów oraz statutów wolnych miast królewskich), które zawsze po wydaniu decyzji były wpisywane do ksiąg prawniczych.
 
'''Tripartitum''' lub '''''Opus Tripartitum''' (w całości „''Tripartitum opus iuris consuetudinarii inclyti regni Hungariae''”) to podręcznik węgierskiego prawa zwyczajowego ukończony w 1514 r. przez [[Werbőczy István|Istvána Werbőczego]] i opublikowany po raz pierwszy w Wiedniu w 1517 r. Chociaż nigdy nie otrzymał oficjalnej aprobaty, był bardzo znaczący i miał pięćdziesiąt wydań w ciągu trzystu lat.<ref name=Evans>R. J. W. Evans, "Opus Tripartitum", in Hans J. Hillebrand, ed., ''The Oxford Encyclopedia of the Reformation'' (Oxford University Press, 1996 [online 2005]).</ref> W ''Tripartitum'' nie uwzględniono tzw. prawa pisanego (ustaw parlamentarnych, dekretów królewskich i statutów zgromadzeń kimitatów oraz statutów wolnych miast królewskich), które zawsze po wydaniu decyzji były wpisywane do ksiąg prawniczych.

Aktualna wersja na dzień 07:35, 12 paź 2020

Plik:Tripartitum 1574.jpg
Pierwsza strona „Decretum tripartitum”, chorwackiej wersji węgierskiego oryginału, zredagowanej przez Ivanuša Pergošićia i wydrukowanej w 1574 r. W Nedelišće

Tripartitum lub Opus Tripartitum (w całości „Tripartitum opus iuris consuetudinarii inclyti regni Hungariae”) to podręcznik węgierskiego prawa zwyczajowego ukończony w 1514 r. przez Istvána Werbőczego i opublikowany po raz pierwszy w Wiedniu w 1517 r. Chociaż nigdy nie otrzymał oficjalnej aprobaty, był bardzo znaczący i miał pięćdziesiąt wydań w ciągu trzystu lat.[1] W Tripartitum nie uwzględniono tzw. prawa pisanego (ustaw parlamentarnych, dekretów królewskich i statutów zgromadzeń kimitatów oraz statutów wolnych miast królewskich), które zawsze po wydaniu decyzji były wpisywane do ksiąg prawniczych.

Werbőczy był drobnym szlachcicem, a Tripatitumzachowuje ideały typowego współczesnego członka jego klasy[1]. Utrzymuje przywileje szlachty wobec korony, równość wszystkich szlachciców wobec roszczeń o wyższość szlachty wyższej (magnatów) i uciążliwych obowiązków poddanych. Bunt chłopski, na czele którego stał György Dózsa, został stłumiony wcześniej w 1514 r., co wpłynęło na surowe traktowanie chłopów pańszczyźnianych przez Werbőczyego. Tripartitum odegrało dużą rolę w utrwaleniu systemu feudalnego Węgier.[1]

Przypis

  1. 1,0 1,1 1,2 R. J. W. Evans, "Opus Tripartitum", in Hans J. Hillebrand, ed., The Oxford Encyclopedia of the Reformation (Oxford University Press, 1996 [online 2005]).

Linki zewnetrzne