Vlegyásza-hegység: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:1f]] |
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]] | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
| Linia 15: | Linia 15: | ||
| | | | ||
| + | '''Vlegyásza-''' ('''Vigyázó-''') '''hegység''', dawniej znane jako '''''Kalota-havas''''' (pol. ''Góry Vlegyásza'' (''Vigyázó''), rum. ''Masivul Vlădeasa'') to północna część [[Bihar-hegység|Gór Bihor]] w środkowych [[Erdélyi-középhegység|górach Siedmiogrodu]]. [[Lázár deák|Deák Lázár]], sekretarz arcybiskupa [[Bakócz Tamás|Tamása Bakoczego]] z Ostrzyhomia, na jednej z najstarszych map Węgier, narysowanej przez niego w 1528 roku, nazwał ją również ''[[Kalota-hegység|Górami Kalotkimi]]'', a nazwa ta była również używana na mapach z XVII i XVIII wieku. | ||
| + | |||
| + | Są omawiane jako oddzielny masyw i kilka opisów jako oddzielne góry. Tutaj znajduje się drugi co do wysokości szczyt gór Bihor, szczyt Vigyázó (lub Vlegyásza) z 1836 m npm. | ||
| + | |||
| + | == Topografia == | ||
| + | |||
| + | Jest to formacja wulkaniczna, powstała w trzeciorzędzie, odpowiednio, ostatniego mezozoiku i neozoiku, i ma zaledwie 60 milionów lat. W wyniku współczesnego poziomu morza, a także abrazji, blok jest obecnie płaskim dużym grzbietem o wysokości 1600÷1800 m. Jej wody płyną przez głębokie, rzeźbione strome ściany z licznymi wodospadami. | ||
| + | |||
| + | Góry są otoczone rzekami, które je otaczają. [[Sebes-Körös]] graniczy z obszarem od północy, [[Kis-Szamos]] utworzony przez [[Hideg-Szamos]] i [[Meleg-Szamos]] na wschodzie, [[Aranyos]] na południu i [[Fekete-Körös]] na zachodzie. | ||
| + | |||
| + | Półkoliste łuki w kształcie podkowy, wody otaczające [[Nagy-Sebes]] (rum. ''Drăgan''), charakteryzują się wysokimi, ale płaskimi grzbietami. | ||
| + | |||
| + | Wschodni grzbiet można rozpoznać z daleka, widać je już z zalesionych, wysokich zboczy wokół [[Kolozsvár]], ale jest on szczególnie widoczny z [[Kalotaszeg|Kotliny Kalotaszegi]] zaczynającej się w [[Bánffyhunyad]] i dolinie Sebes-Körös. '''Końcówka psa stróżującego usiana sosnami karłowatymi na długim grzbiecie jest ledwo rozpoznawalna. A Vigyázó törpefenyőkkel tarkított csúcsa a hosszú gerincen alig azonosítható.''' | ||
| + | |||
| + | [[Plik:Fehér-kövek.jpg|thumb|left|250px|Białe Kamienie (Fehér-kövek)]] | ||
| + | |||
| + | Tuż poniżej szczytu znajduje się schronisko Vlegyásza na wysokości 1430 m n.p.m., od południa otoczone malowniczą formacją wapienną [[Fehér-kövek|Białych Kamieni]] z olśniewającymi białymi skałami i szczytem o wysokości 1557 m. | ||
| + | |||
| + | [[Tolvaj-vár]] (pol. ''Zamek Złodziei'', rum. ''Piatra Tâlharului'') dominuje nad Wielką Doliną Sebes z podobnymi do zamku klifami i szczytem [[Bocsásza]] (rum. ''Buteasa'') z 1792 m. | ||
| + | |||
| + | Zachodnie skrzydło gór jest zamknięte przez [[Jád (patak)|potok Jád]] i Fekete-Körös. Kręta dolina Jád rywalizuje z doliną Nagy-Sebes. Zbiornik Jád Valley ze schronieniem znajduje się w zróżnicowanym krajobrazie. Wapienne wąwozy usiane są piękniejszymi wodospadami, których prawdziwą perełką jest [[Jadolina-vízesés|Jadolina]]. | ||
| + | |||
| + | W zachodniej części grzbietu Vigyázó dominuje szczyt [[Mező-havas]] (rum. ''Poieni'') o wysokości 1627 m n.p.m., z pięknym widokiem na dolinę Nagy-Sebes oraz Vigyázó i Bocsásza, a także lasy doliny rzeki Fekete-Körös. Znajduje się tu również [[Mézgedi-cseppkőbarlangJaskinia Stalaktytowa Mézgedi]] (rum. ''Meziad''). W kierunku [[Padis]] prowadzi [[Bohogyő]] (rum. ''Bohodei'') z 1654 m n.p.m. ze słynnym wodospadem, a następnie [[Horgas-havas]] (rum. ''Cârligați'' z siodłem na wysokości 1640 m, które łączy go ze wschodnim łukiem Vigyázó. | ||
| + | |||
| + | == Galeria == | ||
| + | <gallery> | ||
| + | Vlegyásza 2.jpg | ||
| + | Vlegyásza 3.jpg | ||
| + | Vlegyásza 4.jpg | ||
| + | Vlegyásza 5.jpg | ||
| + | </gallery> | ||
| + | |||
| + | == Źródła == | ||
| + | *Palczer János: ''Bihar-Vlegyásza'' (Pallas-Akadémia Könyvkiadó, [[Csíkszereda]], 1998) | ||
| + | |||
| + | == Zewnętrzne linki == | ||
| + | *[http://www.welcometoromania.ro/Apuseni/Apuseni_Harta_Obiective_m.htm Welcome to Romania] | ||
| + | *[https://web.archive.org/web/20070705030040/http://hegyman.freeweb.hu/vigyazo/2006vigyazo.htm Navigátor Debreceni Túra Klub] | ||
| + | *[https://web.archive.org/web/20080120122217/http://www.kalotaszeg.hu/bar_3.htm Kalotaszeg honlapja] | ||
| + | *[http://erdelyiszigethegyseg.lap.hu/ erdelyiszigethegyseg.lap.hu] | ||
| + | *[http://www.geocaching.hu/caches.geo?id=1618 www.geocaching.hu] | ||
| + | *[https://web.archive.org/web/20070430065859/http://ttt.tr.hu/naptar/forum.php?a=a&id=195 Teljesítménytúrázók Társasága] | ||
| + | *[https://web.archive.org/web/20080416145714/http://kalotaszeg.mindenkilapja.hu/ Virtuális Kalotaszeg] – KalotaNET | ||
| + | |||
| + | | | ||
{{Region infobox | {{Region infobox | ||
| − | |nazwa= | + | |nazwa=Vlegyásza (Vigyázó)-hegység (węg.)<br>Kalota-havas (węg.)<br><small>Góry Vlegyásza (Vigyázó) ((pol.)<br>Masivul Vlădeasa (rum.)<small> |
| − | |obrazek= | + | |obrazek=Vlegyásza 1.jpg |
|opis_obrazka = | |opis_obrazka = | ||
|mapa = | |mapa = | ||
|opis_mapy = | |opis_mapy = | ||
| − | |megaregion= | + | |megaregion= |
| − | |prowincja= | + | |prowincja= |
| − | |podprowincja= | + | |podprowincja= |
| − | |makroregion= | + | |makroregion= |
| − | |mezoregion= | + | |mezoregion= |
|mikroregion= | |mikroregion= | ||
| − | |jednostki='''[[Rumunia]]''':<br />– [[okręg | + | |jednostki='''[[Rumunia]]''':<br />– [[okręg Bihor]]<br />– [[okręg Alba]]<br />– [[okręg Cluj]] |
}} | }} | ||
{{Hegy infobox | {{Hegy infobox | ||
| − | | név = | + | | név = |
| helyi név = | | helyi név = | ||
| − | | kép = | + | | kép = |
| képméret = | | képméret = | ||
| képaláírás = | | képaláírás = | ||
| magasság = | | magasság = | ||
| − | | hely = {{zászló|Románia}} [[Bihar megye]] | + | | hely = {{zászló|Románia}}<br>[[Bihar megye]]<br>[[Fehér megye]]<br>[[Kolozs megye]]<br>[[Románia]] |
| hegység = [[Erdélyi-középhegység]] | | hegység = [[Erdélyi-középhegység]] | ||
| relatív magasság = | | relatív magasság = | ||
| legmagasabb pont = Vigyázó- (Vlegyásza-) csúcs (1836 m) | | legmagasabb pont = Vigyázó- (Vlegyásza-) csúcs (1836 m) | ||
| − | | típus = | + | | típus = wulkaniczny |
| terület = | | terület = | ||
| hegység hossza = | | hegység hossza = | ||
| Linia 64: | Linia 109: | ||
{{Infobox vrch | {{Infobox vrch | ||
| názov = Lokalizacja | | názov = Lokalizacja | ||
| − | | zemepisná šírka = 46. | + | | zemepisná šírka = 46.75 |
| − | | zemepisná dĺžka = 22. | + | | zemepisná dĺžka = 22.7833 |
| lokátor = Románia-reliéf | | lokátor = Románia-reliéf | ||
| commons = | | commons = | ||
| Linia 73: | Linia 118: | ||
| lokátor1 = | | lokátor1 = | ||
}} | }} | ||
| + | |} | ||
| − | + | {{SORTUJ:Góry, Vlegyásza}} | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
[[Kategoria:Geografia]] | [[Kategoria:Geografia]] | ||
[[Kategoria:Siedmiogród]] | [[Kategoria:Siedmiogród]] | ||
Wersja z 16:10, 13 lut 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Vlegyásza- (Vigyázó-) hegység, dawniej znane jako Kalota-havas (pol. Góry Vlegyásza (Vigyázó), rum. Masivul Vlădeasa) to północna część Gór Bihor w środkowych górach Siedmiogrodu. Deák Lázár, sekretarz arcybiskupa Tamása Bakoczego z Ostrzyhomia, na jednej z najstarszych map Węgier, narysowanej przez niego w 1528 roku, nazwał ją również Górami Kalotkimi, a nazwa ta była również używana na mapach z XVII i XVIII wieku. Są omawiane jako oddzielny masyw i kilka opisów jako oddzielne góry. Tutaj znajduje się drugi co do wysokości szczyt gór Bihor, szczyt Vigyázó (lub Vlegyásza) z 1836 m npm. Spis treściTopografiaJest to formacja wulkaniczna, powstała w trzeciorzędzie, odpowiednio, ostatniego mezozoiku i neozoiku, i ma zaledwie 60 milionów lat. W wyniku współczesnego poziomu morza, a także abrazji, blok jest obecnie płaskim dużym grzbietem o wysokości 1600÷1800 m. Jej wody płyną przez głębokie, rzeźbione strome ściany z licznymi wodospadami. Góry są otoczone rzekami, które je otaczają. Sebes-Körös graniczy z obszarem od północy, Kis-Szamos utworzony przez Hideg-Szamos i Meleg-Szamos na wschodzie, Aranyos na południu i Fekete-Körös na zachodzie. Półkoliste łuki w kształcie podkowy, wody otaczające Nagy-Sebes (rum. Drăgan), charakteryzują się wysokimi, ale płaskimi grzbietami. Wschodni grzbiet można rozpoznać z daleka, widać je już z zalesionych, wysokich zboczy wokół Kolozsvár, ale jest on szczególnie widoczny z Kotliny Kalotaszegi zaczynającej się w Bánffyhunyad i dolinie Sebes-Körös. Końcówka psa stróżującego usiana sosnami karłowatymi na długim grzbiecie jest ledwo rozpoznawalna. A Vigyázó törpefenyőkkel tarkított csúcsa a hosszú gerincen alig azonosítható. Plik:Fehér-kövek.jpg Białe Kamienie (Fehér-kövek) Tuż poniżej szczytu znajduje się schronisko Vlegyásza na wysokości 1430 m n.p.m., od południa otoczone malowniczą formacją wapienną Białych Kamieni z olśniewającymi białymi skałami i szczytem o wysokości 1557 m. Tolvaj-vár (pol. Zamek Złodziei, rum. Piatra Tâlharului) dominuje nad Wielką Doliną Sebes z podobnymi do zamku klifami i szczytem Bocsásza (rum. Buteasa) z 1792 m. Zachodnie skrzydło gór jest zamknięte przez potok Jád i Fekete-Körös. Kręta dolina Jád rywalizuje z doliną Nagy-Sebes. Zbiornik Jád Valley ze schronieniem znajduje się w zróżnicowanym krajobrazie. Wapienne wąwozy usiane są piękniejszymi wodospadami, których prawdziwą perełką jest Jadolina. W zachodniej części grzbietu Vigyázó dominuje szczyt Mező-havas (rum. Poieni) o wysokości 1627 m n.p.m., z pięknym widokiem na dolinę Nagy-Sebes oraz Vigyázó i Bocsásza, a także lasy doliny rzeki Fekete-Körös. Znajduje się tu również Mézgedi-cseppkőbarlangJaskinia Stalaktytowa Mézgedi (rum. Meziad). W kierunku Padis prowadzi Bohogyő (rum. Bohodei) z 1654 m n.p.m. ze słynnym wodospadem, a następnie Horgas-havas (rum. Cârligați z siodłem na wysokości 1640 m, które łączy go ze wschodnim łukiem Vigyázó. Galeria
Źródła
Zewnętrzne linki |
| |||||||||||||||||||||||||||
