Türje II. Dénes: Różnice pomiędzy wersjami
(→Źródła) |
|||
| Linia 64: | Linia 64: | ||
==Życiorys== | ==Życiorys== | ||
| − | Urodził się w [[Zalaszentgrót|Szentgrót]] w rodzie Türje z żupanatu Zala jako syn I. Dénesa/Denisa I. W starych lokacjach po raz pierwszy wspomniano o wsi Türje w 1234 r. Klasztor mnichów premonstrantów powstał tam na początku XIII wieku. W tym czasie jego imiennik był właścicielem ziemi i wioski. Dawniej historyk János Karácsonyi błędnie założył, że II. Dénes/Denis II był synem Gecse i czynił różnicę między nim a Denisem, który był [[Koniuszy|koniuszym]].<ref>Zsoldos 2011, str. 296.</ref> | + | Urodził się w [[Zalaszentgrót|Szentgrót]] w rodzie Türje z żupanatu Zala jako syn I. Dénesa/Denisa I. W starych lokacjach po raz pierwszy wspomniano o wsi Türje w 1234 r. Klasztor mnichów premonstrantów powstał tam na początku XIII wieku. W tym czasie jego imiennik był właścicielem ziemi i wioski. Dawniej historyk János Karácsonyi błędnie założył, że II. Dénes/Denis II był synem Gecse i czynił różnicę między nim a Denisem, który był [[Koniuszy|koniuszym]].<ref name="Zsoldos">Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' ("Świecka archontologia Węgier, 1000–1301"). História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 19, 38, 45, 56, 62, 211, 296, 381.</ref> |
| − | Jego wpływy narastały za panowania [[Andrzej II]]a, ponieważ jego imię zostało po raz pierwszy wspomniane przez współczesne akta w 1220 r. Jednak jego funkcje są nieznane przed 1233 r.<ref name='Markó_256'/> Dénes był wiernym zwolennikiem księcia Béli, który w wyniku porozumieniu króla i jego syna, po serii konfliktów o tron, w 1226 r. otrzymał tytuł księcia Siedmiogrodu. Dzięki takiej postawie został mianowany [[Wojewoda Siedmiogrodu|wojewodą siedmiogrodzkim]] przy księciu Béli w 1233 r. Pełnił ten urząd do 1234 r.<ref name= | + | Jego wpływy narastały za panowania [[Andrzej II]]a, ponieważ jego imię zostało po raz pierwszy wspomniane przez współczesne akta w 1220 r. Jednak jego funkcje są nieznane przed 1233 r.<ref name='Markó_256'/> Dénes był wiernym zwolennikiem księcia Béli, który w wyniku porozumieniu króla i jego syna, po serii konfliktów o tron, w 1226 r. otrzymał tytuł księcia Siedmiogrodu. Dzięki takiej postawie został mianowany [[Wojewoda Siedmiogrodu|wojewodą siedmiogrodzkim]] przy księciu Béli w 1233 r. Pełnił ten urząd do 1234 r.<ref name="Zsoldos" /><ref name='Engel_381'>Engel 2001, str. 381.</ref> |
| − | Kiedy Béla wstąpił na tron w 1235 r., Dénes został mianowany [[Koniuszy]]m i pełnił tę funkcję do 1241 r. Poza tym pełnił również funkcję władcy (łac. ''comes'', węg. ''lovászispán'') hrabstwa Temes w 1240 r.<ref name= | + | Kiedy Béla wstąpił na tron w 1235 r., Dénes został mianowany [[Koniuszy]]m i pełnił tę funkcję do 1241 r. Poza tym pełnił również funkcję władcy (łac. ''comes'', węg. ''lovászispán'') hrabstwa Temes w 1240 r.<ref name="Zsoldos" /> W latach od 1241 do 1244 r. był [[Ban Slawonii|banem Slawonii]]. W tym ostatnim przypadku nosił tytuł „ban i książę Slawonii” (łac. Banus et dux totius Sclavonie). Później po 1242 r., przyjął także tytuł „bana Primorje” (węg. ''Tengermellék''). Według nieautentycznej źródeł funkcjonował również jako ban w 1245 r.<ref name="Zsoldos" /> |
Denis uczestniczył w przegranej [[Bitwa na równinie Mohi|biitwie na równinie Mohi]] 11 kwietnia 1241 r., skąd wraz z królem Bélą IV uciekł na wybrzeże Dalmacji. Dénes jako królewski gubernator Dalmacji wziął udział w oblężeniu Zary w 1243 r. 30 czerwca 1244 r. Béla zawarł pokój z [[Republika Wenecji|Republiką Wenecji]] i poddał Zarę (dziś Zadar, Chorwacja) jej zwierzchnictwu, zachowując jednak jedną trzecią dochodów celnych miasta Dalmacji. W 1244 roku Denis poprowadził armię królewską przeciwko Spalato (dziś: Split, Chorwacja), który zbuntował się przeciwko monarchii węgierskiej.<ref name='Markó_256'/> | Denis uczestniczył w przegranej [[Bitwa na równinie Mohi|biitwie na równinie Mohi]] 11 kwietnia 1241 r., skąd wraz z królem Bélą IV uciekł na wybrzeże Dalmacji. Dénes jako królewski gubernator Dalmacji wziął udział w oblężeniu Zary w 1243 r. 30 czerwca 1244 r. Béla zawarł pokój z [[Republika Wenecji|Republiką Wenecji]] i poddał Zarę (dziś Zadar, Chorwacja) jej zwierzchnictwu, zachowując jednak jedną trzecią dochodów celnych miasta Dalmacji. W 1244 roku Denis poprowadził armię królewską przeciwko Spalato (dziś: Split, Chorwacja), który zbuntował się przeciwko monarchii węgierskiej.<ref name='Markó_256'/> | ||
| − | W 1245 r. został mianowany palatynem Węgier, drugim najwyższym urzędnikiem świeckim po królu w 1245 r.i pełnił tę funkcję do 1246 r. Poza tym pełnił również funkcję [[ispán]]a hrabstwa Somogy<ref name= | + | W 1245 r. został mianowany palatynem Węgier, drugim najwyższym urzędnikiem świeckim po królu w 1245 r.i pełnił tę funkcję do 1246 r. Poza tym pełnił również funkcję [[ispán]]a hrabstwa Somogy<ref name="Zsoldos" />. Pełnił funkcję [[Królewski skarbnik|królewskiego skarbnika]] w 1247 r., Według [[Markó László|László Markó]], sprawował ten urząd w latach 1246–1248.<ref name='Markó_256'/> Ponadto od 1247 do 1248 r. pełnił również funkcję [[ispán]]a hrabstwa Pozsony (dziś Bratysława, Słowacja)<ref name="Zsoldos" />. Został wybrany palatynem po raz drugi w 1248 roku.<ref name="Zsoldos" /> Służył jako [[ispán]] hrabstwa Szolnok między 1251 a 1255 rokiem, aż do swojej śmierci.<ref name="Zsoldos" /> |
==Źródła== | ==Źródła== | ||
Wersja z 07:31, 12 cze 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Türje II. Dénes (chor. Dionizije Türje) (bd-1255), węgierski szlachcic, najbardziej znany członek rodu Türje.[1] Potężny baron i ziemianin, który za czasów królów Andrzeja II i Béli IV zajmował najwyższe świeckie stanowiska.. ŻyciorysUrodził się w Szentgrót w rodzie Türje z żupanatu Zala jako syn I. Dénesa/Denisa I. W starych lokacjach po raz pierwszy wspomniano o wsi Türje w 1234 r. Klasztor mnichów premonstrantów powstał tam na początku XIII wieku. W tym czasie jego imiennik był właścicielem ziemi i wioski. Dawniej historyk János Karácsonyi błędnie założył, że II. Dénes/Denis II był synem Gecse i czynił różnicę między nim a Denisem, który był koniuszym.[2] Jego wpływy narastały za panowania Andrzej IIa, ponieważ jego imię zostało po raz pierwszy wspomniane przez współczesne akta w 1220 r. Jednak jego funkcje są nieznane przed 1233 r.[1] Dénes był wiernym zwolennikiem księcia Béli, który w wyniku porozumieniu króla i jego syna, po serii konfliktów o tron, w 1226 r. otrzymał tytuł księcia Siedmiogrodu. Dzięki takiej postawie został mianowany wojewodą siedmiogrodzkim przy księciu Béli w 1233 r. Pełnił ten urząd do 1234 r.[2][3] Kiedy Béla wstąpił na tron w 1235 r., Dénes został mianowany Koniuszym i pełnił tę funkcję do 1241 r. Poza tym pełnił również funkcję władcy (łac. comes, węg. lovászispán) hrabstwa Temes w 1240 r.[2] W latach od 1241 do 1244 r. był banem Slawonii. W tym ostatnim przypadku nosił tytuł „ban i książę Slawonii” (łac. Banus et dux totius Sclavonie). Później po 1242 r., przyjął także tytuł „bana Primorje” (węg. Tengermellék). Według nieautentycznej źródeł funkcjonował również jako ban w 1245 r.[2] Denis uczestniczył w przegranej biitwie na równinie Mohi 11 kwietnia 1241 r., skąd wraz z królem Bélą IV uciekł na wybrzeże Dalmacji. Dénes jako królewski gubernator Dalmacji wziął udział w oblężeniu Zary w 1243 r. 30 czerwca 1244 r. Béla zawarł pokój z Republiką Wenecji i poddał Zarę (dziś Zadar, Chorwacja) jej zwierzchnictwu, zachowując jednak jedną trzecią dochodów celnych miasta Dalmacji. W 1244 roku Denis poprowadził armię królewską przeciwko Spalato (dziś: Split, Chorwacja), który zbuntował się przeciwko monarchii węgierskiej.[1] W 1245 r. został mianowany palatynem Węgier, drugim najwyższym urzędnikiem świeckim po królu w 1245 r.i pełnił tę funkcję do 1246 r. Poza tym pełnił również funkcję ispána hrabstwa Somogy[2]. Pełnił funkcję królewskiego skarbnika w 1247 r., Według László Markó, sprawował ten urząd w latach 1246–1248.[1] Ponadto od 1247 do 1248 r. pełnił również funkcję ispána hrabstwa Pozsony (dziś Bratysława, Słowacja)[2]. Został wybrany palatynem po raz drugi w 1248 roku.[2] Służył jako ispán hrabstwa Szolnok między 1251 a 1255 rokiem, aż do swojej śmierci.[2] Źródła
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Markó 2006, str. 256.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 ("Świecka archontologia Węgier, 1000–1301"). História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 19, 38, 45, 56, 62, 211, 296, 381.
- ↑ Engel 2001, str. 381.
