Budai Nagy Antal

Z Felczak story
Wersja z dnia 17:16, 16 sie 2020 autorstwa Admin (dyskusja | edycje) (Zastępowanie tekstu - " - " na " – ")
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Antal Budai Nagy (? – Cluj-Napoca, 10-14 grudnia 1437) to siedmiogrodzki szlachcic, przywódca siedmiogrodzkiego powstania chłopskiego w 1437 roku. Pod koniec roku w Kolozsvár stracił życie w bitwie z arystokracją siedmiogrodzką. Jest mało prawdopodobne, że zostałby schwytany i stracony.

Kariera

Antal Nagy z Budy mieszkał w Dióson (komitat Kolozs). Nazwa jego rodziny pochodzi od miejscowości Nagybuda (Bodonkút) w Siedmiogrodzie. Jako żołnierz brał udział w wojnach husyckich w Czechach, gdzie po raz pierwszy zapoznał się z husytyzmem i nowym stylem walki.

Tło

W Siedmiogrodzie chłopi byli coraz bardziej opodatkowani przez szlachtę w latach trzydziestych XIV wieku. W szczególności rządy króla Zygmunta Luksemburskiego wywołały wielkie zamieszanie i wrogość. Ponadto biskup György Lépes przeklął chłopów i szlachtę, którzy odmówili płacenia mu dziesięciny. Z powodu brutalnego ucisku szlachty, wielu chłopów, ale także drobniejsza szlachta stała się zwolennikami poglądów Jana Husa. Do chłopów gromadzących się na wzgórzu Bábolna dołączył Antal Nagy wraz z wieloma innymi szlachcicami, których również nękały wysokie potoki. Na przywódcę powstańców wybrany został wówczas Antal Nagy.

Po zabiciu posłów chłopskich przez wojewodę László Csákiego, Antal Nagy zgromadził chłopskie wojska węgierskie i rumuńskie. Mając doświadczenie z husyckim stylem walki, zorganizował powstańców w tabor, a pod Dés zaatakował i pokonał rycerską armię szlachty, która maszerowała przeciwko nim.

Szlachta była niechętna do negocjacji z powstańcami i ich przywódcą. Jednak została do tego zmuszona. Porozumienie z Kolozsvár zostało naruszone przez szlachtę, gdy tylko zebrano kolejne siły zbrojne. Jednak w Apátin chłopi znów zwyciężyli, a Antal Budai Nagy pomaszerował do Kolozsvár.

Po zwycięstwie

Jednak pomimo zwycięstwa, po drugim porozumieniu w Kolozsvár, pod koniec jesieni doszło do dalszych starć. Z armii Antala Nagya zostało niewiele z powodu strat i ucieczek. Jednak przeciwko armii siedmiogrodzkiej maszerującej na Kolozsvár armia chłopska poderwała się do kolejnego ataku, w którym przywódca chłopski poległ.

Wkrótce upadło i smao powstanie, ale w północnym Siedmiogrodzie i Zacisiu nadal tliło się zarzewie buntu, aż do zdobycia Kolozsvár 8 stycznia.

W literaturze

  • Hegedüs Géza: Az erdőntúli veszedelem című történelmi regényében állít emléket Budai Nagy Antalnak és az általa vezetett parasztfelkelésnek. (1950)[1]
  • Kós Károly: Budai Nagy Antal (kisregény és dráma, 1936)
  • Hunyady József: Oroszlán és gödölye (történelmi regény, 1970)

Przypisy

Zasoby

  • Magyar nagylexikon IV. (Bik–Bz). Főszerk. Élesztős László, Rostás Sándor. Budapest: Akadémiai. 1995. 648. o. ISBN 963-05-6928-0
  • Thuróczi János krónikája
  • Demény Lajos. Parasztfelkelés Erdélyben 1437-1438. Gondolat (1987). ISBN 9632818563

Budai Nagy Antal

Urodziny nieznana
Miejsce Nagybuda (?)
Śmierć 10-14 grudnia 1437
Miejsce śmierci Kolozsvár
Zawód, zajęcie przywódca powstania

Powiązane artykuły