Győr I. Pat
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Győr I. Pat (* nieznana, † po 1221), węgierski szlachcic, palatyn od 1209 do 1212 roku za panowania króla Węgier Andrzeja II. Spis treściRodzinaPat (także Pot lub Poth) urodził się w gałęzi Óvári rodu Győr (niemieckiego pochodzenia), jako jeden z pięciu synów Stefana I[1]. Jego braćmi byli: Saul (kanclerz, biskup Csanád, w końcu arcybiskup Kalocsa; Maurus, ban Primorje (przodek rodzin szlacheckich Gyulai i Geszti; Aleksander, ispán komitatu Moson, który uczestniczył w wojnach króla Emeryka na Bałkanach; i wreszcie Csépán, potężny baron i palatyn.[2] Pat miał dwoje dzieci z nieznaną z imienia żoną; o jego synu imienniku wspominają współczesne akta z okresu od 1221 do 1233 r. Miał dwie nieznane z imienia córki, które stały się żonami baronów, odpowiednio, Pawła Geregye i Stefana Csáka. Pat Starszy miał także córkę Elżbietę, która wyszła za Pousę Bár-Kalán.[2] KarieraPat jest wspomniany po raz pierwszy we współczesnych mu aktach w 1199 roku, gdy służył jako ispán komitatu Moson. Według nieautentycznych dokumentów nadal zachował tę godność w latach 1201 i 1202, gdy zastąpił go rodzeństwo Maurus.[3] Zarówno Pat, jak i Csépán byli uważani za lojalnych stronników króla Emeryka, którego całe rządy charakteryzowały się walkami z jego zbuntowanym młodszym bratem, księciem Andrzejem.[4] W międzyczasie po 1199 r. bracia Győr założyli klasztor benedyktynów w swojej siedzibie Lébény, w komitacie Győr. Tam też zbudowali romański kościół poświęcony apostołowi Jakubowi Większemu.[1] Plik:Pottenburg castle ruin, Wolfsthal, Lower Austria.JPG Ruiny zamku Pottenburg w Dolnej Austria Pat pojawia się następnie w dokumentach w 1203 r., gdy działa jako ispán komitatu Temes[3]. Wraz ze swoim bratem Csépánem i innymi pro-królewskimi panami Pat był w stanie zachować swoje wpływy polityczne po koronacji Andrzeja II w 1205 r., ponieważ Andrzej potrzebował ich pomocy.[5] Do 1206 roku Pat znów służył jako ispán w komitacie Moson. Został zastąpiony przez swojego brata Aleksandra w następnym roku[3]. Pat wzniósł się do pozycji ispána komitatu Pozsony (ważna godność królewska), piastując urząd między 1207 a 1208 rokiem.[3] Podczas swojej służby zbudował Pottenburg („zamek Pata”), dziś w ruinach w Hundsheimer Berge (Dolna Austria) przy Bramie Devín W 1207 Pat został po raz trzeci mianowany ispánem komitatu Moson.[3] Gdy Andrzej II wprowadził nową politykę donacji królewskich, którą nazwał „nowymi instytucjami”, jednym z jej głównych beneficjentów był ród Győr. Na przykład Pat otrzymał od króla wioskę Hof (Chof) w komitacie Moson w 1208 roku za „wierność” i „niestrudzoną siłę wiary”.[4] Gdy Andrzej II potwierdzał darowizny rodu Győr na rzecz opactwa Lébény bracia Saul, Maurus i Aleksander już nie żyli.[5] Dokument z 1216 r. głosi, że gdy w 1209 r.[3] Tiba Tomaj zamordował palatyna Csépána Győra, to Pat jako nowy palatyn, wezwał podejrzanego sprawcę „przed oblicze króla”, lecz Tiba uciekł z Królestwa Węgier. Po postępowaniu sąd uznał zarzuty za uzasadnione, a Andrzej II i jego sędziowie skazali Tibę na śmierć zaocznie. Pat otrzymał wkrótce skonfiskowane ziemie Tiba w komitacie Zala, w tym Lesencetomaj. Niebawem Pat sprzedał majątek Atyuszowi III Atyuszowi, który odsprzedał go krewnemu Tibie Piotrowi w 1216 r.[4] Pat zachował funkcję ispána komitatu Moson, gdy został mianowany palatynem w 1209 r.[3][6] Pełniąc tę funkcję, Pat przebywał nieustannie na dworze królewskim. W 1211 roku Andrzej II zlecił mu i kanclerzowi Tomaszowi (arcybiskup Ostrzyhomia|arcybiskupowi Ostrzyhomia) spisanie przywilejów poddanych opactwa Tihany przed ostatecznym potwierdzeniem.[6] Kiedy grupa bojarów, zaniepokojonych despotycznymi aktami Włodzimierza Igorewicza, poprosiła Andrzeja o przywrócenie Daniela Romanowicza na władcę halickiego w 1210 lub 1211 r., król polecił Patowi poprowadzić królewską armię na Halicz.[6] Pod jego dowództwem wojska węgierskie pokonały Władimira i przywróciły Daniela Romanowicza. Za swoje sukcesy wojskowe otrzymał mokradła Kopács (obecnie Kopačevo, Chorwacja) i okoliczne trzy stawy rybne w powiecie Baranya. Król podarował też swoje palatynowi ziemie królewskie w komitatach Győr i Moson.[5] W 1212 r. jako palatyna zastąpił go Bánk Bár-Kalán. Następnie Pat uwolnił swojego sługę Joachima i jego rodzinę w klasztorze Lébény i udał się na pielgrzymkę do Rzymu.[5] W 1213 r. został mianowany ispánem komitatu Keve.[3] Pat ponownie służył jako ispán komitatu Moson po raz czwarty od 1214 do 1215 r.[3] Ponieważ Pat nigdy potem nie zajmował stanowiska w sądzie, historyk Attila Zsoldos uważa, że był czołową postacią grupy wpływowych szlachciców, którzy planowali zdetronizować Andrzeja i koronować jego najstarszego syna, ośmioletniego Belę, ale nie zdołali go zdetronizować i mogli tylko zmusić Andrzeja do zgody na koronację Beli w 1214 r. Ponieważ członkowie następnego pokolenia rodu nigdy nie zyskali takiego wpływu, jak ich ojcowie, dlatego Zsoldos twierdzi, że Pat, ostatni żywy syn Stefana I, w końcu został zhańbiony za swój udział w próbie zamachu stanu w 1214 roku. Zsoldos podkreśla, że zięć Pata, Pósa Bár-Kalán, pełnił funkcję sędziego królewskiego w 1222 r., gdy jego grupa baronialna wspierająca Emeryka zmusiła Andrzeja II do wydania Złotej Bulli w 1222 r.[7] Pat został wymieniony jako pristaldus (królewski komisarz lub „komornik”) ) podczas procesu w 1217 r. Zmarł po 1221 r.[5] Przypisy
Źródła
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||