|
Dénes fia Dénes (pol. Denis, syn Ampuda) (* nieznana, † zmarł 1236), węgierski szlachcic. [1] Skarbnik królewski między 1216 a 1224, [2]ispán co najmniej trzech komitatów [3], palatyn [4] za panowania króla Węgier Andrzeja II.
Denis, son of Ampud, also Denis, son of Apod (; died 1236), was an influential baron in the Kingdom of Hungary in the first decades of the 13th century.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} He was Master of the treasury between 1216 and 1224.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} He was also ispán of at least three counties.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}
Dénes magyarországi főember volt a 13. század első felében, II. András uralkodása idején, tárnokmesterként az új gazdaságpolitika megalkotója, majd nádor.[4]
Życiorys
Apod (Ampod) był synem ispána komitatu Szolnok, jego majątki znajdowały się w regionie Drawy. Od 1216 do 1222 r. po krótkiej przerwie został skarbnikiem królewskim do 1224 r. Był także ispánem komitatów: Szepes w 1216 r., Abaúj w 1216–19 r., Bács w 1220–22 r. jako skarbnik odegrał znaczącą rolę w rozwoju polityki gospodarczej opartej na eksploatacji starych królewskich majątków, a nie na nowych królewskich podatkach (regales) [4].
Apod (Ampod) szolnoki ispán fia volt, birtokai a Dráva vidékén feküdtek. 1216–22-ig, majd rövid megszakítás után 1224-ig tárnokmester volt. Emellett 1216-ban szepesi, 1216–19-ig abaúji, 1220–22-ig bácsi ispán is.
Tárnokmesterként nagy szerepe volt a régi királyi birtokokra (királyi udvarház) épülő gazdaságpolitika helyett az új királyi pénzjövedelmekre (regálék) alapuló gazdaságpolitika megalkotásában.[4]
W latach 1231–1234 był palatynem. Ponieważ faworyzował Żydów i Ismaelitów, został ekskomunikowany przez Roberta, arcybiskupa Ostrzyhomia w dniu 25 lutego 1232 r. Następnie w maju był jednym z posłów Andrzeja II w Rzymie. Gdy tron Węgier objął Bela IV, po 1235 r. Dénes na rozkaz króla został oślepiony [4] i oskarżony o posiadanie dziecka z trzecią żoną Andrzeja II, Beatrycze. Beatrycze uciekła za granicę, aby urodzić Stefana Pogrobowca, ojca Andrzeja III.
1231 és 1234 között nádor volt. Mivel kedvezett a zsidóknak és izmaelitáknak, Róbert esztergomi érsek 1232. február 25-én kiközösítette. Ezután májusban II. András egyik követeként Rómában járt.
IV. Béla magyar király trónra lépése, 1235 után kegyvesztett lett, Béla megvakíttatta.[4] Azzal vádolták, hogy II. András harmadik feleségének, Beatrixnak a gyermeke valójában tőle van. Beatrix külföldre menekülve szülte meg fiát, Istvánt, aki III. András apja lett.
Źródła
- Berend, Nora (2006). At the Gate of Christendom: Jews, Muslims and "Pagans" in Medieval Hungary, c. 1000-c.1300. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-02720-5.
- Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.
|
|
