Užská župa (Uhorsko): Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
Linia 83: Linia 83:
 
|}
 
|}
  
[[Kategoria:Dawne komitaty na Węgrzech|U]]
+
[[Kategoria:Historia]]
[[Kategoria:Zakarpacie]]
+
[[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]]
 +
[[Kategoria:Historia Słowacji]]
 +
[[Kategoria:Komitaty węgierskie na Słowacji|Ung]]

Aktualna wersja na dzień 13:02, 8 kwi 2021

Plik:Slovakia Uh.jpg
Užská župa na wschodzie Słowacji

Ung (pol. , łac. comitatus Unghvariensis, ukr. Уж, słow. Uh) – dawny komitat w północno-wschodniej części Królestwa Węgier.

Komitat Ung leżał w zachodniej części Zakarpacia. Północna część obejmowała dolinę Użu wraz z przyległymi terenami Wschodnich Karpat. Południowa część obejmowała tereny dzisiejszej Niziny Wschodniosłowackiej i Niziny Zakarpackiej, sięgając aż do Cisy w okolicy miasta Czop.

Jako że Ung powstał już w XI wieku, był jednym z najstarszych komitatów. Siedzibą władz komitatu był najpierw zamek w Użhorodzie, potem miasto Użhorod. Od 1322 roku godność żupana pozostawała w rodzie Drugethów, od 1628 roku dziedzicznie. W okresie przed I wojną światową komitat dzielił się na sześć powiatów i jedno miasto.

Po rozbiorze Węgier na początku XVI wieku Ung, wraz z całym Zakarpaciem, znalazł się pod władzą książąt Siedmiogrodu. Po traktacie w Trianon komitat niemal w całości znalazł się w granicach Czechosłowacji, z wyjątkiem skrawka na południe od Cisy (okolice Záhony), który pozostał przy Węgrzech, a który przyłączono do komitatu Szabolcs. W ramach państwa czechosłowackiego komitat uległ podziałowi między Słowację i Ruś Podkarpacką, a granicę poprowadzono rzeką Uż, pozostawiając miasto po stronie ruskiej, i wzdłuż linii kolejowej Użhorod-Czop. Słowacka część komitatu Ung została przyłączona do słowackiej części komitatu Zemplén. Po stronie ruskiej pozostawiono dotychczasowy podział administracyjny.

Po aneksji Zakarpacia i wschodniej Słowacji przez Węgry w marcu 1939 roku komitat Ung niemal w całości, z wyjątkiem pasa na zachodnim skraju, znalazł się w granicach Węgier. Stanowił wówczas samodzielną jednostkę administracyjną, do której przyłączono północno-wschodnią część dawnego komitatu Zemplén. Po II wojnie światowej i kolejnej zmianie granic wewnętrznych Czechosłowacji (później Słowacji) pozostało 32% powierzchni komitatu. Reszta znalazła się w obwodzie zakarpackim Ukraińskiej SRR (później Ukrainy). Jedynie miasteczko Záhony i jego najbliższe okolice pozostały w granicach Węgier, gdzie w 1923 roku zostały włączone do komitatu Szabolcs, a ostatecznie w 1950 do komitatu Szabolcs-Szatmár-Bereg.

Ung nie stanowi obecnie samodzielnej jednostki administracyjnej, nazwa komitatu nie jest również używana nieoficjalnie jako nazwa regionu.

Powiaty (járás)
Powiat Siedziba władz
Nagyberezna Nagyberezna
Nagykapos Nagykapos
Perecseny Perecseny
Szerednye Szerednye
Szobránc Szobránc
Ungvár Ungvár
Miasta komitackie (rendezett tanácsú város)
Ungvár
60px Župy węgierskie na Słowacji 20px

♦ Abovsko-turnianska ♦ Bratislavská ♦ Gemersko-malohontská ♦ Hontianska ♦ Komárňanská ♦ Liptovská ♦ Mošonská ♦ Nitrianska ♦ Novohradská ♦ Oravská ♦ Ostrihomská ♦ Rábska ♦ Spišská ♦ Šarišská ♦ Tekovská ♦ Trenčianska ♦ Turčianska ♦ Užská ♦ Zemplínska ♦ Zvolenská

Užská župa
Župa w Królestwie Węgier
Herb župy
Położenie župy w Królestwie Węgier
Państwo Uhorsko Uhorsko
Aktualne państwa Słowacja, Ukraina,
Węgry
Stolica župy Užhorod
Rozloha 3230 km²
Obyvateľstvo 162 089 (1910) [1]
 -   126 707 (1880) [2]
Gęstość 50,2 os./km²
Narodowości (1910)[3] Słowacy 22,4 %
Rusini 38,1 %
Węgrzy 33,2 %
Niemcy 5,2 %
Narodowości (1880)[2] Węgrzy 31,16 %
Niemcy 2,85 %
Słowacy 29,14 %
Rumuni 0,05 %
Rusini 33,22 %
Serbowie i Chorwaci 0,02 %
Inni 0,29 %
Wyznania (1910)[4] Greckokatolickie 55,0 %
Rzymskokatolickie 21,3 %
Reformowne 12,4 %
Mozaistyczne 10,9 %
  1. 1. Az összes lélekszám, .... [W:] A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. : Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint. Budapest : Magyar Kir. Központi Statisztikai Hivatal : Athenaeum Irodalmi és Nyomdai R.-társulat, 1912. Dostępne online. s. 12 – 13. (po węgiersku)
  2. 2,0 2,1 REISZ, László. A Magyar Társadalomtudományok Digitális Archívuma [online]. [Cit. 2014-09-24]. Dostępne online. (po węgiersku)
  3. 6. A népség anyanyelve ... [6. Materinský jazyk obyvateľstva ...]. [W:] A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. : Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint. Budapest : Magyar Kir. Központi Statisztikai Hivatal : Athenaeum Irodalmi és Nyomdai R.-társulat, 1912. Dostępne online. s. 22 – 27. (po węgiersku)
  4. 8. A népség vallása .... [W:] A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. : Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint. Budapest : Magyar Kir. Központi Statisztikai Hivatal : Athenaeum Irodalmi és Nyomdai R.-társulat, 1912. Dostępne online. s. 30 – 33. (po węgiersku).