Średniowieczne komitaty w Siedmiogrodzie: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 6 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:2]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z rumuńskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z rumuńskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
−
Do 1784 r. (Rok reformy administracyjnej cesarza Habsburgów Józefa II) Księstwo Siedmiogrodu obejmowało administracyjnie hrabstwa, katedry saskie i katedry szeklerskie, które zostały ponownie ustanowione w Królestwie Węgier, z bardziej skoncentrowanymi terytoriami i uproszczonymi granicami, przez reforma administracyjna z 1876 roku po ustanowieniu Cesarstwa Austro-Węgierskiego w 1867 roku.
+
Do roku 1784, tj do roku reformy administracyjnej cesarza Józefa II Habsburga, [[Erdély|Księstwo Siedmiogrodu]] obejmowało administracyjnie komitaty, siedziby saskie i siedziby seklerskie, które zostały ponownie ustanowione w Królestwie Węgier, z bardziej skoncentrowanymi terytoriami i uproszczonymi granicami, przez reformę administracyjną z 1876 roku po ustanowieniu Cesarsko-Królewskich Austro-Węgier w 1867 roku.
  
−
Până în anul 1784 (anul reformei administrative împăratului habsburgic [[Iosif al II-lea al Austriei|Iosif al II-lea]]) [[Principatul Transilvaniei]] a cuprins din punct de vedere administrativ [[Comitat]]e, [[Pământul Crăiesc|Scaune săsești]] și [[Ținutul Secuiesc|Scaune secuiești]] care au fost reînființate în cadrul [[Regatul Ungariei|Regatului Ungariei]], cu teritorii mai concentrate și limite simplificate, prin reforma administrativă din 1876 consecutivă constituirii Imperiului [[Austro-Ungaria|Austro-Ungar]] în 1867.
+
== Średniowieczne komitaty Siedmiogrodu ==
  
−
== Comitatele medievale ale Transilvaniei ==
+
Średniowieczne komitaty Siedmiogrodu, utworzone w XI wieku, zniknęły w 1784 r. wraz z podziałem na ''Bezirke'' dokonanym przez cesarza Karola III Habsburga<ref>Mathias Bernath, ''Habsburgii și începutul formării națiunii române'', Cluj 1994; Lucas Joseph Marienburg: ''Zeitschrift für Siebenbürgische Landeskunde'', Band 19, Neudruck 1986 aus 1813, editura Böhlau 1996,  Ignaz de Luca, artykuł: ''Das Großfürstenthum Siebenbürgen'' w: ''Geographisches Handbuch von dem Oestreichischen Staate'' Vand 4 ''Ungarn, Illyrien und Siebenbürgen'', editura J. V. Degen, Viena 1791, str. 491–549, i ich mapę „Bezirke Siebenburgens” w A. Petermanns ''Geographische Mittheilungen'', wyd. Justus Perthes, Gotha 1857.</ref>, a następnie ponownie ustanowione w Królestwie Węgier, z bardziej skoncentrowanymi terytoriami i uproszczonymi granicami, poprzez restrukturyzację Imperium Habsburgów, gdy Cesarsko-Królewskie Austro-Węgry, które rozwiązały w 1876 roku Wielkie Księstwo Siedmiogrodu. W 1918 roku, po zatwierdzeniu traktatu w Trianon w 1920 roku, komitaty stały się okregami w Rumunii.
  
−
Średniowieczne hrabstwa Transylwanii, utworzone w XI wieku, zniknęły w 1784 r. Wraz z podziałem na Bezirke dokonanym przez cesarza Habsburgów Karola III Austrii [1], a następnie ponownie ustanowione w Królestwie Węgier, z bardziej skoncentrowanymi terytoriami i uproszczonymi granicami, poprzez restrukturyzację Imperium Habsburgów. Cesarstwo Austro-Węgierskie, które rozwiązało w 1876 roku Wielkie Księstwo Siedmiogrodu. W 1918 roku, po zatwierdzeniu traktatu w Trianon w 1920 roku, hrabstwa stały się hrabstwami Rumunii.
 
  
−
Comitatele medievale din Transilvania, formate în [[secolul XI]] dispar în 1784 odată cu împărțirea în ''Bezirke'' decisă de împăratul habsburgic [[Carol al VI-lea al Sfântului Imperiu Roman|Carol III al Austriei]]<ref>[[Mathias Bernath]], ''Habsburgii și începutul formării națiunii române'', Cluj 1994; Lucas Joseph Marienburg: ''Zeitschrift für Siebenbürgische Landeskunde'', Band 19, Neudruck 1986 aus 1813, editura Böhlau 1996,  Ignaz de Luca, articol: ''Das Großfürstenthum Siebenbürgen'' în: ''Geographisches Handbuch von dem Oestreichischen Staate'' Vand 4 ''Ungarn, Illyrien und Siebenbürgen'', editura J. V. Degen, Viena 1791, paginile 491–549, și harta acestor „Bezirke Siebenburgens” în A. Petermanns ''Geographische Mittheilungen'', editura Justus Perthes, Gotha 1857.</ref>, apoi sunt restabilite în cadrul Regatului Ungar, cu teritorii mai concentrate și limite simplificate, prin restructurarea [[Imperiul Habsburgic|Imperiului Habsburgic]] ca Imperiu [[Austro-Ungaria|Austro-Ungar]], care desființează în 1876 [[Principatul Transilvaniei (1711-1867)|Marele-Principat al Transilvaniei]]. În [[1918]], urmată fiind de confirmarea [[Tratatul de la Trianon|Tratatului de la Trianon]] din [[1920]], comitatele devin [[județ]]e ale [[România|României]].
+
Średniowieczne komitaty Siedmiogrodu, tradycyjnie zwane ''varmeghii'' (od węg. ''vármegye''), były następujące:
  
−
Średniowieczne powiaty Transylwanii, tradycyjnie zwane varmeghii (od węgierskiego vármegye), były następujące:
+
* [[Belső-Szolnok]] z siedzibą administracyjną w [https://pl.wikipedia.org/wiki/Dej_(miasto) Dés].
 +
* [[Doboka]] z siedzibą w [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gherla Szamosújvár].
 +
* [[Kolozs]] z siedzibą w [https://pl.wikipedia.org/wiki/Klu%C5%BC-Napoka Kolozsvár].
 +
* [[Torda]] z siedzibą w [https://pl.wikipedia.org/wiki/Turda https://hu.wikipedia.org/wiki/Torda].
 +
* [[Küküllő]] z siedzibą w [https://ro.wikipedia.org/wiki/Cetatea_de_Balt%C4%83,_Alba Küküllővár].
 +
* [[Fehér]] z siedzibą w [https://pl.wikipedia.org/wiki/Alba_Iulia Gyulafehérvár].
 +
* [[Hunyad]] z siedzibą w [https://pl.wikipedia.org/wiki/Deva Déva], w tym dystrykt Hațeg.
  
−
Comitatele medievale din [[Transilvania]], tradițional denumite [[Varmeghie|varmeghii]] (din {{hu|vármegye}}), au fost următoarele:
+
Oprócz komitatów w Księstwie Siedmiogrodu znajdowały się również siedziby saskie i szeklerskie z pewnymi przywilejami, a także ziemie autonomiczne (węgierski ''Vlachföldek'' lub ''Oláhföldek'') Făgăraș i Hațeg z ''Ius valachicum'' (węgierski ''Vlach jog''), które podlegały komitaty.<ref>Ovid Sachelarie, Nicolae  Stoicescu (coord.), ''Instituții feudale din țările române'', ed. Academiei Române, București 1988.</ref>
−
 
 
−
* [[Belső-Szolnok]] z siedzibą administracyjną w Dej.
 
−
* [[Doboka]] z siedzibą w Gherla.
 
−
* [[Kolozs]] z siedzibą w Cluj.
 
−
* [[Torda]] z siedzibą w Turdzie.
 
−
* [[Küküllő]] z siedzibą w Cetatea de Balta.
 
−
* [[Fehér]] z siedzibą w Alba Iulia.
 
−
* [[Hunyad]] z siedzibą w Deva, w tym dystrykt Hațeg.
 
−
Înafară de comitate, [[Principatul Transilvaniei]] a cuprins și scaunele [[Șapte Scaune|săsești]] și [[Scaunele secuiești|secuiești]] cu anumite privilegii, și ținuturile autonome ({{hu|Vlachföldek}} sau ''Oláhföldek'') [[Făgăraș]] și [[Hațeg]] cu ''[[Ius valachicum]]'' ({{hu|Vlach jog}}) care se aflau în subordinea unui scaun sau comitat.<ref>Ovid Sachelarie, Nicolae  Stoicescu (coord.), ''Instituții feudale din țările române'', ed. Academiei Române, București 1988.</ref>
 
  
 
<div style="text-align:center"><gallery>
 
<div style="text-align:center"><gallery>
−
Plik:Siebenbürgen 1300-1867.jpg|<div style="text-align:center">Împǎrțirea administrativă a Transilvaniei medievale.</div>
+
Plik:Siebenbürgen 1300-1867.jpg|<div style="text-align:center">Podział administracyjny średniowiecznego Siedmiogrodu.</div>
−
Plik:Județe Transilvania sec17.PNG|<div style="text-align:center">Megieșurile transilvane în sec. XVII.</div>
+
Plik:Județe Transilvania sec17.PNG|<div style="text-align:center">Megies Siedmiogrodu w XVII wieku.</div>
−
Plik:Principate Judete 1711.jpg|<div style="text-align:center">''Bezirke''-le Marelui-Ducat austriac al Transilvaniei (reforma împăratului [[Carol al VI-lea al Sfântului Imperiu Roman|Carol III al Austriei]]), ținuturile Moldovei și județele Ţării Românești în 1711.</div>
+
Plik:Principate Judete 1711.jpg|<div style="text-align:center">Bezirke do Wielkiego Austriackiego Księstwa Siedmiogrodu (reforma cesarza Karola III Austrii), ziem Mołdawii i powiatów wołoskich w 1711 roku.</div>
−
Plik:Administrative_map_of_Hungary_(1891).png|<div style="text-align:center">Comitatele maghiare din Transilvania între 1876 și 1918.</div>
+
Plik:Administrative_map_of_Hungary_(1891).png|<div style="text-align:center">Komitaty w Siedmiogrodzie w latach 1876-1918.</div>
 
</gallery></div>
 
</gallery></div>
  
Linia 63: Linia 59:
 
* [http://referinte.transindex.ro/enciclopedie/articoletematice/articol.php?id=81 Comitatele Transilvaniei în Evul Mediu]
 
* [http://referinte.transindex.ro/enciclopedie/articoletematice/articol.php?id=81 Comitatele Transilvaniei în Evul Mediu]
 
* [http://www.rtsa.ro/files/20_20szekely.pdf Istoria sistemelor administrative din România. Despre legile medievale ale satelor secuiești]
 
* [http://www.rtsa.ro/files/20_20szekely.pdf Istoria sistemelor administrative din România. Despre legile medievale ale satelor secuiești]
−
 
  
 
[[Kategoria:Komitaty historyczne]]
 
[[Kategoria:Komitaty historyczne]]
 
[[Kategoria:Historia Siedmiogrodu]]
 
[[Kategoria:Historia Siedmiogrodu]]

Aktualna wersja na dzień 09:13, 12 paź 2020

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku rumuńskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku rumuńskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Do roku 1784, tj do roku reformy administracyjnej cesarza Józefa II Habsburga, Księstwo Siedmiogrodu obejmowało administracyjnie komitaty, siedziby saskie i siedziby seklerskie, które zostały ponownie ustanowione w Królestwie Węgier, z bardziej skoncentrowanymi terytoriami i uproszczonymi granicami, przez reformę administracyjną z 1876 roku po ustanowieniu Cesarsko-Królewskich Austro-Węgier w 1867 roku.

Średniowieczne komitaty Siedmiogrodu

Średniowieczne komitaty Siedmiogrodu, utworzone w XI wieku, zniknęły w 1784 r. wraz z podziałem na Bezirke dokonanym przez cesarza Karola III Habsburga[1], a następnie ponownie ustanowione w Królestwie Węgier, z bardziej skoncentrowanymi terytoriami i uproszczonymi granicami, poprzez restrukturyzację Imperium Habsburgów, gdy Cesarsko-Królewskie Austro-Węgry, które rozwiązały w 1876 roku Wielkie Księstwo Siedmiogrodu. W 1918 roku, po zatwierdzeniu traktatu w Trianon w 1920 roku, komitaty stały się okregami w Rumunii.


Średniowieczne komitaty Siedmiogrodu, tradycyjnie zwane varmeghii (od węg. vármegye), były następujące:

Oprócz komitatów w Księstwie Siedmiogrodu znajdowały się również siedziby saskie i szeklerskie z pewnymi przywilejami, a także ziemie autonomiczne (węgierski Vlachföldek lub Oláhföldek) Făgăraș i Hațeg z Ius valachicum (węgierski Vlach jog), które podlegały komitaty.[2]

  • Siebenbürgen 1300-1867.jpg
    Podział administracyjny średniowiecznego Siedmiogrodu.
  • Județe Transilvania sec17.PNG
    Megies Siedmiogrodu w XVII wieku.
  • Principate Judete 1711.jpg
    Bezirke do Wielkiego Austriackiego Księstwa Siedmiogrodu (reforma cesarza Karola III Austrii), ziem Mołdawii i powiatów wołoskich w 1711 roku.
  • Administrative map of Hungary (1891).png
    Komitaty w Siedmiogrodzie w latach 1876-1918.

Vezi și

Przypisy

  1. ↑ Mathias Bernath, Habsburgii și începutul formării națiunii române, Cluj 1994; Lucas Joseph Marienburg: Zeitschrift für Siebenbürgische Landeskunde, Band 19, Neudruck 1986 aus 1813, editura Böhlau 1996, Ignaz de Luca, artykuł: Das Großfürstenthum Siebenbürgen w: Geographisches Handbuch von dem Oestreichischen Staate Vand 4 Ungarn, Illyrien und Siebenbürgen, editura J. V. Degen, Viena 1791, str. 491–549, i ich mapę „Bezirke Siebenburgens” w A. Petermanns Geographische Mittheilungen, wyd. Justus Perthes, Gotha 1857.
  2. ↑ Ovid Sachelarie, Nicolae Stoicescu (coord.), Instituții feudale din țările române, ed. Academiei Române, București 1988.

Linki zewnętrzne
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Średniowieczne_komitaty_w_Siedmiogrodzie&oldid=44849”