Nikola IV. Frankapan
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku chorwackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku chorwackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [3] | [4] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Nikola IV. Frankapan (pol. Mikołaj IV Frangepan, węg. Frangepán IV. Miklós) (* niezależna, † 1432), szlachcic chorwacki, największy posiadacz ziemski w swojej rodzinie, syn Jana V. Będąc stronnikiem króla Zygmunta, prowadził równocześnie politykę przyjazną Wenecji. Często wspomagał króla węgierskiego w kłopotach, za które w podzięce otrzymał trzy zamki slawońskie i chorwackie. Przez pewien czas był właścicielem zamków banów chorwackich. Frangepán János bán fia. Családja legnagyobb birtokszerzője volt. Alapvetően Luxemburgi Zsigmond magyar király híve, de Velence-barát politikát is folytatott. A magyar királyt sokszor kisegítette pénzzavarában, amiért három szlavóniai és horvátországi várat kapott, s egy ideig zálogképpen birtokolta a horvát bánság várait is. Ban Dalmacji i Chorwacji (1426–1432). BiografiaPo śmierci ojca w 1393 r. odziedziczył majątki rodzinne, którymi zarządzał wraz ze swoją matką Anną.[1] Był księciem Krku i Modruša, a król Zygmunt potwierdził go jako księcia Rabu. Mikołaj powiększył swoje posiadłości, kupując miasto Ribnik koło Ozalja od Mikca Prodavića za 9 000 dukatów, a w 1397 r. król przekazał mu miasto Ozalj za 17 000 dukatów.[1] Poslije očeve smrti 1393. naslijedio je obiteljska imanja kojima je upravljao zajedno s majkom Anom.[2] Biko je knez krčki i modruški, a kralj Žigmund ga je potvrdio za rapskog kneza. Nikola je svoje posjede proširio i kupnjom Ribnika kraj Ozlja od Mikca Prodavića za 9000 dukata, a 1397. kralj mu je predao grad Ozalj za 17.000 dukata.[3] Podczas niepokojów dynastycznych w Chorwacji i na Węgrzech Nikola chwilowo wsparł Władysława Neapolitańskiego, ale w 1403 r. znów był przy Zygmuncie. W 1404 r. mieszkańcy Rab wybrali go dożywotnim księciem, od króla Zygmunta otrzymał miasta Ozalj i Klokoč. U vrijeme dinastičkih nemira u Hrvatskoj i Ugarskoj, Nikola je privremeno pristupio Ladislavu Napuljskom, ali 1403. ponovno je u Žigmundovoj milosti. Godine 1404. Rabljani ga izabiru za doživotnog kneza te dobio od kralja Žigmunda darovnicu grad Ozalj i Klokoč. Zawarł sojusz z księciem Iwaniszem Nelipčićem przeciwko Władysławowi, co zostało potwierdzone w 1411 roku przez zaręczyny syna Nikoli, Jana VI z córką Iwanisza, Katarzyną.[1] W tym samym roku Nikola odbył pielgrzymkę do Ziemi Świętej. W 1412 roku odbudował kościół Najświętszej Maryi Panny w Crikvenicy. W pobliżu kościoła zbudował klasztor i darował go paulinom. Darowizna z dnia 14 sierpnia 1412 r., na mocy której Nikola w Modrušu podarował klasztor paulinom, to najstarsze pisane źródło wymieniające nazwę Crikvenica. Budynek klasztoru połączył otaczające je rozproszone wioski rybackie w jedną, dlatego Nikola uważany jest zatem za założyciela współczesnej Crikvenicy. [4] Sklopio je savez s knezom Ivanišem Nelipčićem uperen protiv Ladislava Napuljskog koji je potvrđen 1411. godine zarukama Nikolinog sina Ivana VI. s Ivaniševom kćeri Katarinom.[4] Iste godine Nikola je hodočastio u Svetu zemlju. Godine 1412. dao je obnoviti crkvicu Blažene Djevice Marije u Crikvenici. Po toj se crkvi gradić i zove. Do crkve je dao sagraditi samostan, u koji je doveo pavline. Ta darovnica od 14. kolovoza 1412. kojom je Nikola IV. u Modrušu darovao pavlinima samostan, najstariji je pisani izvor koji spominje ime Crikvenice. Samostanska je zgrada povezala okolna raštrkana ribarska naselja u jedno. Tako ga se smatra osnivačem današnje Crikvenice.[5] Podczas wojen chorwacko-węgierskich i weneckich (1411–1413) wspierał króla Zygmunta, który w 1412 r. potwierdził jego własność Krka. Podczas nowej wojny chorwacko-węgierskiej i weneckiej (1418–1420) jego majątki zostały zdewastowane i wkrótce zderzył się z hrabiami Cilli, którzy zajęli część wysp Krk, Trsat, Bakar i Bribir w imieniu siostrzenic posagowych Elżbiety [5]. Konflikt został rozwiązany na dworze budziańskim w 1424 r., a sporne dobra pozostały w rękach rodziny Frankapan [6]. Za rata Hrvatsko-Ugarske i Mletaka (1411.-1413.) podupirao je kralja Žigmunda koji mu je 1412. godine potvrdio matični krčki posjed. Za novoga rata Hrvatsko-Ugarske i Mletaka (1418.-1420.) opustošeni su mu posjedi, a uskoro se sukobio i s Celjskim grofovima koji su mu na ime miraza nećakinje Elizabete[6] oduzeli dio otoka Krka, Trsat, Bakar i Bribir. Sukob je razriješen na budimskom dvoru 1424., a sporni posjedi ostali su u vlasti obitelji Frankapana.[7] W 1426 roku Nikola został banem Dalmacji i Chorwacji. Król Zygmunt przyrzekł mu miasta Bihać z dystryktem: Sokol, Ripač, Čoku, Rmanj, Knin, Lab, Vrlika, Ostrovica i Skradin oraz żupanat Luka, całą Poljica i królewskie Vlasi w Chorwacji za 28 000 dukatów [7], a w 1431 r. potwierdził własność tych majątków za 14 000 dukatów [8]. Król praktycznie dał mu prawie wszystko, co miał, a jedyne, czego mu nie dał, to dziedzictwo Nelipčića i Kurjakovića. [9] Godine 1426. postao je hrvatsko-dalmatinskim banom. Kralj Žigmund založio mu je gradove Bihać s kotarom, Sokol, Ripač, Čoku, Rmanj, Knin, Lab, Vrliku, Ostrovicu i Skradin te županiju Luku, čitava Poljica i sve kraljevske Vlahe u Hrvatskoj za 28.000 dukata,[8] a 1431. potvrdio mu je te posjede za 14.000 dukata.[9] Kralj mu je praktično dao skoro sve u ondašnjoj Hrvatskoj što je imao, a jedino što mu nije dao bila je baština Nelipčića i Kurjakovića.[10] W 1428 r. przyjął nazwisko Frankapan, a w 1430 r., gdy odwiedził Rzym, papież Marcin V potwierdził mu, że ma pokrewieństwo ze starożytną rzymską patrycjuszowską rodziną Frangipans, która odnosiła się do przodków Anciana[11]. i potwierdził zmianę herbu rodzinnego w celu podkreślenia rzekomego pokrewieństwa z tą rzymską rodziną [9]. Nacisk na pokrewieństwo z rzymskimi patrycjuszami był modą tamtych czasów. Godine 1428. uzeo je prezime Frankapan, a 1430. godine, kad je posjetio Rim, papa Martin V. potvrdio mu je odnosno priznao srodstvo sa starom rimskom patricijskom obitelji Frangipana, koji su se pozivali na antičko podrijetlo iz roda Anicija.[12] te je priznao promjenu obiteljskog grba, radi isticanja tog navodnog srodstva s tom rimskom obitelji.[10] To isticanje srodstva s rimskim patricijima bila je moda onog vremena. Nikola w ciągu swojego życia zjednoczył wszystkie dobra rodzinne i doprowadził potęgę Frankopanów do świetności. Po jego śmierci jego rozgałęzione potomstwo podzieliło rodzinne posiadłości na osiem linii i od tego czasu rozpoczął się powolny upadek ich pozycji. Nikola IV. je za svojega života objedinio sve obiteljske posjede i doveo moć Frankopana do vrhunca. Nakon njegove smrti, njegovo razgranato potomstvo podijelilo je obiteljske posjede među osam loza i od tada započinje pad frankapanske moći. Życie prywatneNikola żenił się trzykrotnie; jego żonami były Dorota Garai (1405), siostra palatyna Mikołaja II Garaia, [7] Marta Újlaki (córka Emeryka Újlaki, bana Maczwy i kuzynka przyszłego potężnego bana Slawonii i bośniackiego króla Mikołaja V Újlaki oraz Blanka Sforza. Miał w sumie jedenaścioro dzieci, których potomkowie utworzyli kilka znaczących gałęzi rodziny (Cetinski, Ozaljski, Tržački i Slunjski). [11] Ženio se tri puta; supruge su mu bile Doroteja Gorjanski (1405. godine), sestra palatina Nikole Gorjanskog,[8] Marta Iločka (kći mačvanskog bana Mirka Iločkog i sestrična budućeg moćnog slavonskog bana i bosanskog kralja Nikole Iločkog), te Blanka Sforza. Imao je ukupno jedanaestoro djece čiji će potomci stvoriti nekoliko značajnih ogranaka obitelji (Cetinski, Ozaljski, Tržački i Slunjski): Szablon:Pojasniti[13]
Przypisy
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- Strony z zepsutymi przypisami
- 1b
- Strony przetłumaczone z chorwackiej Wikipedii
- Strony z odwołaniami do nieistniejących plików
- Infoboksy – błędne dane – Urzędnik infobox – związek
- Frankapan
- Banowie Dalmacji i Chorwacji
- Chorwaccy szlachcice
- Urzędnicy Królestwa Węgier
- Węgierscy dygnitarze historyczni
- Węgierscy urzędnicy królewscy
- Nieznana data urodzenia
- Urodzeni w XIV wieku
- Zmarli w 1432
- Zmarli w XV wieku
.JPG){kind=link}