Kőszegi I. Péter

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Poprzednik: Biskup Veszprém (1275-1289) Następca: Balog Pál Rád Benedek Kőszegi I. Péter (pol. Piotr I Kőszegi, wł.Péter Kőszegi) (* nieznana, † zabity w maju 1289), węgierski szlachcic, duchowny, katolicki biskup Veszprém od 1275 roku aż do śmierci. Arcybiskup elektem Esztergom w latach 1277–1278. Członek potężnej rodziny Kőszegi, który cała swoją diecezję podporządkował interesom politycznym swojego rodu w celu rozszerzenia ich wpływów na zachodnie Węgry. Peter Kőszegi (; killed May 1289) was a Hungarian prelate in the 13th century, who served as Bishop of Veszprém from 1275 until his death. He was also unrecognized Archbishop-elect of Esztergom between 1277 and 1278. As a member of the powerful Kőszegi family, he subordinated his diocese to his family's political interests in order to extend their influence over Western Hungary. Tło Péter urodził się w II. połowie 1240 roku we wpływowym i zamożnym rodzie Kőszegi, jako jeden z czterech synów potężnego lorda Henryka I Kőszegi. [1] Jego trzej bracia - Mikołaj I, Iwan i znacznie młodszy Henryk II - osiągnęli wysokie godności państwowe w przededniu końca dynastii Arpadów [2]. Peter was born in the second half of the 1240s into the influential and wealthy Kőszegi family, as one of the four sons of the powerful lord Henry I Kőszegi. His three brothers – Nicholas I, Ivan and the much younger Henry II – elevated into high dignities during the age of the late Árpáds.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Gdy młody Władysław IV wstąpił na tron węgierski w 1272 r., królestwo popadło w anarchię i wiele grup baronów walczyło ze sobą o najwyższą władzę. Ojciec Pétera, Henryk, był jedną z kluczowych postaci w tym okresie, która zawarła sojusz z Gutkeledami i Geregyeami, tworząc jedną z dwóch głównych grup baronowych, podczas gdy w drugiej dominowały klany Csák i Monoszló. Henryk zginął w bitwie pod Föveny pod koniec września 1274 r .; później jego wróg Piotr I Csák zebrał armię i wkroczył na Węgry Zachodnie przeciwko domowi Kőszegich jesienią 1274 r., ale nie mogli oni raz na zawsze złamać władzy. [3] When the minor Ladislaus IV of Hungary ascended the Hungarian throne in 1272, the kingdom fell into anarchy and many groupings of barons fought against each other for supreme power. Peter's father Henry was one of the key figures in that period, who entered alliance with the Gutkeleds and the Geregyes, forming one of the two main baronial groups, while the other one was dominated by the Csák and Monoszló clans. Henry was killed in the Battle of Föveny in late September 1274; thereafter his enemy Peter Csák gathered an army and marched into Western Hungary against the Kőszegis' domain in the autumn of 1274, but he couldn't break they power once and for all.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Kariera kościelna Péter po raz pierwszy pojawił się we współczesnych dokumentach w maju 1275 r., gdy został wybrany na biskupa Veszprém. Wcześniej jego rodzina nie miała żadnych zainteresowań w komitacie Veszprém, ale gałąź rodziny Csák w Ugod posiadała ziemie i zamki w regionie. Wybór Pétera nastąpiły pod presją polityczną, gdy Kőszegi odzyskali wpływy w radzie królewskiej do połowy 1275 r. W takich okolicznościach miasto Veszprém i otaczające go ziemie stały się strefą buforową między dwoma rywalizującymi klanami, Kőszegich i Csáków [5]. Na początku 1276 r. Piotr Csák i jego sojusznicy rozpoczęli masową kampanię wojskową przeciwko dominacjom Kőszegich i Gutkeledów. Ich wojska splądrowały i zdewastowały terytorium diecezji Veszprém. Podczas ataku zginęło 68 kanoników, księży i ​​duchownych, kilku innych torturowano i obrabowano, a wszystkie skarby kapituły katedralnej w Veszprém, w tym biblioteka i archiwa jej szkoły, zostały splądrowane i spalone. Kanoniczny uniwersytet nigdy nie został odbudowany po kampanii Piotra Csáka. Według współczesnych zapisów był to „najgorszy barbarzyński i najbardziej destrukcyjny atak” na Węgrzech od czasu inwazji Mongołów [6]. Mimo to Péter utrzymał swoją pozycję. Jego wybór został potwierdzony przez papieża w połowie 1276 r. [4] Był również tradycyjnie stylizowany na kanclerza królowej Elżbiety Sycylijskiej w 1277 r., a później od 1284 do 1285 r. [7] Peter first appeared in contemporary records in May 1275, when he was elected Bishop of Veszprém.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Prior to that, his family had no interests in Veszprém County, but the Ugod branch of the Csák kindred possessed landholdings and castles in the region. Peter's election occurred under political pressure, when the Kőszegis regained their influence in the royal council by mid-1275. Under such circumstances, the town of Veszprém and the surrounding lands became buffer zone between the two rivaling families, the Kőszegis and the Csáks.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In early 1276, Peter Csák and his allies launched a massive military campaign against the Kőszegi and Gutkeled dominions. Their troops plundered and devastated the territory of the Diocese of Veszprém. During the attack, 68 canons, priests and clergymen were killed, several others were tortured and robbed, while all the treasures of the Veszprém cathedral chapter, including the library and archives of its school were looted and burnt. The canonical university was never rebuilt after Peter Csák's campaign. According to contemporary records, this was "the worst barbaric and most destructive attack" in Hungary since the Mongol invasion.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Despite that, Peter Kőszegi retained his position. His election was confirmed by the pope in mid-1276.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} He was also styled traditionally as chancellor of the Queen Elizabeth of Sicily in 1277, and later from 1284 to 1285.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Po śmierci arcybiskupa-elekta Benedykta niektórzy kanonicy kapituły katedralnej w Esztergom wybrali Péter na jego następcę 13 marca 1277 r. Poza braćmi i ich sojusznikami ani Władysław IV, ani inne grupy baronowe nie uznali tego wyboru, podczas gdy Mikołaj Kán także kontestował wybór, odnosząc się do swojego statusu arcybiskupa-elekta z poprzednich lat [8]. Aby rozwiązać tę sytuację, papież Jan XXI wezwał obu biskupów do Rzymu, lecz oni odmówili uczestnictwa. Wkrótce papież Jan zmarł 20 maja 1277 r., nowy papież Mikołaj III zastąpił go po sześciomiesięcznym wakacie [8]. Nowy papież wezwał Mikołaja Kána i Péter Kőszegiego do kurii rzymskiej 27 stycznia 1278 r. Péter Kőszegi odmówił podróży osobiście, ale wysłał swojego protegowanego Pawła Baloga, aby otrzymać papieskie poparcie dla jego sprawy. 1 czerwca 1278 r. Papież Mikołaj ogłosił wolne miejsce w Esztergom i zarządził nowe wybory. Następnie papież Mikołaj III mianował Lodomera nowym arcybiskupem Esztergom w dniu 13 czerwca 1279 r., kończąc tym samym siedmioletni okres wakatu [9]. Following the death of Archbishop-elect Benedict, some canons of the cathedral chapter of Esztergom elected Peter Kőszegi as his successor on 13 March 1277. Beyond his brothers and their allies, neither Ladislaus IV nor the other baronial groups acknowledged the process, while Nicholas Kán also contested the election, referring to his status of archbishop-elect from the previous years.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In order to solve the situation, Pope John XXI summoned both prelates to Rome, but they refused to attend. Soon, Pope John died on 20 May 1277, and Pope Nicholas III succeeded him after a six-month vacancy.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} The new pope summoned both Nicholas Kán and Peter Kőszegi to the Roman Curia on 27 January 1278. Peter Kőszegi refused to travel personally, but sent his protege Paul Balog in order to receive papal support for his case. On 1 June 1278, Pope Nicholas declared the see of Esztergom vacant and ordered a new election. Thereafter, Pope Nicholas III appointed Lodomer as the new Archbishop of Esztergom on 13 June 1279, ending a seven-year period of vacancy.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Plik:Szigliget castle (4).jpg Ruiny fortu Szigliget 21 maja 1280 r. Péter ekskomunikował Mikołaja Póka i jego trzech braci, którzy brali udział w najeździe Piotra Csáka na diecezję Veszprém. W nadchodzących latach bracia Pók nadal plądrowali zadunajskie dobra biskupstwa, na przykład zaatakowali i spustoszyli majątek kościelny w Tapolca, Csököly i Görgeteg około 1278 r. [10] W odwecie, oprócz kary ekskomuniki, wojska Pétera napadły na rodzinny klasztor klanu Pók w wiosce imienników w pobliżu Győr. Rozkazali przenieść klasztorny skarb, relikwie i biżuterię do katedry św. Michała w Veszprém. [11] Péter w 1285 r. osobiście poprowadził swoją armię biskupią na oblężenie zamku Szigliget, również należącego do Pók'ów. Tam przejął relikwie i wartości religijne, w tym ornaty, książki i klejnoty dla swojej diecezji. Niektórzy historycy łączą te dwa wydarzenia i uważają, że skarb klasztoru Pók'ów został przeniesiony do zamku Szigliget po inwazji mongolskiej [12]. On 21 May 1280, Peter Kőszegi excommunicated Nicholas Pok and his three brothers, who had participated in Peter Csák's looting raids against the Diocese of Veszprém. In the upcoming years, the Pok brothers continued to plunder the Transdanubian estates of the bishopric, for instance they attacked and ravaged the church property in Tapolca, Csököly and Görgeteg around 1278.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In retaliation, beside the punishment of excommunication, Peter Kőszegi's troops raided the family monastery of the Pok clan in the namesake village near Győr. He ordered to transfer its treasury, relics and jewelry to the St. Michael's Cathedral of Veszprém.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In 1285, he personally led his episcopal army in the siege of the castle of Szigliget, also owned by the Pok kindred. There, he confiscated the seized religious relics and values, including chasubles, books and gems for his diocese. Some historians connect and merge the two events, and consider the treasury of the Pok monastery were transferred to Szigliget Castle sometimes after the Mongol invasion.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Podczas swojego panowania Péter podporządkował swoją diecezję i jej zasoby interesom politycznym swojego rodu w celu rozszerzenia ich wpływów na Węgry Zachodnie. Podczas królewskiej kampanii przeciwko Iwanowi na przełomie 1283 i 1284 r. Péter udzielił pomocy swojemu bratu i wysłał banderium biskupie. Po niepowodzeniu militrnym króla Władysława IV Mikołaj, Henryk i - pomimo swojej pozycji duchownej - biskup Péter napadli na południowe Zadunaje i wspólnie najechali i zjęli biskupie miasto Pecz w marcu 1284 r. [13] Gdy Albert I, książę Austrii, poprowadził kampanię wojskową przeciwko Iwanowi, który nieustannie plądrował ziemie austriackie i styryjskie w jego posiadaniu, jego armia obległa Borostyánkő (dzisiejszy Bernstein, Austria) w 1285 roku, lecz Iwan poprosił o pomoc swoich trzech bracia, w tym Pétera, którzy zrekrutowali armię 1000 osób. Bracia wspólnie rozgromili armię Alberta [13] aby zwiększyć swoje bogactwo i dominację, Péter również bezprawnie przewłaszczył dziesięcinę klasztoru zakonnic ulokowanewgo w dolinie Veszprém [11]. Książę Albert rozpoczął masową kampanię królewską („Güssing Feud”; niem. Güssinger Fehde) wraz ze swoją armią liczącą 15 000 żołnierzy przeciwko Kőszegom oraz zamkom i fortom rodu wiosną 1289 roku. Iwan ponownie zwrócił się o pomoc do swoich braci, ponieważ Austriacy zdobyli co najmniej 30 fortec i osad wzdłuż zachodniej granicy w ciągu kilku tygodni. Péter próbował zebrać armię pomocy, aby odzyskać Rohonc (Rechnitz). [14] Dlatego w maju 1289 r. Zwołali zgromadzenie jego znajomych w swojej diecezji. Jednak panowie transdanubijscy wahali się, czy wziąć udział w prywatnej wojnie z księciem Albertem, odrzucając osobiste i rodzinne interesy biskupa. Podczas rodzącego się sporu obrażony szlachcic dźgnął mieczem Péteri zabił go [15]. During his episcopate, Peter Kőszegi subordinated his diocese and its resources to his family's political interests in order to extend their influence over Western Hungary. During the royal campaign against Ivan Kőszegi at the turn of 1283 and 1284, Peter provided help to his brother and sent his episcopal banderium. Having Ladislaus IV failed, Nicholas, Henry and – despite his clerical position – Bishop Peter stormed into Southern Transdanubia and jointly invaded and besieged the episcopal town of Pécs in March 1284.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} When Albert I, Duke of Austria led a military campaign against Ivan Kőszegi, who constantly pillaged the Austrian and Styrian lands from his province, his army intended to besiege Borostyánkő (present-day Bernstein, Austria) in 1285, but Ivan asked for help from his three brothers, including Peter, who recruited an army of 1,000 people. The brothers jointly routed Albert's army.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} To increase his wealth and dominance, Peter also unlawfully usurped the tithe from the nun monastery located in the valley of Veszprém.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Duke Albert launched a massive royal campaign ("Güssing Feud"; ) with his 15,000-size army against the Kőszegis and their familiares' castles and forts in the spring of 1289. Ivan Kőszegi again sought assistance from his brothers, because the Austrians captured at least 30 fortresses and settlements along the western borders within weeks. Peter Kőszegi tried to gather a relief army to recapture Rohonc (Rechnitz).{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Therefore, he convened an assembly of his familiares in his diocese in May 1289. However the Transdanubian lords were hesitant to participate in a private war against Duke Albert, rejecting the bishop's personal and family interests. During the emerging dispute, an offended noble stabbed and killed Peter Kőszegi with his sword.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Przypisy Źródła Beke, Margit (2003). "Kán nembeli II. Miklós [Nicholas II from the kindred Kán]". In Beke, Margit (ed.). Esztergomi érsekek 1001–2003 [Archbishops of Esztergom 1001–2003] (po węgiersku). Szent István Társulat. str. 121–125. ISBN 963-361-472-4. Gutheil, Jenő (2008). Az Árpád-kori Veszprém [Veszprém During the Age of Árpáds] (po węgiersku). Lichtneckert, András. ISBN 978-963-06-5550-7. Szűcs, Jenő (2002). Az utolsó Árpádok [The Last Árpáds] (po węgiersku). Osiris Kiadó. ISBN 963-389-271-6. Varga, Béla (2009). Veszprém város lexikona [A Lexicon of the City of Veszprém] (po węgiersku). ISBN 978-963-06-7941-1. Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.

Kőszegi I. Péter Pieczęć Pétera Kőszegi Pieczęć Pétera Kőszegi Kraj działania Królestwo Węgier Urodziny data nieznana Śmierć maj 1289 Przyczyna zabity {{{2}}} {{{3}}} Biskup Veszprém Okres sprawowania 1275–1289 Arcybiskup-elekt Ostrzyhomia (oprotestowany przez Mikołaja Kána) Okres sprawowania 1277–1278 {{{3. funkcja}}} Okres sprawowania {{{3. funkcja - okres}}} Wyznanie katolicyzm Kościół rzymskokatolicki Kőszegi Péter (węg.) Piotr I Kőszegi (pol.) Péter Kőszegi (wł.) Dane biograficzne Ród Kőszegi Pochodzenie węgierskie Państwo Królestwo Węgier w unii personalnej z Królestwem Chorwacji Urodziny data nieznana Śmierć maj 1289 Przyczyna zabity Ojciec I. Henrik Rodzeństwo I. Miklós, Iván, I. Péter, II. Henrik, siostra ??