Erdélyi szászul

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Strona	Autorzy	Nota
[3]	[4]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Plik:Németek Erdélyben.svg Obszary zamieszkane przez Niemców w Rumunii w 1918 roku (z granicami dzisiejszych okregów rumuńskich) Erdélyi szász nyelv (pol. Saksoński język Siedmiogrodu, saks. Siweberjesch-Såksesch lub Såksesch, niem. Siebenbürgisch-Sächsisch lub siebenbürgisch-sächsische Sprache, rum. Limba săsească lub dialectul săsesc) jest uważany za najbardziej odległy dialekt języka niemieckiego, którym obecnie posługuje się bardzo niewielu mieszkańców Siedmiogrodu. Język jest w rzeczywistości zbiorem kilku odrębnych dialektów, z równie dużymi różnicami w słownictwie, fonetyce, palatalizacji, koniugacji, a także między literaturą saksońską i niemiecką oraz językami dolnoniemieckimi. Ściśle spokrewniony jest z nim język dolnoniemiecki, który jest uważany za odrębny język, a także język luksemburski, który został teraz przekształcony w odrębny język. Istnieją również pewne podobieństwa z językiem niderlandzkim, ponieważ niektórzy przodkowie Sasów siedmiogrodzkich pochodzili z Flandrii (tutaj jednak mówienie o niezależnym języku flamandzkim byłoby nie na miejscu). Mają oni swoje własne tradycje literackie, jednak Sasi zawsze czuli się Niemcami, więc w ważniejszych sprawach posługiwali się niemieckim językiem standardowym, nie było już poważniejszych kroków w celu stworzenia całkowicie niezależnego języka literackiego. Współczesność We współczesności zdecydowana większość native speakerów emigrowała kilkoma falami, początkowo do Niemiec i Austrii, a następnie do USA, Kanady i innych krajów Europy Zachodniej, starając się zachować (przynajmniej czasowo) ) ich specyficzny język. Przed rewolucją rumuńską w 1989 roku większość siedmiogrodzkich Sasów nadal mieszkała w Siedmiogrodzie. Podczas komunistycznej dyktatury Nicolae Ceaușescu sprzedano wiele tysięcy tych Sasóœ za ogromną kwotę wypłaconą socjalistycznej Rumunii przez Niemcy Zachodnie. Do 1990 roku liczba Sasóœ mieszkających w Siedmiogrodzie dramatycznie spadła. Krótko po upadku komunizmu, w latach 1991-1994, wielu z nich, którzy nadal pozostawali w Siedmiogrodzie, zdecydowało się ostatecznie wyemigrować do Niemiec, pozostawiając w Rumunii zaledwie mniejszość liczącą około 15–16 000 ludzi. Liczbę rodzimych użytkowników języka szacuje się obecnie na 200.000 osób. Język ten jest językiem ojczystym obecnego prezydenta Rumunii Klausa Iohannisa. Alfabet A - a B - be C - ce D - de E - e F - ef G - ge H - ha I - i J - jot K - ka L - el M - em N - en O - o P - pe Q - ku R - er S - es T - te U - u V - vau W - we X - ix Y - ipsilon Z - zet Ortografia i wymowa Samogłoski a - [a/aː] au - [aʊ̯] å - [ɔː] ä - [ɛ/ɛː] äi - [eɪ̯] e - [ɛ~e~ə/eː] ei - [aɪ̯] ë - [e] i - [ɪ/iː] ië - [i] o - [ɔ/oː] u - [ʊ/uː] uë - [u] ü/y - [ʏ/yː] Spółgłoski b - [b~p] c - [k~g̊] ch - [x~ʃ] ck - [k] d - [d~t] dsch - [d͡ʒ] f - [f] g - [g~k~ʃ] h - [h~ː] j - [j] k - [k~g̊] l - [l] m - [m] n - [n] ng - [ŋ] nj - [ɲ] p - [p~b̥] pf - [p͡f] qv - [kv] r - [r~∅] s - [s~ʃ~z] sch - [ʃ] ss - [s] t - [t~d̥] tsch - [t͡ʃ] v - [f/v] w - [v] x - [ks] z - [t͡s] Bibliografia Siebenbürgisch-Sächsisches Wörterbuch. A. Schullerus, B. Capesius, A. Tudt, S. Haldenwang et al. (in German) Band 1, Buchstabe A – C, 1925, de Gruyter, ASIN: B0000BUORT Band 2, Buchstabe D – F, 1926, de Gruyter, ASIN: B0000BUORU Band 3, Buchstabe G, 1971, de Gruyter, ASIN: B0000BUORV Band 4, Buchstabe H – J, 1972 Band 5, Buchstabe K, 1975 Band 6, Buchstabe L, 1997, Böhlau Verlag, Band 7: Buchstabe M, 1998, Böhlau Verlag, Band 8, Buchstabe N - P, 2002, Böhlau Verlag, Band 9: Buchstabe Q - R, 2007, Böhlau Verlag, Przypisy Linki zewnętrzne SibiWeb: Die Sprache des siebenbürgisch-sächsischen Volkes von Adolf Schullerus (German) Verband der Siebenbürgersachsen in Deutschland: Sprachaufnahmen in siebenbürgisch-sächsischer Mundart - Audiosamples (German, Såksesch) Siebenbürgersachsen Baden-Württemberg: Die Mundart der Siebenbürger Sachsen von Waltraut Schuller (German) Hörprobe in Siebenbürgersächsisch (Mundart von Honigberg - Hărman) und Vergleich mit anderen Germanischen Sprachen (German)