Szebeni-medence: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:1f]]
+
[[Kategoria:1s]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
Linia 24: Linia 24:
 
  |
 
  |
  
'''Szebeni-medence''' (pol. ''Kotlina Sybińska'', rum. ''Depresiunea Sibiu'') – makroregion fizycznogeograficzny [[Wyżyna Transylwańska|Wyżyny Transylwańskiej]] w centralnej Rumunii ([[Siedmiogród]]). Obniżenie między [[Góry Lotru|górami Lotru]] i [[Góry Sybińskie|Górami Sybińskimi]] w [[Karpaty Południowe|Karpatach Południowych]] a [[Wyżyna Tyrnawska|Wyżyną Tyrnawską]]. Na wschodzie łączy się z [[Kotlina Fogaraska|Kotliną Fogaraską]].  
+
'''Szebeni-medence''' (pol. ''Kotlina Sybińska'', rum. ''Depresiunea Sibiu'') – makroregion fizycznogeograficzny [[Wyżyna Transylwańska|Wyżyny Transylwańskiej]] w centralnej Rumunii ([[Siedmiogród]]). Obniżenie między [[Góry Lotru]] (''górami Lotru'') i [[Szebeni-havasok]] (''Górami Sybińskimi'') w [[Déli-Kárpátok]] (''Karpatach Południowych'') a [[Küküllőmenti-dombvidék]] (''Wyżyną Tyrnawską''). Na wschodzie łączy się z [[Fogarasföld]] (''Kotliną Fogaraską'').  
  
Kotlina Sybińska stanowi przedłużenie Kotliny Fogaraskiej leżące na północ od [[Przełom Czerwonej Wieży|Przełomu Czerwonej Wieży]]. W centrum kotliny leży miasto [[Sybin]].  
+
Kotlina Sybińska stanowi przedłużenie Kotliny Fogaraskiej leżące na północ od [[Vöröstoronyi-szoros]] (''Przełomu Czerwonej Wieży''). W centrum kotliny leży miasto [[Sybin]].  
  
 
== Pochodzenie jego imienia ==
 
== Pochodzenie jego imienia ==
Linia 70: Linia 70:
 
  |mikroregion=
 
  |mikroregion=
 
  |jednostki='''[[Rumunia]]'''<br /> – [[okręg Sybin]]
 
  |jednostki='''[[Rumunia]]'''<br /> – [[okręg Sybin]]
 +
}}
 +
{{hely infobox
 +
|kép =
 +
|terület =
 +
|hely = [[Szebeni megye]]
 +
|tengerszint feletti magasság =
 +
|képaláírás =
 
}}
 
}}
 
{{Infobox vrch
 
{{Infobox vrch

Wersja z 14:01, 18 lut 2021

Szebeni-medence (pol. Kotlina Sybińska, rum. Depresiunea Sibiu) – makroregion fizycznogeograficzny Wyżyny Transylwańskiej w centralnej Rumunii (Siedmiogród). Obniżenie między Góry Lotru (górami Lotru) i Szebeni-havasok (Górami Sybińskimi) w Déli-Kárpátok (Karpatach Południowych) a Küküllőmenti-dombvidék (Wyżyną Tyrnawską). Na wschodzie łączy się z Fogarasföld (Kotliną Fogaraską).

Kotlina Sybińska stanowi przedłużenie Kotliny Fogaraskiej leżące na północ od Vöröstoronyi-szoros (Przełomu Czerwonej Wieży). W centrum kotliny leży miasto Sybin.

Pochodzenie jego imienia

Jego nazwa pochodzi od nazwy potoku Sibiu, która wywodzi się od słowiańskiego rzeczownika svbina (=som). Należy jednak zauważyć, że Rumuni wywodzą ją od rumuńskiego imienia Sibin, według innych od bułgarsko-tureckiego imienia Sebin.

Historia

Sybin początkowo był miastem dakońsko-rzymskim zwanym Caedonia. Około 1150 roku miasto zostało odbudowane przez osadników − saskich kolonistów[1] przywiezionych tam przez króla Węgier Gejzę II.[2]. Przybyli z terenów Świętego Cesarstwa Rzymskiego i Królestwa Francji (obecnie części Niemiec, Francji i krajów Beneluksu) i przybyli około godziny 11

Po raz pierwszy zostało wymienione w 1191 roku jako Cipin (wymawiane: sipin) w związku z papieskim potwierdzeniem prepozytu w Sybinie, które było katolickim centrum kościelnym Sasów w Siedmiogrodzie do XV wieku.[3] Wkrótce stał się handlowym i intelektualnym centrum Sasów w Siedmiogrodzie. Centrum Sybina, wolnego miasta królewskiego.

W XIV wieku Sybin był już ważnym ośrodkiem handlu. W 1376 roku rzemieślnicy byli podzieleni na 19 cechów. Miasto było także najważniejszym z siedmiu miast, które dały najpierw niemiecką – Siebenbürgen – a następnie polską – Siedmiogród – nazwę Transylwanii. Znajdował się tu także Universitas Saxorum, zgromadzenie Niemców w Siedmiogrodzie. Zwyczajowo w XVII wieku opisywano Sybin jako najbardziej wysunięte na wschód miasto kultury zachodnioeuropejskiej; było także ważnym skrzyżowaniem szlaków pocztowych biegnących na wschód – do Turcji i dalej do Persji, Chin[1].

25 marca 1442 roku w pobliżu miasta Jan Hunyadi pokonał wojska tureckie Mezida. Miasto było chronione przez mocne mury i 40 bastionów, z który 15-17 zostało zbudowanych w XVI wieku. Turcy nie mogli tego znieść, ale w 1556 roku miasto zostało strafiony przez ogień. W XVI wieku był jednym z ośrodków reformacji siedmiogrodzkiej. W 1529 roku powstała tu pierwsza drukarnia książek w Transylwanii.

Galeria

636px
Widok ogólny centrum Sybina. Od lewej wieża ratuszowa, katedra ewangelicka NMP, kościół kalwiński.
Po prawej katedra prawosławna

Bibliografia

  1. Krystyna Jawecka (red.) Mapa przeglądowa Europy. Rumunia. Skala 1:1 000 000, PPWK Warszawa-Wrocław 1983/84.
  2. Jerzy Kondracki Fizycznogeograficzna regionalizacja Czech, Słowacji, Węgier i Rumunii w układzie dziesiętnym, „Przegląd Geograficzny”, tom LXVIII, z. 3–4, 1996, s. 457–466.
  3. Jerzy Kondracki Karpaty, wydanie drugie poprawione, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1989, ISBN 83-02-04067-3.
  4. Andrzej Maryański Rumunia, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1973.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 TPR.pl: Miasta Rumunii: Sybin (pol.).
  2. Erdély története három kötetben. Pod redakcją Köpeczi Béla. I. kötet: Erdély a középkori magyar királyságban. 2. A Honfoglalástól a Tatátjárásig (Siedmiogród w średniowiecznym królestwie węgierskim. 2. Od podboju do Tatarów) [A SZÁSZOK BETELEPÜLÉSE ÉS A DÉLI HATÁRVÉDELEM ÁTSZERVEZÉSE] (ROZLICZANIE TWORZENIA I REORGANIZACJA OCHRONY GRANIC POŁUDNIOWYCH) Budapest, 1986. Akadémiai Kiadó ISBN 963054203X.
  3. Magyar katolikus lexikon XII. (Seq–Szentl). Főszerk. Diós István; szerk. Viczián János. Budapest: Szent István Társulat. 2007.

Szebeni-medence (węg.)
Kotlina Sybińska (pol.)
Depresiunea Sibiu (rum.)

Megaregion Region Karpacki
Prowincja Góry Zachodniorumuńskie i Wyżyna Transylwańska
Podprowincja Wyżyna Transylwańska
Makroregion Kotlina Sybińska
Zajmowane
jednostki
administracyjne
Rumunia
okręg Sybin
Miejsce Szebeni megye
[[Plik:Szablon:Mela|300px|]]
Lokalizacja
Góry