Okręg Timiș: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Usunięto przekierowanie do Okręg Temesz)
Znacznik: Usunięto przekierowanie
Linia 1: Linia 1:
 
 
[[Kategoria:2]]
 
[[Kategoria:2]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z niemieckiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z niemieckiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
Linia 9: Linia 9:
 
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Okr%C4%99g_Temesz&action=history
 
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Okr%C4%99g_Temesz&action=history
 
|nota    = polski
 
|nota    = polski
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Timi%C8%99_County
 +
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Timi%C8%99_County&action=history
 +
|nota    = angielski
 
}}
 
}}
 
{|
 
{|
Linia 35: Linia 43:
  
 
[[Datei:Provinz Timis Romania CIA2006.png|mini|Karte des Kreises Timiș]]
 
[[Datei:Provinz Timis Romania CIA2006.png|mini|Karte des Kreises Timiș]]
[[Datei:RSR Jud Timis.png|mini|150px|Wappen des Kreises Timiș zur Zeit des [[Realsozialismus]]]]
 
[[Datei:Interbelic Timis-Torontal County CoA.png|mini|150px|Wappen des Kreises Timiș in der [[Zwischenkriegszeit]]]]
 
  
'''Temes megye''' (pol. ''Okręg Temesz'', rum. ''Județul Timiș'') – [[Okręgi w Rumunii|okręg]] w zachodniej [[Rumunia|Rumunii]] ([[Banat (kraina)|Banat]]), ze stolicą w mieście [[Timișoara]].  
+
[[Plik:Timis County Hungarians.png|thumb|300px|right|Odsetek Węgrów w okręgu Temes według spisu z 2011 roku.
 +
{{legend|#FFFF00|Węgierska mniejszość powyżej 20%}}
 +
{{legend|#9ADAEB|Węgierska mniejszość między 10-20%}}
 +
{{legend|#818181|Węgierska mniejszość poniżej 10%}}]]
 +
 
 +
'''Temes megye''' (pol. ''okręg Temesz'', rum. ''Județul Timiș'', serb. ''Тамиш'' / ''Tamiš'') – [[Okręgi w Rumunii|okręg]] w zachodniej [[Rumunia|Rumunii]] ([[Banat (kraina)|Banat]]), ze stolicą w mieście [[Timișoara]].  
  
 
Okręg ma powierzchnię 8697 km² i w [[2000]] r. liczył 684 506 mieszkańców{{fakt|data=2007-10}}, gęstość zaludnienia 79/km².
 
Okręg ma powierzchnię 8697 km² i w [[2000]] r. liczył 684 506 mieszkańców{{fakt|data=2007-10}}, gęstość zaludnienia 79/km².
 +
 +
{{clear}}
 +
 +
== Nazwa ==
 +
Nazwa okręgu pochodzi od rzeki [[Temes]] (rum. ''Timiș''), znanej w starożytności rzymskiej jako rzeka ''Tibisis'' lub ''Tibiscus''.
 +
 +
== Demografia ==
 +
 +
W 2000 r. okręg liczył 684 506 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 79 os./km². Według spisu z 2011 roku okręg liczył 683 540 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 78 os./km². Zgłoszone grupy etniczne były następujące:<ref>National Institute of Statistics, ''[http://www.recensamant.ro/pagini/tabele/t40a.pdf "Populația după etnie"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090816034908/http://www.recensamant.ro/pagini/tabele/t40a.pdf |date=2009-08-16 }}''</ref>
 +
 +
* [[Rumuni]] − 85.52%
 +
* [[Węgrzy]] − 5.43%
 +
* [[Romowie]] − 2.23%
 +
* [[Niemcy]] <small>([[Banaccy Szwabowie]])</small> − 1.3%
 +
* [[Serbowie]] − 2%
 +
* [[Ukraińcy]] − 0.91%
 +
* [[Bułgarzy]] − 0.8%
 +
* Pozostali − 0.7%
 +
 +
{| class="wikitable"
 +
! Rok
 +
! Ludność<ref>National Institute of Statistics, ''[http://www.insse.ro/rpl2002rezgen/18.pdf "Populația la recensămintele din anii 1948, 1956, 1966, 1977, 1992 și 2002"]''</ref>
 +
|-
 +
| 1948
 +
| 588,936
 +
|-
 +
| 1956
 +
|{{decrease}} 568,881
 +
|-
 +
| 1966
 +
|{{increase}} 607,596
 +
|-
 +
| 1977
 +
|{{increase}} 696,884
 +
|-
 +
| 1992
 +
|{{increase}} 700,292
 +
|-
 +
| 2002
 +
|{{decrease}} 677,926
 +
|-
 +
| 2011
 +
|{{increase}} 683,540
 +
|}
 +
 +
== Geografia ==
 +
 +
Okręg ten ma łączną powierzchnię 8 697 km², co stanowi 3,6%  powierzchni terytorium Rumunii. Jest to największy okręg w Rumunii.
 +
 +
Na wschodnim krańcu znajdują się góry [[Ruszka-havas]] (rum. ''Poiana Ruscă'') z grupy [[Nyugati-Kárpátok]] (''Karpat zachodnio-rumuńskich''). Wzniesienia obniżają się na zachód, przechodząc przez (''Wzgórza Lipova'') do (''zachodniej Niziny Rumuńskiej''), wschodniej części [[Kárpát-medence]] (''Niziny Panońskiej'').
 +
 +
Okręg przecina wiele rzek, z których najważniejsze to [[Béga]] (rum. ''Bega'') i [[Temes]] (rum. ''Timiș'').
 +
 +
=== Sąsiedzi ===
 +
{{Romanian counties map|width=250px}}
 +
* na wschodzie [[Okręg Hunedoara|Hunedoara]];
 +
* na północnym zachodzie [[Węgry]] − [[Okręg Csongrád]];
 +
* na północy [[Okręg Arad|Arad]];
 +
* na południu [[Okręg Caraș-Severin|Caraș-Severin]];
 +
* na południowy wschodzie [[Serbia]] − [[Vojvodina|Vojvodina Autonomous Province]] − [[North Banat District]], [[Central Banat District]] i [[South Banat District]]
  
 
== Népesség ==
 
== Népesség ==
[[Fájl:Timis County Hungarians.png|thumb|200px|right|A magyar nemzetiségűek aránya Temes megyében a 2011-es népszámlálás adatai szerint. Citromsárga = magyar kisebbség 20% felett, kék = magyar kisebbség 10 - 20% között, szürke = magyar kisebbség 10% alatt.]]
+
 
  
 
=== Miasta: ===
 
=== Miasta: ===
Linia 58: Linia 129:
 
* [[Csák (település)|Csák]] (rum. ''Ciacova'')
 
* [[Csák (település)|Csák]] (rum. ''Ciacova'')
  
=== Größte Orte ===
+
=== Największe miejscowości ===
 
{| class="wikitable"
 
{| class="wikitable"
 
|- class="hintergrundfarbe6"
 
|- class="hintergrundfarbe6"
! Stadt/Gemeinde
+
! Nazwa rumuńska
! Einwohner
+
! Nazwa niemiecka
 +
! Nazwa węgierska
 +
! Ludność
 
|-
 
|-
|[[Timișoara]] ([[Deutsche Sprache|dt.]] ''Temeswar'' bzw. ''Temeschburg'', [[Ungarische Sprache|ung.]] ''Temesvár'')
+
|[[Timișoara]] || [[Temeswar]]<br>[[Temeschburg]] || [[Temesvár]]
 
|style="text-align:center"| 319.279
 
|style="text-align:center"| 319.279
 
|-
 
|-
|[[Lugoj]] (dt. ''Lugosch'', ung. ''Lugos'')
+
|[[Lugoj]] || [[Lugosch]] || [[Lugos]]
 
|style="text-align:center"| {{0}}40.361
 
|style="text-align:center"| {{0}}40.361
 
|-
 
|-
|[[Sânnicolau Mare]] (dt. ''Großsanktnikolaus'', ung. ''Nagyszentmiklós'')
+
|[[Sânnicolau Mare]] || [[Großsanktnikolaus]] || [[Nagyszentmiklós]]
 
|style="text-align:center"| {{0}}12.312
 
|style="text-align:center"| {{0}}12.312
 
|-
 
|-
|[[Jimbolia]] (dt. ''Hatzfeld'', ung. ''Zsombolya'')
+
|[[Jimbolia]] || [[Hatzfeld]] || [[Zsombolya]]
 
|style="text-align:center"| {{0}}10.808
 
|style="text-align:center"| {{0}}10.808
 
|-
 
|-
|[[Giroc]] (dt. ''Girock'', ung. ''Gyüreg'')
+
|[[Giroc]] || [[Girock]] || [[Gyüreg]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}8.388
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}8.388
 
|-
 
|-
|[[Recaș]] (dt. ''Rekasch'', ung. ''Temesrékás'', [[Kroatische Sprache|kroat.]]/[[Serbische Sprache|serb.]] ''Rekaš''/''Рекаш'')
+
|[[Recaș]] || [[Rekasch]] || [[Temesrékás'', [[Kroatische Sprache|kroat.]]/[[Serbische Sprache|serb.]] ''Rekaš''/''Рекаш]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}8.336
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}8.336
 
|-
 
|-
|[[Dumbrăvița (Timiș)|Dumbrăvița]] (dt. ''Neuszentes'', ung. ''Ujszentes'')
+
|[[Dumbrăvița (Timiș)|Dumbrăvița]] || [[Neuszentes]] || [[Ujszentes]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}7.522
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}7.522
 
|-
 
|-
|[[Săcălaz]] (dt. ''Sackelhausen'', ung. ''Szakálháza'')
+
|[[Săcălaz]] || [[Sackelhausen]] || [[Szakálháza]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}7.204
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}7.204
 
|-
 
|-
|[[Buziaș]] (dt. ''Busiasch'', ung. ''Buziásfürdő'')
+
|[[Buziaș]] || [[Busiasch]] || [[Buziásfürdő]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}7.023
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}7.023
 
|-
 
|-
|[[Făget]] (dt. ''Fatschet'', ung. ''Facsád'')
+
|[[Făget]] || [[Fatschet]] || [[Facsád]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.761
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.761
 
|-
 
|-
|[[Giarmata]] (dt. ''Jahrmarkt'', ung. ''Temesgyarmat'')
+
|[[Giarmata]] || [[Jahrmarkt]] || [[Temesgyarmat]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.502
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.502
 
|-
 
|-
|[[Deta (Rumänien)|Deta]] (dt. und ung. ''Detta'')
+
|[[Deta (Rumänien)|Deta]] (dt. und ung. ''Detta]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.260
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.260
 
|-
 
|-
|[[Moșnița Nouă]] (dt. ''Neumoschnitza'', ung. ''Újmosnica'')
+
|[[Moșnița Nouă]] || [[Neumoschnitza]] || [[Újmosnica]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.203
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.203
 
|-
 
|-
|[[Ghiroda]] (dt. ''Giroda'', ung. ''Győröd'')
+
|[[Ghiroda]] || [[Giroda]] || [[Győröd]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.200
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.200
 
|-
 
|-
|[[Sânmihaiu Român]] (dt. ''Rumänisch-Sankt-Michael'', ung. ''Oláh-Szentmihály'')
+
|[[Sânmihaiu Român]] || [[Rumänisch-Sankt-Michael]] || [[Oláh-Szentmihály]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.121
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.121
 
|-
 
|-
|colspan="2" style="background:#FFFFFF"| <small>(Stand: 20. Oktober 2011)</small><ref name="vz2011" />
+
|colspan="2" style="background:#FFFFFF"| <small>(Stan 20 października 2011)</small><ref name="vz2011" />
 
|}
 
|}
  
Linia 137: Linia 210:
 
* [[Temesrékas]] ''(Recaș)''
 
* [[Temesrékas]] ''(Recaș)''
 
* [[Csák (település)|Csák]] ''(Ciacova)''
 
* [[Csák (település)|Csák]] ''(Ciacova)''
 +
 +
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
  
 
== Youtube ==
 
== Youtube ==
Linia 144: Linia 220:
 
|
 
|
 
{{Jednostka administracyjna infobox
 
{{Jednostka administracyjna infobox
  |nazwa                          = Temes megye (węg.)<br>Okręg Temesz
+
  |nazwa                          = Temes megye (węg.)<br><small>okręg Temesz<br>Тамиш (serb.)<br>Tamiš (serb.)</small>
 
  |nazwa oryginalna                = Județul Timiș (rum.)
 
  |nazwa oryginalna                = Județul Timiș (rum.)
 
  |dopełniacz nazwy                =  
 
  |dopełniacz nazwy                =  
Linia 180: Linia 256:
 
}}
 
}}
 
{{TM infobox térkép}}
 
{{TM infobox térkép}}
 +
[[File: RSR Jud Timis.png|thumb|right|150px|Herb okręgu Timiș w czasach realnego socjalizmu]]
 +
[[File: Interbelic Timis-Torontal County CoA.png|thumb|right|150px|Herb okręgu Timiș w okresie międzywojennym]]
 
|}
 
|}
  
 
[[Kategoria:Okręgi Rumunii|T]]
 
[[Kategoria:Okręgi Rumunii|T]]
 +
[[Kategoria:Geografia]]
 +
[[Kategoria:Geografia Siedmiogrodu]]
 +
[[Kategoria:Okręgi Siedmiogrodu]]
 +
[[Kategoria:Okręgi Rumunii]]

Wersja z 08:59, 5 mar 2021

mini|Karte des Kreises Timiș

Plik:Timis County Hungarians.png
Odsetek Węgrów w okręgu Temes według spisu z 2011 roku.
  Węgierska mniejszość powyżej 20%
  Węgierska mniejszość między 10-20%
  Węgierska mniejszość poniżej 10%

Temes megye (pol. okręg Temesz, rum. Județul Timiș, serb. Тамиш / Tamiš) – okręg w zachodniej Rumunii (Banat), ze stolicą w mieście Timișoara.

Okręg ma powierzchnię 8697 km² i w 2000 r. liczył 684 506 mieszkańców[potrzebny przypis], gęstość zaludnienia 79/km².

Nazwa

Nazwa okręgu pochodzi od rzeki Temes (rum. Timiș), znanej w starożytności rzymskiej jako rzeka Tibisis lub Tibiscus.

Demografia

W 2000 r. okręg liczył 684 506 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 79 os./km². Według spisu z 2011 roku okręg liczył 683 540 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 78 os./km². Zgłoszone grupy etniczne były następujące:[1]

Rok Ludność[2]
1948 588,936
1956 Decrease 568,881
1966 Increase 607,596
1977 Increase 696,884
1992 Increase 700,292
2002 Decrease 677,926
2011 Increase 683,540

Geografia

Okręg ten ma łączną powierzchnię 8 697 km², co stanowi 3,6% powierzchni terytorium Rumunii. Jest to największy okręg w Rumunii.

Na wschodnim krańcu znajdują się góry Ruszka-havas (rum. Poiana Ruscă) z grupy Nyugati-Kárpátok (Karpat zachodnio-rumuńskich). Wzniesienia obniżają się na zachód, przechodząc przez (Wzgórza Lipova) do (zachodniej Niziny Rumuńskiej), wschodniej części Kárpát-medence (Niziny Panońskiej).

Okręg przecina wiele rzek, z których najważniejsze to Béga (rum. Bega) i Temes (rum. Timiș).

Sąsiedzi

Népesség

Miasta:

Największe miejscowości

Nazwa rumuńska Nazwa niemiecka Nazwa węgierska Ludność
Timișoara Temeswar
Temeschburg
Temesvár 319.279
Lugoj Lugosch Lugos 040.361
Sânnicolau Mare Großsanktnikolaus Nagyszentmiklós 012.312
Jimbolia Hatzfeld Zsombolya 010.808
Giroc Girock Gyüreg 008.388
Recaș Rekasch [[Temesrékás, kroat./serb. Rekaš/Рекаш]] 008.336
Dumbrăvița Neuszentes Ujszentes 007.522
Săcălaz Sackelhausen Szakálháza 007.204
Buziaș Busiasch Buziásfürdő 007.023
Făget Fatschet Facsád 006.761
Giarmata Jahrmarkt Temesgyarmat 006.502
Deta (dt. und ung. Detta]] 006.260
Moșnița Nouă Neumoschnitza Újmosnica 006.203
Ghiroda Giroda Győröd 006.200
Sânmihaiu Român Rumänisch-Sankt-Michael Oláh-Szentmihály 006.121
(Stan 20 października 2011)[3]

Turystyka

{{#invoke:Multiple image|render}}

Temes megye városai

(Zárójelben a román név szerepel.)

Przypisy

  1. National Institute of Statistics, "Populația după etnie" Szablon:Webarchive
  2. National Institute of Statistics, "Populația la recensămintele din anii 1948, 1956, 1966, 1977, 1992 și 2002"
  3. Błąd rozszerzenia cite: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie vz2011

Youtube


Temes megye (węg.)
okręg Temesz
Тамиш (serb.)
Tamiš (serb.)

Județul Timiș (rum.)

okręg
Plik:CharlottenburgBanat2.jpg
[[Plik:{{|{{{opis flagi}}}|1|mainsnak|datavalue|value}}|100x130px|border| alt=Flaga|center]]
Herb Flaga
Państwo 22x20px Rumunia
Siedziba Timișoara
Powierzchnia 8 697 km²
  • liczba ludności 659 512
  • gęstość zaludnienia 76 os./km²
Nr kierunkowy 56
Tablice rejestracyjne TM
Strona internetowa

Położenie na mapie

Plik:RSR Jud Timis.png
Herb okręgu Timiș w czasach realnego socjalizmu
Plik:Interbelic Timis-Torontal County CoA.png
Herb okręgu Timiș w okresie międzywojennym