Szebeni-medence

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Szebeni-medence (pol. Kotlina Sybińska, rum. Depresiunea Sibiu) – makroregion fizycznogeograficzny Wyżyny Transylwańskiej w centralnej Rumunii (Siedmiogród). Obniżenie między górami Lotru i Górami Sybińskimi w Karpatach Południowych a Wyżyną Tyrnawską. Na wschodzie łączy się z Kotliną Fogaraską.

Kotlina Sybińska stanowi przedłużenie Kotliny Fogaraskiej leżące na północ od Przełomu Czerwonej Wieży. W centrum kotliny leży miasto Sybin.

Pochodzenie jego imienia

Jego nazwa pochodzi od nazwy potoku Sibiu, która pochodzi od słowiańskiego rzeczownika svbina (= som). Należy jednak zauważyć, że Rumuni wywodzą się od rumuńskiego imienia Sibin, według innych od bułgarsko-tureckiego imienia Sebin.

Neve a Szeben patak nevéből ered, az pedig a szláv svbina (= som) főnévből származik. Megjegyzendő azonban, hogy a románok a román Sibin személynévből származtatják, mások szerint a bolgár-török Sebin személynévből való.

Története

A várost II. Géza magyar király alapította és szászokat telepített ide 1150 körül.[1] 1191-ben Cipin (ejtsd: szipin) néven említik először a Nagyszebeni prépostság pápai megerősítése kapcsán, mely a 15. századig az erdélyi szászok katolikus egyházi központja volt.[2] Hamarosan az erdélyi szászok kereskedelmi és szellemi központja lett. Szebenszék központja, szabad királyi város.

1442. március 25-én a város mellett verte meg Hunyadi János Mezid bég török seregét. Erős falak és 40 bástya védte, melyek a 15-17. században épültek. A török nem tudta bevenni, de 1556-ban tűzvész sújtotta. A 16. században az erdélyi reformáció egyik központja. Itt létesült 1529-ben Erdély első könyvnyomtató műhelye.

Historia

Sybin został założony w roku 1190 przez saskich kolonistów na terenie ówczesnego Królestwa Węgier. Najprawdopodobniej zostało zbudowane w pobliżu rzymskiego posterunku, Caedonii, opuszczonego w czasach przybycia Sasów[3].

W XIV wieku Sybin był już ważnym ośrodkiem handlu. W 1376 roku rzemieślnicy byli podzieleni na 19 cechów. Miasto było także najważniejszym z siedmiu miast, które dały najpierw niemiecką – Siebenbürgen – a następnie polską – Siedmiogród – nazwę Transylwanii. Znajdował się tu także Universitas Saxorum, zgromadzenie Niemców w Siedmiogrodzie. Zwyczajowo w XVII wieku opisywano Sybin jako najbardziej wysunięte na wschód miasto kultury zachodnioeuropejskiej; było także ważnym skrzyżowaniem szlaków pocztowych biegnących na wschód – do Turcji i dalej do Persji, Chin[3].

Bibliografia

  1. Krystyna Jawecka (red.) Mapa przeglądowa Europy. Rumunia. Skala 1:1 000 000, PPWK Warszawa-Wrocław 1983/84.
  2. Jerzy Kondracki Fizycznogeograficzna regionalizacja Czech, Słowacji, Węgier i Rumunii w układzie dziesiętnym, „Przegląd Geograficzny”, tom LXVIII, z. 3–4, 1996, s. 457–466.
  3. Jerzy Kondracki Karpaty, wydanie drugie poprawione, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1989, ISBN 83-02-04067-3.
  4. Andrzej Maryański Rumunia, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1973.

Szebeni-medence (węg.)
Kotlina Sybińska (pol.)
Depresiunea Sibiu (rum.)

Megaregion Region Karpacki
Prowincja Góry Zachodniorumuńskie i Wyżyna Transylwańska
Podprowincja Wyżyna Transylwańska
Makroregion Kotlina Sybińska
Zajmowane
jednostki
administracyjne
Rumunia
okręg Sybin
Lokalizacja
Góry
Relief Map of Romania.png
Fire.svg
  1. Erdély története három kötetben. Szerkesztette Köpeczi Béla. I. kötet[Erdély a középkori magyar királyságban. 2. A Honfoglalástól a Tatátjárásig[A SZÁSZOK BETELEPÜLÉSE ÉS A DÉLI HATÁRVÉDELEM ÁTSZERVEZÉSE] Budapest, 1986. Akadémiai Kiadó
  2. Szablon:KatLex
  3. 3,0 3,1 TPR.pl: Miasta Rumunii: Sybin {{#invoke:Lang|lang}}.{{#invoke:Sprawdź|Parametry |=problemy-w-cytuj |url=uri! |tytuł=txt! |autor= |nazwisko= |imię= |autor link= |autor2= |autor3= |autor4= |autor5= |imię2= |imię3= |imię4= |imię5= |nazwisko2= |nazwisko3= |nazwisko4= |nazwisko5= |autor link2= |autor link3= |autor link4= |autor link5= |data= |rok= |miesiąc= |data dostępu= |praca= |opublikowany= |oznaczenie= |strony= |język= |archiwum=uri? |zarchiwizowano= |id= |cytat= |odn= }}k{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=5|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=Sprawdź autora:|po=.}}goły link w tytule