Filippo Buondelmonti degli Scolari

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Poprzednik: Skarbnik królewski (21 kwietnia 1407 – 10 lipca 1408) Następca: wakat Korbáviai Károly Poprzednik: Ban Severin (1408-1409) Następca: wakat wakat Filippo Buondelmonti degli Scolari, znany jako Pippo Spano (węg. Ozorai Pipó) (* 1369 we Florencji, † grudzień 1426), włoski magnat, generał, strateg, powiernik króla Węgier Zygmunta, urodzony w Republice Florencji. Osobisty przyjaciel króla Zygmunta Luksemburskiego i członek Zakonu Smoka. Pochowany w bazylice Székesfehérvár obok królów węgierskich. Wczesna kariera Filippo, syn zubożałego szlachcica florenckiego, urodził się w Tizzano, niedaleko Florencji. Po raz pierwszy wspomniany na Węgrzech około 1382 r., gdy wstąpił na służbę jako skarbnik królewski Zygmunta i otrzymał zamek w Simontornyi (Simonsthurm). Dalsze usługi dla Korony, takie jak zapewnienie środków do walki z Osmanami, doprowadziły go do funkcji administratora wszystkich kopalni złota w Królestwie Węgier. Obecny w Bośni, w związku z buntem szlachty węgierskiej i śmierci króla Bośni Tvrtko I (1391), Pipó zdołał pojmać głównych przywódców powstania. Wziął udział w niefortunnej krucjacie z września 1396 r. przeciwko Osmanom. Pod Nikopolis w Bułgarii, w przeciwieństwie do większości uczestników po stronie chrześcijańskiej, udało mu się zbiec po porażce: on, król i wielu wysokich dostojników popłynęło małą łódką w górę Dunaju, aż do ziem węgierskich i chorwackich. Ożenił się z Barbarą, córką i spadkobierczynią Andrzeja z Ozory, w 1398 r. Podczas przejściowych kłopotów z przejęciem tronu przez Władysława Neapolitańskiego (syna Karola II), Pipó ujawnił akty zdrady ze strony niektórych szlachciców. Został jednak zmuszony do poddania się większości ich żądań, gdyż król został wzięty do niewoli w zamku wyszehradzkim (1401). Po tym, jak Zygmunt na krótko odzyskał kontrolę, szlachta otwarcie uznała Władysława za króla. Siły Królestwa Neapolu zajęły Zadar w 1403 roku, a Pipó musiał się wycofać; w tym samym roku odzyskał Veszprém, a we wrześniu wziął Esztergom i ponownie napadł na Bośnię – zrywając kontakty między armią sycylijską i buntownikami, zmuszając najeźdźców do ucieczki. Przekonywał rebeliantów, by starali się o łaskę króla Zygmunta. Podczas pobytu w Wiedniu Pipó został hrabią Temesváru (obecnie Timișoara, Rumunia). W tym charakterze zainicjował budowę węgierskiego systemu zamków granicznych, aby powstrzymać agresję osmańską; natychmiast Temesvár rozpoczął walkę z Turkami, ale także ruszył przeciwko armii bośniackiej Hrvoje Vukčićia Hrvatinićia, który oblegał miasto Szybenik w Dalmacji, odzyskując części dzisiejszej Chorwacji. We Włoszech W 1408 roku Pipó został banem Severin i członkiem prestiżowego Zakonu Smoka; od tego czasu stał się bogaty i potężny. W 1410 r. Zygmunt wysłał go, aby przekonał włoskie państwa-miasta do zerwania ich powiązań z Neapolem: podróżował z wielką pompą do rodzinnej Florencji, a następnie do Ferrary (spotkanie z Niccolò III d'Este). W sierpniu został przyjęty w Pizie przez antypapieża Jana XXIII. Mówi się, że we wrześniu, podczas pobytu w Wenecji, Pipó poparł spisek. W ramach kampanii weneckiej z 1411 r. Pipó wkroczył do Friuli na czele armii, zdobył Akwileję, a w grudniu zajął Udine i kilka fortec w Romagna, a następnie Vittorio Veneto – wziąwszy do niewoli wysokiego urzędnika z rodziny Barbarigo. W styczniu 1412 r. ponowny najazd zapewnił Pipó zapas wysokiej rangi więźniów weneckich, których rozkazano okaleczać, by pomścić Węgra zabitego przez wroga. Jednak w końcu Pipó został pokonany w bitwie pod Motta w sierpniu 1412 roku przeciwko Republice Weneckiej pod rządami Carlo Malatesta. Pipó zamierzał oblegać Padwę w styczniu, ale nie był w stanie utrzymać swojej armii na miejscu i ruszył w kierunku Brenty, w Cartigliano i Marostice, podejmując nieudany atak na Vicenzę. Dalsze niepowodzenia spowodowały jego wycofanie się do Friuli, a następnie na Węgry, w lutym. Ten wynik sprawił, że weneckie relacje sugerują ugodę z najspokojniejszą republiką, a nawet mityczną egzekucję Pipó jako zemstę króla i cesarza (podobno miał wlewane płynne złoto w gardło). Pipó wrócił do Friuli we wrześniu, aby wspomóc Florencję przeciwko oddziałom Władysława. W Lodi (w Lombardii) uczestniczył w spotkaniu Zygmunta z władcą miasta Giovanni da Vignate. Późniejsze zadania Plik:Szeged-ozoraipipo.jpg Pipó w panteonie Székesfehérvár pantheon Pipó wziął udział w początkowych obradach soboru w Konstancji w marcu 1414 r., gdy cesarz-król oskarżył go nieupilnowanie Jana XXIII – zadanie, które nie do końca wykonał, gdyż wkrótce antypapieżowi udało się uciec. W 1415 roku hrabia Temesváru był świadkiem egzekucji buntownika Jana Husa w Konstancji. Ponownie walczył z Turkami w 1417 r. na Wołoszczyźnie, w 1418 r. wokół Belgradu, a w 1419 r. w Bośni (gdzie zgodził się na pięcioletni rozejm); cesarz-król przyznał mu Severin, Mehadię i Orszową. Został wezwany do Czech, gdzie zwalczał powstanie husyckie od 1420 r. (Patrz bitwa o Witkową Górę), ciężko pobity przez Jana Žižkę pod miejscowością Havlíčkův Brod (patrz bitwa pod Niemieckim Brodem), w styczniu 1422 r. Wieść o śmierci Pipó w Czechach doprowadziła do ataku osmańskiego na jego sojusznika na Wołoszczyźnie, księcia Dana II. Pod wpływem próśb Stefana Lazarevicia przeniósł się do Serbii i wygrał bitwę na dużą skalę. W 1425 roku Scolari, Dan II i bułgarski książę Frujin Asen, przeprawiają się przez Dunaj, pokonują Otomanów w pobliżu Vetren i zajmują Silistra. Scolari wkrótce doznał udaru i został częściowo sparaliżowany. Jako inwalida zamieszkał w Lipowej. Został pochowany w Székesfehérvár, obok grobowców królów węgierskich. W jego pogrzebie uczestniczył sam król Zygmunt. Upamiętnienie Został wymieniony w poezji epopei południowosłowiańskiej, znanej jako „Filip węgierski (węgierski)” (Филип Мађарин (serb), Филип Маджарин (bułg.)). Przypisy Źródła Domenico Mellini (1570). Vita Di Filippo Scolari, Volgarmente Chiamato Pippo Spano. Sermartelli. Domenico Mellini (1606). Vita del capitano Filippo Scolari ... chiamato Pippo Spano conte di Temesvar ... riveduta et accresciuta dal autore. – Firenze, Sermartelli 1606. Nella Stamperia del Sermartelli. Gizella Nemeth; Gizella Nemeth Papo; Adriano Papo (2006). Pippo Spano: un eroe antiturco antesignano del Rinascimento. Edizioni della Laguna. ISBN 978-88-8345-219-2. Linki zewnętrzne Magyar Életrajzi Lexikon (po węgiersku) Note biografiche (po włosku) Il Castello di Arzignano: Pippo Spano, tra leggenda e realtà (po włosku)

Ozorai Pipó (węg.) Pippo Spano (wł.) Fresco autorstwa Andrea del Castagno Fresco autorstwa Andrea del Castagno Dane biograficzne Rodzina Buondelmonti degli Scolari Pochodzenie włoskie Państwo Republika Florencji Urodziny 1369 Miejsce Florencja Śmierć grudzień 1426 Miejsce Lipova Miejsce spoczynku Székesfehérvár Basilica