Báthori VII. István: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - " - " na " – ")
 
(Nie pokazano 29 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
https://en.wikipedia.org/wiki/Stephen_VII_B%C3%A1thory
+
[[Kategoria:0]]
 +
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 +
[[Kategoria:Strony skompilowane – angielska]]
 +
[[Kategoria:Strony skompilowane – polska]]
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Stephen_VII_B%C3%A1thory
 +
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Stephen_VII_B%C3%A1thory&action=history
 +
|nota    = angielski
 +
}}
 +
{{Uwaga polska|
 +
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Batory_(zm._1530)
 +
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Stefan_Batory_(zm._1530)&action=history
 +
|nota    = polski
 +
}}
 +
 
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 
 +
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Perényi III. Imre]]
 
|poprzednik        = [[Perényi III. Imre]]
|gl_članak_funkcija = [[Palatyn Królestwa Węgier]]<br>(1519 februárja - 1523 májusa)
+
|gl_članak_funkcija = [[Palatyn Królestwa Węgier]]<br>(luty 1519 – maj 1523)
 
|współrządzący      =  
 
|współrządzący      =  
 
|następca          = [[brak informacji]]
 
|następca          = [[brak informacji]]
Linia 9: Linia 30:
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[brak informacji]]
 
|poprzednik        = [[brak informacji]]
|gl_članak_funkcija = [[Palatyn Królestwa Węgier]]<br>(1526 áprilisa - 1530. május 8.)
+
|gl_članak_funkcija = [[Palatyn Królestwa Węgier]]<br>(kwiecień 1526 – 8 maja 1530)
 
|współrządzący      =  
 
|współrządzący      =  
 
|następca          = [[Werbőczy István]]
 
|następca          = [[Werbőczy István]]
 
}}
 
}}
 
 
  
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Werbőczy István]]
 
|poprzednik        = [[Werbőczy István]]
|gl_članak_funkcija = [[Palatyn Królestwa Węgier]]<br>(1524 szeptembere - 1525. június 24. )
+
|gl_članak_funkcija = [[Palatyn Królestwa Węgier]]<br>(wrzesień 1524 – 24 czerwca 1525)
 
|współrządzący      =  
 
|współrządzący      =  
 
|następca          = [[Bánffy IV. János]]
 
|następca          = [[Bánffy IV. János]]
 
}}
 
}}
  
'''Stephen VII Báthory''' ({{lang-hu|Báthory István|links=no}}; died 3 May 1530) was a Hungarian nobleman and commander. His most prestigious position was [[Palatine (Kingdom of Hungary)|Palatine of Hungary]].
+
{|
 +
|
 +
|}
 +
 
 +
'''Báthori VII. István''' (pol. ''Stefan Batory z Ecsed'') (* ok.1490,&nbsp;† [[Dévényi vár]] 3÷8 maja 1530), węgierski szlachcic, dowódcą wojskowy, [[palatyn]].
 +
 
 +
Należał do rodziny [[Ecsed]] rodu [[Báthori]]. Syn [[Báthori III. András|Andrzeja III]] i [[Várdai Dorottya]], bratanek [[Báthori V. István|Stefana V]], węgierskiego dowódcy, a później [[wojewoda Siedmiogrodu|wojewody Siedmiogrodu]].
 +
 
 +
W 1507 został mianowany '''nadżupanem [[ispán]]em''' komitatu [[Zala]], zaś dwa lata później nadżupanem [[Temesvár]]u i [[hetman]]em południowych Węgier. W 1510 pełnił funkcję [[kasztelan]]a zamku w [[Buda (Budapeszt)|Budzie]]. W 1514 roku walczył z powstaniem [[Dózsa György]]. W 1519 objął stanowisko palatyna węgierskiego. Mianowany [palatyn]]em w 1519 roku, ale sprzeciw szlachty, która oskarżyła go o chciwość i rozwiązłość, spowodował, że był czasowo zawieszany w 1523 i 1525 roku (dwukrotnie zwolniony z urzędu, jednak ostatecznie został przywrócony na stanowisko<ref>O. Balzer, ''Genealogia Piastów'', Kraków 2005, str. 928.</ref>. Pełnił również funkcję [[podskarbi]]ego nadwornego oraz pięciokrotnie był mianowany sędzią dworskim<ref>I. Horn, ''Andrzej Batory'', Warszawa 2010, str. 16.</ref>.
 +
 
 +
W 1526 r. walczył przeciwko Turkom w tragicznej [[bitwa pod Mohaczem|bitwie pod Mohaczem]], w której zginął król [[II. Lajos|Ludwik II}}. Istvánowi udało się uratować i został jednym z liderów partii proaustriackiej, który chciał uhonorować sojusz między wymarłą rodziną królewską a dynastią Habsburgów. Wraz z wdową po królu Ludwiku, królową [[Maria von Österreich|Marią]], uciekł do Preßburga, gdzie zorganizował wybory cesarza [[Ferdinand I. (HRR)|Ferdynanda I]] na króla Węgier.
  
Stephen belonged to the [[Ecsed]] branch of the [[Báthory family]]. His father was [[Andrew III Báthory|Andrew Báthory]] and his uncle was [[Stephen V Báthory|Stephen Báthory]], Hungarian commander and later [[Prince of Transylvania|Voivod of Transylvania]].
+
Jego współpraca z [[Habsburg]]ami kosztowała g utratę całego majątku na kontrolowanych przez Turcję Węgrzech, a co Ferdynand zrekompensował mu zamkiem [[Dévényi vár]] (obecnie [[Devín]], dzisiejsza Słowacja).  
  
Stephen was Count of [[Temesvár]] and in 1514 fought against the rebellion of György Dózsa.
+
W lutym 1523 ożenił się z księżniczką mazowiecką [https://pl.wikipedia.org/wiki/Zofia_mazowiecka Zofią] (zmarłą przed 1543 r.), córką księcia mazowieckiego [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konrad_III_Rudy Konrada III] (zmarł 1503 r.). Ich córka '''Klara (?)''' została zaręczona z księciem Karlem von Münsterberg, ale zmarła przed ślubem w 1535 r.  
  
He was elected [[Palatine (Kingdom of Hungary)|Palatine of Hungary]] in 1519 but the opposition of the nobility, which accused him of avarice and licentiousness, resulted in his being temporarily deposed in 1523 and 1525.
+
Sam István zmarł w Dévényi i został pochowany w [https://pl.wikipedia.org/wiki/Katedra_%C5%9Bw._Marcina_w_Bratys%C5%82awie kaedrze świętego Marcina w Bratysławie] (Szent Márton-dóm)<ref>K. Jasiński ''Rodowód Piastów mazowieckich'', Poznań – Wrocław 1998, str. 196.</ref>.
  
In 1526 fought in the disastrous [[Battle of Mohács]] against the Turks, in which King [[Louis II of Hungary|Louis II]] fell. Stephen managed to escape and became one of the leaders of the pro-Austrian party that wanted to honour the alliance between now extinct royal family and the [[Habsburg dynasty]]. Together with King Louis' widow [[Mary of Hungary (governor of the Netherlands)|Queen Mary]], he fled to [[Bratislava|Preßburg]], where he organized the election of [[Ferdinand I, Holy Roman Emperor|Ferdinand of Austria]] as King of Hungary.
+
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
  
His siding with the Habsburgs cost him all his possessions within Turkish-controlled Hungary, for which Ferdinand compensated him with the castle Theben.
+
==Bibliografia==
Kon
+
Balzer O., ''Genealogia Piastów'', J. Tęgowski, Kraków: Wydawnictwo Avalon, 2005, str. 926–928, ISBN 83-918497-0-8, OCLC 836274542.
Stephen was married to [[Sophia of Masovia|Sophia]] (died before 1543), daughter of the [[Piast]] [[Konrad III Rudy|Conrad Duke of Masovia]] (died 1503). Their daughter Clara was engaged to be married to Duke Carl of Münsterberg but died before the marriage, in 1535.
+
Horn I., ''Andrzej Batory'', S. Brzeziński (tłum.), Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2010, str. 15–16, ISBN 978-83-7543-163-6, OCLC 750793621.
{{Use dmy dates|date=January 2012}}  Stephen himself died in [[Theben]].
+
Jasiński K., ''Rodowód Piastów mazowieckich'', Wydawnictwo Historyczne, Poznań – Wrocław 1998, str. 194–197. ​ISBN 83-913563-0-2​.
  
== See also ==
+
|
* [[Báthory family]]
+
{{Urzędnik infobox
 +
|urzędnik          = Báthori VII. István (węg.)<br>Stefan V Batory 9pol.)
 +
|imiona            =
 +
|tytulatura        = Palatyn Królestwa Węgier
 +
|grafika          =
 +
|opis grafiki      =
 +
|herb              = Coa_Hungary_Family_Báthory.svg
 +
|opis herbu        = [[Trzy Zęby]]
 +
|faksymile        =
 +
|opis faksymile    =
 +
|dewiza            =
 +
 
 +
|1. tytuł          = [[Palatyn Królestwa Węgier]]
 +
|1. od            = <small><small>(1) </small>02.1519, <small>(2) </small>04.1526, <small>(3) </small>09.1524</small>
 +
|1. do            = <small><small>(1) </small>05.1523, <small>(2) </small>8.05.1530, <small>(3) </small>24.06.1525</small>
 +
|1. powołanie      =
 +
|1. poprzednik    = <small>1. </small>[[Perényi III. Imre]]<br><small>2. </small>[[brak informacji]]<br><small>3. </small>[[Werbőczy István]]
 +
|1. następca      = <small>1. </small>[[brak informacji]]<br><small>2. </small>[[Werbőczy István]]<br><small>3. </small>[[Bánffy IV. János]]
 +
 
 +
|2. tytuł          =  
 +
|2. od            =  
 +
|2. do            =
 +
|2. powołanie      =
 +
|2. poprzednik    =
 +
|2. następca      =
 +
 
 +
|klan              = [[Gutkeled]]
 +
|ród              = [[Báthori]]
 +
|rodzina          = [[Báthori Ecsed (rodzina)|Báthori Ecsed]]
 +
|pochodzenie      = węgierskie
 +
|państwo          = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]]
 +
|data urodzenia    = ok.1490
 +
|miejsce urodzenia =
 +
|data śmierci      = 3 maja 1530
 +
|miejsce śmierci  = Devin
 +
|przyczyna śmierci =
 +
|miejsce spoczynku = kościół p.w. świętego Marcina w Bratysławie[3].
 +
|ojciec            = [[Báthori III. András|III. András]]
 +
|matka            = Várdai Dorottya
 +
|rodzeństwo        = Borbála, [[Báthori V. György|V. György]], [[Báthori IV. András|IV. András]] (przyrodni)
 +
|1. związek        = żona
 +
|1. związek z      = Zofia Mazowiecka
 +
|1. związek od    =
 +
|1. związek do    =
 +
|1. dzieci        = Szaniszló, Anna
 +
|dokonania        =
 +
|odznaczenia      =
 +
|commons          =
 +
|wikiźródła        =
 +
|wikicytaty        =
 +
}}
 +
|}
  
{{DEFAULTSORT:Bathory, Stephen Vii}}
 
[[Category:Báthory family|Stephen 07]]
 
[[Category:Hungarian politicians|Bathory of Ecsed (Palatin of Hungary), Stephen]]
 
[[Category:1530 deaths|Bathory of Ecsed, Istvan]]
 
[[Category:Year of birth unknown]]
 
  
 +
{{SORTUJ:Bathori, Istvan 07}}
  
{{hungary-noble-stub}}
+
[[Kategoria:Gutkeled]]
 +
[[Kategoria:Báthori]]
 +
[[Kategoria:Báthori Ecsed]]
 +
[[Kategoria:Ród]]
 +
[[Kategoria:Palatyni Królestwa Węgier]]
 +
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 +
[[Kategoria:Urodzeni w XIV wieku]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w 1530]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w XVI wieku]]

Aktualna wersja na dzień 05:45, 17 sie 2020

Báthori VII. István (pol. Stefan Batory z Ecsed) (* ok.1490, † Dévényi vár 3÷8 maja 1530), węgierski szlachcic, dowódcą wojskowy, palatyn.

Należał do rodziny Ecsed rodu Báthori. Syn Andrzeja III i Várdai Dorottya, bratanek Stefana V, węgierskiego dowódcy, a później wojewody Siedmiogrodu.

W 1507 został mianowany nadżupanem ispánem komitatu Zala, zaś dwa lata później nadżupanem Temesváru i hetmanem południowych Węgier. W 1510 pełnił funkcję kasztelana zamku w Budzie. W 1514 roku walczył z powstaniem Dózsa György. W 1519 objął stanowisko palatyna węgierskiego. Mianowany [palatyn]]em w 1519 roku, ale sprzeciw szlachty, która oskarżyła go o chciwość i rozwiązłość, spowodował, że był czasowo zawieszany w 1523 i 1525 roku (dwukrotnie zwolniony z urzędu, jednak ostatecznie został przywrócony na stanowisko[1]. Pełnił również funkcję podskarbiego nadwornego oraz pięciokrotnie był mianowany sędzią dworskim[2].

W 1526 r. walczył przeciwko Turkom w tragicznej bitwie pod Mohaczem, w której zginął król [[II. Lajos|Ludwik II}}. Istvánowi udało się uratować i został jednym z liderów partii proaustriackiej, który chciał uhonorować sojusz między wymarłą rodziną królewską a dynastią Habsburgów. Wraz z wdową po królu Ludwiku, królową Marią, uciekł do Preßburga, gdzie zorganizował wybory cesarza Ferdynanda I na króla Węgier.

Jego współpraca z Habsburgami kosztowała g utratę całego majątku na kontrolowanych przez Turcję Węgrzech, a co Ferdynand zrekompensował mu zamkiem Dévényi vár (obecnie Devín, dzisiejsza Słowacja).

W lutym 1523 ożenił się z księżniczką mazowiecką Zofią (zmarłą przed 1543 r.), córką księcia mazowieckiego Konrada III (zmarł 1503 r.). Ich córka Klara (?) została zaręczona z księciem Karlem von Münsterberg, ale zmarła przed ślubem w 1535 r.

Sam István zmarł w Dévényi i został pochowany w kaedrze świętego Marcina w Bratysławie (Szent Márton-dóm)[3].

Przypisy

  1. O. Balzer, Genealogia Piastów, Kraków 2005, str. 928.
  2. I. Horn, Andrzej Batory, Warszawa 2010, str. 16.
  3. K. Jasiński Rodowód Piastów mazowieckich, Poznań – Wrocław 1998, str. 196.

Bibliografia

Balzer O., Genealogia Piastów, J. Tęgowski, Kraków: Wydawnictwo Avalon, 2005, str. 926–928, ISBN 83-918497-0-8, OCLC 836274542. Horn I., Andrzej Batory, S. Brzeziński (tłum.), Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2010, str. 15–16, ISBN 978-83-7543-163-6, OCLC 750793621. Jasiński K., Rodowód Piastów mazowieckich, Wydawnictwo Historyczne, Poznań – Wrocław 1998, str. 194–197. ​ISBN 83-913563-0-2​.

Báthori VII. István (węg.)
Stefan V Batory 9pol.)

Palatyn Królestwa Węgier
Trzy Zęby
Trzy Zęby
Palatyn Królestwa Węgier
Okres od (1) 02.1519, (2) 04.1526, (3) 09.1524
do (1) 05.1523, (2) 8.05.1530, (3) 24.06.1525
Poprzednik 1. Perényi III. Imre
2. brak informacji
3. Werbőczy István
Następca 1. brak informacji
2. Werbőczy István
3. Bánffy IV. János
Dane biograficzne
Klan Gutkeled
Ród Báthori
Rodzina Báthori Ecsed
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny ok.1490
Śmierć 3 maja 1530
Miejsce Devin
Miejsce spoczynku kościół p.w. świętego Marcina w Bratysławie[3].
Ojciec III. András
Matka Várdai Dorottya
Rodzeństwo Borbála, V. György, IV. András (przyrodni)
Żona Zofia Mazowiecka
Dzieci Szaniszló, Anna