Kőszegi Iván: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 42 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
Za: [https://hr.wikipedia.org/wiki/Ivan_Gisingovac]
+
[[Kategoria:0]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z chorwackiej Wikipedii]]
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://hr.wikipedia.org/wiki/Ivan_Gisingovac
 +
|autorzy = https://hr.wikipedia.org/w/index.php?title=Ivan_Gisingovac&action=history
 +
|nota    = chorwacki
 +
}}
 +
 
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 
 +
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
 +
 
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Péc Dénes]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Ban całej Slawonii]]<br />(1275)
 +
|następca          = [[Hontpázmány Tamás]]
 +
}}
 +
 
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Hontpázmány Tamás]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Ban całej Slawonii]]<br />(1276-1277)
 +
|współrządzący      = [[Gutkeled Joakim]]
 +
|następca          = [[Gutkeled II. Miklós]]
 +
}}
 +
 
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Csák II. Máté]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Mistrz skarbu]]<br>(1276-1277)
 +
|współrządzący      =
 +
|następca          = [[Csák III. Ugrin]]
 +
}}
  
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
Linia 6: Linia 40:
 
|współrządzący      =  
 
|współrządzący      =  
 
|następca          = [[Csák II. Máté]]
 
|następca          = [[Csák II. Máté]]
 +
}}
 +
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Petar Pakrački]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Ban całej Slawonii]]<br />(1284)
 +
|następca          = [[Gutkeled II. István]]
 
}}
 
}}
  
Linia 13: Linia 53:
 
|współrządzący      =  
 
|współrządzący      =  
 
|następca          = [[Aba Amadé]]
 
|następca          = [[Aba Amadé]]
 +
}}
 +
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Aba II. Lőrinc]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Mistrz skarbu]]<br>(1290-1291)
 +
|współrządzący      =
 +
|następca          = [[Porc István]]
 +
}}
 +
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Kőszegi Miklós]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Ban całej Slawonii]]<br />(1295)
 +
|następca          = [[Jakov Kopas]]
 
}}
 
}}
  
Linia 23: Linia 76:
  
  
{{Redoslijed|
+
{|
|poprzednik        = [[Péc Dénes]]
+
|
|gl_članak_funkcija = [[Ban Slawonii]]<br />(1275)
+
|}
|następca          = [[Hontpázmány Tamás]]
+
 
}}
+
'''[[Kőszegi Iván]]''' (pol. ''Jan Kőszegi'', chor. ''Ivan Gisingovac'', niem. ''Johann Güssing'') (* nieznana, † 1308), chorwacki szlachcic niemieckiego pochodzenia z rodu [[Kőszegi]], kilkakrotny [[palatyn]] (1281–82, 1287, 1303 i 1306–07) i trzykrotny [[ban całej Slawonii]] (1275–77, 1284, 1299).
{{Redoslijed|
+
 
|poprzednik        = [[Hontpázmány Tamás]]
+
Syn księcia [[Henrik I. Gisingovac|Henryka I]]. Korzystając z osłabienie władzy królewskiej, wraz ze swoim bratem [[Nikola Gisingovac|Mikołajem]], począł przejmować posiadłości innych ludzi. Był w ciągłym konflikcie ze szlacheckim rodem [[Babonić]], a jego ród wymienił się z nimi i [[Gutkeled]]ami na cześć banatu i zwierzchnictwo nad [[Slawonia|Slawonią]]. W 1278 r. Kőszegi przekazali Baboniciom żupanie: [[Pset]], [[Goru]], [[Gaj]], [[Drežnik]] i [[ Novigrad]]. Wkrótce jednak wybuchła nowa wojna między Kőszegimi a Babonićiami i dlatego w 1280 r. ponownie zawarli pokój.
|gl_članak_funkcija = [[Ban Slawonii]]<br />(1276-1277)
+
 
|następca          = [[Gutkeled II. Miklós]]
+
W marcu 1281 r. [[biskup Zagrzebia]] [[Timót]] po raz pierwszy ekskomunikował jego braci: [[Nikola I. Gisingovac|Mikołaja]] i [[Henrik II. Gisingovac|Henryka II]] za zbieranie zapisów kościelnych dla własnej korzyści i najeżdżanie jego mienia. [[Władysław IV Kumańczyk]], z pomocą austriackiego księcia [[Albert|Albrechta]], którego dobytek został również splądrowany przez braci Kőszegich, pokonał i zmusił ich do oddania nielegalnie zdobytych dóbr. W bitwach z księciem Albrechtem Kőszegi stracili fortecę [[Kiseg|Kőszeg]] w 1289 r. jako najsilniejszy punkt oparcia swoich rządów na zachodnich Węgrzech i we wszystkich okolicznych posiadłościach, a od tego czasu ich uwaga została przeniesiona na Slawonię.<ref name="HB">[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=6828 Gisingovci - Hrvatski biografski leksikon]</ref>
}}
+
 
{{Redoslijed|
+
W 1292 r. Iván i jego bracia schwytali króla [[Andrzej III|Andrzeja III Wenecjanina]], gdy rozpoczynał kampanię wojskową przeciwko braciom. W obliczu negatywnej oceny ich czynu uwolnili króla, lecz pogodzili się z nim dopiero w 1300 r. Tymczasem Iván i bracia Mikołaj i Henryk II kontynuowali agresywną politykę, która doprowadziła do ich ekskomuniki w okresie 1297–1299, lecz i to też ich nie osłabiło.<ref name="HB" />
|poprzednik        = [[Petar Pakrački]]
+
 
|gl_članak_funkcija = [[Ban Slawonii]]<br />(1284)
+
== Linki zewnętrzne ==
|następca          = [[Radoslav I. Babonić]]
 
}}
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Kőszegi Miklós]]
 
|gl_članak_funkcija = [[Ban Slawonii]]<br />(1295)
 
|następca          = [[Jakov Kopas]]
 
}}
 
  
 +
* [http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=6828 Gisingovci - Hrvatski biografski leksikon]
 +
 +
==Przypis==
 +
{{izvori}}
  
{| align=right style="margin: 0 0 0 0; text-align: center; border:1px solid #aaaaaa; font-size: 85%; width: 250px;" class=box
 
|-
 
 
|
 
|
 
{{Urzędnik infobox
 
{{Urzędnik infobox
  |urzędnik          = Kőszegi Iván<br>Ivan Gisingovac
+
  |urzędnik          = Kőszegi Iván (węg.)<br>Ivan Gisingovac (chor,)
 
  |imiona            =  
 
  |imiona            =  
  |tytulatura        = Palatyn Węgier
+
  |tytulatura        = [[Ban całej Slawonii]]<br>[[Mistrz skarbu]]<br>[[Palatyn królestwa Węgier]]
  |grafika          = Ladislaus I Kán seal 1236.jpg
+
  |grafika          =  
  |opis grafiki      = Pieczęć László I Kána (1236)
+
  |opis grafiki      =  
  |herb              =  
+
  |herb              = Köszegi.png
  |opis herbu        =  
+
  |opis herbu        = Herb rodu
 
  |faksymile        =  
 
  |faksymile        =  
 
  |opis faksymile    =  
 
  |opis faksymile    =  
 
  |dewiza            =  
 
  |dewiza            =  
  |1. tytuł          = [[Palatyn Węgier]]
+
 
  |1. od            = 1242
+
  |1. tytuł          = [[Ban całej Slawonii]]
  |1. do            = 1245
+
  |1. od            = :<br><small>(1) </small>1245, <small>(2) </small>1276<br><small>(3) </small>1284, <small>(4) </small>1295
 +
  |1. do            = :<br><small>(1) </small>1245, <small>(2) </small>1277<br>1<small>(3) </small>284, <small>(4) </small>1295
 
  |1. powołanie      =  
 
  |1. powołanie      =  
  |1. poprzednik    = [[Buzád-Hahót II. Arnold]]
+
  |1. poprzednik    = <small>1. </small>[[Türje II. Dénes]]<br><small>2. </small>[[Hontpázmány Tamás]]<br><small>3. </small>[[Petar Pakrački]]<br><small>4. </small>[[Kőszegi Miklós]]
  |1. następca      = [[Türje II. Dénes]]
+
  |1. następca      = <small>1. </small>[[Rastislav Mstislavić]]<br><small>2. </small>[[Gutkeled II. Miklós]]<br><small>3. </small>[[Gutkeled II. István]]<br><small>4. </small>[[Jakov Kopas]]
  
  |2. tytuł          = [[Ban Slawonii]]
+
  |2. tytuł          = [[Mistrz skarbu]]
  |2. od            = 1245
+
  |2. od            = <small>(1) </small>1276, <small>(2) </small>1290
  |2. do            = 1245
+
  |2. do            = <small>(1) </small>1277, <small>(2) </small>1291
 
  |2. powołanie      =  
 
  |2. powołanie      =  
  |2. poprzednik    = [[Türje II. Dénes]]
+
  |2. poprzednik    = <small>1. </small>[[Csák II. Máté]]<br><small>2. </small>[[Aba II. Lőrinc]]
  |2. następca      = [[Rastislav Mstislavić]]
+
  |2. następca      = <small>1. </small>[[Csák III. Ugrin]]<br><small>2. </small>[[Porc István]]
  
  |ród              = [[Kán]]
+
|3. tytuł          = [[Palatyn Królestwa Węgier]]
  |pochodzenie      = węgierskie
+
|3. od            = :<br><small>(1) </small>1281, <small>(2) </small>1287<br><small>(3) </small>1302
  |państwo          = Chorwacja w unii<br>personalnej z Węgrami ???
+
|3. do            = :<br><small>(1) </small>1282, <small>(2) </small>1287<br><small>(3) </small>1307
  |data urodzenia    =  
+
|3. powołanie      =
 +
|3. poprzednik    = <small>1. </small>[[Csák I. Péter]]<br><small>2. </small>[[Aba Makján]]<br><small>3. </small>[[Ákos I. István]]
 +
|3. następca      = <small>1. </small>[[Csák II. Máté]]<br><small>2. </small>[[Aba Amadé]]<br><small>3. </small>[[Borsa Kopasz]]
 +
 
 +
|klan              = [[Héder]]
 +
  |ród              = [[Kőszegi]]
 +
|rodzina          =
 +
  |pochodzenie      = niemiecko/węgierskie
 +
  |państwo          = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]]
 +
  |data urodzenia    = data nieznana
 
  |miejsce urodzenia =  
 
  |miejsce urodzenia =  
 
  |data śmierci      = 1288
 
  |data śmierci      = 1288
Linia 82: Linia 140:
 
  |przyczyna śmierci =  
 
  |przyczyna śmierci =  
 
  |miejsce spoczynku =  
 
  |miejsce spoczynku =  
  |ojciec            = [[Kán I. Gyula]]
+
  |ojciec            = [[Kőszegi I. Henrik|I. Henrik]]
  |matka            = Helena N
+
  |matka            = Lichtenburg Nn von 
  |rodzeństwo        =  
+
  |rodzeństwo        = [[Kőszegi I. Miklós|I. Miklós]]<br>[[Kőszegi I. Péter| I. Péter]]<br>[[Kőszegi II. Henrik|II. Henrik]]<br> siostra Nn
 
  |1. związek        = żona
 
  |1. związek        = żona
 
  |1. związek z      = nieznana
 
  |1. związek z      = nieznana
 
  |1. związek od    =  
 
  |1. związek od    =  
 
  |1. związek do    =  
 
  |1. związek do    =  
  |1. dzieci        = [[Kán II. László|II. László]]<br />[[Kán III. Gyula|III. Gyula]]<br />[[Kán Miklós|Miklós]]<br>córka NN
+
  |1. dzieci        = [[Kőszegi Gergely|Gergely]]<br>[[Kőszegi "Farkas" János|"Farkas" János]]<br>córka Nn
 +
|dokonania        =
 
  |odznaczenia      =  
 
  |odznaczenia      =  
 
  |commons          =  
 
  |commons          =  
Linia 97: Linia 156:
 
|}
 
|}
  
[[Kategoria:Ród Kőszegi]]
+
{{SORTUJ:Koszegi, Ivan}}
[[Kategoria:Rody]]
 
[[Kategoria:Banowie Slawonii]]
 
 
 
 
 
 
 
'''Ivan Gisingovac''' ([[njemački jezik|njem.]] ''Johann Güssing'') (? – ?, [[1308.]]) , [[Hrvati|hrvatski]] velikaš [[Nijemci|njemačkog]] podrijetla, [[palatin|ugarski palatin]] (1281.–1282., 1287., 1303. i 1306.–1307.) i [[ban|slavonski ban]] (1275.–1277., 1284., 1299.) iz velikaške obitelji [[Gisingovci|Gisingovaca]].
 
 
 
Bio je sin kneza [[Henrik II. Gisingovac|Henrika II.]] Iskoristio je, zajedno s bratom Nikolom, slabljenje kraljevske vlasti za otimanje tuđih posjeda. Bio je u stalnom sukobu s velikaškom obitelji [[Babonići|Babonić]] te se njegova obitelj s njima i [[Gut-Keled]]ima izmjenjivala u banskoj časti i vrhovništvu nad [[Slavonija|Slavonijom]]. Gisingovci su mirom [[1278.]] godine prepustili Babonićima županije [[Pset]], Goru, Gaj, [[Drežnik]] i [[Novigrad]]. Međutim, uskoro je izbio novi rat između Gisingovaca i Babonića zbog čega opet [[1280.]] godine sklapaju mir.
 
 
 
Zagrebački biskup Timotej je u [[ožujak|ožujku]] [[1281.]] godine prvi put ekskomunicirao braću Ivana, [[Nikola Gisingovac|Nikolu]] i [[Henrik III. Gisingovac|Henrika III.]] zbog skupljanje [[crkvena desetina|crkvenih podavanja]] u svoju korist i smetanja posjeda. Pokušaj kralja [[Ladislav IV. Kumanac|Ladislava IV. Kumanca]] (1272.-1290.) da uz pomoć [[Austrija|austrijskog]] [[vojvoda|vojvode]] Albrechta, čije su posjede također harala braća Gisingovci, suzbije i prisili Gisingovce na povrat nezakonito stečenih posjeda, pokazao se neuspješnim. U borbama s vojvodom Albrechtom Gisingovci su izgubili [[Kiseg]] [[1289.]] godine kao najčvršće uporište svoje vlasti u zapadnoj [[Ugarska|Ugarskoj]] i sva okolna imanja te se od tada težište njihova djelovanja prebacilo u Slavoniju.<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=6828 Gisingovci - Hrvatski biografski leksikon]</ref>
 
 
 
Godine [[1292.]] Ivan je sa svojom braćom zarobio kralja [[Andrija III. Mlečanin|Andriju III. Mlečanina]], kada je protiv braće poveo vojni pohod protiv njih. Suočeni s negativnim odjekom svog čina, oslobodili su kralja, ali su se pomirili s njime tek [[1300.]] godine. U međuvremenu su Ivan i braća Nikola i Henrik III. nastavili s agresivnom politikom zbog čega su ponovno bili ekskomunicirani u razdoblju  1297.–1299. godine, ali ih ni to nije bitnije oslabilo.<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=6828 Gisingovci - Hrvatski biografski leksikon]</ref>
 
 
 
== Bilješke ==
 
{{izvori}}
 
 
 
== Vanjske poveznice ==
 
 
 
* [http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=6828 Gisingovci - Hrvatski biografski leksikon]
 
 
 
 
 
{{S-start}}
 
{{s-bef|before=[[Dioniz od plem. Pécz]]}}
 
{{s-ttl|title=[[Dodatak:Popis hrvatskih banova|slavonski ban]]|years=1275. - 1277.}}
 
{{s-aft|after=[[Nikola Gut-Keled]]}}
 
{{s-bef|before=[[Petar Pakrački]]}}
 
{{s-ttl|title=[[Dodatak:Popis hrvatskih banova|slavonski ban]]|years=1284.}}
 
{{s-aft|after=[[Radoslav I. Babonić]] i [[Stjepan III. Babonić]]}}
 
{{s-bef|before=[[Henrik III. Gisingovac]] i [[Nikola Gisingovac]]}}
 
{{s-ttl|title=[[Dodatak:Popis hrvatskih banova|slavonski ban]]|years=1295.}}
 
{{s-aft|after=[[Jakov Kopas]]}}
 
{{S-end}}
 
 
 
{{GLAVNIRASPORED:Gisingovac, Ivan}}
 
[[Kategorija:Hrvatski banovi]]
 
[[Kategorija:Hrvatsko plemstvo]]
 
 
 
  
[[Kategoria:Palatyni Królestwa Węgier]]
+
[[Kategoria:Banowie]]
 +
[[Kategoria:Banowie całej Slawonii]]
 +
[[Kategoria:Héder]]
 +
[[Kategoria:Kőszegi]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy oligarchowie]]
 +
[[Kategoria:Mistrzowie skarbu]]
 +
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy oligarchowie]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
[[Kategoria:Szybkie]]
+
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 +
[[Kategoria:Urodzeni w XIII wieku]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w 1288]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w XIII wieku]]

Aktualna wersja na dzień 16:08, 18 sty 2021


Kőszegi Iván (pol. Jan Kőszegi, chor. Ivan Gisingovac, niem. Johann Güssing) (* nieznana, † 1308), chorwacki szlachcic niemieckiego pochodzenia z rodu Kőszegi, kilkakrotny palatyn (1281–82, 1287, 1303 i 1306–07) i trzykrotny ban całej Slawonii (1275–77, 1284, 1299).

Syn księcia Henryka I. Korzystając z osłabienie władzy królewskiej, wraz ze swoim bratem Mikołajem, począł przejmować posiadłości innych ludzi. Był w ciągłym konflikcie ze szlacheckim rodem Babonić, a jego ród wymienił się z nimi i Gutkeledami na cześć banatu i zwierzchnictwo nad Slawonią. W 1278 r. Kőszegi przekazali Baboniciom żupanie: Pset, Goru, Gaj, Drežnik i Novigrad. Wkrótce jednak wybuchła nowa wojna między Kőszegimi a Babonićiami i dlatego w 1280 r. ponownie zawarli pokój.

W marcu 1281 r. biskup Zagrzebia Timót po raz pierwszy ekskomunikował jego braci: Mikołaja i Henryka II za zbieranie zapisów kościelnych dla własnej korzyści i najeżdżanie jego mienia. Władysław IV Kumańczyk, z pomocą austriackiego księcia Albrechta, którego dobytek został również splądrowany przez braci Kőszegich, pokonał i zmusił ich do oddania nielegalnie zdobytych dóbr. W bitwach z księciem Albrechtem Kőszegi stracili fortecę Kőszeg w 1289 r. jako najsilniejszy punkt oparcia swoich rządów na zachodnich Węgrzech i we wszystkich okolicznych posiadłościach, a od tego czasu ich uwaga została przeniesiona na Slawonię.[1]

W 1292 r. Iván i jego bracia schwytali króla Andrzeja III Wenecjanina, gdy rozpoczynał kampanię wojskową przeciwko braciom. W obliczu negatywnej oceny ich czynu uwolnili króla, lecz pogodzili się z nim dopiero w 1300 r. Tymczasem Iván i bracia Mikołaj i Henryk II kontynuowali agresywną politykę, która doprowadziła do ich ekskomuniki w okresie 1297–1299, lecz i to też ich nie osłabiło.[1]

Linki zewnętrzne

Przypis

Kőszegi Iván (węg.)
Ivan Gisingovac (chor,)

Ban całej Slawonii
Mistrz skarbu
Palatyn królestwa Węgier
Herb rodu
Herb rodu
Ban całej Slawonii
Okres od :
(1) 1245, (2) 1276
(3) 1284, (4) 1295

do :
(1) 1245, (2) 1277
1(3) 284, (4) 1295
Poprzednik 1. Türje II. Dénes
2. Hontpázmány Tamás
3. Petar Pakrački
4. Kőszegi Miklós
Następca 1. Rastislav Mstislavić
2. Gutkeled II. Miklós
3. Gutkeled II. István
4. Jakov Kopas
Mistrz skarbu
Okres od (1) 1276, (2) 1290
do (1) 1277, (2) 1291
Poprzednik 1. Csák II. Máté
2. Aba II. Lőrinc
Następca 1. Csák III. Ugrin
2. Porc István
Palatyn Królestwa Węgier
Okres od :
(1) 1281, (2) 1287
(3) 1302

do :
(1) 1282, (2) 1287
(3) 1307
Poprzednik 1. Csák I. Péter
2. Aba Makján
3. Ákos I. István
Następca 1. Csák II. Máté
2. Aba Amadé
3. Borsa Kopasz
Dane biograficzne
Klan Héder
Ród Kőszegi
Pochodzenie niemiecko/węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny data nieznana
Śmierć 1288
Ojciec I. Henrik
Matka Lichtenburg Nn von
Rodzeństwo I. Miklós
I. Péter
II. Henrik
siostra Nn
Żona nieznana
Dzieci Gergely
"Farkas" János
córka Nn