Fogarasföld
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [3] | [4] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Fogarasföld (pol. Kotlina Fogaraska, rum. Depresiunea Fǎgǎraşului) – makroregion fizycznogeograficzny Wyżyny Transylwańskiej w centralnej Rumunii (Siedmiogród). Obniżenie między Górami Fogaraskimi w Karpatach Południowych a Wyżyną Tyrnawską. Na zachodzie łączy się z Kotlina Sybińską, na wschodzie kończy się barierą gór Perşani. Kotlina Fogaraska jest pochodzenia erozyjno-tektonicznego. Została wytworzona przez Alutę, płynącą tu ze wschodu na zachód wzdłuż północnych zboczy Gór Fogaraskich. Wskutek tego, że Góry Fogaraskie wypiętrzają się szybciej, niż Wyżyna Tyrnawska, jak również wskutek osadzania stożków napływowych przez rzeki spływające z gór, obniżenie jest niesymetryczne – strona północna jest głębsza i tamtędy właśnie płynie Aluta. Kotlina Fogaraska jest regionem rolniczym. Głównym miastem jest Făgăraş. Wzdłuż Aluty biegną droga i linia kolejowa z Braszowa do Przełomu Czerwonej Wieży. Fogarasföld, region Fogaras Były obszar administracyjny Transylwanii, rozciągający się od gór Fogarasi do równiny Olt, znajdował się w Fogaras. Około 1550 r. Należał do 64 wsi. W 1870 r. Zajmował obszar 1811,25 km2 i liczył 82852 mieszkańców. W 1876 r. XXXIII. t.-c. Utworzył hrabstwo Fogaras. Fogarasföld, Fogaras vidék Erdély egykori közigazgatási területe, mely a Fogarasi-havasoktól az Olt síkságáig terjedő terület, székhelye Fogaras volt. 1550 körül 64 falu tartozott hozzá. 1870-ben területe 1811,25 km2, 82852 lakossal. Az 1876. XXXIII. t.-c. Fogaras-vármegyét alkotott belőle. Spis treściLokalizacjaGraniczyło z Sybinem, okręgiem Küküllő, regionem Brașov i górami Fogarasi na południu. Szebenszék, Küküllő vármegye, Brassó-vidék, délen pedig a Fogarasi-havasok határolták. HistoriaNajwcześniejszą warstwą nazw miejscowości na obszarze Fogarasföld był język węgierski. Po 955 roku stacjonowali tu strażnicy graniczni „talmács” (sosna). Ruch rumuński można wykonać po 1166 roku; jest to również pamięć o ich najwcześniejszym miejscu pobytu na Węgrzech. Fogarasföld területének legkorábbi helynév-rétege magyar volt. 955 után "talmács" (besenyő) határőröket telepítettek ide. A román beköltözés 1166 utánra tehető; ez egyúttal a legkorábbi telephelyük emléke is Magyarországon. Jego nazwa została po raz pierwszy wymieniona w latach 1222–1280 w dyplomie Fogarasföld (Blacorum, Olacorum terra [de Kerch]) 1222/280: cum transierin per t-m Siculorum aut per t-m w postaci Blacorum Nevét először 1222-1280 között említette oklevél Fogarasföld (Blacorum, Olacorum terra [de Kerch]) 1222/280: cum transierint per t-m Siculorum aut per t-m Blacorum formában. Inne warianty: 1222 / Pp: cum per Sicolorum t-m transierint aut Blachorum, in 1223 mon-o de Kerch ... t-m quam ... mon-o contuleramus excludedam de Blaccis. További névváltozatok: 1222/Pp: cum per Sicolorum t-m transierint aut Blachorum, 1223-ban mon-o de Kerch ... t-m quam ...mon-o contuleramus exemptam de Blaccis. 1Centrum Fogarasföld było Fogaras, które stało się głównym miejscem i imiennikiem Fogarasföld dopiero w XIV wieku, ponieważ w 1291 roku było to tylko mniejsze centrum dworskie. W XIII wieku węgierscy królowie osiedlili Oláhs za Havas wokół granicznego zamku Fogaras. II. W liście przywilejowym nadanym Sasom w 1224 r. Król Andrzej włączył do ziemi Sasów także „las Olahów i Pieczyngów”. Według danych György Györffy w 1233 roku był to majątek Pous bána z rodu Csáków. Fogarasföld központja Fogaras volt, mely csak a 14. században vált fő helyévé és névadójává Fogarasföldnek, ugyanis 1291-ben még csak kisebb uradalmi központ volt. Az itt felépült fogarasi végvár köré a 13. században a magyar királyok a Havason túlról telepítettek oláhokat. II. András király 1224-ben a szászoknak adott kiváltságlevelében a szászok földjébe befoglalta "az oláhok és besenyők erdejét" is. Györffy György adatai szerint 1233-ban Csák nemzetségbeli Pous bán birtoka volt. W 1291 roku jako osadnicy królewscy zamieszkali Sasi, Szeklerowie i Oláhowie. następnie, około 1366 roku, król Ludwik I powierzył administrację Szörényi Banat wojewodzie Lajk w Havaselvi; zezwolił na zasiedlenie lasu Fagaras, aw 1369 roku podarował go Lackó (Lajk) wojewodzie olaszskiemu jako powiernik. W tym czasie Lajk otrzymał również tytuł księcia Fogaras. 1291-ben szászok, székelyek és oláhok lakták mint királyi telepesek. majd 1366 körül I. Lajos király Lajk havaselvi vajdára bízta a Szörényi bánság kormányzását; engedélyezte a fogarasi erdőség betelepítését, 1369-ben pedig Lackó (Lajk) oláh vajdának adományozta hűbérként. Lajknak ekkor a Fogaras hercege címet is adományozta. W 1464 roku król Maciej odebrał go wojewodzie alpejskiemu i podarował Jánosowi Gerébowi. Po śmierci Matthiasa jego syn przeszedł na własność Jánosa Corvina. W 1505 roku II. Ulászló przekazał go Jánosowi Bornemiszy, który wysłał Pála Tomoriego do Fogarasföld jako ambasadora zamku. Po 1526 roku wojewoda siedmiogrodzki z rodu Oláh Boér otrzymał Istvána Majlátha. 1464-ben Mátyás király elvette a havasi vajdától és Geréb Jánosnak adta. Mátyás halála után fia Corvin János birtoka lett. 1505-ben II. Ulászló Bornemisza Jánosnak adta, aki Tomori Pált küldte Fogarasföldre várnagynak. 1526 után pedig az oláh Boér családból származó erdélyi vajda Majláth István kapta meg. 2Około 1550 roku Fogarasföld był posiadłością flagową składającą się z zamku Fogaras i 64 wiosek, które jedynie opodatkowały zamek i nadały mu służbę wojskową. Według danych z 1554 roku, palatyn Tamás Nádasdy, sędzia Kumanów, dziedzic ziemi Fogaras, ispán komitatu Vas, został wymieniony jako wikariusz króla Ferdynanda I. W 1567 r. Fogarasföld został zastawiony przez Gáspára Békésa, następnie w 1573 r. został zajęty przez Istvána Báthory. W 1589 roku przeszedł na własność Boldizsára Báthory. Fogarasföld został podarowany przez [[Báthory Zsigmond|Zygmunta Batorego żonie w 1595 r., a w 1599 r. został włąsnością wojewody Mihály vajda. 3Za panowania Bethlenów, Rakoczych i Michała Apafi był własnością księżniczek. W 1690 r., gdy przestało istnieć Księstwo Siedmiogrodu, stało się majątkiem skarbowym. W 1758 r. Maria Teresa przekazała kanclerzowi Siedmiogrodu [[Bethlen Gábor|Gábor Bethlen, a następnie w 1762 r. na 99 lat do Saksońskiemu Uniwersytetu Siedmiogrodu. W 1765 r., gdy utworzono siedmiogrodzką straż graniczną, 11 wsi stało się w pełni i 28 częścią straży granicznej, a utworzony pułk straży granicznej Oláh dotrwał do kwietnia 1874. Z okazji pozwu o wykup, który zakończył się 30 grudnia, Fogarasföld ponownie stał się majątkiem skarbowym. 4W 1861 r. wspomniano o nim jako Fogarasvidék, który odbywał spotkania w Fogaras. W 1870 r. liczyło 82 852 mieszkańców, w tym 53 950 (65,1%) prawosławnych, 22 912 (27,7%) grekokatolików, 2457 (3%) luteran, 1961 (2,4%) rzymskokatolików i 863 (1%) reformowanych i 709 innych religii. 92,8% to Rumuni, 3,5% Węgrzy i 3% Niemcy. Aktem 33 z 1876 r. przyłączono do Fogarasföld, A Również zorganizował wioski z hrabstwa Upper White na prawym brzegu Olt w hrabstwo Fogaras. Az 1876-os 33. törvénycikk Fogarasföldhöz csatolva az Olt jobb partján fekvő Felső-Fehér vármegyei községeket is Fogaras vármegyévé szervezte. Źródła
Bibliografia
|
| |||||||||||||||||||||||||
{{SORTUJ:Kotlina, Fogaras]]
