Hontianska župa (Uhorsko)

Z Felczak story
(Przekierowano z Hontianska župa)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Plik:Slovakia Hont.jpg
Hontianska župa w południowej Słowacji

Komitat Hont (węg. Hont vármegye, łac. comitatus Honthensis) – dawny komitat w środkowej części Królestwa Węgier.

Komitat powstał w XI w. poprzez odłączenie od komitatu Nógrád. Na przełomie XIII i XIV w. przyłączony został do niego komitat Kis-Hont, który tworzył eksklawę, co prowadziło do stałych sporów. Podczas najazdów tureckich komitat dostał się pod władzę Imperium Osmańskiego, które pomiędzy 1552 a 1685 r. panowało na różnych jego częściach, jednak komitat całkowicie nie zanikł. Część pod okupacją turecką wchodziła w skład sandżaku Novigrad w ejalecie Uyvar. Siedzibą władz komitatu był zamek w Hont, od którego komitat wziął swą nazwę, do 1497 r. siedzibą było miasto Ipolyhídvég. W czasie najazdów tureckich komitat nie posiadał stałej siedziby. Od połowy XVI w. siedziba znajdowała się w mieście Korpona w komitacie Zólyom. W latach 1725–1750 siedzibą było Szebelléb, od 1751 r. do końca XVIII w. Kemence, a następnie Ipolyság[1].

W okresie przed I wojną światową komitat dzielił się na sześć powiatów i dwa miasta.

Po traktacie w Trianon komitat został podzielony pomiędzy Czechosłowację i Węgry. Pozostała przy Węgrzech część została w 1923 r. połączona z pozostałą częścią komitatu Nógrád w nowy komitat Nógrád és Hont[2].

W wyniku pierwszego arbitrażu wiedeńskiego w 1938 r. południowa część komitatu powróciła do Węgier i została połączona z pozostałą częścią komitatu Bars w nowy komitat Bars és Hont ze stolicą w Léva. Po drugiej wojnie światowej przywrócono granicę z 1938 r.

Obecnie teren komitatu jest podzielony pomiędzy kraj bańskobystrzycki i nitrzański na Słowacji, pozostała przy Węgrzech część po reformie administracyjnej z 1950 r. została podzielona pomiędzy komitaty Pest i Nógrád.

Powiaty (járás)
Powiat Siedziba władz
Bát Bát
Ipolynyék Ipolynyék
Ipolyság Ipolyság
Korpona Korpona
Szob Szob
Vámosmikola (od 1907) Vámosmikola
Miasta na prawach komitatu (törvényhatósági jogú város)
Selmec- és Bélabánya
Miasta komitackie (rendezett tanácsú város)
Korpona

Bibliografia

60px Župy węgierskie na Słowacji 20px

♦ Abovsko-turnianska ♦ Bratislavská ♦ Gemersko-malohontská ♦ Hontianska ♦ Komárňanská ♦ Liptovská ♦ Mošonská ♦ Nitrianska ♦ Novohradská ♦ Oravská ♦ Ostrihomská ♦ Rábska ♦ Spišská ♦ Šarišská ♦ Tekovská ♦ Trenčianska ♦ Turčianska ♦ Užská ♦ Zemplínska ♦ Zvolenská

Hontianská župa
Župa w Królestwie Węgier
Herb župy
Położenie župy w Królestwie Węgier
Państwo Uhorsko Uhorsko
Aktualne państwa Słowacja, Węgry
Stolica župy Šahy
Rozloha 2633 km²
Obyvateľstvo 132 441 (1910) [3]
 -   116 080 (1880) [4]
Gęstość 50,3 os./km²
Narodowości (1910)[5] Węgrzy 55,3 %
Słowacy 38,9 %
Niemcy 4,8 %
Narodowości (1880)[4] Węgrzy 42,36 %
Niemcy 6,85 %
Słowacy 46,94 %
Rumuni 0,05 %
Rusini 0,01 %
Serbowie i Chorwaci 0,01 %
Inni 0,31 %
Wyznania (1910)[6] Rzymskokatolickie 71,7 %
Ewangelickie 19,5 %
Reformowane 6,3 %
Mozaistyczne 2,4 %

Przypisy

  1. Juraj Žudel: Stolice na Slovensku. Bratislava: Obzor, 1984, s. 57–65
  2. § 11 pkt 3 1923. évi XXXV. törvénycikk a közszolgálatban álló tisztviselők és egyéb alkalmazottak létszámának csökkentéséről és egyes kapcsolatos intézkedésekről.
  3. 1. Az összes lélekszám, .... [W:] A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. : Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint. Budapest : Magyar Kir. Központi Statisztikai Hivatal : Athenaeum Irodalmi és Nyomdai R.-társulat, 1912. Dostępne online. s. 12 – 13. (po węgiersku)
  4. 4,0 4,1 REISZ, László. A Magyar Társadalomtudományok Digitális Archívuma [online]. [Cit. 2014-09-24]. Dostępne online. (po węgiersku)
  5. 6. A népség anyanyelve ... [6. Materinský jazyk obyvateľstva ...]. [W:] A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. : Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint. Budapest : Magyar Kir. Központi Statisztikai Hivatal : Athenaeum Irodalmi és Nyomdai R.-társulat, 1912. Dostępne online. s. 22 – 27. (po węgiersku)
  6. 8. A népség vallása .... [W:] A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. : Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint. Budapest : Magyar Kir. Központi Statisztikai Hivatal : Athenaeum Irodalmi és Nyomdai R.-társulat, 1912. Dostępne online. s. 30 – 33. (po węgiersku).