Kőszegi I. Péter

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Poprzednik: Biskup Veszprém (1275-1289) Następca: Balog Pál Rád Benedek Kőszegi I. Péter (pol. Piotr I Kőszegi, wł.Péter Kőszegi) (* nieznana, † zabity w maju 1289), węgierski szlachcic, duchowny, katolicki biskup Veszprém od 1275 roku aż do śmierci. Arcybiskup elekt Ostrzyhomia w latach 1277–1278. Członek potężnego rodu Kőszegi, który cała swoją diecezję podporządkował interesom politycznym swojego rodu w celu rozszerzenia ich wpływów na zachodnie Węgry. Tło Péter urodził się w II. połowie 1240 roku we wpływowym i zamożnym rodzie Kőszegi, jako jeden z czterech synów potężnego pana Henryka I. Jego trzej bracia – Mikołaj I, Iwan i znacznie młodszy Henryk II – osiągnęli wysokie godności państwowe w przededniu końca dynastii Arpadów. Gdy młody Władysław IV wstąpił na tron węgierski w 1272 r., królestwo popadło w anarchię i wiele grup baronów walczyło ze sobą o najwyższą władzę. Ojciec Pétera, Henryk I, był jedną z kluczowych postaci w tym okresie, która zawarła sojusz z Gutkeledami i Geregyeami, tworząc jedną z dwóch głównych grup baronialnych, podczas gdy w drugiej dominowały klany: Csák i Monoszló. Henryk I zginął w bitwie pod Föveny pod koniec września 1274 r.; później jego wróg Piotr I Csák zebrał armię i wkroczył na Węgry Zachodnie przeciwko domowi Kőszegich jesienią 1274 r., ale nie mogli oni raz na zawsze złamać ich wszechwładzy. Kariera kościelna Péter po raz pierwszy pojawił się we współczesnych mu dokumentach w maju 1275 r., gdy został wybrany na biskupa Veszprém. Wcześniej jego rodzina nie miała żadnych interesów w komitacie Veszprém, ale gałąź klanu Csák w Ugod posiadała ziemię i zamki w regionie. Wybór Pétera nastąpiły pod presją polityczną, gdy Kőszegi odzyskali wpływy w radzie królewskiej do połowy 1275 r. W takich okolicznościach miasto Veszprém i otaczające go ziemie stały się strefą buforową między dwoma rywalizującymi ze soba Kőszegimi i Csákami. Na początku 1276 r. Piotr Csák i jego sojusznicy rozpoczęli masową kampanię wojskową przeciwko dominiom Kőszegich i Gutkeledów. Ich wojska splądrowały i zdewastowały terytorium diecezji Veszprém. Podczas ataku zginęło 68 kanoników, księży i ​​duchownych, kilku innych torturowano i obrabowano, a wszystkie skarby kapituły katedralnej w Veszprém, w tym biblioteka i archiwa jej szkoły, zostały splądrowane i spalone. Kanoniczny uniwersytet nigdy nie został odbudowany po kampanii Piotra Csáka. Według współczesnych zapisów był to „najgorszy barbarzyński i najbardziej destrukcyjny atak” na Węgrzech od czasu inwazji Mongołów. Mimo to Péter utrzymał swoją pozycję. Jego wybór został potwierdzony przez papieża w połowie 1276 r. Był również tradycyjnie nazywany kanclerzem królowej Elżbiety Sycylijskiej w 1277 r., a później od 1284 do 1285 r. Po śmierci arcybiskupa-elekta Benedykta niektórzy kanonicy kapituły katedralnej w Ostrzyhomiu wybrali Pétera na jego następcę 13 marca 1277 r. Poza braćmi i ich sojusznikami ani Władysław IV, ani inne grupy baronialne nie uznali tego wyboru, podczas gdy Mikołaj Kán także kontestował wybór, odnosząc się do swojego statusu arcybiskupa-elekta z poprzednich lat. Aby rozwiązać tę sytuację, papież Jan XXI wezwał obu biskupów do Rzymu, lecz oni odmówili uczestnictwa. Wkrótce papież Jan zmarł 20 maja 1277 r., a nowy papież Mikołaj III zastąpił go po sześciomiesięcznym wakacie. Papież Mikołaj wezwał Mikołaja Kána i Pétera Kőszegiego do kurii rzymskiej 27 stycznia 1278 r. Péter odmówił podróży osobiście, ale wysłał swojego protegowanego Pawła Baloga, aby otrzymać papieskie poparcie dla jego sprawy. 1 czerwca 1278 r. papież Mikołaj ogłosił wolne miejsce w Ostrzyhomiu i zarządził nowe wybory. Następnie papież Mikołaj III mianował Lodomera nowym arcybiskupem Ostrzyhomia w dniu 13 czerwca 1279 r., kończąc tym samym siedmioletni okres wakatu. Plik:Szigliget castle (4).jpg Ruiny fortu Szigliget 21 maja 1280 r. Péter ekskomunikował Mikołaja Poka i jego trzech braci, którzy brali udział w najeździe Piotra Csáka na diecezję Veszprém. W nadchodzących latach bracia Pok nadal plądrowali zadunajskie dobra biskupstwa, na przykład zaatakowali i spustoszyli majątek kościelny w Tapolca, Csököly i Görgeteg około 1278 r. W odwecie, oprócz kary ekskomuniki, wojska Pétera napadły na rodzinny klasztor klanu Pok w wiosce imienników w pobliżu Győr. Rozkazali przenieść klasztorny skarb, relikwie i biżuterię do katedry św. Michała w Veszprém. Péter w 1285 r. osobiście poprowadził swoją armię biskupią na oblężenie zamku Szigliget, również należącego do Poków. Tam przejął relikwie i paramenty religijne, w tym ornaty, książki i klejnoty dla swojej diecezji. Niektórzy historycy łączą te dwa wydarzenia i uważają, że skarb klasztoru Pok'ów został przeniesiony do zamku Szigliget po inwazji mongolskiej. Podczas swojego panowania Péter podporządkował swoją diecezję i jej zasoby interesom politycznym swojego rodu w celu rozszerzenia ich wpływów na Węgry Zachodnie. Podczas królewskiej kampanii przeciwko Iwanowi na przełomie 1283 i 1284 r. Péter udzielił pomocy swojemu bratu i wysłał banderium biskupie. Po niepowodzeniu militarnym króla Władysława IV Mikołaj, Henryk i – pomimo swojej pozycji duchownej – biskup Péter napadli na południowe Zadunaje i wspólnie najechali oraz zajęli biskupie miasto Pecz w marcu 1284 r. Gdy Albert I, książę Austrii, poprowadził kampanię wojskową przeciwko Iwanowi, który nieustannie plądrował ziemie austriackie i styryjskie będące w jego posiadaniu, jego armia obległa Borostyánkő (dzisiejszy Bernstein, Austria) w 1285 roku, lecz Iwan poprosił o pomoc swoich trzech bracia, w tym Pétera, którzy zrekrutowali armię 1.000 osób. Bracia wspólnie rozgromili armię Alberta aby zwiększyć swoje bogactwo i dominację, Péter również bezprawnie przewłaszczył dziesięcinę klasztoru zakonnic ulokowanego w dolinie Veszprém. Książę Albert rozpoczął masową kampanię królewską („Güssing Feud”; niem. Güssinger Fehde) wraz ze swoją armią liczącą 15.000 żołnierzy przeciwko Kőszegom oraz zamkom i fortom rodu wiosną 1289 roku. Iwan ponownie zwrócił się o pomoc do swoich braci, ponieważ Austriacy zdobyli co najmniej 30 fortec i osad wzdłuż zachodniej granicy w ciągu kilku tygodni. Péter próbował zebrać armię na pomoc, aby odzyskać Rohonc (Rechnitz). Dlatego w maju 1289 r. zwołał zgromadzenie swoich znajomych w swojej diecezji. Jednak panowie transdanubijscy wahali się, czy wziąć udział w prywatnej wojnie z księciem Albertem, odrzucając osobiste i rodzinne interesy biskupa. Podczas rodzącego się sporu obrażony szlachcic dźgnął mieczem Pétera i zabił go.. Przypisy Źródła Beke, Margit (2003). Kán nembeli II. Miklós [Mikołaj II z rodu Kán]". W: Beke, Margit (red.). Esztergomi érsekek 1001–2003 [Arcybiskupi Ostrzyhomia 1001–2003] (po węgiersku). Szent István Társulat. str. 121–125. ISBN 963-361-472-4. Gutheil, Jenő (2008). Az Árpád-kori Veszprém [Veszprém w epoce Árpáds]. Lichtneckert, András. ISBN 978-963-06-5550-7. Szűcs, Jenő (2002). Az utolsó Árpádok [Ostatni Arpadowie]. Osiris Kiadó. ISBN 963-389-271-6. Varga, Béla (2009). Veszprém város lexikona [Leksykon miasta Veszprém]. ISBN 978-963-06-7941-1. Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.

Kőszegi I. Péter Pieczęć Pétera Kőszegi Pieczęć Pétera Kőszegi Kraj działania Królestwo Węgier Urodziny data nieznana Śmierć maj 1289 Biskup Veszprém Okres sprawowania 1275–1289 Arcybiskup-elekt Ostrzyhomia (oprotestowany przez Mikołaja Kána) Okres sprawowania 1277–1278 {{{3. funkcja}}} Okres sprawowania {{{3. funkcja - okres}}} Wyznanie katolicyzm Kościół rzymskokatolicki Kőszegi Péter (węg.) Piotr I Kőszegi (pol.) Péter Kőszegi (wł.) Dane biograficzne Ród Kőszegi Pochodzenie węgierskie Państwo Królestwo Węgier w unii personalnej z Królestwem Chorwacji Urodziny data nieznana Śmierć maj 1289 Przyczyna zabity Ojciec I. Henrik Rodzeństwo I. Miklós, Iván, I. Péter, II. Henrik, siostra ??