Fogarasföld
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [3] | [4] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Fogarasföld (pol. Kotlina Fogaraska, rum. Depresiunea Fǎgǎraşului) – makroregion fizycznogeograficzny Wyżyny Siedmiogtodzkiej w centralnej Rumunii w Siedmiogrodzie. Spis treściLokalizacjaObniżenie między:
Około 1550 r. było tam 64 wsi. W 1870 r. zajmował obszar 1811,25 km² i liczył 82852 mieszkańców. W 1876 r. utworzono tam komitat Fogaras. GeografiaKotlina Fogaraska jest pochodzenia erozyjno-tektonicznego. Została wytworzona przez Olt (rum. Aluta), płynącą tu ze wschodu na zachód wzdłuż północnych zboczy Gór Fogaraskich. Wskutek tego, że Góry Fogaraskie wypiętrzają się szybciej, niż Wyżyna Tyrnawska, jak również wskutek osadzania stożków napływowych przez rzeki spływające z gór, obniżenie jest niesymetryczne – strona północna jest głębsza i tamtędy właśnie płynie Aluta. Kotlina Fogaraska jest regionem rolniczym. Głównym miastem jest Făgăraş. Wzdłuż Oltu biegną droga i linia kolejowa z Braszowa do Przełomu Czerwonej Wieży. Graniczył z Sybinem, okręgiem Küküllő, regionem Brașov i górami Fogarasi na południu. HistoriaNajwcześniejszym nazewnictwem nazw miejscowości na obszarze Fogarasföld był język węgierski. Po 955 roku stacjonowali tu strażnicy graniczni „talmács” (sosna). Z Rumuni pojawili się tam po 1166 roku; jest to również pamięć o ich najwcześniejszym miejscu pobytu na Węgrzech. Nazwa została po raz pierwszy wymieniona w latach 1222–1280 w dyplomie Blacorum, Olacorum terra [de Kerch]) 1222/280: cum transierin per t-m Siculorum aut per t-m w postaci Blacorum. Inne warianty: 1222/Pp: cum per Sicolorum t-m transierint aut Blachorum, 1223-ban mon-o de Kerch ... t-m quam ...mon-o contuleramus exemptam de Blaccis. Centrum Fogarasföld było Fogaras, które stało się głównym miejscem i imiennikiem Fogarasföld dopiero w XIV wieku, ponieważ w 1291 roku było to tylko mniejsze centrum dworskie. W XIII wieku węgierscy królowie osiedlili Oláhs za Havas (magyar királyok a Havason túlról telepítettek oláhokat) wokół granicznego zamku Fogaras. II. W liście przywilejowym nadanym Sasom w 1224 r. król Andrzej II włączył do ziemi Sasów także „las Olahów i Pieczyngów”. Według danych György Györffy w 1233 roku był to majątek bana Pousa z rodu Csáków. W 1291 roku jako osadnicy królewscy zamieszkali Sasi, Seklerowie i Oláhowie. następnie, około 1366 roku, król Ludwik I powierzył administrację banowi Severin wojewodzie w Havaselvi; zezwolił na zasiedlenie lasu Fagaras, a w 1369 roku podarował go Lackó (Lajk) wojewodzie oláh jako powiernikowi. W tym czasie Lajk otrzymał również tytuł księcia Fogaras. W 1464 roku król Maciej odebrał go wojewodzie Havaselvi i podarował Janowi Gerébowi de Vingárt. Po śmierci Macieja przejął na własność jego syn Jan Corvin. W 1505 roku Władysław II przekazał go Janowi Bornemiszy, który wysłał Pawła Tomoriego do Fogarasföld jako ambasadora zamku. Po 1526 roku wojewoda siedmiogrodzki został Stefan Majláth z rodu Oláh Boér. Około 1550 roku Fogarasföld był posiadłością flagową składającą się z zamku Fogaras i 64 wiosek, które jedynie opodatkowały zamek i nadały mu służbę wojskową. Według danych z 1554 roku, palatyn Tamás Nádasdy, sędzia Kumanów, dziedzic ziemi Fogaras, ispán komitatu Vas, został wymieniony jako wikariusz króla Ferdynanda I. W 1567 r. Fogarasföld został zastawiony przez Gáspára Békésa, następnie w 1573 r. został zajęty przez Istvána Báthory. W 1589 roku przeszedł na własność Bożydara Báthory. Fogarasföld został podarowany przez Zygmunta Batorego żonie w 1595 r., a w 1599 r. został własnością wojewody Mihály vajda. Za panowania Bethlenów, Rakoczych i Michała Apafiego był własnością księżniczek. W 1690 r., gdy przestało istnieć Księstwo Siedmiogrodu, stało się majątkiem skarbowym. W 1758 r. Maria Teresa przekazała kanclerzowi Siedmiogrodu [[Bethlen Gábor|Gábor Bethlen, a następnie w 1762 r. na 99 lat do Saksońskiemu Uniwersytetu Siedmiogrodu. W 1765 r., gdy utworzono siedmiogrodzką straż graniczną, 11 wsi stało się w pełni i 28 częścią straży granicznej, a utworzony pułk straży granicznej Oláh dotrwał do kwietnia 1874. Z okazji pozwu o wykup, który zakończył się 30 grudnia, Fogarasföld ponownie stał się majątkiem skarbowym. W 1861 r. wspomniano o nim jako Fogarasvidék, który odbywał spotkania w Fogaras. W 1870 r. liczyło 82 852 mieszkańców, w tym 53 950 (65,1%) prawosławnych, 22 912 (27,7%) grekokatolików, 2457 (3%) luteran, 1961 (2,4%) rzymskokatolików i 863 (1%) reformowanych i 709 innych religii. 92,8% to Rumuni, 3,5% Węgrzy i 3% Niemcy. Aktem 33 z 1876 r. przyłączono do Fogarasföld również wsie z komitatu Felső-Fehér na prawym brzegu Olt w utworzono komitat Fogaras. Źródła
Bibliografia
|
| |||||||||||||||||||||||||
