Szatmarscy Szwabowie

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Plik:Trilingv.jpg
Trilingual Romanian-Hungarian-German sign in Satu Mare (niem Sathmar)

Sathmarer Schwaben (pol. Szatmarscy Szwabowie, rum. Șvabi sătmăreni)[1][2] − to niemiecka grupa etniczna w regionie Satu Mare w Rumunii.[1] Są jedną z nielicznych podgrup Donauschwaben, które są w rzeczywistości szwabskie[1], a ich dialekt, Schwäbische Dialekte, jest podobny do innych odmian dialektu niemieckiego ze Szwabii.[3]

Większość z nich była pierwotnie rolnikami z Górnej Szwabii, którzy wyemigrowali do Partium (wówczas Węgry, obecnie Rumunia) w XVIII wieku w ramach szeroko zakrojonego ruchu niemieckich robotników i osadników na wschód[1]. Ich głównymi osadami były Szatmár (niem. Sathmar, rum. Satu Mare), Nagykároly (rum. Carei, niem. Grosskarol/Großkarl,, Mezőpetri (niem. Petrifeld, rum. Petrești)[1] i Mezőfény (rum. Foieni, niem. Fienen), a także osiedlili się w Csanálos (rum. Urziceni, niem. Schinal lub Schönthal), Kaplony (rum. Căpleni, niem. Kaplan), Mezőterem (rum. Tiream, niem. Terem), Krasznabéltek (rum. Beltiug, niem. Bildegg), Csomaköz (rum. Ciumești, niem. Schamagosch) i Erdőd (rum. Ardud, niem. Erdeed).

Po II wojnie światowej wielu ewakuowało się, wyemigrowało lub zostało wydalonych do tego, co stało się Niemcami Zachodnimi.[2] Ci, którzy pozostali w Rumunii, wraz z innymi grupami niemieckojęzycznymi w tym kraju, są politycznie reprezentowani przez FDGR/DFDR (Demokratyczne Forum Niemców w Rumunii); w Niemczech Landsmannschaft der Sathmarer Schwaben in Deutschland (Terytorialne Stowarzyszenie Sathmar Szwabów w Niemczech) reprezentuje ich i pomaga im.[4] Wielu jest mniej lub bardziej zmadziaryzowanych i stało się Węgrami.[5]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Monica Barcan, Adalbert Millitz, The German Nationality in Romania (1978), s. 42: „Szatmarscy Szwabowie są prawdziwymi Szwabami, co oznacza, że ​​ich miejscem pochodzenia jest wyłącznie Wirtembergia (obecnie część Badenii-Wirtembergii w Niemczech). Osiedlali się między 1712 a 1815 rokiem. Najważniejsze ich osady to Szatmárnémeti lub Szatmár (niem. Sathmar, rum. Satu Mare) i Mezőpetri (niem. Petrifeld, rum. Petrești) w północno-zachodniej Rumunii.”
  2. 2,0 2,1 Jacob Steigerwald, Śladami heterogenicznej mniejszości niemieckiej w Rumunii od jej początków do diaspory (1985), strona 14: „Od ostatnich etapów II wojny światowej Rumunia nie była jedynym krajem, w którym można znaleźć znaczne grupy Szatmarskich SwabiSzwabówans. Od ponad trzydziestu pięciu lat w zachodnich Niemczech rośnie ich społeczność”.
  3. Helmut Berner, Die Mundart der Sathmarer Schwaben nebst einigen ihrer Besonderheiten. Zarchiwizowano 2015-09-24 na Wayback Machine.
  4. Marianne Röhrig, Sathmarer Schwaben], Nürnberger Kulturbeirat, City of Nuremberg, [dostep:2020-08-05].
  5. https://index.hu/sport/2020/06/03/zita_funkenhauser_szatmar_vivas_olimpiai_aranyak/