Bars: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:2w]]
+
[[Kategoria:0]]
−
[[Kategoria:Strony importowane z węgierskiej Wikipedii]]
+
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Bars_v%C3%A1rmegye
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Bars_v%C3%A1rmegye
 
|autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Bars_v%C3%A1rmegye&action=history
 
|autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Bars_v%C3%A1rmegye&action=history
 
|nota    = węgierski
 
|nota    = węgierski
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Uwaga polska|
 +
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Komitat_Bars
 +
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Komitat_Bars&action=history
 +
|nota    = polski
 
}}
 
}}
 
{|
 
{|
Linia 19: Linia 29:
 
[[Plik:Slovakia_Tekov.jpg|thumb|Komitet Bars w środkowej i zachodniej Słowacji]]
 
[[Plik:Slovakia_Tekov.jpg|thumb|Komitet Bars w środkowej i zachodniej Słowacji]]
  
−
'''Bars vármegye''' ([[szlovák nyelv|szlovákul]] ''Tekov'', [[német nyelv|németül]] ''Barsch'', [[latin nyelv|latinul]] ''Barsiensis'') közigazgatási egység volt a [[Magyar Királyság]] [[Felvidék|felvidéki részében]]. Székhelye az [[1700-as évek]]től [[Aranyosmarót]] volt. A vármegye területe jelenleg [[Szlovákia]] része.
+
'''Bars vármegye''' (słow. ''Tekov'', niem. ''Barsch'', łac. ''Barsiensis'') był jednostką administracyjną na  [[Felvidék|wyżynach]] [[Królestwo|Królestwa Węgier]]. Jego siedzibą był [https://pl.wikipedia.org/wiki/Zlat%C3%A9_Moravce Aranyosmarót] z XVIII wieku. Obecnie jest częścią Słowacji.
 +
 
 +
==Geografia ==
 +
 
 +
Graniczył z komitatami: od północy z [[Nyitra]] i [[Turóc]], od wschodu z [[Zólyom]] i [[Hont]], od południa z [[Komárom]] i [[Esztergom]], a od zachodu z [[Nyitra]]. Północno-zachodnią część komitatu pokrywają wysokie góry, a południową równiny. Jego najważniejszą rzeką jest [https://pl.wikipedia.org/wiki/Hron Hron].
 +
 
 +
== Historia ==
 +
 
 +
Komitat powstał w XI w. W okresie między 1663 a 1685 r. południowa część komitatu była okupowana przez [[Imperium|Imperium Osmańskie]] i wchodziła w skład  ejaletu [[Nowe Zamki|Uyvar]]. Siedzibą władz komitatu do 1321 r. był zamek [[Starý Tekov|Bars]], od którego komitat wziął swą nazwę, następnie zamek [[Levice|Léva]], od 1580 r. [[Topoľčianky|Kistapolcsány]], a od końca XVIII w. Aranyosmarót<ref>Juraj Žudel: ''Stolice na Slovensku''. Bratislava: Obzor, 1984, str. 127–135}}</ref>.
 +
 
 +
W okresie przed [[I wojna światowa|I wojną światową]] komitat dzielił się na pięć powiatów i trzy miasta.
 +
 
 +
Po [[Trianon|traktacie w Trianon]] komitat znalazł się w granicach Czechosłowacji.
 +
W wyniku [[pierwszy arbitraż wiedeński|pierwszego arbitrażu wiedeńskiego]] w 1938 r. południowa część komitatu powróciła do Węgier i została połączona z pozostałą częścią komitatu [[Hont]] w nowy komitat [[Bars és Hont]] ze stolicą w [[Levice|Léva]]. Po drugiej wojnie światowej przywrócono granicę z 1938 r.
  
−
==Földrajz==
+
Obecnie teren komitatu wchodzi w skład krajów: nitrzańskiego, bańskobystrzyckiego i częściowo trnawskiego na Słowacji.
−
Bars vármegye területét északon [[Nyitra vármegye|Nyitra]] és [[Turóc vármegye|Turóc]] vármegyék, keleten [[Zólyom vármegye|Zólyom]] és [[Hont vármegye|Hont]] vármegyék, délen [[Komárom vármegye|Komárom]] és [[Esztergom vármegye|Esztergom]] vármegyék, nyugaton pedig [[Nyitra vármegye|Nyitra]] vármegye határolja.  A vármegye északnyugati részét magas hegységek, déli részét pedig síkságok fedik.  Legfontosabb folyója a [[Garam]].
+
 
 +
{| class="wikitable"
 +
!colspan=2|Powiaty (''járás'')
 +
|-
 +
! Powiat!! Siedziba władz
 +
|-
 +
|Aranyosmarót||[[Zlaté Moravce|Aranyosmarót]]
 +
|-
 +
|Garamszentkereszt||[[Żar nad Hronem|Garamszentkereszt]]
 +
|-
 +
|Léva||[[Levice|Léva]]
 +
|-
 +
|Oszlány||[[Oslany|Oszlány]]
 +
|-
 +
|Verebély||[[Vráble|Verebély]]
 +
|-
 +
!colspan=2|Miasta komitackie (''rendezett tanácsú város'')
 +
|-
 +
|colspan=2|[[Kremnica|Körmöcbánya]]
 +
|-
 +
|colspan=2|[[Levice|Léva]]
 +
|-
 +
|colspan=2|[[Nová Baňa|Újbánya]]
 +
|}
 +
 
 +
== Bibliografia ==
 +
* [http://lexikon.katolikus.hu/B/Bars%20v%C3%A1rmegye.html Węgierska Encyklopedia Katolicka] (po węgiersku).
  
 
|
 
|
Linia 41: Linia 90:
 
}}
 
}}
 
|}
 
|}
 +
 +
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
  
 
{{SORTUJ:Komitaty, Bars}}
 
{{SORTUJ:Komitaty, Bars}}
Linia 48: Linia 100:
 
[[Kategoria:Komitaty Świętego Stefana]]
 
[[Kategoria:Komitaty Świętego Stefana]]
 
[[Kategoria:Historia]]
 
[[Kategoria:Historia]]
−
[[Kategoria:Historia Węgier]]
 
 
[[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Historia Słowacji]]
 
[[Kategoria:Historia Słowacji]]
 
[[Kategoria:Komitáty]]
 
[[Kategoria:Komitáty]]

Wersja z 12:18, 4 lut 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Plik:Bars county map.jpg
Mapa administracyjna komitatu Bars z 1910 r
Plik:Slovakia Tekov.jpg
Komitet Bars w środkowej i zachodniej Słowacji

Bars vármegye (słow. Tekov, niem. Barsch, łac. Barsiensis) był jednostką administracyjną na wyżynach Królestwa Węgier. Jego siedzibą był Aranyosmarót z XVIII wieku. Obecnie jest częścią Słowacji.

Geografia

Graniczył z komitatami: od północy z Nyitra i Turóc, od wschodu z Zólyom i Hont, od południa z Komárom i Esztergom, a od zachodu z Nyitra. Północno-zachodnią część komitatu pokrywają wysokie góry, a południową równiny. Jego najważniejszą rzeką jest Hron.

Historia

Komitat powstał w XI w. W okresie między 1663 a 1685 r. południowa część komitatu była okupowana przez Imperium Osmańskie i wchodziła w skład ejaletu Uyvar. Siedzibą władz komitatu do 1321 r. był zamek Bars, od którego komitat wziął swą nazwę, następnie zamek Léva, od 1580 r. Kistapolcsány, a od końca XVIII w. Aranyosmarót[1].

W okresie przed I wojną światową komitat dzielił się na pięć powiatów i trzy miasta.

Po traktacie w Trianon komitat znalazł się w granicach Czechosłowacji. W wyniku pierwszego arbitrażu wiedeńskiego w 1938 r. południowa część komitatu powróciła do Węgier i została połączona z pozostałą częścią komitatu Hont w nowy komitat Bars és Hont ze stolicą w Léva. Po drugiej wojnie światowej przywrócono granicę z 1938 r.

Obecnie teren komitatu wchodzi w skład krajów: nitrzańskiego, bańskobystrzyckiego i częściowo trnawskiego na Słowacji.

Powiaty (járás)
Powiat Siedziba władz
Aranyosmarót Aranyosmarót
Garamszentkereszt Garamszentkereszt
Léva Léva
Oszlány Oszlány
Verebély Verebély
Miasta komitackie (rendezett tanácsú város)
Körmöcbánya
Léva
Újbánya

Bibliografia
Komitat Bars

Comitatus Barsiensis (łac.)
Komitat Bars (niem.)
Tekovská župa (słow.)
(1910)

Herb von Bars Comitatus Barsiensis (łac.) Komitat Bars (niem.) Tekovská župa (słow.)
Siedziba: Aranyosmarót
Powierzchnia: 2 724 km²
Ludność: 179 312[2]
Narodowości: 55 % Słowacy
35 % Węgrzy
10 % Niemcy[3]
Utworzony: XI wiek
Zlikwidowany: 4.06.1920
(Traktat z Trianon)
Bars

Przypisy

  1. ↑ Juraj Žudel: Stolice na Slovensku. Bratislava: Obzor, 1984, str. 127–135}}
  2. ↑ A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 12 ff.
  3. ↑ A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 22 ff. (Spis ludności z 1910)
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Bars&oldid=48864”