|
Szécsényi I. Tamás (pol. Tomasz I Szécsényi) (* nieznana, † 1354), węgierski szlachcic, żołnierzem, który zyskał na znaczeniu podczas wojny króla Karola I z oligarchami. Należał do tzw. „nowej arystokracji”, która wspierała starania króla o przywrócenie władzy królewskiej w pierwszych dziesięcioleciach XIV wieku. Pierwszy członek wpływowego rodu Szécsényi.
Kariera
Syn Farkas z klanu Kacsicsów dołączył do króla Karola I przeciwko potężnemu Mateuszowi III Csákowi w 1301 roku; dlatego jego krewni, którzy poszli za Csákiem, zajmowali jego odziedziczone mienie w komitacie Nógrád. Walczył w bitwie pod Rozgony 15 czerwca 1312 r., gdy armie króla pokonały sprzymierzone wojska Mateusza Csáka i synów Amadeusza Aby.
Wkrótce potem król przyznał Tamásowi posiadłość Hollókő, który została skonfiskowany jego krewnym. W 1316 r. Tamás odbił zamek Wyszehradzki z rąk Mateusza III Csáka. Został ispán komitatów Arad, Bács i Syrmia (1318) oraz [Sedzia Kumanów|sędzią Kumanów]] (1319). W 1320 r. Został mianowany skarbnikiem królowej Elżbiety. W tym czasie wziął ślub z jedną z krewnych królowej Elżbiety, księżniczką oświęcimską Anną, jako swoją drugą żoną. Po śmierci Mateusza Csáka (1321 r.) król przyznał mu kilka zamków i posiadłości w komitatach Heves, Gömör i Nógrád; w ten sposób otrzymał Ajnácskő (obecnie Hajnáčka na Słowacji) Baglyaskő, Bene, Somoskő (obecnie Šomoška na Słowacji) i zamek [[Sztrahora]. W tym samym roku został wojewodą Siedmiogrodu. Stłumił bunt Sasów siedmiogrodzkich (1324), a król przyznał mu zamek Salgó (dziś Sibiel w Rumunii). W 1342 r. został powołany na stanowisko skarbnika królewskiego, a w 1349 r. został sędzią królewskim.
Źródła
- Bertényi, Iván (1976). Az országbírói intézmény története a XIV. században [Historia instytucji sędziego królewskiego w XIV wieku]. Hungarian Academy of Sciences. ISBN 963-05-0734-X.
- Engel, Pál (1988). Az ország újraegyesítése. I. Károly küzdelmei az oligarchák ellen (1310–1323) [Zjednoczenie Królestwa. Walki Karola I przeciwko oligarchom (1310–1323)]. Századok. Magyar Történelmi Társulat. 122 (1–2): str. 89–146.
- Engel, Pál (1996). Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I. [Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I]. História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 963-8312-44-0.
- Kristó, Gyula (2003). I. Károly király harcai a tartományurak ellen (1310–1323) [Walki Karola I przeciwko oligarchom (1310–1323)]. Századok. Magyar Történelmi Társulat. 137 (2): str. 297–347.
- Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon [Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. ISBN 963-547-085-1.
- Piti, Ferenc (2003). Szécsényi Tamás [Tomasz Szécsényi]. W: Szentpéteri, József (red.). Szürke eminenciások a magyar történelemben. Kossuth Kiadó. str. 24–25. ISBN 963-09-4499-5.
- Varga, Tibor Róbert (2001). Adatok Szécsényi Tamás vajdai széken kívüli igazságszolgáltató tevékenységére [Dane dotyczące działalności sądowej wojewody Tomasza Szécsényiego]. W: Weisz, Boglárka; Balogh, László; Szarka, József (red.). Tanulmányok a középkorról. University of Szeged. str. 139–149. ISBN 963-482-536-2.
- Wertner, Mór (1893). Szécsényi Tamás [Tomasz Szécsényi]. Erdélyi Múzeum. 10: str. 119–134.
- Zsoldos, Attila (2016). Erdélyi háborúk a 14. század elején [Wojny siedmiogrodzkie na początku XIV wieku]. W: Pósán, László; Veszprémy, László (red.). Elfeledett háborúk. Középkori csaták és várostromok (6–16. század). Zrínyi Kiadó. str. 198–231. ISBN 978-963-3276-96-9.
- Zsoldos, Attila (2017). A Druget-tartomány története 1315–1342 [Historia domeny Drugeta 1315–1342]. MTA Bölcsészettudományi Kutatóközpont Történettudományi Intézete. ISBN 978-963-4160-63-2.
|
|
