Tripartitum

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Plik:Tripartitum 1574.jpg
Pierwsza strona „Decretum tripartitum”, chorwackiej wersji węgierskiego oryginału, zredagowanej przez Ivanuša Pergošićia i wydrukowanej w 1574 r. W Nedelišće

Tripartitum lub Opus Tripartitum (w całości „Tripartitum opus iuris consuetudinarii inclyti regni Hungariae”) to podręcznik węgierskiego prawa zwyczajowego ukończony w 1514 r. przez Istvána Werbőczego i opublikowany po raz pierwszy w Wiedniu w 1517 r. Chociaż nigdy nie otrzymał oficjalnej aprobaty, był bardzo znaczący i miał pięćdziesiąt wydań w ciągu trzystu lat.[1] W Tripartitum nie uwzględniono tzw. prawa pisanego (ustaw parlamentarnych, dekretów królewskich i statutów zgromadzeń kimitatów oraz statutów wolnych miast królewskich), które zawsze po wydaniu decyzji były wpisywane do ksiąg prawniczych.

Werbőczy był drobnym szlachcicem, a Tripatitumzachowuje ideały typowego współczesnego członka jego klasy[1]. Utrzymuje przywileje szlachty wobec korony, równość wszystkich szlachciców wobec roszczeń o wyższość szlachty wyższej (magnatów) i uciążliwych obowiązków poddanych. Bunt chłopski, na czele którego stał György Dózsa, został stłumiony wcześniej w 1514 r., co wpłynęło na surowe traktowanie chłopów pańszczyźnianych przez Werbőczyego. Tripartitum odegrało dużą rolę w utrwaleniu systemu feudalnego Węgier.[1]

Przypis

  1. 1,0 1,1 1,2 R. J. W. Evans, "Opus Tripartitum", in Hans J. Hillebrand, ed., The Oxford Encyclopedia of the Reformation (Oxford University Press, 1996 [online 2005]).

Linki zewnetrzne