Bitwy Czarnej Armii
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
| Strona | Autorzy | Nota |
| [2] | [3] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Lista bitew i odpowiedzialnych kapitanów Czarnej Armii | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Adolf Liebscher: Jerzy z Podjebradów obserwuje otaczającą armię Macieja. Pomnik króla Macieja i jego generałów w Cluj-Napoca. Od lewej do prawej: Pál Kinizsi, Balázs Magyar, Król Maciej, István Szapolyai i István Báthory. Zamek Salgó. Zajęty przez – wówczas wroga – Jana Jiskrę w 1450 roku, odzyskany przez Macieja w 1460 roku. Zgodnie z tradycją Maciej został ranny w twarz, a blizna rozgniewała go do tego stopnia, że rozpoczął atak na pobliski Zagyvafő i zrównał dwa zamki na ziemię.[1]
skróty
|
Odmiany nazwisk
| Węgierski (nazwisko, imię) | Angielski (imię, nazwisko) | Ethnolect (imię, nazwisko) |
|---|---|---|
| Korvin Mátyás (Mátyás király) | Mat(t)hias Rex, Mat(t)hias Corvin, Mat(t)hias Corvinus, Mat(t)hias Hunyadi, Mat(t)hias Korwin | po czeskuczeski: Matyáš Korvín, po rumuńsku Matijaš Korvin, po niemiecku: Matthias Corvinus, po łacinie (średniowiecznej: Mattias Corvinus, po polsku: Maciej Korwin, po rumuńsku: Matia/Matei/Mateiaş Corvin, po serbsku: Матија Корвин/Matija Korvin, po słowacku: Matej Korvín, po słoweńsku: Matija Korvin, po rosyjsku: Матьяш Корвин/Matyash Corvin |
| Magyar Balázs | Balázs/Balazs Magyar, Blaž the Magyar | po rumuńsku Blaž Mađar, po hiszpańsku:Blas Magyar, po niemiecku:Blasius Magyar, po włosku:Biagio Magiaro |
| Kinizsi Pál | Paul/Pál Kinizsi | po rumuńsku: Pavel Chinezul, po hiszpańsku:Pablo Kinizsi |
| (S)Zápolya(i) Imre, S)Zapolya(i) Imre, Szipolyai Imre Szapolyai Imre |
Emeric Zapolya, Emeric Zapolyai, Emeric Szapolya, Emeric Szapolyai, Emrich of Zapolya | po polsku: Emeryk Zápolya, po słowacku: Imrich Zápoľský, po hiszpańsku: Emérico Szapolyai (de Szepes), po niemiecku: Stefan von Zips |
| Giskra János | John Giskra, John Jiskra | po czesku: Jan Jiskra z Brandýsa, po niemiecku: Johann Giskra von Brandeis, po włosku:Giovanni Gressa |
| Löbl Menyhért | Melchior Löbel, Melchior Loebel, Melchior Löbl, Melchior Loebl | po niemiecku: Melchior Löbel |
| Haugwitz János | John Haugwitz | po niemiecku: Johann Haugwitz, po czesku: Hanuš Haugvic z Biskupic |
| Báthory István, Báthori István | Stephen V Báthory, Stephen Báthory of Ecsed | po rumuńsku: Ștefan Báthory, po niemiecku: Stephan Báthory von Ecsed, po włosku: Stefano Batore |
| Csupor Miklós | Nicolaus Chiupor, Nicolaus Csupor | po rumuńsku: Nicolae Ciupor |
| Jaksics Demeter | Demetrius Jaksic | po serbsku: Dmitar Jakšić |
| Újlaki V. Miklós | Nicholaus of Ujlak, Nicholaus Iločki | po rumuńsku Nikola Iločki |
| Hag Ferenc | František Hag | po czesku: František z Háje, po niemiecku: Franz von Hag |
| Tettauer Vilmos | Wilhelm Tettauer | po czesku: Vilém Tetour z Tetova |
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Tibor Szabó: Salgótarján, Salgóvár (po węgiersku). ELTE, 11 września 2010. [dostęp:2010-10-10].
- ↑ Tóth Zoltán (1925). Mátyás király idegen zsoldosserege [Cudzoziemska armia najemników Macieja]. Budapest, Hungary: Stádium Sajtóvállalat Rt. [dostęp:2010-10-02].
- ↑ Zarnócki Attila (1992). Mátyás király katonai [Soldiers of King Matthias]. Budapest, Hungary: Libra Kiadó. ISBN 963-7663-03-7.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Fenyvesi, László (1990). Mátyás Király fekete serege [Czarna Armia Króla Macieja]. Hadtörténelem fiataknak (in Hungarian). Budapest, Hungary: Zrínyi Katonai Kiadó. ISBN 963-327-017-0.
- ↑ 5,0 5,1 Csendes, László: Hunyadi Mátyás nyugati politikája és hadjáratai (hungarian nyelven). Játszmák az országért. Napkút Kiadó, 2004. [2011. lipiec 21-i dátummal az eredetiből archiválva]. (Hozzáférés: 25 October 2010)
- ↑ Lynn White, jr. (1973). Viator: Mediaeval and Renaissance Studies Volume 4. Los Angeles: University of California Press. ISBN 0-520-02392-7. [dostęp: 2010-10-02].
- ↑ Hermann Markgraf: Johann II., Herzog in Schlesien (german nyelven). Allgemeine Deutsche Biographie 14, 1881. [2011. lipiec 22-i dátummal az eredetiből archiválva]. (Hozzáférés: 13 October 2010)
- ↑ 8,0 8,1 Kenneth M. Setton (1978). The papacy and the Levant, 1204–1571, volume 2. Philadelphia, PA: American Philosophical Society. ISBN 0-87169-127-2. [dostęp:2010-10-02].
- ↑ Komlovszki Tibor (1965). Irodalomtörténeti Közlemények] [Zapowiedzi historii literackiej] (PDF). 69 (po węgiersku). 3. Budapest, Hungary: Országos Széchényi Könyvtár. [[dostęp:2010-10-02].}
- ↑ 10,0 10,1 Jókai Mór (1860). "Mátyás Bécsben" [Matthias in Vienna]. A magyar nemzet története regényes rajzokban [Historia narodu węgierskiego przedstawiona w romantycznych rysunkach] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Tóth Könyvkereskedés és Kiadó. ISBN 978-963-596-542-7. [dostęp: 2010-10-04].
- ↑ 11,0 11,1 Antonio Bonfini (1995) [1568]. "Negyedik tized – Nyolcadik könyv" [fourth decade – eighth book]. Rerum Hungaricum Decades [Dziesięć tomów węgierskich] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Balassi Kiadó (reprint). ISBN 963-506-040-8. Zarchiwizowane z oryginału 26 marca 2012. [dostep:2011-06-30].
- ↑ [1]. [dostęp:2010-10-02].
- ↑ 13,0 13,1 Ferencz Kállay (1829). Historiai értekezés a' nemes székely nemzet' eredetéről: hadi és polgári intézeteiről a régi időkben [Historical discourse about the origin of the 'magnanimous szekler nation' : military and civil institutes in the past times.] (po węgiersku). Nagyenyed, Hungary: Fiedler Gottfried. s. 247. [dostęp:2010-10-09].
- ↑ Gerő Lajos (1897). Pallas Nagylexikon [Wielki Leksykon Pallas] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Pallas Irodalmi és Nyomdai Rt. [dostęp:2010-10-06].
- ↑ Iván Nagy; Stephen Friebeisz (1857–1868). Magyarország családai czimerekkel és nemzékrendi táblákkal, volume 2 [Heraldyka (szlachecki) rodzin Węgier z tablicami genealogicznymi, 2. książka] (po węgiersku) (7th ed.). Pest, Hungary: Ráth Mór, Helikon Kiadó (reprint). ISBN 963-207-774-1. Zarchiwizowane z oryginału 9 marca 2007. [dostęp:2010-10-03].
- ↑ József Bánlaky (1929). "b) Az 1483–1489. évi hadjárat Frigyes császár és egyes birodalmi rendek ellen. Mátyás erőlködései Corvin János trónigényeinek biztosítása érdekében. A király halála." [B. Kampania w latach 1483–1489 przeciwko Fryderykowi i niektórym majątkom cesarskim. Walka Macieja o zdobycie tronu dla Jánosa Korwina. Śmierć króla.]. A magyar nemzet hadtörténelme [Historia militarna narodu węgierskiego] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Grill Károly Könyvkiadó vállalata. ISBN 963-86118-7-1. Zarchwizowano z oryginału z 5 lipca 2011. [dostęp:2011-06-27].
- ↑ Jaques, Tony (2006). Dictionary of Battles and Sieges: A Guide to 8,500 Battles from Antiquity through the Twenty-first Century, Volume 2, F–O. Santa Barbara, CA United States: Greenwood Publishing Group. s. 484. ISBN 0-313-33538-9. [dostęp:2010-10-21].
- ↑ 18,0 18,1 18,2 Thallóczy Lajos (1915). Jajcza (bánság, vár és város) története 1450–1527 [Jajce (Banat, fort i miasto) historia 1450–1527] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Hornyánszky Viktor cs. és kir. udv. könyvnyomdája., Históriaantik Könyvesház Kiadó (reprint). ISBN 978-2-253-05575-4. Zarchiwizowane z oryginału 24 lipca 2010. [dostęp:2010-10-03].
- ↑ 19,0 19,1 "Mátyás király idegen zsoldos serege" [Wielonarodowa armia najemników króla Macieja]. matyaseve.hu (po węgiersku). Budapest, Hungary: Municipality of Budavár. 2008. [dostęp:2011-06-15].[stały martwy link]
- ↑ 20,0 20,1 Sándor Szilágyi (1896). "7, Mátyás hadserege és diplomatiája". A magyar nemzet története, 5. kötet [Historia narodu węgierskiego, tom 5.] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Athenaeum Irod. és Nyomdai Rt. ISBN 1-144-24218-5. [dostęp:2010-10-04].
- ↑ Co najmniej jedno z poprzednich zdań zawiera tekst z publikacji obecnie w: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Albert III.". Encyclopædia Britannica. 1 (11th ed.). Cambridge University Press. str. 497.
- ↑ 22,0 22,1 Mórocz Zsolt: Hollószárnyak a Rába fölött (po wegiersku). Vas Népe Kiadói Kft., zarchiwizowano 21 lipca 2011 z oryginału z 30 sierpnia 2008. [dostęp:2010-10-04].
- ↑ Benda, Kálmán (1981) (Hungarian). Magyarország történeti kronológiája I /A kezdetektől 1526-ig/. Budapest: Akadémiai Kiadó. str. 276. ISBN 963-05-2661-1.
- ↑ Uwaga:1 Maciej I został ogłoszony królem przez Estates, ale musiał on prowadzić wojnę przeciwko Fryderykowi III, Świętemu Cesarzowi Rzymu, który przejął tron dla siebie [60]. Kilku magnatów, takich jak rodzina Újlaki, rodzina Garai i rodzina Szentgyörgy, poparło roszczenie cesarza i ogłosiło go królem przeciw królowi Macieja; cesarz nagrodził braci Zygmunta i Jana z Szentgyörgy i Bazina dziedzicznym szlacheckim tytułem „hrabia Świętego Cesarstwa Rzymskiego” w 1459 r., a zatem mieli oni prawo używać czerwonego wosku pieczęci [60] [61] Chociaż hrabiowie Szentgyörgyi zaczęli używać swojego tytułu w swoich czynach, w Królestwie Węgier prawo publiczne nie odróżniało ich od innych szlachciców. Fala się odwróciła, kiedy byli zadowoleni z obietnic Matthiasa, zmienili przynależność i połączyli siły z nim. Druga bitwa zakończyła się więc obroną węgierskiej korony i uczciwości szlachty. Dokładna lokalizacja bitwy jest nieznana, ponieważ zapisy historyczne wskazują tylko, gdzie mogła się ona znajdować.
- ↑ Kenneth M. Setton (1978). The papacy and the Levant, 1204–1571, volume 1. Philadelphia, PA: American Philosophical Society. str. 400. ISBN 0-87169-127-2. [dostęp:2010-10-04].
- ↑ Szentkláray Jenő (2008). "Temesvár és vidéke" [Timișoara i okolice]. Az Osztrák-Magyar Monarchia Irásban és Képben [Monarchia austro-węgierska (przedstawiona) w tekście i na zdjęciach] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Kempelen Farkas Digitális Tankönyvtár. [dostęp:2010-10-04].
- ↑ Szentkláray Jenő (2008). "Temesvár és vidéke" [Timișoara i okolice]. Az Osztrák-Magyar Monarchia Irásban és Képben [Monarchia austro-węgierska (przedstawiona) w tekście i na zdjęciach] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Kempelen Farkas Digitális Tankönyvtár. [dostęp:2010-10-04].
- ↑ Franz Babinger; Ralph Manheim; William C. Hickman (19 października 1992). "Mehmed in Wallachia and Moldavia". Mehmed the Conqueror and His Time. Princeton, New Jersey, USA: Princeton University Press. str. 349. ISBN 0-691-01078-1. [dostęp:2010-10-21].
- ↑ Heltai, Gáspár (2009) [1574]. Magyar krónika, 2. kötet [Kroniki Węgrów, vol.2] (po węgiersku). Kolozsvár, Hungary: ICON Group International (reprint). str. 145–146. ISBN 978-0-546-87357-3. [dostęp:2010-10-21].
- ↑ György of Podebrady. Government Information Center of the CR, 26 April 2010 (Hozzáférés: 6 October 2010)
- ↑ Bartl, Július; Dusan Skvarna (2002). "1463". Slovak history: chronology & lexicon. Mundelein, Illinois, USA: Bolchazy-Carducci Publishers. str. 52. ISBN 0-86516-444-4. [dostęp:2010-10-06].
- ↑ "Spilberk Castle"]. Brno, Czech Republic: Muzeum města Brna. 26 kwietnia 2010. [dostęp:2010-10-06].
- ↑ Kristó, Gyula (1988). Magyarország története 895–1301 [Historia Węgier 895–1301]. 1984/I (po węgiersku). 74. Budapest, Hungary: Osiris Kiadó. str. 118, 126. ISBN 978-963-389-970-0. [dostęp:2010-10-08].
- ↑ Medieval Lands Project: Croatia. Foundation for Medieval Genealogy, 12 lutego 2009. [dostęp:2010-10-08].
- ↑ Csukovits Enikő (2008). Mátyás és a humanizmus [Maciej i humanizm]. Nemzet és emlékezet (po wegiersku). Budapest, Hungary: Osiris Kiadó. str. 92–105. ISBN 978-963-389-981-6.
- ↑ 36,0 36,1 Antonio Bonfini (1995) [1568]. Rerum Hungaricum Decades [Dziesięć tomów węgierskich] (po wegiersku). Budapest, Hungary: Balassi Kiadó (reprint). ISBN 963-506-040-8. Zarchiwizowabe z oryginału w 5 czerwca 2010. [dostęp:2010-10-09].
- ↑ Thuróczy János (2001) [1488]. A magyarok krónikája és Siralmas ének (Rogerius mester) [Kronika Węgrów] (słowo mówione (mp3)) (po węgiersku). Budapest, Hungary: Osiris Kiadó (reprint). ISBN 963-389-129-9. [dostęp:2010-10-09].
- ↑ Jan Długosz (1712). Historiae Polonicae liber XIII.et ultimus (po łac). str. 470–473. ASIN B001C6WHOI.
- ↑ 39,0 39,1 Heltai, Gáspár (1981). "XXXV. Rész" [part XXXV.]. Krónika az magyaroknak dolgairól [Kroniki o sprawach Węgrów] (PDF) (po węgiersku). Budapest, Hungary: Magyar Helikon (reprint). str. 360–362. ISBN 963-207-840-3. [dostęp:2010-10-09].
- ↑ 40,0 40,1 40,2 40,3 40,4 Kezdőlap. jupiter.elte.hu
- ↑ "Kezdőlap". jupiter.elte.hu.
- ↑ A jászói vár (hungarian nyelven). [2011. lipiec 26-i dátummal az eredetiből archiválva]. (Hozzáférés: 21 October 2010)
- ↑ 43,0 43,1 Karl Nehring: Vita del re Mattio Corvino (italian nyelven). von Hase & Koehler Verlag, 1973. (Hozzáférés: 26 October 2010)
- ↑ Delia Grigorescu (11 stycznia 2010). "Vlad the Impaler, the second reign – Part 4". [dostęp:2010-10-18].
- ↑ Halil İnalcık; Suraiya Faroqhi; Bruce McGowan; Donald Quataert; Sevket Pamuk (27 stycznia 1995). An economic and social history of the Ottoman Empire, 1300–1914. Cambridge, United Kingdom: Cambridge University Press. str. 290. ISBN 0-521-34315-1. [dostęp:2010-10-12].
- ↑ Bunyitay Vincze (1883–1884) (Hungarian). A váradi püspökség története (Epistolario di Pier Paolo Vergerio). Nagyvárad, Hungary: Episcopate of Várad. http://mek.niif.hu/04700/04735/html/57.html. Pristupljeno 20 October 2010.
- ↑ 47,0 47,1 József Bánlaky (1929). "b) Az 1483–1489. évi hadjárat Frigyes császár és egyes birodalmi rendek ellen. Mátyás erőlködései Corvin János trónigényeinek biztosítása érdekében. A király halála." (Hungarian). A magyar nemzet hadtörténelme. Budapest, Hungary: Grill Károly Könyvkiadó vállalata. ISBN 963-86118-7-1. http://www.mek.sk/09400/09477/html/0011/878.html. Pristupljeno 27 June 2011.
- ↑ Tamás Szatmári (2011). "Palocsa – vár Sáros vármegye" (po węgiersku). Budapest, Hungary: ELTE. [dostęp:2011-06-27].
- ↑ 49,0 49,1 49,2 József Bánlaky (1929). "Az 1472–1474. évi főbb események. Béketárgyalások Kázmérral és Frigyes császárral." [Główne wydarzenia z lat 1472–1474. Rozmowy pokojowe rozmowy z Kazimierzem i cesarzem Fryderykiem.]. A magyar nemzet hadtörténelme [Historia militarna narodu węgierskiego] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Grill Károly Könyvkiadó vállalata. ISBN 963-86118-7-1. [dostęp:2011-06-27].
- ↑ József Bánlaky (1929). "31. Az alkudozások és a kis háborúskodás folytatása Frigyes császárral. Kinizsi 1481–1482. évi délvidéki hadjáratai. Békekötés Bajezid szultánnal." [31. Negocjacje i wrogość są kontynuowane przez cesarza Fryderyka. Kampania Kinizsi z lat 1481–1482 na południe. Traktat pokojowy z Bayezidem II.]. A magyar nemzet hadtörténelme [Historia militarna narodu węgierskiego] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Grill Károly Könyvkiadó vállalata. ISBN 963-86118-7-1. [dostęp:2011-06-28].
- ↑ Ferenc Bánhegyi (2008). "Az osztrák háborúk kezdete" [początek wojen austriackich]. A Hunyadiak Dicsősége [Triumf Hunyadich] (po węgiersku). Celldömölk, Hungary: Apáczai Kiadó. ISBN 978-963-465-183-3. [dostęp:2011-06-30].
- ↑ Elke Feichtinger: Schloss Forchtenstein (german nyelven). marktgemeinde-neumarkt.at. Marktgemeinde Neumarkt, 2010. (Hozzáférés: 30 June 2011)
- ↑ 53,0 53,1 Zeleny (Selene), ungarischer Hauptmann (german nyelven). Regesta Imperii. Akademie der Wissenschaften und der Literatur. [2011. październik 8-i dátummal az eredetiből archiválva]. (Hozzáférés: 30 June 2011)
- ↑ 54,0 54,1 Alexander Ganse: Austro-Hungarian War, 1479–1491. World History at KMLA. Korean Minjok Leadership Academy. (Hozzáférés: 30 June 2011)
- ↑ Geschichte Chronik 987–2009 (german nyelven). baderlach.gv.at. Marktgemeinde Bad Erlach. (Hozzáférés: 30 June 2011)
- ↑ 56,0 56,1 József Bánlaky (1929). "Ulászló küzdelmei János Albert lengyel herceggel és Miksa római királlyal. Az 1492. évi budai országgyűlés főbb határozatai." [Walka Władysława z księciem Janem Albertem i świętym cesarzem rzymskim Maksinmilanem. Zgromadzenie Budy w 1492 r. I jego sankcje.]. A magyar nemzet hadtörténelme [Historia militarna narodu węgierskiego] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Grill Károly Könyvkiadó vállalata. ISBN 963-86118-7-1. [dostęp:2011-06-16].
- ↑ 57,0 57,1 57,2 Ágnes Kenyeres (1994). "Haugwitz János (15. sz.): zsoldosvezér" [jan Haugwitz (XV wiek): kapitan najemników]. Magyar életrajzi lexikon 1000–1990 [Węgierski leksykon biografii] (po wegiersku). Budapest, Hungary: Akadémiai Kiadó. ISBN 963-9374-13-X. [dostęp:2011-06-16].
Błąd rozszerzenia cite: Istnieje znacznik <ref> dla grupy o nazwie „nb”, ale nie odnaleziono odpowiedniego znacznika <references group="nb"/> lub brakuje znacznika zamykającego </ref>