Kotromanići (dynastia)

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Plik:Coat of arms of Kingdom of Bosnia.svg Herb Kotromanowiczów Kotromanowicze – dynastia panująca w Bośni i Hercegowinie od 1254 do 1463 r. Genealogia A1. Prijezda I 1211-1287 Ban Bośni (1250-87) B1. Prijezda II († 1290) Ban Bośni (1287-90) B2. Stefan I Kotroman († 1314) Ban Bośni (1287-1314); 1.żona: Elżbieta Serbska († 1331) C1. Stefan II Kotromanić († 1353) Ban Bośni (1314-)1322-53; 1.żona: Elżbieta Kujawska D1. Elżbieta Bośniaczka / Elizabeta Kotromanić (1340-1387), 1.mąż: Ludwik Wielki E1. Katarzyna E2. Maria Andegaweńska (ok.1371-1395); mąż: Zygmunt Luksemburski (1368-(r.1387-)1437) cesarz (1433-37); żona: Barbara Cylejska (1392-1451) E3. Jadwiga Andegaweńska C2. Władysław Kotromanić († 1354) D1. Tvrtko I Kotromanić (1338-1391), Ban Bośni (1353-77), Król Bośni (1377-91); 1.żona: Dorota Bługarska († ok.1390) (E1.) Stefan Ostoja († 1418) Król Bośni (1398-1404, 1409-18); 1.żona: Jelena Nelipčić F1. Kujava Radinović F2. Stefan Ostojić († 1421), Król Bośni (1418-21) (F3.) Radivoj Ostojić († 1463), Antykról Bośni (1432-1435) G1. Mateus z Bośni Król Bośni (1465-1471) (F4.) Stefan Tomasz Kotromanić († 1461) Król Bośni (1443-61); 1.żona: Katarina Kosača (1424-1478); 2.żona: Vojača G1. (1ż) Ishak-bey Kraloglu (Zygmunt) G2. (1ż) Katarzyna / Katarina Tomašević G3. (2ż) Stefan Tomaszević Kotromanić (1438-1463), Król Bośni (1461-63); 1.żona: Maria Serbska (1447-1498) (E2.) Tvrtko II Kotromanić († 1443), Król Bośni (1404-09, 1421-43); żona: Garai Dorota († 1438) (D2.) Katarzyna Kotromanić, hrabina Cilli; 1.mąż: Hermann I, hrabia Celje (ok.1365-1435) E1. Barbara Cylejska (1392-1451) (D3.) [Stjepan Dabiša Stefan Dabiša] († 1395) Król Bośni (1391-95); 1.żona: Jelena Gruba († po 1399), Król Bośni (1395-98) Nazwa dynastii Nazwa dynastii wywodzi się od syna Prijezdy I – Stefana I (pan. 1287-1314), którego okrzyknięto w Dubrowniku Kotromanem. Dzieje dynastii Założycielem dynastii był Prijezda I, który po śmierci Mateja Ninoslava został osadzony jako ban Bośni przez swojego kuzyna, króla węgierskiego Belę IV. Pierwsi władcy z dynastii Kotromanowiczów byli lennikami węgierskimi. Stefan I Kotroman dzięki małżeństwu z córką Stefana Dragutina, króla Serbii przyłączył do Bośni okręgi: Usorę i Soli, jednak popadł w zależność od chorwackiego rodu Szubiciów. Jeden z jego następców – Stefan II wykorzystując formalną zależność od Węgier zrzucił zależność od Chorwatów. Zaangażowanie Serbii w walkach z Cesarstwem Bizantyjskim, a potem jego rozpad pozwoliły Kotromanowiczom na rozszerzenie granic Bośni kosztem terytorium serbskiego w 2 poł. XIV w., a następnie koronację Tvrtka I na króla Serbii i Bośni w 1377 r. Ów akt był potwierdzeniem niepodległości średniowiecznego państwa bośniackiego. Świetność państwa bośniackiego zakończyła śmierć Tvrtka I w 1391 r. Jego kuzyn i następca Stefan Dabisza musiał zgodzić się na zwierzchnictwo Węgier i oddanie części nabytków terytorialnych w Chorwacji. Dokonana przez niego cesja korony bośniackiej na rzecz Zygmunta Luksemburskiego, króla węgierskiego doprowadziły do powstania silnej opozycji przeciwko dynastii i wzrostu znaczenia możnowładztwa, co doprowadziło w dalszej konsekwencji do rozpadu państwa. Przez kolejne dwadzieścia lat trwały walki o koronę bośniacką, w tym również w łonie samej dynastii. Zakończyły się one wraz z wstąpieniem po raz drugi na tron w 1420 r. Tvrtka II. Starał się on dostrzegając rosnące zagrożenie ze strony Imperium Osmańskiego wzmocnić państwo oraz zabezpieczyć je poprzez zawarcie sojuszu z Wenecją. Podobną politykę prowadził jego następca Stefan Tomasz, jednak kończyły się one fiaskiem oraz stratami terytorialnymi, m.in. secesją Hercegowiny. Wojna prowadzona z Turkami w latach 1461-1463 zakończyła się zajęciem całego kraju przez sułtana Mehemeda II Zdobywcę oraz niewolą i egzekucją ostatniego króla z dynastii Kotromanowiczów – Stefana Tomaszevicia. Ostatni członkowie dynastii – brat Srefana, Zygmunt i siostra Katarzyna przeszli na islam. Ocena dynastii Z dynastią Kotromanowiczów związane były całe dzieje średniowiecznego państwa bośniackiego, w tym jego ukształtowanie, rozwój, szczyt, a w końcu i upadek. Zdaniem Ilony Czamańskiej, znanej poznańskiej mediewistki dynastia odegrała ważną rolę nie tylko w dziejach Bośni lecz, całego regionu bałkańskiego. Drzewo genealogiczne                             Legenda                             ślub; dzieci ślubne                                 związek; dzieci nieślubne           Prijezda I 1211-1287 Ban Bośni1250-87                                                             Prijezda II d. 1290 Ban Bośni1287-90       Stefan I Kotroman d. 1314 Ban Bośni1287-1314   Elżbieta Serbska d. 1331                                                                 Stefan II Kotromanić d. 1353 Ban (1314-)1322-53   Elżbieta Kujawska       Władysław Kotromanić d. 1354   Jelena Šubić                                                                                                                   Katarzyna Bośnieńska, hrabina Cilli             Stefan Dabiša d.1395 Król 1391-95   Jelena Gruba d.aft.1399 Królowa 1395-98                                                   Elżbieta Bośniaczka 1340-1387           Hermann II, hrabia Celje c.1365-1435   Tvrtko I Kotromanić 1338-1391 Ban 1353-77 Król 1377-91   Dorota Bługarska d.c.1390                                             Maria Andegaweńska c.1371-1395   Zygmunt Luksemburski 1368-(r.1387-)1437 HRE 1433-37   Barbara Cylejska 1392-1451                                                                               Kujava Radinović         Stefan Ostoja d. 1418 Król 1398-1404, 1409-18   Jelena Nelipčić     Tvrtko II Kotromanić d. 1443 Król 1404-09, 1421-43   Dorota Garai d.1438                                                                                       Stefan Ostojić d.1421 Król 1418-21   Radivoj Ostojić d. 1463 Antykról 1432-1435     Vojača     Stefan Tomasz Kotromanić d. 1461 Król 1443-61   Katarina Kosača 1424-1478                                                                                           Mateus z Bośni Król 1465-1471   Maria Serbska 1447-1498   Stefan Tomaszević Kotromanić 1438-1463 Król 1461-63   Ishak-bey Kraloglu (Zygmunt)   Katarzyna   Przypisy

Kotromanowicze Kotromanići Herb Kotromanowicze Kotromanići Kraj Bośnia Tytuły król Bośni Założyciel Prijezda I Ostatni przedstawiciel Stefan Tomaszević  Rok założenia 1211 Rok rozwiązania 1463 Pochodzenie etniczne bośniacka