Węgiersko–austriacka wojna (1477–1488): Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:2]]
+
[[Kategoria:1przyp]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|

Wersja z 11:01, 21 sty 2021

Węgiersko–austriacka wojna (1477–1488)

Maciej wkracza do Wiednia
Maciej wkracza do Wiednia
Czas 1477–1488
Miejsce Dolna Austria, Święte Cesarstwo Rzymskie
Wynik Decydujące zwycięstwo Węgier
Czarna Zrmia zdobywa Wiedeń
Strony konfliktu
20px Święte Cesarstwo Rzymskie 20px Królestwo Węgier
Dowódcy
Fryderyk III, cesarz Maciej Korwin, król
Zaangażowane jednostki
Armia Cesarska Czarna Armia
Siły
Straty

Wojna austriacko-węgierska była konfliktem zbrojnym między Królestwem Węgier pod rządami Macieja Korwina a arcyksięciem austriackim Habsburgów pod panowaniem Fryderyka V (również cesarz rzymski jako Fryderyk III). Wojna trwała od 1477 do 1488 roku i przyniosła Macierzowi znaczne zyski, które upokorzyły Fryderyka, ale które zostały odwrócone po nagłej śmierci Macieja w 1490 roku.

The Austrian–Hungarian War was a military conflict between the Kingdom of Hungary under Mathias Corvinus and the Habsburg Archduchy of Austria under Frederick V (also Holy Roman Emperor as Frederick III). The war lasted from 1477 to 1488 and resulted in significant gains for Matthias, which humiliated Frederick, but which were reversed upon Matthias' sudden death in 1490.

konflikt

Plik:Oostr1477.png
Austriackie ziemie Fryderyka III w 1477 roku

Maciej i Fryderyk III / V byli rywalami sięgającymi aż do sukcesji Macieja jako króla Węgier w 1458 roku po wczesnej śmierci Fryderyka Habsburga, kuzyna króla Władysława Pośmiertnego. W tym czasie Fryderyk posiadał Świętą Koronę Węgier i sam był kandydatem na króla Węgier. [1] Matthias, wspierany przez czeskiego króla Jerzego z Podiebrad, którego córkę Katarzynę (1449–1464) poślubił w 1461 r., Ostatecznie zwyciężył: obaj rywale rozstrzygnęli spory w 1463 r. Na mocy traktatu z Wiener Neustadt, w którym Fryderyk uznał faktycznego króla Węgier i zwrócili Matthiasowi Świętą Koronę za ciężki okup.

Matthias and Frederick III/V had been rivals stretching back to Matthias' succession as King of Hungary in 1458 after the early death of Frederick's Habsburg cousin King Ladislaus the Posthumous. At this time, Frederick held the Holy Crown of Hungary and was a candidate for becoming Hungarian king himself.[1] Matthias, backed by the Bohemian king George of Poděbrady whose daughter Catherine (1449–1464) he married in 1461, finally prevailed: the two rivals settled their disagreements in 1463 with the Treaty of Wiener Neustadt, in which Frederick recognized the de facto King of Hungary and returned the Holy Crown to Matthias for a heavy ransom.

Za zgodą papieża Pawła II w 1468 roku Maciej najechał Morawy, pod pretekstem ochrony katolicyzmu przed ruchem husyckim, pod pretekstem ochrony katolicyzmu przed ruchem husyckim, wszczynając wojnę czeską ze swoim byłym sojusznikiem Jerzym z teścia króla Jerzego. Witany przez niemiecką szlachtę na Śląsku i Łużycach oraz katolickich Czechów na Morawach [2] Matthias nabył te ziemie dla siebie iw 1469 r. Ogłosił się królem czeskim w Ołomuńcu. Nigdy jednak nie udało się zdobyć stolicy Pragi, jednak wojna Macieja ciągnęła się z następcą Podiebrada, polskim księciem Władysławem Jagiellończykiem, dopóki ten ostatni nie uznał zdobyczy Macieja w traktacie brneńskim z 1478 roku.

With the consent of Pope Paul II, Matthias invaded Moravia in 1468, instigating the Bohemian War with his former ally George of Poděbrad, on the pretext of protecting Catholicism against the Hussite movement - in fact to depose his father-in-law King George. Welcomed by the German nobility in Silesia and the Lusatias, as well as by the Catholic Czechs in Moravia,[2] Matthias acquired these territories for himself and in 1469 pronounced himself Bohemian king in Olomouc. Never able to seize the capital Prague however, Matthias' war would drag on with Poděbrad's successor, the Polish prince Vladislaus Jagiellon, until the latter recognized Matthias' gains in the 1478 Treaty of Brno.

Cesarz Fryderyk, tkwiąc jednocześnie w rywalizacji francusko-habsburskiej o sukcesję burgundzką z królem Francji Ludwikiem XI, początkowo pomagał Macieja przeciwko husytom w wojnie czeskiej. Jednak niewiele wnosząc, Fryderyk wkrótce odwrócił swoją rolę i zawarł sojusz z następcą Poděbrada Władysławem, którego związał z Królestwem Czech w 1477 roku. Rozgniewany tym działaniem i przypominając poprzednie uderzenia, Matthias przystąpił do nalegania na pokój z Władysławem i najechał austriackie ziemie Fryderyka.

Emperor Frederick, at the same time stuck in the France–Habsburg rivalry over the Burgundian succession with King Louis XI of France, had initially assisted Matthias against the Hussites in the Bohemian War. Contributing very little however, Frederick soon came to reverse his role and forged an alliance with Poděbrad's successor Vladislaus whom he enfeoffed with the Kingdom of Bohemia in 1477. Angered by this action and recalling previous insults, Matthias proceeded to press for a peace with Vladislaus and invaded Frederick's Austrian lands.

Bitwy

Plik:The wars of Matthias Corvinus of Hungary (1458-1490).png
Wojny Macieja Korwina, w tym oblężenia Austrii i Czech

Zawierając porozumienie pokojowe z królem Władysławem w 1478 roku, Maciej mógł skoncentrować się na swojej austriackiej kampanii przeciwko Fryderykowi. Niektóre z najbardziej znaczących bitew wojny austriacko-węgierskiej obejmują:

Having concluded a peace agreement with King Vladislaus in 1478, Matthias could concentrate on his Austrian campaign against Frederick. Some of the most notable battles of the Austrian-Hungarian War include:


Cesarzowi Fryderykowi nie udało się uzyskać pomocy od księcia elektorów i państw cesarskich. W 1483 roku musiał opuścić swoją rezydencję Hofburg w Wiedniu i uciekł do Wiener Neustadt, gdzie również był oblegany przez wojska Macieja przez 18 miesięcy, aż do zdobycia twierdzy w 1487 roku. Upokorzony Fryderyk uciekł do Grazu, a później do Linzu w Górnej Austria.

Emperor Frederick failed to procure help from the Prince-electors and the Imperial States. In 1483 he had to leave his Hofburg residence in Vienna and fled to Wiener Neustadt, where he also was besieged by Matthias' troops for 18 months until the fortress was captured in 1487. Humiliated, Frederick fled to Graz, and later to Linz in Upper Austria.

Habsburgowie - choć potężna siła dotycząca polityki małżeńskiej - byli stosunkowo słabi, jeśli chodzi o sprawy wojenne. Mieli niewiele zasobów, które mogłyby walczyć z Czarną Armią Węgier, wczesną siłą najemną pod dowództwem zdolnych dowódców, takich jak Stephen V Batory czy Lawrence z Iloka, która podbiła teraz tereny Dolnej Austrii. Po zajęciu Wiednia i innych miast wojna zakończyła się zawieszeniem broni w 1488 r., Chociaż Habsburgowie wstrząsnęli pokojem. W 1490 r. Nieoczekiwana śmierć Macieja doprowadziła do odwrócenia jego zdobyczy, a syn Macieja Jan był zbyt młody, by odnieść sukces, a szlachta węgierska zbyt samolubna, by chronić monarchię [3].

The Habsburgs - although a powerful force concerning marriage politics - were relatively weak when it came to martial affairs. They had few resources that could contend with the Black Army of Hungary, an early standing mercenary force under capable commanders like Stephen V Báthory or Lawrence of Ilok, which conquered most of the Lower Austrian territories. Following the occupation of Vienna and other cities, the war came to an end with an armistice in 1488, although the Habsburgs rankled with the peace. In 1490, Matthias' unexpected death led to a reversal of his gains, with Matthias' son John being too young to succeed and the Hungarian nobles too selfish to protect the monarchy.[3]

Następstwa

Plik:COA Matthias Corvinus.jpg
Herb osobisty króla Macieja, Johannes de Thurocz, 1488

Kiedy Matthias Corvinus zmarł na skutek udaru 6 kwietnia 1490 r., Fryderyk mógł odzyskać ziemie austriackie. Nie mógł jednak wyegzekwować sukcesji Habsburgów na tronie węgierskim iw 1491 roku jego syn król Maksymilian I podpisał pokój prasburski z Władysławem Jagiellończykiem, który został wybrany następcą Macieja na Węgrzech. Traktat przewidywał powrót zdobyczy Macieja i porozumienie, że Maksymilian zastąpi Władysława, jeśli nie będzie on spadkobiercą. Tak się nie stało, ponieważ syn Władysława, Ludwik II, urodził się w 1506 r., Ale Habsburgowie wywarli znaczną presję na Jagiellończyków pierwszym kongresem wiedeńskim w 1515 r., Na którym zaaranżowali dwa królewskie śluby córki Władysława Anny z wnukiem Maksymiliana Ferdynanda i Wnuczka Maksymiliana Mary z Ludwikiem II. Podwójny ślub, który odbył się w katedrze św. Szczepana, zdecydowanie przyspieszył porządek sukcesji Habsburgów.

When Matthias Corvinus died from a stroke on 6 April 1490, Frederick was able to regain the Austrian lands. However, he could not enforce the Habsburg succession to the Hungarian throne and in 1491 his son King Maximilian I signed the Peace of Pressburg with Vladislaus Jagiellon, who was elected Matthias' successor in Hungary. The treaty arranged for the return of Matthias' conquests, and the agreement that Maximilian would succeed Vladislaus should he produce no heir. This did not happen as Vladislaus' son Louis II was born in 1506, but the Habsburgs did exert significant pressure on the Jagiellonians with the 1515 First Congress of Vienna in which they arranged two royal weddings of Vladislaus' daughter Anne with Maximilian's grandson Ferdinand and of Maximilian's granddaughter Mary with Louis II. The double wedding celebrated at St. Stephen's Cathedral decisively advanced the Habsburg succession agenda.

Podczas swojego panowania na Węgrzech nowy polski król cofnął wiele wysiłków Macieja, pozbawiając zreformowanego systemu podatkowego, stałą armię i scentralizowaną władzę monarchy. Szlachta węgierska postąpiłaby zgodnie z tym, przyczyniając się do osłabienia kraju do 1526 r., Kiedy to Węgry zostały pokonane przez Imperium Osmańskie w bitwie pod Mohaczem, w której zginął król Ludwik II. Habsburski arcyksiążę Ferdynand Austrii przez małżeństwo z Anną Czech i Węgier zażądał sukcesji, został przejęty przez królestwo czeskie przez swojego starszego brata cesarza Karola V, a także uzyskał zgodę węgierskich magnatów. Został koronowany na króla w Pressburgu (Bratysława) 24 lutego 1527 r., Kładąc podwaliny pod ponadnarodową monarchię habsburską.

During his reign in Hungary, the new Polish king would go on to undo many of Matthias' efforts, unmaking the reformed system of taxation, the standing army, and the centralized authority of the monarch. Hungary's nobles would act in complicity with this, contributing to the weakening of the country until 1526, when Hungary was defeated by the Ottoman Empire in the Battle of Mohács, whereby King Louis II was killed. The Habsburg archduke Ferdinand of Austria by his marriage with Anne of Bohemia and Hungary claimed the succession, he was enfeoffed with the Bohemian kingdom by his elder brother Emperor Charles V and also reached the consent of the Hungarian magnates. He was crowned king in Pressburg (Pozsony) on 24 February 1527, laying the grounds for the transnational Habsburg Monarchy.

Przypisy

  1. Tanner, Marcus. The Raven King: Matthias Corvinus, and the Fate of his Library. Yale University Press, 2008. pp 53-54.
  2. pp 63-65.
  3. pp 151.