Szebeni-medence: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 34: Linia 34:
 
Neve a [[Szeben (folyó)|Szeben]] patak nevéből ered, az pedig a [[szláv nyelvek|szláv]] ''svbina'' (= som) főnévből származik. Megjegyzendő azonban, hogy a románok a román ''Sibin'' személynévből származtatják, mások szerint a bolgár-török ''Sebin'' személynévből való.
 
Neve a [[Szeben (folyó)|Szeben]] patak nevéből ered, az pedig a [[szláv nyelvek|szláv]] ''svbina'' (= som) főnévből származik. Megjegyzendő azonban, hogy a románok a román ''Sibin'' személynévből származtatják, mások szerint a bolgár-török ''Sebin'' személynévből való.
  
−
== Története ==
+
== Historia ==
−
A várost [[II. Géza magyar király]] alapította és szászokat telepített ide 1150 körül.<ref>Erdély története három kötetben. Szerkesztette Köpeczi Béla. I. kötet[Erdély a középkori magyar királyságban. 2. A Honfoglalástól a Tatátjárásig[A SZÁSZOK BETELEPÜLÉSE ÉS A DÉLI HATÁRVÉDELEM ÁTSZERVEZÉSE]  
+
 
 +
Miasto położone jest w II. Został założony przez króla Węgier Gézę i osiedlił tutaj Sasów około 1150 roku. [1] Po raz pierwszy została wymieniona w 1191 roku jako Cipin (wymawiane: sipin) w związku z papieskim potwierdzeniem prepozytu w Sybinie, które było katolickim centrum kościelnym Sasów w Siedmiogrodzie do XV wieku. [2] Wkrótce stał się handlowym i intelektualnym centrum Sasów w Transylwanii. Centrum Sybina, wolnego miasta królewskiego.
 +
 
 +
A várost [[II. Géza magyar király]] alapította és szászokat telepített ide 1150 körül.<ref>Erdély története három kötetben. Szerkesztette Köpeczi Béla. I. kötet[Erdély a középkori magyar királyságban. 2. A Honfoglalástól a Tatátjárásig[A SZÁSZOK BETELEPÜLÉSE ÉS A DÉLI HATÁRVÉDELEM ÁTSZERVEZÉSE]  
 
Budapest, 1986. Akadémiai Kiadó {{ISBN|963054203X}}</ref> [[1191]]-ben ''Cipin'' (ejtsd: szipin) néven említik először a [[Nagyszebeni prépostság]] pápai megerősítése kapcsán, mely a [[15. század]]ig az [[erdélyi szászok]] [[római katolikus egyház|katolikus]] egyházi központja volt.<ref name=klxnszp>{{KatLex|12||S/szebeni%20prépostság.html}}</ref> Hamarosan az erdélyi szászok kereskedelmi és szellemi központja lett. Szebenszék központja, [[szabad királyi város]].
 
Budapest, 1986. Akadémiai Kiadó {{ISBN|963054203X}}</ref> [[1191]]-ben ''Cipin'' (ejtsd: szipin) néven említik először a [[Nagyszebeni prépostság]] pápai megerősítése kapcsán, mely a [[15. század]]ig az [[erdélyi szászok]] [[római katolikus egyház|katolikus]] egyházi központja volt.<ref name=klxnszp>{{KatLex|12||S/szebeni%20prépostság.html}}</ref> Hamarosan az erdélyi szászok kereskedelmi és szellemi központja lett. Szebenszék központja, [[szabad királyi város]].
  
−
[[1442]]. [[március 25.|március 25-én]] a város mellett verte meg [[Hunyadi János]] Mezid bég török seregét. Erős falak és 40 bástya védte, melyek a [[15. század|15]]-[[17. század]]ban épültek. A [[Oszmán birodalom|török]] nem tudta bevenni, de [[1556]]-ban tűzvész sújtotta.
+
25 marca 1442 roku pokonał w pobliżu miasta wojska tureckie Jánosa Mezida Hunyadiego. Był chroniony przez mocne mury i 40 bastionów, które są 15-17. zostały zbudowane w XVI wieku. Turcy nie mogli tego znieść, ale w 1556 roku został trafiony przez ogień. W XVI wieku był jednym z ośrodków reformacji siedmiogrodzkiej. W 1529 roku powstała tu pierwsza drukarnia książek w Transylwanii.
 +
 
 +
[[1442]]. [[március 25.|március 25-én]] a város mellett verte meg [[Hunyadi János]] Mezid bég török seregét. Erős falak és 40 bástya védte, melyek a [[15. század|15]]-[[17. század]]ban épültek. A [[Oszmán birodalom|török]] nem tudta bevenni, de [[1556]]-ban tűzvész sújtotta.
 
A [[16. század]]ban az erdélyi [[reformáció]] egyik központja. Itt létesült 1529-ben Erdély első könyvnyomtató műhelye.
 
A [[16. század]]ban az erdélyi [[reformáció]] egyik központja. Itt létesült 1529-ben Erdély első könyvnyomtató műhelye.
  

Wersja z 06:45, 15 lut 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Szebeni-medence (pol. Kotlina Sybińska, rum. Depresiunea Sibiu) – makroregion fizycznogeograficzny Wyżyny Transylwańskiej w centralnej Rumunii (Siedmiogród). Obniżenie między górami Lotru i Górami Sybińskimi w Karpatach Południowych a Wyżyną Tyrnawską. Na wschodzie łączy się z Kotliną Fogaraską.

Kotlina Sybińska stanowi przedłużenie Kotliny Fogaraskiej leżące na północ od Przełomu Czerwonej Wieży. W centrum kotliny leży miasto Sybin.

Pochodzenie jego imienia

Jego nazwa pochodzi od nazwy potoku Sibiu, która pochodzi od słowiańskiego rzeczownika svbina (= som). Należy jednak zauważyć, że Rumuni wywodzą się od rumuńskiego imienia Sibin, według innych od bułgarsko-tureckiego imienia Sebin.

Neve a Szeben patak nevéből ered, az pedig a szláv svbina (= som) főnévből származik. Megjegyzendő azonban, hogy a románok a román Sibin személynévből származtatják, mások szerint a bolgár-török Sebin személynévből való.

Historia

Miasto położone jest w II. Został założony przez króla Węgier Gézę i osiedlił tutaj Sasów około 1150 roku. [1] Po raz pierwszy została wymieniona w 1191 roku jako Cipin (wymawiane: sipin) w związku z papieskim potwierdzeniem prepozytu w Sybinie, które było katolickim centrum kościelnym Sasów w Siedmiogrodzie do XV wieku. [2] Wkrótce stał się handlowym i intelektualnym centrum Sasów w Transylwanii. Centrum Sybina, wolnego miasta królewskiego. 

A várost II. Géza magyar király alapította és szászokat telepített ide 1150 körül.[1] 1191-ben Cipin (ejtsd: szipin) néven említik először a Nagyszebeni prépostság pápai megerősítése kapcsán, mely a 15. századig az erdélyi szászok katolikus egyházi központja volt.[2] Hamarosan az erdélyi szászok kereskedelmi és szellemi központja lett. Szebenszék központja, szabad királyi város.

25 marca 1442 roku pokonał w pobliżu miasta wojska tureckie Jánosa Mezida Hunyadiego. Był chroniony przez mocne mury i 40 bastionów, które są 15-17. zostały zbudowane w XVI wieku. Turcy nie mogli tego znieść, ale w 1556 roku został trafiony przez ogień. W XVI wieku był jednym z ośrodków reformacji siedmiogrodzkiej. W 1529 roku powstała tu pierwsza drukarnia książek w Transylwanii. 

1442. március 25-én a város mellett verte meg Hunyadi János Mezid bég török seregét. Erős falak és 40 bástya védte, melyek a 15-17. században épültek. A török nem tudta bevenni, de 1556-ban tűzvész sújtotta.

A 16. században az erdélyi reformáció egyik központja. Itt létesült 1529-ben Erdély első könyvnyomtató műhelye.

Historia

Sybin został założony w roku 1190 przez saskich kolonistów na terenie ówczesnego Królestwa Węgier. Najprawdopodobniej zostało zbudowane w pobliżu rzymskiego posterunku, Caedonii, opuszczonego w czasach przybycia Sasów[3].

W XIV wieku Sybin był już ważnym ośrodkiem handlu. W 1376 roku rzemieślnicy byli podzieleni na 19 cechów. Miasto było także najważniejszym z siedmiu miast, które dały najpierw niemiecką – Siebenbürgen – a następnie polską – Siedmiogród – nazwę Transylwanii. Znajdował się tu także Universitas Saxorum, zgromadzenie Niemców w Siedmiogrodzie. Zwyczajowo w XVII wieku opisywano Sybin jako najbardziej wysunięte na wschód miasto kultury zachodnioeuropejskiej; było także ważnym skrzyżowaniem szlaków pocztowych biegnących na wschód – do Turcji i dalej do Persji, Chin[3].

Bibliografia

  1. Krystyna Jawecka (red.) Mapa przeglądowa Europy. Rumunia. Skala 1:1 000 000, PPWK Warszawa-Wrocław 1983/84.
  2. Jerzy Kondracki Fizycznogeograficzna regionalizacja Czech, Słowacji, Węgier i Rumunii w układzie dziesiętnym, „Przegląd Geograficzny”, tom LXVIII, z. 3–4, 1996, s. 457–466.
  3. Jerzy Kondracki Karpaty, wydanie drugie poprawione, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1989, ISBN 83-02-04067-3.
  4. Andrzej Maryański Rumunia, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1973.

Szebeni-medence (węg.)
Kotlina Sybińska (pol.)
Depresiunea Sibiu (rum.)

Megaregion Region Karpacki
Prowincja Góry Zachodniorumuńskie i Wyżyna Transylwańska
Podprowincja Wyżyna Transylwańska
Makroregion Kotlina Sybińska
Zajmowane
jednostki
administracyjne 		Rumunia
– okręg Sybin
Lokalizacja
Góry
  1. ↑ Erdély története három kötetben. Szerkesztette Köpeczi Béla. I. kötet[Erdély a középkori magyar királyságban. 2. A Honfoglalástól a Tatátjárásig[A SZÁSZOK BETELEPÜLÉSE ÉS A DÉLI HATÁRVÉDELEM ÁTSZERVEZÉSE] Budapest, 1986. Akadémiai Kiadó
  2. ↑ Szablon:KatLex
  3. ↑ 3,0 3,1 TPR.pl: Miasta Rumunii: Sybin {{#invoke:Lang|lang}}.{{#invoke:Sprawdź|Parametry |=problemy-w-cytuj |url=uri! |tytuł=txt! |autor= |nazwisko= |imię= |autor link= |autor2= |autor3= |autor4= |autor5= |imię2= |imię3= |imię4= |imię5= |nazwisko2= |nazwisko3= |nazwisko4= |nazwisko5= |autor link2= |autor link3= |autor link4= |autor link5= |data= |rok= |miesiąc= |data dostępu= |praca= |opublikowany= |oznaczenie= |strony= |język= |archiwum=uri? |zarchiwizowano= |id= |cytat= |odn= }}k{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=5|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=Sprawdź autora:|po=.}}goły link w tytule
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Szebeni-medence&oldid=50015”