Ludány Bogomer

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Poprzednik: Przywódca Seklerów (przed 1235) lub ok.1228 Następca: brak urzędu Ákos I. Mojs Bogomer Ludány — Przywódca Seklerów — Przywódca Seklerów Okres od 1228 do 1245 a 1254 Poprzednik brak urządu Następca Ákos Mojs Dane biograficzne Ród Ludány Pochodzenie węgierskie Państwo Królestwo Węgier w unii personalnej z Królestwem Chorwacji Urodziny data nieznana Śmierć między 1245 a 1254 Ojciec I. Szoboszló Matka nieznana Żona nieznana Dzieci I. Péter I II. Szoboszló Pascház (?), biskup Nitry (1281–1297) Ludány Bogomer (pol. Bogomer Ludány) (* nieznana, † ok.1245/54), węgierski dowódca wojskowy i szlachcic w pierwszej połowie XIII wieku, który był pierwszym znanym hrabią Seklerów, pełniącym tę funkcję około 1228 roku. Pochodzenie i rodzina Większość historyków, w tym Mór Wertner, Zoltán Kordé i Attila Zsoldos uważała, że ​​Bogomer (lub Bohumír) urodził się w rodzie (klanie) Ludány, który posiadał ziemie głównie w komitacie Nyitra. Według Gesta Hunnorum et Hungarorum, napisanego przez kronikarza Simona z Kézy, krewniacy Ludány wywodzą się z Czech, co jest wzmocnione przez częstość występowania imion pochodzenia słowiańskiego w pokrewieństwie. Bogomer był jednym z dwóch znanych synów Szoboszló I (lub Sobéslava), który służył jako ispán z ispánatu Sempte ispánate (dziś Šintava, Słowacja) na terenie komitatu Nyitra w 1221 roku.Zsoldos 2011, str. 190. Jego bratem był Wytk I, przodek rodziny Ludányi. Bogomer miał co najmniej dwóch synów z niezidentyfikowanego małżeństwa: Piotra I (fl. 1277–97) i Szoboszló II (fl. 1283–95). Opierając się na krótkim komentarzu w statucie wydanym w 1296 r. dotyczącym Piotra (który był już wtedy familiaris potężnego miejscowego pana [[Csáka III. Máté|Mateusza III. Csáka), można przypuszczać, że Paska, biskup Nitry, był także synem Bogomera. Przez Szoboszló II, Bogomer był przodkiem rodzin szlacheckich Emőkei i Szobonya. Stronnik Beli Bogomer należał do powierników księcia Beli, którzy stanowczo sprzeciwiali się „bezużytecznym i niepotrzebnym wieczystym nadaniom” jego ojca, króla Andrzeja II, co spowodowało podział władzy królewskiej w królestwie. Bela został księciem Slawonii w 1220 roku, a Bogomer był członkiem jego książęcego dworu, wraz z innymi młodymi dworzanami, na przykład Denis Türje, Paul Geregye i Pousa, syn Sólyoma. Bogomer był wymieniany jako stolnik księcia Beli w kilku dokumentach w ciągu 1225 roku. W następnym roku Bela został przeniesiony do Siedmiogrodu, zarządzając tą prowincją z tytułem księcia. Bogomer poszedł za swoim panem do Transylwanii. Najwcześniejszy przywilej królewski wspominający „hrabiego i przywódcę Seklerów” (łac. comes et ductor Siculorum) został wydany w 1235 r. i odnosi się do kampanii wojskowej rozpoczętej przeciwko Bułgarii w 1228 r. W związku z tym Bogomer, ówczesny hrabia Seklerów, brał udział w wojnie, gdy został schwytany przez wojska Aleksandra, brata Iwana Asena II. Bogomer jest pierwszym znanym posiadaczem godności, choć biskup Otto z Freising wspomniał już, że „dwóch hrabiów” dowodziło łucznikami w awangardzie armii węgierskiej w bitwie pod Fischa w 1146 r., podczas gdy węgierskie kroniki odnotowały, że Seklerzy i Pieczyngowie stanowili awangardę armii węgierskiej w tej bitwie, tak więc raport biskupa może zawierać pierwszą wzmiankę o hrabstwie Seklerów, według Attila Zsoldosa, Gyula Kristó i innych historyków. Z drugiej strony, jak podkreśla historyk Zoltán Kordé, XIII-wieczne statuty królewskie wspominały o innych królewskich urzędnikach, którzy rządzili grupami Seklerów, co sugeruje, że urząd nie powstał w poprzednim stuleciu. Na przykład dokument królewski opisujący armię Sasów, Wołochów, Seklerów i Pieczyngów walczących w Bułgarii pod dowództwem Joachima, hrabiego Hermannstadt, na początku XII wieku, co sugeruje, że Bogomer mógł być pierwszym w historii urzędnikiem, który prawdopodobnie został hrabią już w 1226 r. Kordé argumentował, że Andrzej II nadał autonomię kolonialnym Sasom z regionu Hermannstadt w południowym Siedmiogrodzie, gdy to tuż przed następnym rokiem wydano Diploma Andreanum (1224), kiedy rozpoczął kampanię przeciwko Krzyżakom, którzy próbował wyeliminować jego zwierzchność. Według Kordé standaryzacja statusu Seklerów miała miejsce w tym samym czasie. Następnie Bogomer pojawił się w źródłach półtora dekady później, nawet po wstąpieniu Beli na tron ​​węgierski w 1235 r. i najeździe mongolskim na Węgry w 1241 r. Po nieoczekiwanym wycofaniu się Mongołów w marcu 1242 r., Bogomer został mianowany ispánem komitatów Nitra i Trencsén. Na tym stanowisku Bogomer odpowiadał za przywrócenie ładu i porządku w regionie oraz przesiedlenie rozproszonej i uciekającej ludności. Wkrótce został zastąpiony przez Rolanda Rátóta na stanowisku starosty Nyitry około listopada 1242 r., ale w komitacie Trencsén mógł zachować godność co najmniej do kwietnia 1243 r. Podczas jego kadencji książę austriacki Fryderyk II najechał kraj. Bogomer odegrał ważną rolę w pokonaniu oddziałów austriackich, wkrótce potem stanął na czele wojsk królewskich wysłanych na pomoc Bolesławowi V Wstydliwemu (zięciowi króla Węgier Beli IV) zaatakowanym przez Konrada I Mazowieckiego. Za lojalność i sukcesy militarne Bogomer otrzymał w maju 1244 r. Ziemie Kiszuca (Jeszeszin), Pruska i Mortund (w komitatach Trenczyn i Hont) od Beli. Do grudnia 1245 roku został przeniesiony na stanowisko ispána komitatu Zala. Bogomer zmarł 24 października 1254 r., gdy Jeszeszin, jego poprzednio posiadaną ziemię, został podarowany członkom rodziny Zólyom. Przypisy {{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown=|preview=Page using Template:Reflist with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| 1 | colwidth | group | liststyle | refs }} Źródła Kordé, Zoltán (2001). A székel ispáni méltóság kezdeteiről [O powstaniu urzędu hrabiego Seklerów]. W: Barbu, Violeta; Tüdős S., Kinga (red.). Historia manet. Volum omagial. Demény Lajos emlékkönyv. Editura Kriterion. str. 199–207. OCLC 909140187. Kordé, Zoltán (2016). Közigazgatás [Administracja]; Katonáskodó székelek az írott forrásokban [Żołnierze Seklerów w źródłach pisanych]". W: Benkő, Elek; Oborni, Teréz (red.). Székelföld története, I. kötet: A kezdetektől 1562-ig. Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Sekularna archeologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 978-963-9627-38-3. Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Sekularna archeologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudomán i Intézete. ISBN 978-963-9627-38-3. Zsoldos, Attila (2016). Béla erdélyi herceg bárói [Baronowie Béli, księcia Siedmiogrodu]. W: Dáné, Veronika; Lupescu-Makó, Mária; Sipos, Gábor (red.). Testimono litterarum. Tanulmányok Jakó Zsigmond tiszteletére. Erdélyi Múzeum Egyesület. str. 441–449. ISBN 978-606-739-054-4.