Królestwo Bośni: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 38: | Linia 38: | ||
Król [[Tvrtko I]] (1353–91) zdobył części zachodniej Serbii i większość wybrzeża Adriatyku na południe od rzeki Neretwy. Pod koniec jego panowania Bośnia na krótko stała się jednym z najsilniejszych państw na Półwyspie Bałkańskim. Jednak feudalne podziały były zbyt silne w Bośni i po jego śmierci kraj stracił na znaczeniu. Szlachta bośniacka posiadała znaczącą władzę, organizując spotkania w miejscu znanym jako [https://bs.wikipedia.org/wiki/Stanak Stanak], gdzie członkowie obradowali w sprawach takich jak wybór nowego króla lub królowej i koronacje, polityka zagraniczna, sprzedaż lub cesja terytorium, zawieranie i podpisywanie traktatów z krajami sąsiadującymi, oraz kwestie wojskowe.<ref>Radušić, Edin (2010). [https://www.parlament.ba/istorija/default.aspx?id=27865&langTag=bs-BA&pril=b "Istorija parlamentarizma u BiH"]. ''Parlamentarna skupština Bosne i Hercegovine''. Zgromadzenie Parlamentarne Bośni i Hercegowiny.</ref><ref>Miroslav Krleža; Ivo Cecić; Igor Gostl, eds. (1980). ''Enciklopedija Jugoslavije: Bje-Crn''. Jugoslavenski leksikografski zavod. str. 217.</ref> | Król [[Tvrtko I]] (1353–91) zdobył części zachodniej Serbii i większość wybrzeża Adriatyku na południe od rzeki Neretwy. Pod koniec jego panowania Bośnia na krótko stała się jednym z najsilniejszych państw na Półwyspie Bałkańskim. Jednak feudalne podziały były zbyt silne w Bośni i po jego śmierci kraj stracił na znaczeniu. Szlachta bośniacka posiadała znaczącą władzę, organizując spotkania w miejscu znanym jako [https://bs.wikipedia.org/wiki/Stanak Stanak], gdzie członkowie obradowali w sprawach takich jak wybór nowego króla lub królowej i koronacje, polityka zagraniczna, sprzedaż lub cesja terytorium, zawieranie i podpisywanie traktatów z krajami sąsiadującymi, oraz kwestie wojskowe.<ref>Radušić, Edin (2010). [https://www.parlament.ba/istorija/default.aspx?id=27865&langTag=bs-BA&pril=b "Istorija parlamentarizma u BiH"]. ''Parlamentarna skupština Bosne i Hercegovine''. Zgromadzenie Parlamentarne Bośni i Hercegowiny.</ref><ref>Miroslav Krleža; Ivo Cecić; Igor Gostl, eds. (1980). ''Enciklopedija Jugoslavije: Bje-Crn''. Jugoslavenski leksikografski zavod. str. 217.</ref> | ||
| − | Imperium Osmańskie zaanektowało część wschodniej Bośni w latach 40. i 50. XV wieku i podbiło Hercegowinę, a ostatnia forteca upadła w 1481 roku.<ref>Jean W Sedlar (1 | + | Imperium Osmańskie zaanektowało część wschodniej Bośni w latach 40. i 50. XV wieku i podbiło Hercegowinę, a ostatnia forteca upadła w 1481 roku.<ref>Jean W Sedlar (1 marca 2011). ''[https://books.google.com/books?id=ANdbpi1WAIQC&pg=PA23 East Central Europe in the Middle Ages, 1000–1500]''. University of Washington Press. str. 23–. ISBN 978-0-295-80064-6.<sup>[zakres stron jest zbyt szeroki]</sup></ref> [[Stefan Tomaszević Kotromanić]], ostatni król Bośni, został pojmany przez Turków i zabity w 1463 roku. |
Populacja Bośni w szczytowym okresie wynosiła od 500 000 do 1 000 000 osób<ref>[http://www.bosna-hercegovina.info/povijest.htm "Povijet – istorija Bosne i Hercegovine"]. www.bosna-hercegovina.info. [dostęp:2019-04-08].</ref>. Przytłaczająca większość ludności była wiejska, jedna było także kilka znaczących ośrodków miejskich. Do bardziej znanych miast należały [[Doboj]], [[Jajce]], [[Srebrenik]], [[Srebrenica]], [[Tesanj|Tešanj]] i [[Visoko during the Middle Ages|Podvisoki]]. Kopalnictwo, szczególnie srebra, było głównym źródłem dochodów królów bośniackich. | Populacja Bośni w szczytowym okresie wynosiła od 500 000 do 1 000 000 osób<ref>[http://www.bosna-hercegovina.info/povijest.htm "Povijet – istorija Bosne i Hercegovine"]. www.bosna-hercegovina.info. [dostęp:2019-04-08].</ref>. Przytłaczająca większość ludności była wiejska, jedna było także kilka znaczących ośrodków miejskich. Do bardziej znanych miast należały [[Doboj]], [[Jajce]], [[Srebrenik]], [[Srebrenica]], [[Tesanj|Tešanj]] i [[Visoko during the Middle Ages|Podvisoki]]. Kopalnictwo, szczególnie srebra, było głównym źródłem dochodów królów bośniackich. | ||
Wersja z 17:05, 6 lip 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [3] | [4] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [5] | [6] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Plik:Medieval Bosnian State Expansion-en.svg Obszar Królestwa Bośni Królestwo Bośni (Bośnia: Kraljevina Bosna / Краљевина Босна) lub Królestwo Bośni (Bosansko kraljevstvo / Босанско краљевство) było południowosłowiańskim średniowiecznym królestwem, które przetrwało w latach 1377–1463 i wyewoluowało z Bośni. W 1463 cały ówczesny teren państwa został podbity przez imperium osmańskie. W całej historii Bośnia i Hercegowina była częścią różnych państw. Mieszkające tutaj plemiona barbarzyńców iliryjskich zastąpiła cywilizacja rzymska. W wyniku podziału imperium w 395 roku Bałkany, a tym samym Bośnia, wpadły w ręce Cesarstwa Bizantyjskiego i pozostały tam aż do przybycia Turków w XIV-XV wieku. W 1878 r. terytorium zostało przyłączone do monarchii austro-węgierskiej, aby uniknąć istnienia niezależnego państwa muzułmańskiego w Europie. 28 czerwca 1914 r. podczas parady w stolicy państwa w Sarajewie miał miejsce zamacz na następcę tronu tronu austro-węgierskiego, Ferenca Ferdynanda i jego żony, księżnej Zofii, co doprowadziło do wojny światowej. Pod koniec wojny, w 1918 r. Bośnia stała się częścią powstającego Królestwa Serbsko-Chorwacko-Słoweńskiego, a następnie Jugosławii. Ogłosiła swoją niepodległość w 1992 r. i podczas trzyletniej wojny utrzymał ją na mocy traktatu pokojowego z Dayton. Spis treściengChociaż królowie węgierscy uważali Bośnię za swoją suwerenność, bośniaccy władcy działali głównie niezależnie, prowadząc dyplomację, rządząc systemem sądowniczym, przyznając miastom i majątkom ziemnym, wybijając monety, eksploatując zasoby naturalne oraz zawierając umowy handlowe z innymi krajami i niezależnymi miastami.[1] Król Tvrtko I (1353–91) zdobył części zachodniej Serbii i większość wybrzeża Adriatyku na południe od rzeki Neretwy. Pod koniec jego panowania Bośnia na krótko stała się jednym z najsilniejszych państw na Półwyspie Bałkańskim. Jednak feudalne podziały były zbyt silne w Bośni i po jego śmierci kraj stracił na znaczeniu. Szlachta bośniacka posiadała znaczącą władzę, organizując spotkania w miejscu znanym jako Stanak, gdzie członkowie obradowali w sprawach takich jak wybór nowego króla lub królowej i koronacje, polityka zagraniczna, sprzedaż lub cesja terytorium, zawieranie i podpisywanie traktatów z krajami sąsiadującymi, oraz kwestie wojskowe.[2][3] Imperium Osmańskie zaanektowało część wschodniej Bośni w latach 40. i 50. XV wieku i podbiło Hercegowinę, a ostatnia forteca upadła w 1481 roku.[4] Stefan Tomaszević Kotromanić, ostatni król Bośni, został pojmany przez Turków i zabity w 1463 roku. Populacja Bośni w szczytowym okresie wynosiła od 500 000 do 1 000 000 osób[5]. Przytłaczająca większość ludności była wiejska, jedna było także kilka znaczących ośrodków miejskich. Do bardziej znanych miast należały Doboj, Jajce, Srebrenik, Srebrenica, Tešanj i Podvisoki. Kopalnictwo, szczególnie srebra, było głównym źródłem dochodów królów bośniackich. TłoBanat Bośni był średniowiecznym państwem, obejmującym u szczytu potęgi większość dzisiejszej Bośni i Hercegowiny, a także części Dalmacji (w Chorwacji), Serbii i Czarnogóry. Chociaż nominalnie należał do królestwa węgierskiego, był faktycznym niepodległym państwem [10] [11] [12] Po panowaniu bana Kulina władcy Bośni cieszyli się pozorną niepodległością od Węgier [13] [12] i chociaż przez większość czasu zajmowali pozycję wasalną, to jednak zdołali rozszerzyć swoje rządy w Serbii, Chorwacji i Dalmacji. Banat Bośni istniał do 1377 r., gdy to podniesiono go do rangi królestwa wraz z koronacją Tvrtko I [14] [15] po śmierci ostatniego cesarza serbskiego z dynastii Niemenjić, która nie miała spadkobiercy tronu w 1371 r. The Banate of Bosnia was a medieval state comprising, at its peak, most of what is today Bosnia and Herzegovina, as well as parts of Dalmatia (in Croatia), Serbia, and Montenegro. Although nominally belonging to the Kingdom of Hungary crown lands, it was a de facto independent state.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}[6]{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} After the reign of Ban Kulin, rulers of Bosnia enjoyed virtual independence from Hungary,[7]{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} and although they held a vassal position for much of this time, they managed to expand their rule in Serbia, Croatia, and Dalmatia. The Banate of Bosnia existed until 1377, when it was elevated into a kingdom with the coronation of Tvrtko I[8][9] following the death of the last Serbian Emperor from the Nemanjić dynasty, which had no heir to the throne in 1371. Koronacja TvrtkiTvrtko miał wówczas największe roszczenia do tytułu królewskiego i nawet jeśli nie miał praktycznych środków do rządzenia Serbią, pozwoliło mu to podnieść Bośnię do rangi królestwa, co oznaczałoby bardziej formalną niezależność [16]. Tvrtko ogłosił się tym samym pierwszym królem Bośni, twierdząc, że jest w pełni uprawniony, ponieważ koronę, którą wziął, wysłano od papieża Honoriusza III do Stefana Pierwszego Koronowanego w 1217 r. [17] Serbska logotetka o imieniu Blagoje[10], która znalazła schronienie na dworze Twvrtko, przypisała Tvrtce prawo do „podwójnej korony”: jednej dla Bośni, a drugiej dla serbskich ziem jego przodków z dynastii Nemanjić[10]. Był także królem Serbii i w ten sposób uzyskano podstawę prawną do koronacji, którą promował nawet jego formalny suweren Ludwik I. [17] Królewski tytuł Tvrtki został również zatwierdzony przez następczynię Ludwika i kuzynkę Tvrtki, [I. Mária|Marię. Wenecja i Raguza konsekwentnie określały Tvrtko jako Króla Raszki, Raguza nawet narzekała, w 1378 r., na troskę Tvrtko o swoje nowe królestwo [20]. Koronacja Tvrtki jako króla Bośni i Serbii odbyła się jesienią 1377 r. (Prawdopodobnie 26 października, w święto św. Demetriusza) i była znaczącym wydarzeniem średniowiecznej historii Bośni, chociaż współczesne źródła o koronacji są bardzo rzadkie. Karta królewska wydana gminie Ragusan w dniu 10 kwietnia 1378 r. stanowi jedno z kluczowych źródeł zrozumienia pozycji średniowiecznego banatu bośniackiego i jego przekształcenia w królestwo, a także informacji o działalności gospodarczej między Bośnią i Raguzą oraz dowodu bośniackiego niezależność.Błąd rozszerzenia cite: Brak znacznika zamykającego Tvrtko had the strongest claim to the royal title at that time, and even if he had no practical means to rule Serbia, it allowed him to elevate Bosnia to a kingdom, as this would imply more formal independence.[11] Tvrtko thus proclaimed himself the first King of Bosnia, claiming full legitimacy as the crown he took was sent from Pope Honorius III to Stefan the First-Crowned in 1217.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} A Serbian logothete named Blagoje,
having found refuge at Tvrtko's court, attributed to Tvrtko the right to a "double crown": one for Bosnia, and the other for the Serbian lands of his Nemanjić ancestors. He was also King of Serbia, and in that way, legal basis for crowning was achieved, which was promoted even by his formal sovereign Louis I.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Tvrtko's title as a king was also approved by Louis's successor, and Tvrtko's cousin, Mary. Venice and Ragusa consistently referred to Tvrtko as King of Rascia, Ragusa even complaining, in 1378, about Tvrtko's preoccupation with his new kingdom. Tvrtko's coronation as King of Bosnia and Serbia was held in the fall of 1377 (probably 26 October, the feast day of Saint Demetrius), but there is no consensus as to where it took place. The coronation of Tvrtko I Kotromanić as the King in 1377 marked a significant event of Bosnian medieval history, although contemporary sources about the coronation are very rare. The Royal Charter issued to the Ragusan commune on 10 April 1378 stands as one of the key sources for understanding the position of medieval Bosnian banate and its transformation to the kingdom, as well as information about economic activity between Bosnia and Ragusa, and proof of Bosnian independence.[12] Międzynarodowe uznanieJako główny partner handlowy państwa bośniackiego, Raguza odnosiła się do Królestwa Bośniackiego jako odrębnego państwa („rusag”), na przykład w karcie wydanej Sandaljowi Hranićowi w listopadzie 1405 r., w której głosili, że kupcy raguzańscy będą bezpieczni przez „bośniacki rusag” [22] Raguzanie wypłacili także świętemu Demetriusowi dochód w wysokości 2000 perperów. 26 sierpnia 1406 r. Na wniosek Tvrtko II [22] Władysław Neapolitański uznał terytoria królestwa. As a main trading partner of the Bosnian state, the Ragusa referred to the Bosnian Kingdom as a separate state ("rusag"), for example in a charter issued to Sandalj Hranić in November 1405, where they articulated that the Ragusan merchants would be safe across the "Bosnian rusag".{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Ragusans also paid Saint Demetrius an income of 2000 Ragusan perpera. Ladislaus of Naples acknowledged the territories of the kingdom on 26 August 1406 at the request of Tvrtko II.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}
HistoryTvrtko I's reignPlik:Zlatnik - Tvrtko I Kotromanić.jpg Golden coin minted during the reign of Tvrtko I Bośnia osiągnęła swój szczyt za czasów Tvrtki I, członka dynastii Kotromanić, który doszedł do władzy w 1353 r. W 1372 r. Tvrtko zawarł sojusz z księciem Lazarem Hrebeljanovićem, jednym z regionalnych władców na terytorium rozpadającego się imperium serbskiego [23]. ] W następnym roku Tvrtko i Lazar zaatakowali domenę Nikoli Altomanovićia, najpotężniejszego wówczas serbskiego szlachcica. Po pokonaniu Altomanovicia podzielili jego ziemie, z wyjątkiem nadmorskich dzielnic Dračevica, Konavle i Trebinje, które zostały zajęte przez Đurađa I Balšicia, władcę Zety. Tvrtko otrzymał części Zahumla, górne rzeki Driny i Lim oraz dzielnice Onogošt i Gacko. Przejęcie obejmowało ważny serbski prawosławny klasztor Mileševa, w którym przechowywano relikwie świętego Sawy, pierwszego serbskiego arcybiskupa [24]. Bosnia reached its peak under Tvrtko I, a member of the Kotromanić dynasty, who came to power in 1353. In 1372, Tvrtko formed an alliance with Prince Lazar Hrebeljanović, one of the regional lords in the territory of the disintegrated Serbian Empire.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} The next year, Tvrtko and Lazar attacked the domain of Nikola Altomanović, the most powerful Serbian noble at the time. After defeating Altomanović, they divided his lands, except for his littoral districts of Dračevica, Konavle, and Trebinje, which were seized by Đurađ I Balšić, the Lord of Zeta. Tvrtko received parts of Zahumlje, the upper reaches of the Drina and Lim rivers, and the districts of Onogošt and Gacko. This acquisition included the important Serbian Orthodox monastery of Mileševa, which held the relics of Saint Sava, the first Serbian Archbishop.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} W 1377 r. Tvrtko zabrał nadmorskie dzielnice od Balšića. W tym samym roku, 26 października, został koronowany na króla „Serbów, Bośni, Primorje (Wybrzeże) i ziem zachodnich” [25]. Nabycie terytorium Serbii, w tym ważnego klasztoru Mileševa, w połączeniu z faktem, że babcia Tvrtki była członkiem dynastii Nemanjić, skłoniło Tvrtko do koronacji na króla Serbii, tym samym potwierdzając swoje pretensje do serbskiego tronu. Było to możliwe dzięki królewskiej linii Nemanjić, która wymarła wraz z Urošem w 1371 r. [24] Koronę przesłał mu węgierski król Ludwik Andegaweński. Według wielu ostatnich prac takich uczonych, jak Čošković, Anđelić, Lovrenović i Filipović, sama ceremonia została przeprowadzona w Mile koło Visoko w kościele zbudowanym za panowania Stefana II Kotromanićia, gdzie został pochowany wraz ze swoim wujem Stjepanem II [26] [potrzebne pełne przytoczenie] [27] [28] [29] Natomiast niektórzy wcześniejsi historiografowie, w większości reprezentowani przez zachodnich uczonych, uważają, że został koronowany w prawosławnym klasztorze Mileševa [30] przez metropolitę Mileševa [27] [24] In 1377, Tvrtko took the littoral districts from Balšić. That year, on 26 October, he was crowned King of "Serbs, Bosnia, the Primorje (Seaside), and the western lands".[13] The acquisition of Serbian territory, including the important Monastery of Mileševa, combined with the fact that Tvrtko's grandmother had been a member of the Nemanjić dynasty, prompted Tvrtko into having himself crowned King of Serbia, thus asserting his pretensions to the Serbian throne. This was made possible by the royal Nemanjić line having died out with Uroš in 1371.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} The crown was sent to him by Hungarian king Louis of Anjou. According to a plurality of recent works from scholars like Čošković, Anđelić, Lovrenović, and Filipović, the ceremony itself was conducted in Mile near Visoko in the church that was built during Stephen II Kotromanić's reign, where he was also buried alongside his uncle Stjepan II.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}Szablon:Full citation needed{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}[14][15] In contrast, some earlier historiographers, mostly represented by western scholars, consider that he was crowned in the Orthodox Monastery of Mileševa[16] by the Metropolitan of Mileševa.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Po pokonaniu Altomanovicia Lazar był najpotężniejszym władcą na terytorium byłego imperium serbskiego [31]. Chciał ponownie zjednoczyć państwo serbskie, a serbski Kościół prawosławny uznał go za najlepszego kandydata na następcę dynastii Niemenjić. Kościół, który był wówczas najsilniejszą spójną siłą wśród Serbów, nie poparł aspiracji Tvrtki w tym zakresie [32]. After the defeat of Altomanović, Lazar was the most powerful lord on the territory of the former Serbian Empire.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} He wanted to reunite the Serbian state, and the Serbian Orthodox Church saw him as the best suited to succeed the Nemanjić dynasty. The Church, which was the strongest cohesive force among the Serbs at the time, did not support Tvrtko's aspirations in this regard.[17]
W 1390 r. Tvrtko rozszerzył swoje królestwo o część Chorwacji i Dalmacji [33] i rozszerzył swój tytuł na „Króla Serbów, Bośni, Dalmacji, Chorwacji i Wybrzeża”[10]. Pełny tytuł Tvrtki wyszczególniał ludy i zależności geograficzne, zgodnie z bizantyjską normą. U szczytu swojej władzy był „Królem Bośni, Serbii, Chorwacji, Hum, Usory, Soli, Dalmacji i Donji Kraji”. By 1390, Tvrtko had expanded his realm to include a part of Croatia and Dalmatia,[18] and expanded his title to "King of Serbs, Bosnia, Dalmatia, Croatia and the Littoral". Tvrtko's full title listed subject peoples and geographical dependencies, following the Byzantine norm. At the peak of his power, he was "King of Bosnia, Serbia, Croatia, Hum, Usora, Soli, Dalmatia, and Donji Kraji". W ostatnich miesiącach swego panowania Tvrtko poświęcił się umocnieniu pozycji w Dalmacji i planom przejęcia Zadaru, jedynego miasta Dalmacji, które uniknęło jego rządów. Zaproponował szeroki sojusz z Wenecją, ale nie odpowiadało to interesom republiki[10]. Tymczasem Tvrtko sprzyjał również stosunkom z księciem Austrii Albertem III. Pod koniec lata 1390 r. Spodziewano się zawarcia małżeństwa między niedawno owdowiałym królem a członkiem austriackiej rodziny rządzącej Habsburgami. Królestwo węgierskie pozostało jednak przedmiotem polityki zagranicznej Tvrtki. Choć nie uznawali się za królów, Tvrtko i węgierski Zygmunt rozpoczęli negocjacje pokojowe we wrześniu. Zygmunt był w słabszej pozycji i prawdopodobnie był gotowy na ustępstwa wobec Tvrtki, gdy jego ambasadorzy przybyli na dwór Tvrtki w styczniu 1391 roku. Negocjacje prawdopodobnie nigdy się nie zakończyły, ponieważ Tvrtko zmarł 10 marca[10]. In the last months of his reign, Tvrtko devoted himself to solidifying his position in Dalmatia and to plans for taking Zadar, the only Dalmatian city that had evaded his rule. He offered an extensive alliance to Venice, but it did not suit the republic's interests. Meanwhile, Tvrtko was also fostering relations with Albert III, Duke of Austria. By the late summer of 1390, a marriage was expected to be contracted between the recently widowed King and a member of the Austrian ruling family, the Habsburgs. The Hungarian kingdom remained the focus of Tvrtko's foreign policy, however. Although they did not recognize each other as kings, Tvrtko and Hungarian King Sigismund started negotiating a peace in September. Sigismund was in the weaker position and likely ready to make concessions to Tvrtko when his ambassadors arrived at Tvrtko's court in January 1391. The negotiations were probably never concluded, as Tvrtko died on 10 March. Śmierć Tvrtki i spadekPlik:Stone chair of Queen Helen of Bosnia.png Royal and judge's seat of Queen Helen, who is depicted on its side Podczas gdy Bośnia zachowała swoją pozycję wśród państw sąsiednich bezpośrednio po śmierci Tvrtki, podczas panowania Dabišy warunki w państwie zaczęły się pogarszać. Z powodzeniem opierał się swoim suwerenom z Węgier, Neapolu, a nawet Turkom osmańskim. W pierwszych latach swego panowania Dabiša z powodzeniem utrzymywał integralność Królestwa. While Bosnia retained its standing among neighbouring states in the immediate aftermath of Tvrtko's death, during Dabiša's reign conditions within the state started deteriorating. He successfully resisted his sovereigns from Hungary, Naples, and even Ottoman Turks. In the first years of his reign, Dabiša successfully maintained the integrity of the Kingdom. W drugiej części jego rządów nastąpił jednak wzrost potęgi magnatów i znaczna utrata terytoriów i wpływów. Szlachta stała się silniejsza i po raz pierwszy działała niezależnie od króla, poczynając od szlacheckiej rodziny Sanković z Zahumia. Dabiša ograniczył władzę Sankovića, ale trend był nieodwracalny i ostatecznie doprowadził do osłabienia władzy królewskiej[10]. Hrvoje Vukčić Hrvatinić, najważniejszy magnat królestwa, ułozył się z Zygmuntem i Marią, ale pozostał lojalny wobec Dabišy. Do czerwca 1394 r. Dabiša była w otwartym konflikcie z Janem Horvatem, gorącym zwolennikiem Władysława i wrogiem Zygmunta. Rozkazał, aby ludzie z jego wysp Brač, Hvar i Korčula uczestniczyli w oblężeniu Omiša, miasta rządzonego przez Horvata[10]. Zygmunt, który gromadził armię od kwietnia, skorzystał z niezgody. The latter part of his reign, however, saw the ascent of magnates and considerable loss of territories and influence. The nobility grew stronger and for the first time acted independently of the king, starting with the Zachlumian Sanković noble family. Dabiša curbed the Sanković power, but the trend was irreversible and eventually led to the weakening of the royal authority. Hrvoje Vukčić Hrvatinić, the kingdom's leading magnate, came into agreement with Sigismund and Mary but remained loyal to Dabiša. By June 1394, Dabiša was in open conflict with John Horvat, a fervent supporter of Ladislaus and enemy of Sigismund. He ordered that men from his islands of Brač, Hvar, and Korčula assist in the siege of Omiš, a city ruled by Horvat. Sigismund, who had been amassing an army since April, took advantage of the discord. Bitwa pod Doborem była świadkiem porażki i egzekucji Horvata, a także zniszczenia tytułowego miasta nad Bosną przez żołnierzy Zygmunta. Wkrótce potem Dabiša podporządkował się Zygmuntowi i złożył rezygnację z Chorwacji i Dalmacji królowi węgierskiemu i za zgodą wasali uznał go za swojego feudalnego władcę, a także za następcę tronu bośniackiego. Nie jest jasne, co skłoniło Dabišę do zaakceptowania tak surowych warunków. W zamian, jak wynika z traktatu wydanego w lipcu 1394 r., Zygmunt umieścił Dabišę wśród najwyższych rangą urzędników węgierskich i mianował go ispánem (hrabią) Somogy[10] [potrzebne pełne przytoczenie] The Battle of Dobor saw Horvat's defeat and execution as well as the destruction of the eponymous town on the river Bosna by Sigismund's troops. Soon thereafter Dabiša submitted to Sigismund and resigned Croatia and Dalmatia to the Hungarian king and, with the agreement of his vassals, recognised him as his feudal overlord as well as heir designate to the Bosnian throne. It is not clear what prompted Dabiša to agree to such harsh terms. In return, as evident from a treaty issued in July 1394, Sigismund included Dabiša among the highest ranking Hungarian officials and named him ispán (count) of Somogy.Szablon:Full citation needed Mimo pomyślnego początku panowanie Dabišy zakończyło się, gdy królestwo zaczęło wykazywać pierwsze oznaki rozkładu. Znaczna część niezwykłego dziedzictwa Tvrtki została utracona latem 1394 r., a państwo powróciło w swoje poprzednie granice. Dabiša opuścił państwo bardziej niż kiedykolwiek wcześniej zależne od królów węgierskich, a wpływy królestwa na Bałkanach osłabły[10]. Despite an auspicious start, Dabiša's reign ended with the kingdom displaying the first signs of decay. Much of Tvrtko's extraordinary legacy was lost in the summer of 1394, and the state resumed its previous boundaries. Dabiša left the state more dependent on Hungarian kings than ever before, and the kingdom's influence in the Balkans waned. W 1394 r. żona Dabišy, Helena, zgodziła się na decyzję Dabišy o wyznaczeniu Zygmunta na swojego spadkobiercę. Kiedy Dabiša zmarł 8 września następnego roku, czołowi arystokraci - wielki książę Hrvoje Vukčić Hrvatinić, książę Pavao Radinović, książę Sandalj Hranić i Juraj Radivojević - odmówili uszanowania porozumienia, które Dabiša zawarł z Zygmuntem [39]. Zygmunt zebrał armię i maszerował na pobliską Syrmię, aby objąć tron bośniacki, ale szlachta zwołałaStanak, zgromadzenie szlachty i wybrała Helenę na następcę Dabišy. Nie chcąc angażować zjednoczonej szlachty w wojnę, Zygmunt wycofał się; śmierć jego żony Marii, spadkobierczyni Węgier i kuzynki Dabišy, spowodowała, że jego pozycja była zbyt niepewna, aby zaatakować w Bośni, podobnie jak porażka z Turkami w bitwie pod Nikopolis [40]. W połowie grudnia 1395 r. Helena skonsolidowała władzę na tronie [39], pretendent został zabity przez zwolenników Zygmunta w 1396 roku, nigdy poważnie nie grożąc królowej[10]. Emancypacja szlachty bośniackiej osiągnęła szczyt za panowania Heleny. Po uzyskaniu praktycznie autonomii jej wasale zaangażowali się w wojnę wewnętrzną, co osłabiło Bośnię i uniemożliwiło jej udział w polityce regionalnej [39][10]. In 1394, Dabiša's wife Helen agreed to Dabiša's decision to designate Sigismund as his heir. When Dabiša died on 8 September the following year, however, the leading noblemen – Grand Duke Hrvoje Vukčić Hrvatinić, Prince Pavao Radinović, Duke Sandalj Hranić, and Juraj Radivojević – refused to honour the agreement Dabiša had made with Sigismund.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Sigismund raised an army and marched to nearby Syrmia to claim the Bosnian throne, but the noblemen convoked a stanak, an assembly of noblemen, and elected Helen as Dabiša's successor. Not willing to engage the united nobility in war, Sigismund withdrew; the death of his wife Mary, heir of Hungary and cousin of Dabiša, made his position too precarious to attack in Bosnia, as did the defeat by the Ottomans at the Battle of Nicopolis.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} By mid-December 1395, Helen had consolidated her grasp on the throne,{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} and the pretender was killed by Sigismund's supporters in 1396, never having seriously threatened the Queen. The emancipation of Bosnian nobility reached a peak during Helen's reign. Having become virtually autonomous, her vassals engaged in internal warfare, which weakened Bosnia and precluded its participation in regional politics.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}
Do marca 1398 r. w Bośni doszło do wewnętrznych konfliktów[10]. Wydaje się, że rodzina Heleny, Nikolićiowie, próbowała dalej wykorzystywać swoje relacje królewskie i uwolnić się od podporządkowania rodowi Kosačów, aby stać się natychmiastowymi wasalami monarchy [43]. To mógł być powód powstania przeciwko Helenie [43]. Otrzymała wiele wsparcia w kwietniu, gdy Raguza złożyła jej hołd. Ostatnimi, którzy pozostali po jej stronie, była szlachecka rodzina Radivojević, w tym wnuk Heleny Juraj.[10] Jednak do 10 maja krewny jej męża Ostoja został intronizowany jako nowy król Bośni [39]. By March 1398, Bosnia was beset by internal strife. It seems that Helen's family, the Nikolić, attempted to take further advantage of their royal relations and free themselves from subordinacy to the House of Kosača to become immediate vassals of the monarch.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} This may have been the reason for an uprising against Helen.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} She maintained a great deal of support in April, when Ragusa paid its tribute to her. The last to remain on her side were the Radivojević noble family, including Helen's grandson-in-law Juraj. By 10 May, however, her husband's kinsman Ostoja was enthroned as the new King of Bosnia.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Internal battles between Ostoja and Tvrtko IIPlik:Coin of Tvrtko II.jpg Coin of Tvrtko II Ostoja została doprowadzona do władzy przy wsparciu Hrvoje Vukčicia (Ban Chorwacji, Wielkiego Księcia Bośni i Herzoga Splitu), który obalił Helenę w 1398 r. W 1403 r. stanął po stronie króla Neapolu Władysława przeciwko Zygmuntowi. Ostoja prowadziła wojnę z Republiką Dubrownika, wasalem węgierskim. W 1404 r. bośniacka szlachta pod dowództwem Hrvojego Vukčicia zastąpiła go jego bratem Tvrtko II z powodu jego prosłowiańskich poglądów. Musiał uciekać na Węgry po stanaku w Mile, Visoko. Ostoja próbowała odzyskać tron przy wsparciu Węgier, ale w czerwcu 1404 r. zwolennicy Tvrtki pokonali armię węgierską, uniemożliwiając w ten sposób odzyskanie korony przez Ostoję, chociaż główna rezydencja królewska Bobovac i miasto Srebrenik w Usoran zostały zdobyte i poddane Ostoi [45] [46] Wszystkie główne rodziny szlacheckie pozostały lojalne wobec Tvrtki, a Ostoja funkcjonował jako marionetka Zygmunta, którego terytorium obejmowało niewiele więcej niż Bobovac. W twierdza znajdowała się jednak korona, do której Tvrtko nie był w stanie dotrzeć. [46] Ostoja was brought to power by the forces of Hrvoje Vukčić (Ban of Croatia, Grand Duke of Bosnia, and a Herzog of Split), who deposed Helen in 1398. In 1403 he sided with King Ladislaus of Naples against Sigismund. Ostoja led a war against the Republic of Dubrovnik, a Hungarian vassalage. In 1404, the Bosnian nobles under Hrvoje Vukčić replaced him with his brother Tvrtko II because of his pro-Hungarian views. He had to flee to Hungary after a stanak in Mile, Visoko. Ostoja tried to reclaim the throne with Hungarian support, but, in June 1404, Tvrtko's supporters defeated a Hungarian army and thus prevented Ostoja from reclaiming the crown, although the chief royal residence of Bobovac and the Usoran town of Srebrenik were captured and restored to Ostoja.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} All major noble families remained loyal to Tvrtko, while Ostoja functioned as Sigismund's puppet whose territory included little more than Bobovac. The fortress, however, housed the crown, which Tvrtko was not able to reach.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Po kilku drobnych sporach z morskimi republikami Wenecji i Raguzy o Konavli i Pomorje, Tvrtko zyskał uznanie jako prawowity król przez oba państwa. W 1406 roku Ostoja utracił niewielkie wsparcie, jakie posiadał w Bośni, a szlachta jednogłośnie popierała Tvrtkę, ale decyzja byłego króla o pozostaniu w kraju nadal niepokoiła Tvrtkę [47]. Raguzanie opisywali początek rządów Tvrtki jako bardziej burzliwy niż cokolwiek „od potopu” [48], ale wkrótce udało mu się zjednoczyć kraj, gromadząc swoich feudalnych wasali [49]. Following a few minor disputes with the maritime republics of Venice and Ragusa over Konavli and Pomorje, Tvrtko gained recognition as the legitimate king from both states. By 1406, Ostoja was losing what little support he had left in Bosnia, with the nobility now unanimously favouring Tvrtko, but the former king's decision to remain in the country continued to trouble Tvrtko.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Ragusans described the beginning of Tvrtko's reign as more tumultuous than anything "since the Flood",{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} but he soon succeeded in uniting the country by bringing together his feuding vassals.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Węgierskie ataki na Bośnię miały miejsce co roku, przez co życie Tvrtki było „ciągłym kłopotem” [46]. W 1408 r. Zygmunt pokonał bośniacką szlachtę i Tvrtkę, a w 1409 r. przywrócił tron Ostoi. Stu siedemdziesięciu drobnych szlachciców zostało schwytanych i zabitych w Doborze przez zrzucenie z murów miasta. Mówi się, że Tvrtko również został schwytany, ale nie wydaje się to prawdą, ponieważ zażądał zwyczajowego hołdu od Raguzan w lutym 1409 r. [46] Działania wojenne trwały do końca listopada, gdy Tvrtko wycofał się na południe wraz ze swoimi szlachcicami i stawiał opór węgierskim atakom, co pozwoliło Ostoi odzyskać kontrolę nad środkową Bośnią. [50] Hungarian attacks on Bosnia took place annually, making Tvrtko's life "a constant hassle".{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In 1408, Sigismund defeated the Bosnian nobility and Tvrtko and in 1409 he restored Ostoja to the throne. One hundred and seventy minor noblemen were captured and killed in Dobor by being tossed over the city walls. Tvrtko is said to have been captured as well, but this does not appear to be true, as he demanded the customary tribute from the Ragusans in February 1409.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} The hostilities continued until the end of November, with Tvrtko retreating southwards with his noblemen and resisting Hungarian attacks, which enabled Ostoja to reestablish control over Central Bosnia.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}
Plik:Hrvoje Vukcic Hrvatinic.jpg Hrvoje Vukčić Hrvatinić, depicted in Hrvoje's Missal Tvrtko pozostał na tronie do połowy 1409 r., kiedy to zwyciężył Ostoja [51]. Roszczenia Zygmunta stały się bezpodstawne, ale Bośniacy uznali jego zwierzchnictwo nad Ostoją; tylko Tvrtko odmówił poddania się królowi Węgier [52]. Wygląda na to, że uniknął schwytania przez wojska węgierskie, uciekając w góry północnej Zahlumii. Ostoja zakończył trwający dekadę spór z Węgrami, uznając zwierzchnictwo korony węgierskiej, a w 1412 r. odwiedził dwór węgierski w Budzie wraz z resztą szlachty bośniackiej i serbskiej, w tym z serbskim Despotą Stefanem Lazarevićiem. Po tym Tvrtko popadł w zapomnienie i przez kilka lat nie brał udziału w sprawach bośniackich. Tvrtko remained on the throne until mid-1409, when Ostoja prevailed.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Sigismund's claim became untenable, but Bosnians acknowledged his overlordship over Ostoja; only Tvrtko refused to submit to the King of Hungary.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} He appears to have evaded capture by Hungarian troops by fleeing to the mountains of northern Zachlumia. Ostoja ended the decade-long dispute with the Hungarians by recognizing the suzerainty of the Hungarian crown and, in 1412, visiting the Hungarian throne in Buda with the rest of the Bosnian and Serbian nobility including Serbian Despot Stefan Lazarević. After that Tvrtko faded into obscurity and had no part in Bosnian affairs for several years.
Zaangażowanie osmańskie i drugie panowanie Tvrtko IIPierwsze wojska osmańskie zaatakowały Bośnię w maju 1414 r.; w sierpniu przywieźli także obalonego monarchę, Tvrtkę, i ustanowili go jako króla. Jego sojusz z Turkami mógł wynikać z ich wzajemnej wrogości wobec Zygmunta [53]. Pavle Radenović natychmiast poparł Tvrtkę, ale wydaje się, że żaden inny wielki szlachcic nie poszedł za jego przykładem - nawet Hrvoje [46]. Podczas gdy Tvrtko liczył na zwycięstwo osmańskie, Ostoja spodziewał się, że triumf Węgier uwolni go od najeźdźców osmańskich i zabezpieczy jego pozycję zarówno przed rywalem, jak i ambitnymi magnatami. [54] Bitwa o Doboj w sierpniu 1415 r. była katastrofalną porażką armii Zygmunta. W przeciwieństwie jednak do oczekiwań, Turcy uznali Ostoję za prawowitego króla. Tvrtko stracił grunt, a zjednoczeni Bośniacy po raz pierwszy przenieśli swoją lojalność z korony węgierskiej na sułtanat osmański [55]. The first Ottoman troops attacked Bosnia in May 1414; in August they also brought the deposed monarch, Tvrtko, and set him up as anti-king. His alliance with the Ottomans may have been due to their mutual hostility towards Sigismund.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Pavle Radenović immediately declared for Tvrtko, but no other major nobleman appears to have followed his example – not even Hrvoje.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} While Tvrtko hoped for an Ottoman victory, Ostoja expected that a Hungarian triumph would rid him of Ottoman raiders and secure his position against both his rival and his ambitious magnates.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} The Battle of Doboj in August 1415 saw the disastrous defeat of Sigismund's army. Contrary to expectations, however, the Ottomans recognized Ostoja as the legitimate king. Tvrtko lost his ground, while the united Bosnians for the first time shifted their allegiance from the Hungarian crown to the Ottoman Sultanate.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Ostoja zmarł we wrześniu 1418 roku. Pomimo oczekiwań, że Tvrtko przejmie władzę, syn Ostoi Stefan został wybrany królem. [56] Gdy Turcy najechali Bośnię na początku 1420 r., Tvrtko po raz kolejny towarzyszył im i ustanowił się królem. Sandalj natychmiast opowiedział się za niego. W obawie przed Turkami, za przykładem Sandalja poszli inni szlachcice. W czerwcu Tvrtko zwołał stanak, a Raguza uznała go królem. Popierała go prawie cała cała szlachta w Visoko, w tym książę Vukmir, burmistrz Dragiša, kniaź Juraj Vojsalić, kniaź Pribić, kniaź Radič Radojević, kniaź Batić Mirković, kniaź Juraj Dragičević, kniaź Petar Klešić, książę Ivko i książę Pavao Jurjević. Pod koniec roku Tvrtko całkowicie wyparł Stefana, który kontynuował swoje roszczenia aż do lata 1421 r. Wygląda na to, że wkrótce zmarł. [57] Ostoja died in September 1418. Despite expectations that Tvrtko would take over, Ostoja's son Stephen was elected king.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} When the Ottomans invaded Bosnia in early 1420, Tvrtko once again accompanied them and installed himself as anti-king. Sandalj immediately declared for him. Fearing the Ottomans, Sandalj's example was soon followed by other noblemen. In June Tvrtko convoked a stanak, and Ragusa recognized him as king. He had the support of almost all of the nobility in Visoko, including voivod Vukmir, mayor Dragiša, knez Juraj Vojsalić, knez Pribić, knez Radič Radojević, knez Batić Mirković, knez Juraj Dragičević, knez Petar Klešić, voivod Ivko, and voivod Pavao Jurjević. By the end of the year, Tvrtko had completely ousted Stephen, who continued to advance his claim until the summer of 1421. He appears to have died soon after.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Plik:Serbian Despotate (1422)-en.svg The Kingdom of Bosnia and the Despotate of Serbia in 1422 Kłopoty wewnętrzne zmusiły Turków do wycofania swoich wojsk z Bośni, co pozwoliło Tvrtce wzmocnić swoją władzę nad królestwem i ożywić jego gospodarkę [58]. Druga akcesja Tvrtko musiała zostać zalegalizowana nową koronacją, która miała miejsce podczas stanaka w sierpniu 1421 r. Drugie panowanie Tvrtko naznaczone było jego szybkim postanowieniem o przywróceniu władzy królewskiej i pierwszeństwem króla wśród feudalnych władców Bośni [59]. Gdy Hrvoje i Pavle odeszli, a Sandalj był zajęty konfliktem z synami Pavla, Tvrtko był w stanie znacznie rozszerzyć królewską domenę. W grudniu 1422 r. Tvrtko podpisał korzystny traktat handlowy z Republiką Wenecji i omówił plany wspólnej akcji wojskowej przeciwko Zygmuntowi w Dalmacji [60]. Związek Tvrtki z Wenecją przeszkadzał nie tylko Raguzie, ale także Turkom osmańskim; ci pierwsi byli urażeni utratą monopolu na handel, podczas gdy słabe stosunki tego kraju z Wenecją wynikały ze sporów terytorialnych o Albanię i Zetę. Turcy napadli na Bośnię wiosną 1424 roku, aby przypomnieć Tvrtce, że bliskie stosunki z Wenecją nie będą tolerowane. Tvrtko zrozumiał, że Wenecja nie będzie w stanie udzielić mu pomocy przeciwko Turkom i dlatego powoli rozpadł ich sojusz [60]. W 1425 r. Tvrtko zdał sobie sprawę, że potrzebuje silnego sojusznika na wypadek kolejnych ataków osmańskich. Osmanie zareagowali poważnymi atakami, które zmusiły Tvrtkę do zaakceptowania zwierzchnictwa i zgodzenia się na coroczny hołd. Internal troubles forced the Ottomans to withdraw their troops from Bosnia, which enabled Tvrtko to strengthen his hold on the kingdom and for its economy to recover.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Tvrtko's second accession had to be legitimised with a new coronation, which took place during a stanak in August 1421. Tvrtko's second reign was marked by his quick resolution to restore royal authority and the king's pre-eminence among Bosnia's feudal rulers.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} With Hrvoje and Pavle gone, and Sandalj preoccupied by conflict with Pavle's sons, Tvrtko was able to significantly expand the royal domain. In December 1422 Tvrtko signed a beneficial trade treaty with the Republic of Venice and discussed plans for joint military action against Sigismund in Dalmatia.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Tvrtko's association with Venice bothered not only Ragusa, but also the Ottoman Turks; the former resented losing their monopoly on trade, while the latter's poor relationship with Venice was the result of territorial disputes over Albania and Zeta. Ottomans proceeded to raid Bosnia in the spring of 1424 to make it clear to Tvrtko that close relations with Venice would not be tolerated. Tvrtko understood that Venice would not be able to provide him with help against the Ottomans, and thus slowly dismantled their alliance.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In 1425, Tvrtko realized that he needed a strong ally in the event of further Ottoman attacks. The Ottomans responded with severe attacks that forced Tvrtko to accept their suzerainty and to agree to pay an annual tribute.
W 1432 r. następca Stefana Lazarevicia, Đurađ, Sandalj i Osmanowie, pomogli Radivojowi, starszemu nieślubnemu synowi dawno zmarłego Ostoi, ubiegać się o tron i przejąć kontrolę nad większą częścią kraju. Jedyne godne uwagi wsparcie Tvrtki pochodziło od siostrzeńca i następcy Hrvoje, Juraja Vojsalićia, i udało mu się zachować tylko środkową i północno-zachodnią Bośnię. Tvrtko wycofał się do Visoko, ale wkrótce stwierdził, że Sandalj był zbyt chory, aby poprzeć sprawę Radivoja. Po latach błagania o pomoc Tvrtko w końcu zobaczył Węgrów wkraczających do Bośni w połowie 1434 r. Odzyskali dla niego Jajce, Hodidjed, Bočac i zamek Komotin, ale stracił wszystko, gdy tylko się wycofali. W rzeczywistości wydaje się, że sam wyjechał z żołnierzami w drodze powrotnej na Węgry, ponieważ wiadomo, że mieszkał na dworze w Budzie w 1435 r. Radivoj przestał być zagrożoniem, gdy stracił poparcie osmańskie w tym roku, podczas gdy śmierć Sandalja dała Tvrtce nowego i ważniejszego zbuntowanego wasala w postaci siostrzeńca i następcy Sandalja, Stjepana Vukčicia Kosača. [60] In 1432, Stefan Lazarević's successor Đurađ, Sandalj, and the Ottomans helped Radivoj, the elder illegitimate son of the long-deceased Ostoja, to lay claim to the throne and take control of much of the country. Tvrtko's only noteworthy support came from Hrvoje's nephew and successor, Juraj Vojsalić, and he managed to retain only central and northwestern Bosnia. Tvrtko retreated to Visoko, but soon found that Sandalj had become too ill to support Radivoj's cause. After years of pleading for their help, Tvrtko finally saw Hungarians march into Bosnia in mid-1434. They recovered for him Jajce, Hodidjed, Bočac and the Komotin Castle, but he lost it all as soon as they retreated. In fact, he himself appears to have left with the troops on their way back to Hungary, as he is known to have resided at the court in Buda in 1435. Radivoj ceased being a threat when he lost Ottoman support that year, while Sandalj's death presented Tvrtko with a new and more vital rebellious vassal in the form of Sandalj's nephew and successor, Stjepan Vukčić Kosača.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Radivoj mianował się królem Bośni do końca panowania Tvrtko. Był nominalnie wspierany przez Turków i Stjepana Vukčića Kosačę; mogliby z łatwością obalić Tvrtkę na jego korzyść, gdyby chcieli, ale wydaje się, że ich jedynym celem było osłabienie i podzielenie Bośni dla ich przyszłej korzyści. Tvrtko zmarł bezdzietnie w listopadzie 1443 r., wyrażając życzenie, by zastąpił go politycznie nieaktywny i do tej pory raczej niewidoczny kuzyn Stefan Tomaszewicz, młodszy brat Radivoja, a także nieślubny syn Ostoi. Tvrtko II utrzymywał się na tronie bośniackim dłużej niż którykolwiek z monarchów, którzy podążali za Tvrtko I. Zrobił także więcej, aby przywrócić godność królewską i scentralizować państwo niż jakikolwiek inny, pozostawiając silny ślad w polityce, gospodarce i kulturze Bośni [61]. ] Radivoj styled himself as King of Bosnia for the remainder of Tvrtko's reign. He was nominally supported by the Ottomans and by Stjepan Vukčić Kosača; they could have easily deposed Tvrtko in his favour if they wished, but it appears that their only goal was to weaken and divide Bosnia for their future benefit. Tvrtko died childless in November 1443, having expressed a wish to be succeeded by his politically inactive and until then rather obscure cousin Stephen Thomas, Radivoj's younger brother and likewise an illegitimate son of Ostoja. Tvrtko II maintained himself on the Bosnian throne longer than any of the monarchs who followed Tvrtko I. He also did more to restore royal dignity and centralise the state than any other, leaving a strong mark on Bosnia's politics, economy, and culture.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Królestwo Stefana TomaszaStefan Tomasz zastąpił Tvrtkę, ale jego panowanie nie zostało uznane przez najważniejszego magnata Bośni, Stefana Vukčicia Kosačę. Obaj zaangażowali się w wojnę domową, która zakończyła się, gdy Stefan Tomasz wyrzekł się swojej żony Vojačy i poślubił córkę niesubordynowanego szlachcica Katarzynę. Stefan Tomasz i jego druga żona, oboje wychowani w tradycji Kościoła Bośniackiego, nawrócili się na katolicyzm i sponsorowali budowę kościołów i klasztorów w całej Bośni. Thomas succeeded Tvrtko, but his accession was not recognised by the leading magnate of Bosnia, Stjepan Vukčić Kosača. The two engaged in a civil war which ended when Thomas repudiated his wife Vojača and married the insubordinate nobleman's daughter Catherine. Thomas and his second wife, both raised in the Bosnian Church tradition, converted to Roman Catholicism and sponsored the construction of churches and monasteries throughout Bosnia. Przez całe swoje panowanie Stefan Tomasz prowadził wojnę z serbskim despotatem o lukratywne miasto górnicze Srebrenica i jego okolice, oprócz (lub w połączeniu z) wielu konfliktów z teściem. Po tym, jak nie rozszerzył się na Chorwację, Thomas w 1458 r. ponownie zwrócił się na wschód, organizując starcie między swoim synem Stefanem Tomaševićiem a serbską dziedziczką Heleną. Jego kontrola nad resztkami serbskiego despotatu trwała zaledwie miesiąc przed podbojem państwa przez Turków. Niepowodzenie Tomasza w obronie Serbii trwale zniszczyło jego reputację w Europie. Chcąc poprawić swój wizerunek wśród katolików europejskich, Tomasz zwrócił się przeciwko Kościołowi bośniackiemu, stając się tym samym pierwszym władcą Bośni, który rozpoczął prześladowania religijne. Throughout his reign, Thomas waged a war with the Serbian Despotate over the lucrative mining town of Srebrenica and its surroundings, in addition to (or in conjunction with) multiple conflicts with his father-in-law. Having failed to expand into Croatia proper, Thomas turned again to the east in 1458, arranging a match between his son Stephen Tomašević and the Serbian heiress Helena. His control over the remnants of the Serbian Despotate lasted merely a month before the Ottoman conquest of the state. Thomas's failure to defend Serbia permanently damaged his reputation in Europe. Wishing to improve his image among Europe's Catholics, Thomas turned against the Bosnian Church, thus becoming the first ruler of Bosnia to engage in religious persecution. Ottoman conquestPlik:Stjepan Tomašević.jpg Stephen Tomašević, the last Bosnian king, on a painting by Venetian painter Jacopo Bellini Stefan zastąpił ojca na tronie po śmierci tego ostatniego w lipcu 1461 r. i został pierwszym królem Bośni, który otrzymał koronę Stolicy Apostolskiej. Pod rządami Stefana Bośnia została pozostawiona do obrony przez inne mocarstwa europejskie, zwłaszcza przez króla Macieja Korwina, który sprawował nominalną władzę w Bośni. Upadła w 1463 roku i stała się najbardziej wysuniętą na zachód prowincją Imperium Osmańskiego, gdy ścięto Stefana w Carevo polje, Jajce po oblężeniu go przez Turków. Po upadku Bośni Katarzyna uciekła na koniu do Rzymu, oszukując Turków. Stwierdziła, że opuszcza kraj, aby zobaczyć się ze swoimi synami lub odwiedzić Stolicę Apostolską.potrzebne źródło Stephen succeeded his father on the throne following the latter's death in July 1461 and became the first Bosnian king to receive a crown from the Holy See. Under Stephen, Bosnia was left to fend for itself by other European powers, especially his sovereign Matthias Corvinus, who held nominal rule of Bosnia. It fell in 1463 and became the westernmost province of the Ottoman Empire as they beheaded Stephen in Carevo polje, Jajce after the Ottomans besieged it. After the fall of Bosnia, Catherine escaped to Rome on horses by fooling the Ottomans over which way she went. She stated that she was leaving the country to see her sons or to the visit the Holy See.Szablon:Citation needed Szybki podbój Bośni był, pomimo niedostępnych górskich fortec, nieoczekiwany, ale wielu Bośniaków zdawało sobie już sprawę z beznadziejnej sytuacji. Jeśli mieli upaść, woleli Osmanów od Węgrów, których uważali za dawnych wrogów. Ofiarowali swoje królestwo Wenecji w zamian za pomoc, ale kiedy Wenecja odmówiła, woleli pozostać pod Turkami niż pod Węgrami [62]. The rapid conquest of Bosnia was, despite its inaccessible mountain fortresses, unexpected, but many Bosnians were already aware of the impossible situation. If they were to fall, they preferred the Ottomans to the Hungarians, who they saw as a long-time enemies. They offered their kingdom to Venice in return for aid, but when Venice refused, they preferred to remain under the Ottomans than the Hungarians.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}}
Na południu Księstwo Świętego Sawy, które oddzieliło się od Królestwa Bośni w 1444 r., trwało do 1481 r., gdy to zostało podbite i włączone do Sanjaku Hercegowiny. In the south the Duchy of Saint Sava, which seceded from the Kingdom of Bosnia in 1444, held out until 1481, when it was conquered and incorporated into the Sanjak of Herzegovina. Ważną fortecę Jajce zdobyli Węgrzy pod dowództwem Macieja 26 grudnia 1463 roku, tworząc obronny banat Jajce wraz z banatem Srebrenik. Jajce przetrwał ataki osmańskie do 1527 r., gdy ostatecznie poddał się po decydującym zwycięstwie osmańskim w bitwie pod Mohaczem. Znaczna część współczesnej północnej i zachodniej Bośni i Hercegowiny została następnie włączona do osmańskiego Sandżaku Bośni, początkowo należącego do Eyaletu Rumelia, gdy w 1580 r. bośniacki Sanjak stał się główną prowincją nowo utworzonej Eyaletu Bośni. The important fortress of Jajce was captured by Hungarians under Matthias on 26 December 1463, forming the defensive Banovina of Jajce along with the Banovina of Srebrenik. Jajce withstood Ottoman attacks until 1527, when it finally surrendered after a decisive Ottoman victory in the Battle of Mohács. Much of modern northern and western Bosnia and Herzegovina was then incorporated into the Ottoman Sanjak of Bosnia, initially belonging to the Rumelia Eyalet, when in 1580 Bosnian Sanjak became a core province of the newly established Eyalet of Bosnia. [...] Lista władców
Królowe
Źródła
Linki zewnętrzne
Przypisy
|
- ↑ Vego, Marko (1957). Naselja bosanske srednjovjekovne države (po serbo-chorwacku). Sarajevo: Svjetlost. str. 127–129.
- ↑ Radušić, Edin (2010). "Istorija parlamentarizma u BiH". Parlamentarna skupština Bosne i Hercegovine. Zgromadzenie Parlamentarne Bośni i Hercegowiny.
- ↑ Miroslav Krleža; Ivo Cecić; Igor Gostl, eds. (1980). Enciklopedija Jugoslavije: Bje-Crn. Jugoslavenski leksikografski zavod. str. 217.
- ↑ Jean W Sedlar (1 marca 2011). East Central Europe in the Middle Ages, 1000–1500. University of Washington Press. str. 23–. ISBN 978-0-295-80064-6.[zakres stron jest zbyt szeroki]
- ↑ "Povijet – istorija Bosne i Hercegovine". www.bosna-hercegovina.info. [dostęp:2019-04-08].
- ↑ Richard C. Frucht (2005). Eastern Europe: An Introduction to the People, Lands, and Culture. ABC-CLIO. str. 631. ISBN 978-1-57607-800-6. https://books.google.com/books?id=lVBB1a0rC70C&pg=PA627.
- ↑ Fine, John V. A.; Fine, John Van Antwerp (1994) (en). The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest. University of Michigan Press. ISBN 978-0-472-08260-5. https://books.google.ba/books?id=LvVbRrH1QBgC&q=independence#v=snippet&q=independence&f=false.
- ↑ Petrovich, Michael Boro; Division, Library of Congress Slavic and Central European (1974-01-01) (en). Yugoslavia: A Bibliographic Guide. U.S. Government Printing Office. ISBN 978-0-8444-0041-9. https://archive.org/details/yugoslaviabiblio0000petr. "coronation."
- ↑ Dedijer, Vladimir (1974) (en). History of Yugoslavia. McGraw-Hill Book Co.. https://books.google.ba/books?id=AnNpAAAAMAAJ&dq=tvrtko+coronation&focus=searchwithinvolume&q=coronation.
- ↑ 10,00 10,01 10,02 10,03 10,04 10,05 10,06 10,07 10,08 10,09 10,10 10,11 10,12 Ćirković, Sima (1964). Историја средњовековне босанске државе (po serbo-chorwacku). Srpska književna zadruga. str. 136–138, 164–165, 171, 173–174, 176, 184–185.
- ↑ (en) A Companion to Seals in the Middle Ages. BRILL. 2019-02-11. ISBN 978-90-04-39144-4. https://books.google.ba/books?id=xBeJDwAAQBAJ&pg=PA264&dq=tvrtko+coronation&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjP14PJr5TmAhXIpYsKHXXfChoQ6AEIJzAA#v=onepage&q=tvrtko%20coronation&f=false.
- ↑ {{#invoke:Citation/CS1|citation |CitationClass=journal }}
- ↑ Singleton, Frederick Bernard (1985). A Short History of the Yugoslav Peoples. Cambridge University Press. str. 20. ISBN 0-521-27485-0.
- ↑ Mile declared as national monument Szablon:Webarchive. 2003.
- ↑ Anđelić Pavao, Krunidbena i grobna crkva bosanskih vladara u Milima (Arnautovićima) kod Visokog. Glasnik Zemaljskog muzeja XXXIV/1979., Zemaljski muzej Bosne i Hercegovine, Sarajevo, 1980, 183–247
- ↑ Dr. Željko Fajfric: Kotromanići Szablon:Webarchive.
- ↑ {{#invoke:citation/CS1|citation |CitationClass=citation }}
- ↑ Fine, John V. A.; Fine, John Van Antwerp (1994) (en). The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest. University of Michigan Press. ISBN 978-0-472-08260-5. https://books.google.ba/books?id=LvVbRrH1QBgC&pg=PA398&dq=In+1390+Tvrtko+began+to+call+himself+King+of+Croatia+and+Dalmatia&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiBz9-izpbmAhVI_SoKHdpjBrgQ6AEIJzAA#v=onepage&q=%22In%201390%20Tvrtko%20began%20to%20call%20himself%20King%20of%20Croatia%20and%20Dalmatia%22&f=false.
- ↑ Knuth, Rebecca; English, John (2003). Libricide: The Regime-sponsored Destruction of Books and Libraries in the Twentieth Century. Greenwood Publishing Group. ISBN 978-0-275-98088-7.
- ↑ Fine, John (28 April 1994). "What is a Bosnian? · LRB 28 April 1994". London Review of Books. [dostęp:2019-12-31].
- ↑ Rudić, Srđan; Lovrenović, Dubravko; Dragičević, Pavle (18 lutego 2015). Pad Bosanskog kraljevstva 1463. godine: = Upadek Królestwa Bośniackiego w 1463 r. (po bośniacku). Istorijski institut : Filozofski fakultet Univerziteta u Sarajevu : Filozofski fakultet Univerziteta u Banjaluci. str. 32. ISBN 978-86-7743-110-5.
- ↑ "Medieval Bosnia". www.parlament.ba. [dostęp:2019-12-31].