Osrblie

Z Felczak story
Wersja z dnia 14:09, 6 kwi 2021 autorstwa Admin (dyskusja | edycje)
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Osrblie (pol. Osrblie, węg. Cserpatak) – wieś (obec) w centralnej Słowacji, w kraju bańskobystrzyckim w powiecie Brezno. Leży na wysokości 585 m n.p.m. w dolinie potoku Osrblianka, w grupie górskiej Rudaw Weporskich. W 2011 roku zamieszkiwało ją 386 osób.

Połączenie zapewnia droga III/2377 przez Hronec, najbliższe miasto to Brezno odległe o 14 km na północny wschód. Miasto powiatowe [[Banská Bystrica położone jest 44 km na zachód.

Topografia

Wieś znajduje się w północno-zachodniej części Veporských vrchov, na granicy podjednostek geomerfologicznych Čierťaž i Balocké vrchy.[1] Przez wies przepływa rzeka Osrblianka, która przejmuje po lewej stronie Anderlovú.[2]

Historia

Wieś wspominana była po raz pierwszy w 1622 r. Zamieszkiwali ją górnicy, poszukujący w okolicy rud żelaza i węglarze, wypalający węgiel drzewny dla hut. Największy rozkwit przeżywała od końca XVIII w., kiedy w ramach rozbudowy kompleksu hutniczego w niedalekim Hrońcu zbudowano w 1795 r. w osadzie Tri Vody jeden z pierwszych na Węgrzech wielkich pieców hutniczych, który zaopatrywał w surowe żelazo zakłady w dolinie Hronu. Powstał tu także hamer (kuźnia), ciągarnia drutu i walcownia blach.

W czasie słowackiego powstania narodowego funkcjonowały tu partyzanckie magazyny, a do stycznia 1945 r. działała prowizoryczna wytwórnia amunicji w miejscu zwanym Červená jama. Od grudnia 1944 r. w rejonie osady Tri Vody broniły się nieprzerwanie jednostki słowackiej brygady partyzanckiej "Za slobodu Slovanov", które dopiero w lutym 1945 r. przebiły się na północ, do zajętego już przez Armię Czerwoną Czarnego Balogu.

Kultura i atrakcje

Pomniki

  • Rzymskokatolicki kościół Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny, jednonawowy budynek z wielobocznym zamknięciem prezbiterium i wieżą z lat 1933-1935. Kościół został zbudowany na miejscu starszego drewnianego budynku. Przeniesiono z niej drewnianą figurę Matki Boskiej z Jezusem z XV wieku. Budynek ma gładkie elewacje i okna zakończone półkolem. Wieża jest zakończona piramidalnym hełmem.[3]
  • Przydrożna kaplica Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny z 1863 roku.[4]
  • Pozostałości wielkiego pieca z końca XVIII w. w osadzie Tri Vody, zakonserwowane jako trwała ruina w 1974 r.;
  • tzw. Munička – pozostałości po powstańczej wytwórni amunicji z czasów słowackiego powstania narodowego;

Znaczenie sportowe

W latach 80. XX w. rozpoczęto na terenie wsi budowę wielkiego ośrodka sportów zimowych: narciarstwa biegowego i biathlonu. W 1997 roku odbyły się tu Mistrzostwa Świata w Biathlonie. Corocznie odbywał się tu Puchar Świata w tej konkurencji. W 2015 roku Osrblie razem ze Szczyrbskim Jeziorem było gospodarzem zimowej uniwersjady. Majstrovstvá sveta juniorov a mládeže v biatlone 2019 Brezno-Osrblie [online]. Biathlon Slovakia, [cit. 2019-02-03]. Dostupné online. </ref>

Turystyka

Osrblie to atrakcyjny obszar turystyczny, a poza terenem biathlonu atrakcją jest zwłaszcza dolina Osrblianky, gdzie na rozwidleniu Tri vody znajduje się wielki piec. Ze skrzyżowania można podążać czerwonym szlakiem turystycznym tzv. Rudnou magistrálou do chate pod Hrbom, w przeciwnym kierunku na wschód przez skrzyżowanie Hronček do przełęczy Tlstý javor (Tłusty jawor). Na południe od doliny Veľká Prostredná niebieski znak turystyczny prowadzi do niebieskiego znaku turystycznego Jasenová.[2]

Herb miejscowości

W zielonej tarczy dwa srebrne młoty górnicze ze złotymi trzonkami, między nimi srebrny topór ze złotą rękojeścią, wyłożony w rogach tarczy złotymi gwiazdami. Ponieważ wieś powstała w związku z wydobyciem rudy żelaza, a jej mieszkańcy zajmowali się górnictwem, wydobyciem żelaza, wydobyciem węgla, wyrębem, ich sposób życia jest symbolizowany w herbie przez młoty górnicze i siekierę. W rogach herbu znajdują się gwiazdy, które symbolizują poświęcenie tutejszego kościoła Najświętszej Marii Panny − kościoła pw. Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny. Wśród symboli Matki Boskiej jest gwiazda, która jest znakiem nowego życia i szczęścia. Gwiazdy mają złoty kolor. Zielony kolor herbu herbu symbolizuje górskie środowisko, w którym położona jest wieś.

Zobacz także

Linki zewnętrzne

Osrblie
wieś
Państwo Słowacja Słowacja
Kraj Banskobystrický kraj
Okres Brezno
Region Horehronie
Vodné toky Osrblianka, Anderlová
Powierzchnia 24,02 km² (2402 ha) [5]
Populacja 369 (31. 12. 2020) [6]
Gęstość 15 36 os./km²
Pierwsza pisemna
wzmianka
1622
Starosta Peter Siman[7] (SMER-SD)
PSČ 976 45 (pošta Hronec)
ŠÚJ 508845
EČV BR
Tel. kierunkowy +421-48
Adres
siedziby urzędu
Siedziba urzędu
Stredná 230
Osrblie 976 45
Adres e-mail [email protected]
Telefón 048/6179 129
Położenie gminy na Słowacji
Położenie gminy w granicach Banskobystrického kraja
Wikimedia Commons: Osrblie
Strona: osrblie.sk
Portal mapowy GKU: mapa katastralna
18px 48°45′26″S 19°31′33″V


Przypisy

  1. KOČICKÝ, Dušan; IVANIČ, Boris. Geomorfologické členenie Slovenska [online]. Bratislava : Štátny geologický ústav Dionýza Štúra, 2011, [cit. 2019-02-02]. Dostupné online.
  2. 2,0 2,1 mapový portál HIKING.SK [online]. mapy.hiking.sk, [cit. 2019-02-02]. Dostupné online.
  3. Osrblie - Kostol Navštívenia Panny Márie [online]. Pamiatky na Slovensku. Dostupné online.
  4. Osrblie - Prícestná kaplnka Navštívenia Panny Márie [online]. Pamiatky na Slovensku. Dostupné online.
  5. Registre obnovenej evidencie pozemkov [online]. Bratislava : ÚGKK SR, [cit. 2011-12-31]. Dostupné online.
  6. Počet obyvateľov podľa pohlavia – obce (ročne) [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, rev. 2021-03-21, [cit. 2021-03-30]. Dostupné online.
  7. Voľby do orgánov samosprávy obcí 2018 : Zoznam zvolených starostov [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, 2018-11-13. Dostupné online.