Јелена Јакшић: Różnice pomiędzy wersjami
(Utworzono nową stronę "Kategoria:2 Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii {{Uwaga| |strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Jelena_Jak%C5%A1i%C4%87 |autorzy = https:/...") |
|||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]] | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
|strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Jelena_Jak%C5%A1i%C4%87 | |strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Jelena_Jak%C5%A1i%C4%87 | ||
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Jelena_Jak%C5%A1i%C4%87&action=history | |autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Jelena_Jak%C5%A1i%C4%87&action=history | ||
| − | |nota = | + | |nota = angielski |
}} | }} | ||
| Linia 14: | Linia 14: | ||
|-style="vertical-align:top;" | |-style="vertical-align:top;" | ||
| | | | ||
| + | |||
| + | '''Jakелена šićакшић''' (pol. ''Jelena Jakšić'') (* ok.1475, † po 1529), serbska szlachcianka z rodu [https://hu.wikipedia.org/wiki/Jaksics_csal%C3%A1d Jakšić], tytularna Despotina Serbii, najpierw przez małżeństwo z [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jovan_Brankovi%C4%87 Jovanem Brankoviciem], który był tytularnym [[Despot Serbii|despotą Serbii]] od 1493 do 1502 roku, a następnie przez małżeństwo z [[Ivaniš Berislavić|Ivanišem Berislaviciem]], który posiadał ten sam tytuł od 1503 do 1514 roku. Syn Jeleny (z drugiego małżeństwa) [https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Berislavi%C4%87 Stefan Berislavić] również posiadał tytuł [[Despot Serbii|despota Serbii]], od 1520 do 1535.{{odn|Spremić|2004|str=445-446}}{{odn|Ćirković|2004|str=101, 116, 139}} | ||
| + | |||
| + | == Życiorys == | ||
| + | [[File:Jaksic Coat of arms.png|thumb|left|200px|Herb szlacheckiego rodu [https://hu.wikipedia.org/wiki/Jaksics_csal%C3%A1d Jakšić]]] | ||
| + | [[File:Saints Maksim, Angelina, Jovan and Stefan Branković, by Andreja Raičević.jpg|thumb|right|200px|Ikona z XVII wieku, przedstawiająca męża Jeleny [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jovan_Brankovi%C4%87 Jovana Brankovića] oraz jego matkę, ojca i brata]] | ||
| + | |||
| + | Jelena była córką Stefana Jakšicia († 1489 r.) ze szlacheckiej rodziny [Jakšić noble family Jakšić]. Jej ojciec był jednym z najbardziej znanych serbskich szlachciców w Królestwie Węgier.{{odn|Krstić|2017|str=145-148}} W 1486 r. król Węgier [[Maciej Korwin]] († 1490) nadał tytuł despoty Serbii [[Đorđe Branković]]owi, starszemu synowi Stefana Brankovića († 1476), byłemu despocie Serbii (1458-1459). Wkrótce potem Jelena wyszła za mąż za młodszego brata Đorđe, Jovana Brankovicia. W 1493 roku Janowi nadano również tytuł, ponieważ w Królestwie Węgier było zwyczajem, że różne wyższe stanowiska zajmowali wspólnie dwaj urzędnicy. Kiedy jej mąż został tytularnym despotą, również i ona stała się despotą. Mieszkali w zamku Kupinik w hrabstwie Syrmia i mieli kilka córek.{{odn|Spremić|2004|str=445-446}}{{odn|Ćirković|2004|str=116}}{{odn|Bataković|2005|str=98}} | ||
| + | |||
| + | W 1496 r. jej szwagier Đorđe postanowił zrzec się wszystkich swoich tytułów i posiadłości na rzecz swojego brata Jovana, męża Jeleny. W tym samym czasie Đorđe złożył śluby zakonne, przyjmując imię ''Maksim'' (Максим).{{odn|Bataković|2005|str=101}} Jovan pozostał jedynym despotą do 1502 roku, gdy zmarł bez męskich nastepców, a jego wdowa Jelena została z kilkoma pomniejszymi córkami, próbując zapewnić sobie spadek.{{odn|Spremić|2004|str=446}} | ||
| + | |||
| + | W latach 1503–1504 król Węgier [[II. Ulászló|Władysław II]] († 1516 r.) postanowił ponownie zaślubić Jelenę z [[Ivaniš Berislavić|Ivanišem Berislaviciem]] († 1514), wybitnym szlachcicem z żupanatu [[Požega]], nadając mu tytuł despota Serbii, a także przekazując mu rodowi Brankovićów jej majątki.{{odn|Jireček|1918|str=256}}{{odn|Krstić|2017|str=152}} Jelena i Ivaniš mieli dwóch synów i dwie córki. Ivaniš zmarł w 1514 r., gdy ich synowie byli jeszcze nieletni, a Jelena przejęła sprawy rodzinne do 1520 r., gdy to król Węgier [[II. Lajos|Ludwik II]] († 1526) mianował jej starszego syna Stefana Berislavića nowym tytularnym despotą Serbii. Zmarła jakiś czas po 1529 roku. | ||
| + | |||
| + | == Rodzina == | ||
| + | [[File:CoatOfArmsOfJovanStefanovicBrankovic.png|thumb|left|200px|Herb dynastii [[Branković]]]] | ||
| + | |||
| + | Z pierwszego małżeństwa, z [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jovan_Brankovi%C4%87 Jovanem Brankovićiem] († 1502), Jelena miała kilka córek. {{odn | Spremic | 2004 | str = 446}} | ||
| + | |||
| + | * Marija, mężatka Ferdynanda Frankopana z rodu [[Frankopan]] | ||
| + | * [https://en.wikipedia.org/wiki/Elena_Ecaterina_Rare%C8%99 Jelena] − mąż: [[hospodar Mołdawii]], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Piotr_Rare%C8%99 Piotr Rareș], | ||
| + | * Ana − mąż: [https://pl.wikipedia.org/wiki/Fiodor_Sanguszko Fiodor Sanguszko], marszałek z Wołynia {{odn | Wasilewski | 1963 | str = 117-124}} | ||
| + | * Marija Magdalena − mąż: Iwan Wiśniowiecki, szlachcic z Wołynia {{odn | Wasilewski | 1963 | str = 117-124}} | ||
| + | |||
| + | Z drugiego małżeństwa, z [[Ivaniš Berislavić|Ivanišem Berislavićiem]] miała również kilkoro dzieci/ | ||
| + | * [https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Berislavi%C4%87 Stefan Berislavić] († 1535), tytułowy [[despota Serbii]] | ||
| + | * Djordje Berislavic († po 1527) | ||
| + | * dwie córki (imiona nieznane) | ||
| + | |||
| + | Niektórzy badacze zasugerowali, po uwzględnieniu dat ślubów Jeleny, a także dat ślubów jej córek, że niektóre z jej córek, które zwykle uważa się za pochodzące z jej pierwszego małżeństwa, mogą w rzeczywistości pochodzić z drugiego małżeństwa.{{odn|Zabolotnaia|2010|str=115-122}} | ||
| + | |||
| + | ==Przypisy== | ||
| + | {{izvori}} | ||
| + | |||
| + | == Źródła == | ||
| + | * Bataković, Dušan T., ed. (2005). ''[https://books.google.com/books?id=a0jA_LdH6nsC Histoire du peuple serbe]'' [''Historia narodu serbskiego''] (in French). Lausanne: L’Age d’Homme. | ||
| + | |||
| + | * Ćirković, Sima (2004). ''[https://books.google.com/books?id=2Wc-DWRzoeIC The Serbs]''. Malden: Blackwell Publishing. | ||
| + | |||
| + | * Isailović, Neven G.; Krstić, Aleksandar R. (2015). "Serbian Language and Cyrillic Script as a Means of Diplomatic Literacy in South Eastern Europe in 15th and 16th Centuries". ''[https://www.academia.edu/25272837/Serbian_Language_and_Cyrillic_Script_as_a_Means_of_Diplomatic_Literacy_in_South_Eastern_Europe_in_15th_and_16th_Centuries Literacy Experiences concerning Medieval and Early Modern Transylvania]''. Cluj-Napoca: George Bariţiu Institute of History. str. 185–195. | ||
| + | |||
| + | * Jireček, Constantin (1918). ''[https://books.google.com/books?id=o85DAAAAYAAJ Geschichte der Serben]''. '''2'''. Gotha: Perthes. | ||
| + | |||
| + | * Krstić, Aleksandar R. (2017). "Which Realm will You Opt for? – The Serbian Nobility Between the Ottomans and the Hungarians in the 15th Century". ''[https://books.google.com/books?id=esGHDwAAQBAJ State and Society in the Balkans Before and After Establishment of Ottoman Rule]''. Belgrade: Institute of History, Yunus Emre Enstitüsü Turkish Cultural Centre. str. 129–163. | ||
| + | |||
| + | * Pilat, Liviu (2010). [https://www.analeleputnei.ro/articole/mitropolitul-maxim-brancovici-bogdan-al-iii-lea-si-legaturile-moldovei-cu-biserica-sarba "Mitropolitul Maxim Brancovici, Bogdan al III-lea şi legăturile Moldovei cu Biserica sârbă"].'' Analele Putnei'' (po rumuńsku). '''6''' (1): 229–238. | ||
| + | |||
| + | * Spremić, Momčilo (2004). [http://www.doiserbia.nb.rs/img/doi/0584-9888/2004/0584-98880441441S.pdf "La famille serbe des Branković - considérations généalogiques et héraldiques"] (PDF). Зборник радова Византолошког института (po francusku). '''41''': str. 441–452. | ||
| + | |||
| + | * Stojkovski, Boris; Ivanić, Ivana; Spăriosu, Laura (2018). [http://www.centruldestudiitransilvane.ro/Document_Files/Review%202015%20-%202035/00000777/vqhxc_Stojkovski.pdf "Serbian-Romanian Relations in the Middle Ages until the Ottoman Conquest"] (PDF). ''Transylvanian Review''. '''27''' (2): 217–229. | ||
| + | |||
| + | * Wasilewski, Tadeusz (1963). [https://rcin.org.pl//Content/26671/WA303_39754_B88-SZ-R-8-1963_Wasilewski.pdf "Przyczynki źródłowe do stosunków Polski ze Słowiańszczyzną południową w wiekach XIII-XVI"] (PDF). Studia Źródłoznawcze. '''8''': str. 117–124. | ||
| + | |||
| + | * Zabolotnaia, Lilia (2010). [https://www.scribd.com/document/43601771/11-Zabolotnaia "Câteva precizări despre dinastia Branković"]. Tyragetia. '''4''' (2): str.115–122. | ||
| + | |||
| | | | ||
| Linia 19: | Linia 73: | ||
|dynasta = Jelena Jakšić | |dynasta = Jelena Jakšić | ||
|imiona = | |imiona = | ||
| − | |tytulatura = | + | |tytulatura = Despotina Serbii |
|grafika = | |grafika = | ||
|opis grafiki = | |opis grafiki = | ||
| Linia 28: | Linia 82: | ||
|dewiza = | |dewiza = | ||
| − | |1. tytuł = | + | |1. tytuł = Despotina Serbii |
| − | |1. od = | + | |1. od = 1496 |
| − | |1. do = | + | |1. do = 1514 |
|1. koronacja = | |1. koronacja = | ||
|1. poprzednik = | |1. poprzednik = | ||
|1. następca = | |1. następca = | ||
| − | |dynastia = [ | + | |dynastia = [https://hu.wikipedia.org/wiki/Jaksics_csal%C3%A1d Jakšić] z urodzenia<br>[[Branković]] z małżeństwa<br>[[Berislavić]] z małżeństwa |
|gałąź = | |gałąź = | ||
|linia = | |linia = | ||
| Linia 50: | Linia 104: | ||
|rodzeństwo = | |rodzeństwo = | ||
|1. związek = mąż | |1. związek = mąż | ||
| − | |1. związek z = [ | + | |1. związek z = [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jovan_Brankovi%C4%87 Jovan Branković] |
| − | |1. związek od = | + | |1. związek od = 1496 |
| − | |1. związek do = | + | |1. związek do = 1502 |
| − | |1. dzieci = | + | |1. dzieci = Marija<br>[https://en.wikipedia.org/wiki/Elena_Ecaterina_Rare%C8%99 Jelena]<br>Ana<br>Marija Magdalena |
|2. związek = mąż | |2. związek = mąż | ||
|2. związek z = [[Ivaniš Berislavić]] | |2. związek z = [[Ivaniš Berislavić]] | ||
| − | |2. związek od = | + | |2. związek od = 1503÷04 |
| − | |2. związek do = | + | |2. związek do = 1514 |
| − | |2. dzieci = | + | |2. dzieci = [https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Berislavi%C4%87 Stefan Berislavić]<br>Djordje Berislavić<br>córka<br>córka |
|dokonania = | |dokonania = | ||
| Linia 67: | Linia 121: | ||
|wikicytaty = | |wikicytaty = | ||
}} | }} | ||
| + | |} | ||
| − | + | {{SORTUJ:Jelena Jaksic}} | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | + | [[Kategoria:Despoci Serbii]] | |
| − | [[ | + | [[Kategoria:Dynaści]] |
| − | [[ | + | [[Kategoria:Branković]] |
| − | [[ | + | [[Kategoria:Jakšić]] |
| − | [[ | + | [[Kategoria:Nieznana data urodzenia]] |
| − | [[ | + | [[Kategoria:Urodzeni w XV wieku]] |
| − | [[ | + | [[Kategoria:Zmarli w XVI wieku]] |
| − | [[ | + | [[Kategoria:Nieznana data śmierci]] |
Aktualna wersja na dzień 15:56, 1 lut 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Jakелена šićакшић (pol. Jelena Jakšić) (* ok.1475, † po 1529), serbska szlachcianka z rodu Jakšić, tytularna Despotina Serbii, najpierw przez małżeństwo z Jovanem Brankoviciem, który był tytularnym despotą Serbii od 1493 do 1502 roku, a następnie przez małżeństwo z Ivanišem Berislaviciem, który posiadał ten sam tytuł od 1503 do 1514 roku. Syn Jeleny (z drugiego małżeństwa) Stefan Berislavić również posiadał tytuł despota Serbii, od 1520 do 1535.[1][2] Spis treściŻyciorysPlik:Jaksic Coat of arms.png Herb szlacheckiego rodu Jakšić Plik:Saints Maksim, Angelina, Jovan and Stefan Branković, by Andreja Raičević.jpg Ikona z XVII wieku, przedstawiająca męża Jeleny Jovana Brankovića oraz jego matkę, ojca i brata Jelena była córką Stefana Jakšicia († 1489 r.) ze szlacheckiej rodziny [Jakšić noble family Jakšić]. Jej ojciec był jednym z najbardziej znanych serbskich szlachciców w Królestwie Węgier.[3] W 1486 r. król Węgier Maciej Korwin († 1490) nadał tytuł despoty Serbii Đorđe Brankovićowi, starszemu synowi Stefana Brankovića († 1476), byłemu despocie Serbii (1458-1459). Wkrótce potem Jelena wyszła za mąż za młodszego brata Đorđe, Jovana Brankovicia. W 1493 roku Janowi nadano również tytuł, ponieważ w Królestwie Węgier było zwyczajem, że różne wyższe stanowiska zajmowali wspólnie dwaj urzędnicy. Kiedy jej mąż został tytularnym despotą, również i ona stała się despotą. Mieszkali w zamku Kupinik w hrabstwie Syrmia i mieli kilka córek.[1][2][4] W 1496 r. jej szwagier Đorđe postanowił zrzec się wszystkich swoich tytułów i posiadłości na rzecz swojego brata Jovana, męża Jeleny. W tym samym czasie Đorđe złożył śluby zakonne, przyjmując imię Maksim (Максим).[4] Jovan pozostał jedynym despotą do 1502 roku, gdy zmarł bez męskich nastepców, a jego wdowa Jelena została z kilkoma pomniejszymi córkami, próbując zapewnić sobie spadek.[1] W latach 1503–1504 król Węgier Władysław II († 1516 r.) postanowił ponownie zaślubić Jelenę z Ivanišem Berislaviciem († 1514), wybitnym szlachcicem z żupanatu Požega, nadając mu tytuł despota Serbii, a także przekazując mu rodowi Brankovićów jej majątki.[5][3] Jelena i Ivaniš mieli dwóch synów i dwie córki. Ivaniš zmarł w 1514 r., gdy ich synowie byli jeszcze nieletni, a Jelena przejęła sprawy rodzinne do 1520 r., gdy to król Węgier Ludwik II († 1526) mianował jej starszego syna Stefana Berislavića nowym tytularnym despotą Serbii. Zmarła jakiś czas po 1529 roku. RodzinaPlik:CoatOfArmsOfJovanStefanovicBrankovic.png Herb dynastii Branković Z pierwszego małżeństwa, z Jovanem Brankovićiem († 1502), Jelena miała kilka córek. [6]
Z drugiego małżeństwa, z Ivanišem Berislavićiem miała również kilkoro dzieci/
Niektórzy badacze zasugerowali, po uwzględnieniu dat ślubów Jeleny, a także dat ślubów jej córek, że niektóre z jej córek, które zwykle uważa się za pochodzące z jej pierwszego małżeństwa, mogą w rzeczywistości pochodzić z drugiego małżeństwa.[8] PrzypisyŹródła
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||