Mladen II. Šubić
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku chorwackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku chorwackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Mladen II. Šubić Bribirski, (pol. Mladen II Biribirski, węg. bribiri II. Subics Mladen) (* nieznana, † 1341 lub 1343), chorwacki szlachcic z rodziny książąt Šubić Bribirskich, Ban Dalmacji i Chorwacji (1312-1322), Ban Bośni (banus Bosniensis) (1304) – nosił tytuł Pana Bośni (1312-1322). Spis treściPochodzenie i rodzinaMladen był najstarszym synem chorwackiego bana Pawła I Subicia i jego żony Ursy. Nie ma jednoznacznych informacji o czasie jego narodzin, ale ogólnie uważa się, że urodził się około 1270 roku. Miał czterech braci, z których najbardziej znanymi i godnymi uwagi byli Juraj II i Pavao II. Šubić|Paweł II. Urodzony w rodzie, który panował nad żupanią Bribir od ponad dwustu lat, z czasem umacniającym i znacznie poszerzającym swoje wpływy i posiadłości poza swój rodzinny okręg, Mladen został banem Bośni w 1304 roku, zastępując swojego stryja, Mladen I. Šubić|Mladena I, który w niewyjaśnionych okolicznościach został zabity w Bośni, najprawdopodobniej przez tamtejszych niezadowolonych mieszkańców, którzy sprzeciwiali się rządom Bribirów nad Bośnią. Kilka lat później udało to się jego ojcu, który był u szczytu potęgi na początku XIV wieku, zyskując pochlebny tytuł „niekoronowanego króla chorwackiego”. Pierwsze lata banowania1 maja 1312 r., gdy po śmierci Pawła I, jego syn Mladen zostawał banem chorwacko-dalmatyńskim, sytuacja w Chorwacji była względnie spokojna. Młody chorwacko-węgierski król Karol Robert Andegaweński nie miał silnego autorytetu w południowej Chorwacji, ale w tym czasie nawet nie próbował go ustanowić siłą. Tak więc Mladen II na swoim rozległym terenie, z siedzibą w Bribirze lub Skradinie, miał praktycznie prawie niepodważalną i nieograniczoną władzę. Król tolerował to między innymi dlatego, że ojciec Mladena, Paweł, pomógł mu zdobyć tron królewski. Ponieważ Paweł był potężny i wpływowy, zabezpieczył swoją unikalną pozycję uzyskując od króla dziedziczność, więc Mladen automatycznie przejął funkcję bana. Sytuacja rywalizującej Republiki Weneckiej, która nieustannie dążyła do opanowania wschodniego wybrzeża Adriatyku i eskalowała się wraz z wrogością wokół miasta Zadar, stopniowo ustępowała do 1314 roku, podczas gdy w Bośni Mladenowi udało się w jakiś sposób znaleźć wspólny język z młodym Stefanem II. Kotromanićem, wówczas najważniejszym panem feudalnym i przyszłym bośniackim banem. Jednak z czasem Mladen wszedł w konflikt z chorwackimi możnowładcami w swoim szerszym sąsiedztwie, głównie ze względu na swoją własność, między innymi z książętami Krka – przyszłymi Frankapanami, następnie Kurjakovićami – książętami krbawskimi, potomkami starego chorwackiego rodu Gusićiami i Nelipčićiami z rodu Svačićów, Mihovilovićiami, żupanami Hlijevno (obecnie Livno itp.), a także niektórymi miasta na wybrzeżu Adriatyku, zwłaszcza Šibenikiem i Trogirem. Zaostrzenie sytuacji i starcia z przeciwnikamiSytuacja w Chorwacji pod koniec drugiej dekady XIV wieku dla Mladena II znacznie skomplikowała się. Nastąpiły burzliwe wydarzenia, z serią zamieszek, oblężeń, konfliktów zbrojnych, przejścia z jednego obozu do drugiego i potyczek taktycznych po obu stronach. I tak więc w 1319 r. miasto Šibenik zbuntowało się przeciwko władzom Bribirciów. Ban próbował zapobiec interwencją wojskową, ale to mu się nie udało. Wenecjanie, a następnie miasto Trogir, bardziej zaangażowali się w konflikt, buntując się przeciwko rządom bana. Wiosną 1322 r. Mladen zwołał zgromadzenie chorwackich książąt (Vjekoslav Klaić), na którym próbował zdobyć poparcie i uspokoić napiętą sytuację dotyczącą Šibenik i Trogiru. Na zjazd przybyli książęta Kurjakovići, Nelipićiowie, Mihovilovići i Stjepanići – przyszli Chorwaci (należący do obszaru rzeki Vrbas). Szczegóły przebiegu wydarzeń na zgromadzeniu nie są znane, ale wiadomo, że Mladen nie otrzymał wsparcia, a ponadto głowy chorwackich rodzin książęcych sprzeciwili się jeszcze bardziej i spotkanie zakończyło się wrogim rozejściem. Co gorsza, młodszy brat Paweł II opuścił Mladena i przeszedł do obozu przeciwników, ponieważ według niektórych źródeł zaoferowano mu nawet funkcję bana po usunięciu z niego Mladena. Pomimo tego Mladen pozostał banem dzięki wsparciu pozostałych braci i miast, które były pod ich rządami, tj. Klisa, Splitu, Omiša, Nina, Ostrovicy, Bribiru i Skradina. Utworzona wówczas szeroka koalicja protubańska obejmowała {{Kotromanići]]ów pod dowództwem Stefana II i Babonićiów pod dowództwem Iwana, bana Slawonii, która miała poparcie króla, przekonanego, że nadszedł czas na złamanie potęgi Mladena. Trudno jednoznacznie ustalić, dlaczego i jak powstał tak wielki i złożony opór wobec Mladena. Niektóre źródła podają, że to z czystej zazdrości, ponieważ Mladen miał w swoich rękach wielką władzę nad innymi chorwackimi książętami, podczas gdy inni wspominali, że zachowywał się zbyt gwałtownie wobec swoich podwładnych, co spowodowało niechęć. Sytuacja stała się jednak taka, że konflikt zbrojny na niespotykaną skalę był nieunikniony. Bitwa pod Bliską i utraty wpływówPóźnym latem 1322 r. pod Skradinem, gdzie przebywał wówczas Mladen, pojawiła się duża armia koalicyjna pod dowództwem ban SlawoniiIvan Babonićia. Od strony morza otrzymał on wsparcie od Szybenika, Trogiru i weneckich galer. Cały obszar Skradina i jego okolice stały się miejscem konfliktu zbrojnego. Zdając sobie sprawę, że nie będzie w stanie skutecznie się z nim zmierzyć, Mladen i jego żołnierze ruszyli na południe, próbując zbliżyć się do obszaru kontrolowanego przez jego brata Juraja II. Decydująca bitwa odbyła się w pobliżu Bliskiej (dzisiejszej Blizny na zapleczu Trogiru), z braćmi Mladenem i Jurajem z ich sojusznikami z jednej strony i siłami koalicyjnymi pod dowództwem Iwana Babonićia z drugiej. Nie są dostępne żadne szczegóły dotyczące samej bitwy, ale wiadomo, że siły Mladena przegrały bitwę. On i jego brat Juraj zdołali uciec i tymczasowo schronić się w forcie Świętego Jerzego w Klisie. Krótko potem chorwacko-węgierski król Karol Robert przybył do południowej Chorwacji ze swoją armią złożoną z około 20.000 ludzi, aby spróbować uspokoić sytuację. Mladen miał nadzieję, że król mu pomoże, ale na próżno. 8 października 1322 r. na [[sabor]ze w twierdzy Knin król obdzielił zwycięzców niedawno rozpoczętej wojny majątkami i przywilejami, pojmał bana, który później przybył również do Knina i zabrał go na Węgry. Tam Mladen był trzymany w niewoli na dworze króla przez dwadzieścia lat, aż do swojej śmierci w latach 1341–1343. SpuściznaMladen II. Šubić stracił wiele z władzy, majątku i wpływów, które miał do tej pory przed bitwą pod Bliską. Oprócz niego jego bracia byli również przegrani, a nawet Paweł II, który był po stronie zwycięskiej, ponieważ nie został chorwacko-dalmatyńskim banem, którą to funkcję, według niektórych źródeł, miał obiecaną. Nie nowy ktoś z chorwackiego południa został mianowany nowym banem, ale mieszkaniec północy, slawoński Ivan Babonić. Rodzina Šubićów straciła część posiadanego do tej pory mienia, ale także dziedziczność funkcji bana. W Bośni Stefan II Kotromanić stopniowo wzmocnił swoje rządy. Urośli w siłę Babonićiowie, Nelipićiowie i książęta Krka. Bracia Mladena: Juraj II, Paweł II, Grgur i Marko i ich następne pokolenie (Mladen III, Paweł III, Bożygar, Juraj III – przyszły Juraj I Zrinski i Pribko) przeżyli kolejne trzydzieści lat. Nowemu królowi Ludwikowi I Wielkiemu, synowi Karola Roberta, udało się wymienić majątki lub w inny sposób częściowo przenieść je do innych części Chorwacji. PotomstwoNa podstawie dostępnych danych genealogicznych Mladen II miał dwie córki:
PatrzZobacz więcejLinki zewnętrzne |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
