Oblężenie Hainburga: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 5 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:1przyp]]
+
[[Kategoria:1wt]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
−
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Siege_of_Hainburg#Pierwsze oblężenie
+
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Siege_of_Hainburg
 
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Siege_of_Hainburg&action=history
 
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Siege_of_Hainburg&action=history
 
|nota    = angielski
 
|nota    = angielski
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
 +
Oblężenie Hainburga to dwa oblężenia Hainburga przeprowadzone przez króla Węgier [[Maciej]]a I podczas wojny austro-węgierskiej (1477–88). Pierwsze oblężenie zostało przerwane w lipcu 1482 r. przez armię cesarską. Korwin ponownie oblegał miasto w sierpniu 1482 roku, tym razem z lepszym przygotowaniem i we wrześniu 1482 roku zajął Hainburg.<ref name ="Bánlaky2">József Bánlaky (1929). "Megjegyzések. Elmélkedések" [Uwagi. Teorie.]. ''[http://mek.oszk.hu/09400/09477/html/0011/877.html A magyar nemzet hadtörténelme]'' [''Wojskowa historia narodu węgierskiego''] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Grill Károly Könyvkiadó vállalata. ISBN 963-86118-7-1. [dostęp: 2011-07-06].</ref>
 +
 +
== Tło ==
 +
 +
[[File:Oostr1477.png|150px|left|thumb|Duchies and principalities in Austria province in 1477]]
 +
 +
Maciej I współdziałał z cesarzem [[Fryderyk III|Fryderykiem III]] podczas wojen czeskich. Następnie stosunki uległy pogorszeniu, gdy Fryderyk III zawarł w Norymberdze 11 marca 1474 r. sojusz cesarsko-czesko-polski przeciwko Węgrom.<ref name="POL-HUN">András Buskó (2002). [http://www.leki17.hu/pdf/lengyel_magyar_01.pdf "4. Rész. Magyar-lengyel kapcsolatok. A vegyesházi királyok korában (1301–1526)"] [Część 4. Stosunki polsko-węgierskie. Za panowania mieszanych dynastii (1301–1526)] (PDF). Ezredéves kapcsolatok (po węgiersku). Budapest, Hungary: Lengyel-Magyar Baráti Kör. str. 188–93.</ref>
 +
 +
Okres zbrojenia i mobilizacji w 1477 roku, po którym nastąpiła krótka wojna, zaowocował [[Traktat Korneoburg-Gmunden|traktatem Korneoburg-Gmunden]]; traktat wymagał od  Świętego Cesarstwa Rzymskiego zapłacenia Węgrom 100 000 florenów reparacji. Jednak mimo kilku ostrzeżeń i opóźnień kwota ta nigdy nie została wypłacona. W miarę narastania napięcia oba kraje zaczęły szukać sojuszników wśród szlachty drugiej strony.<ref name="Szalay">József Szalay; Lajos Baróti (2002) [1895]. "IV. Hunyadi Mátyás kora. (1458–1490.)" [IV. Wiek Macieja Hunyadiego(1458–1490.)]. ''[http://mek.niif.hu/00800/00892/html/doc/c200050.htm A Magyar nemzet története]'' [''Historia narodu węgierskiego''] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Lampel Róbert. ISBN 963-9374-26-1. [dostep: 2011-07-06].</ref>
 +
 +
Sytuację dodatkowo zaogniła ucieczka [https://en.wikipedia.org/wiki/Johann_Beckenschlager Johanna Beckensloera], [[Arcybiskup Ostrzyhomia|arcybiskupa Ostrzyhomia] do Świętego Cesarstwa Rzymskiego, gdzie pretendował do arcybiskupstwa salzburskiego. Opuścił Węgry w udawanej pielgrzymce do Akwizgranu; prawdziwym powodem było to, że nie był przychylny [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gabriele_Rangone Gabrielowi Rangone]] z Werony, [[Biskup Siedmiogrodu|biskupowi Siedmiogrodu]].<ref name="Kenyeres">Ágnes Kenyeres (1994). "Beckensloer János" [Jan Beckensloer]. ''[http://mek.niif.hu/00300/00355/html/ABC00523/01351.htm Magyar életrajzi lexikon 1000-1990]'' [Węgierski Leksykon biografii] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Akadémiai Kiadó. ISBN 963-9374-13-X. [dostęp: 2011-07-06].</ref> Beckensloer zabrał ze sobą część węgierskiego skarbu, do którego miał dostęp, i pożyczył go Fryderykowi III w zamian za Salzburg. Urzędujący, Bernard II z Rohr, został przekonany do ustąpienia, ale niebawemI wycofał się i ponownie potwierdził swoje roszczenie w tym samym roku. Cesarz kazał kanonikom salzburskim zignorować roszczenie Bernarda II, a ten z kolei zwrócił się 18 listopada o ochronę do króla Macieja I. W imieniu Bernarda II Węgry przejęły do ​​końca roku dobra archidiecezji salzburskiej w Styrii i Karyntii. Ponieważ archidiecezja była świeckim, niezależnym księstwem z posiadłościami rozrzuconymi po świeckich prowincjach, nie oznaczało to wojny z cesarstwem.<ref name="Szalay" />
 +
 +
Wojska węgierskie kilkakrotnie stykały się z wojskami cesarskimi w czasie kampanii. Niejednoznaczny stan konfliktu skłonił Węgrów do zajęcia niektórych zamków cesarskich, w tym [https://en.wikipedia.org/wiki/Bad_Radkersburg Radkersburga]] i spowodował oblężenie Grazu. Fryderyk III uznał to za naruszenie pokoju, ale Maciej I odpowiedział, że wojska węgierskie wkraczają na tereny należące do arcybiskupa Bernarda II i są tam na zaproszenie arcybiskupa. Ponadto król węgierski przypomniał cesarzowi o zaległych odszkodowaniach wynikających z traktatu z Korneoburg-Gmunden, który uprawnia Węgry do ściągnięcia długu w inny sposób. Wreszcie Maciej I oskarżył Cesarstwo o wykorzystywanie sytuacji Węgier podczas trwających wówczas wojen osmańsko-węgierskich, wykorzystując południowe rozmieszczenie armii węgierskiej do naruszania terytorium Węgier, w tym ataku na Győr<ref name="Szalay" />, w którym zginęło 800 cywilów.<ref name="Bánlaky" />
 +
 +
Wiosną 1482 roku Maciej I wysłał 4 000 konnicy pod dowództwem kapitana Johanna Zeleny'ego ze Schonau, aby splądrowali austriackie terytorium wzdłuż Dunaju aż do Pasawy. Najazd został zatrzymany przez interwencję kardynała Antonio Caffarellego, biskupa Ascoli, który zaproponował rozejm. Niemniej jednak wojna była nieunikniona, ponieważ obie strony nadal wzmacniały swoje siły.<ref name="Bánlaky" />
 +
 +
== Pierwsze oblężenie ==
 +
 +
[[File:Bratislava in 16th century.jpg|left|250px|thumb|Pozsony w XVI wieku]]
 +
 +
4 lipca<ref name="Bonfini" /> Maciej I zebrał armię pod [https://en.wikipedia.org/wiki/Kittsee Köpcsény] i wyruszył do Hainburga.<ref name="Egry" /> Zamek stał na szczycie wzgórza otoczonego przez Dunaj; oblężenie przebiegało powoli z powodu braku broni oblężniczej. Cesarstwo wysłało czterotysięczną armię pod wodzą Ruprechta von Reichenberga, aby znieść oblężenie. Maciej I wysłał wojska, aby określić rozmiar i lokalizację oddziałów pomocy.<ref name="Bánlaky" /> Węgierscy zwiadowcy wpadli na armię cesarską pod Rohrau i przypuścili atak kawalerii [8], ale nie byli w stanie przebić się przez kwadratową formację obronną wroga. Sztywny opór spowodował, że Węgrzy zaczęli się wycofywać w nieładzie; Węgierscy kapitanowie Wilhelm Tettauer i [[Szapolyai István|Stefan Zápolya]] próbowali utrzymać szyk, ale zostali otoczeni wraz z 70 innymi szlachcicami przez żołnierzy cesarskich.<ref name="Bonfini" />
 +
 +
Postęp armii cesarskiej zmusił Macieja I do zniesienia oblężenia. Węgrzy porzucili swój sprzęt i zapasy, wycofując się w pośpiechu do Pozsony.<ref name="Bánlaky" /> Zápolya został wzięty do niewoli, ale udało mu się uciec po wyciągnięciu miecza strażnika i użyciu go do zabicia strażnika; powrócił do armii w Pozsony. Król Węgier zaapelował do szlachty o posiłki, aby dołączyły do ​​niego w Pozsony. [[Dóczi Orban|Urban Dóczi]], [[biskup Győr]], zebrał na własny koszt 5 000 żołnierzy w 50 dni. Odpowiedzieli także jeźdźcy Raszcianie ze Slawonii.<ref name="Bánlaky" /> korzystając z pierwszego doświadczenia, dodano również machiny oblężnicze, w tym „moździerz Varga”, którego transport wymagał 80 koni.<ref name="Fessler">Ignaz Aurelius Fessler (1867). ''[https://archive.org/details/geschichtevonung03fessuoft Geschichte von Ungarn]'' [''Historia Węgier] (po niemiecku). Leipzig, Germany: Friedrich Arnold Brockhaus. str. 158–160. [dostęp: 2011-07-03].</ref>
 +
 +
|
 
{{infobox military conflict
 
{{infobox military conflict
 
| conflict    = Pierwsze oblężenie Hainburga
 
| conflict    = Pierwsze oblężenie Hainburga
Linia 21: Linia 46:
 
| image      =  
 
| image      =  
 
| caption    =  
 
| caption    =  
−
| date        = lipiec 1482<ref name="Bánlaky"></ref>
+
| date        = lipiec 1482<ref name="Bánlaky">József Bánlaky (1929). "a) Az 1481–1482. évi hadjárat." [A. campaign of 1481–82]. ''[http://mek.oszk.hu/09400/09477/html/0011/876.html A magyar nemzet hadtörténelme]'' [''Wojskowa historia narodu węgierskiego''] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Grill Károly Könyvkiadó vállalata. ISBN 963-86118-7-1. [dostęp: 2011-06-27].</ref>
 
| place      = [[Hainburg an der Donau|Hainburg]], [[Dolna Austria]]
 
| place      = [[Hainburg an der Donau|Hainburg]], [[Dolna Austria]]
 
|territory =  
 
|territory =  
Linia 27: Linia 52:
 
| result      = zwycięstwo Świętego Cesarstwa Rzymskiego, przegrupowanie Węgrów w [[Pozsony]]
 
| result      = zwycięstwo Świętego Cesarstwa Rzymskiego, przegrupowanie Węgrów w [[Pozsony]]
 
| status      =  
 
| status      =  
−
| combatant1 = {{Coat of arms|Święte Cesarstwo Rzymskie}}
+
| combatant2 = [[File:Generic Arms of the Holy Roman Emperor (after 1433).svg|22px]] [[Cesarstwo|Święte Cesarstwo Rzymskie]]
−
| combatant2 = [[File:Coa Hungary Country History Mathias Corvinus (1458-1490) big.svg|22px]] [[Królestwo Węgier]]
+
| combatant1 = [[File:Coa Hungary Country History Mathias Corvinus (1458-1490) big.svg|22px]] [[Królestwo Węgier]]
 
| combatant3  =  
 
| combatant3  =  
−
| commander1 = Ruprecht von Reichenberg<ref name="Bánlaky" />
+
| commander2 = Ruprecht von Reichenberg<ref name="Bánlaky" />
−
| commander2 = Wilhelm Tettauer<br>[[Szapolyai István]]<ref name="Bánlaky" /> 1499
+
| commander1 = Wilhelm Tettauer<br>[[Szapolyai István]]<ref name="Bánlaky" />
 
| commander3  =  
 
| commander3  =  
 
| units1            = [[Czarna Armia]]
 
| units1            = [[Czarna Armia]]
 
| units2            = [https://en.wikipedia.org/wiki/Imperial_Army_(Holy_Roman_Empire) Armia Cesarska]
 
| units2            = [https://en.wikipedia.org/wiki/Imperial_Army_(Holy_Roman_Empire) Armia Cesarska]
 
| units3      =  
 
| units3      =  
−
| strength1   = 1 000 kawalerzystów<br>3 000 piechoty<ref name="Bánlaky" />
+
| strength2   = 1 000 kawalerzystów<br>3 000 piechoty<ref name="Bánlaky" />
−
| strength2   = 900 kawalerzystów<br>200 piechoty<ref name="Bánlaky" />
+
| strength1   = 900 kawalerzystów<br>200 piechoty<ref name="Bánlaky" />
 
| strength3  =  
 
| strength3  =  
−
| casualties1 = nieznane
+
| casualties2 = nieznane
−
| casualties2 = 300 zabitych<br>70 [[POW]]s<ref name="Bánlaky" /> including Zapolya and Tettauer<ref name="Hóman"></ref>
+
| casualties1 = 300 zabitych<br>70 jeńców<ref name="Bánlaky" /> w tym Szapolyai i Tettauer<ref name="Hóman">Bálint Hóman (2003). "A magyar renaissance-állam." [Węgierski kraj renesansu.]. ''[http://mek.niif.hu/07100/07139/html/0002/0003/0006-1af.html Magyar történet]'' [''Historia Węgier''] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Arcanum. ISBN 963-9374-62-8. [dostęp: 2011-07-06].</ref>
 
| casualties3 =  
 
| casualties3 =  
 
|lokalizacja =  
 
|lokalizacja =  
Linia 48: Linia 73:
 
| campaignbox = {{campaignbox Austro-Hungarian War}}
 
| campaignbox = {{campaignbox Austro-Hungarian War}}
 
}}
 
}}
 +
|}
  
−
Oblężenie Hainburga to dwa oblężenia Hainburga przeprowadzone przez króla Węgier Macieja I podczas wojny austro-węgierskiej (1477–88). Pierwsze oblężenie zostało przerwane w lipcu 1482 r. Przez Armię Cesarską Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Korwin ponownie oblegał miasto w sierpniu 1482 roku, tym razem z lepszymi przygotowaniami i we wrześniu 1482 roku zajął Hainburg [3].
+
== Drugie oblężenie ==
  
−
The '''Siege of Hainburg''' were two sieges of Hainburg conducted by [[Matthias Corvinus|Matthias I]], [[King of Hungary]], during the Austro-Hungarian War (1477–88). The first siege was broken in July 1482 by the Imperial Army of the [[Holy Roman Empire]]. Corvinus laid siege to the town again in August 1482, this time with better preparations, and took Hainburg in September 1482.<ref name ="Bánlaky2"></ref>
+
{|
 +
|
 +
|}
  
−
== Tło ==
+
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
  
−
[[File:Oostr1477.png|150px|left|thumb|Duchies and principalities in Austria province in 1477]]
+
[[File:Hainburg - Burgruine Heimenburg (2).JPG|left|250px|thumb|the castle of Hainburg]]
  
−
Maciej I asystował Fryderykowi III, cesarzowi rzymskiemu, podczas wojen czeskich. Następnie stosunki uległy pogorszeniu, gdy Fryderyk III zawarł w Norymberdze 11 marca 1474 r. Sojusz święto-rzymsko-czesko-polski przeciwko Węgrom. [4]
+
Szybka reorganizacja armii węgierskiej pod Pozsony umożliwiła Węgrom przejęcie inicjatywy i przemarsz ku Hainburgowi. 20 września armia cesarska, teraz powiększona do 10 000 żołnierzy, zaczęła marsz z powrotem, aby znieść oblężenie. Maciej I wziął 8 000 żołnierzy, aby zaatakować armię idącą z odsieczą, pozostawiając resztę na podtrzymanie oblężenia. Węgrzy okopali się, widząc wielkość armii wroga, podczas gdy armia cesarska przygotowywała się do wysłania zapasów do miasta. Podczas ciszy obie strony zbombardowały posterunki drugiej strony. Podjęta przez wojska cesarskie próba przemycenia 42 wagonów do Hainburga została udaremniona przez węgierskich wartowników.<ref name="Egry" />
  
−
Matthias I assisted [[Frederick III, Holy Roman Emperor|Frederick III]], [[Holy Roman Emperor]], during the [[Bohemian Wars]]. Subsequently, relations deteriorated when Frederick III formed a Holy-Roman-Czech-Polish alliance in Nürnberg on 11 March 1474 against [[Kingdom of Hungary in the Middle Ages|Hungary]].<ref name="POL-HUN"></ref>
+
23 września<ref name="Egry" /> przeor [[Beriszló Bartholomew]] przypuścił niespodziewany i nieautoryzowany atak kawalerii na pozycje wojsk cesarskich; spowodowało to, że siły cesarskie porzuciły swoje fortyfikacje i wycofały się z wozami w kierunku [https://en.wikipedia.org/wiki/Bruck_an_der_Mur Bruck]. Maciej I odmówił kontynuowania, pomimo namów kilku podwładnych. Niemniej jednak Francis Haraszti i Mojżesz z Buzli poprowadzili nieautoryzowany atak kawalerii na resztki wosjk cesarskich; Haraszti zmarł od skaleczenia ramienia, a Mojżesz również został ranny. Wszelkie inne próby były udaremniane.<ref name="Bánlaky" />
  
−
Okres zbrojenia i mobilizacji w 1477 roku, po którym nastąpiła krótka wojna, zaowocował traktatem Korneoburg-Gmunden; traktat wymagał od Świętego Cesarstwa Rzymskiego zapłacenia Węgrom 100 000 florenów reparacji. Jednak mimo kilku ostrzeżeń i opóźnień kwota ta nigdy nie została wypłacona. W miarę narastania napięcia oba kraje zaczęły szukać sojuszników wśród szlachty drugiej strony. [5]
+
Maciej I wrócił do Hainburga, aby prowadzić oblężenie. Miasto upadło po tygodniu ciężkiego bombardowania. Obrońcy dowodzeni przez Wolfganga Fuchsa zgodzili się poddać w zamian za 3 000 florenów i swobodny przejazd. Zdobycie miasta kosztowało króla Węgier 200 000 florenów.<ref name="Bánlaky" />
  
−
A period of rearmament and mobilization in 1477, followed by a short war, resulted in the [[Treaty of Korneoburg-Gmunden]]; the treaty required the [[Holy Roman Empire]] to pay 100,000 [[Florin (Italian coin)|florins]] of reparations to Hungary. However, the sum was never paid despite several warnings and delays. As tensions rose, both countries began looking for allies amongst the other's nobility.<ref name="Szalay"></ref>
+
|{{infobox military conflict
−
 
 
−
Sytuację dodatkowo zaogniła ucieczka Johanna Beckensloera, arcybiskupa Esztergom na Węgrzech, do Świętego Cesarstwa Rzymskiego, gdzie pretendował do arcybiskupstwa salzburskiego. Opuścił Węgry w udawanej pielgrzymce do Akwizgranu; prawdziwym powodem było to, że nie był przychylny Gabrielowi Rangoni z Werony, biskupowi Gyulafehérvár. [6] Beckensloer zabrał ze sobą część węgierskiego skarbu, do którego miał dostęp, a poniżej Fryderyka III w zamian za Salzburg. Urzędujący, Bernard II z Rohr, był przekonany do ustąpienia, ale Bernard II wycofał się i ponownie potwierdził swoje roszczenie w tym samym roku. Cesarz kazał kanonikom salzburskim zignorować roszczenie Bernarda II, który z kolei zwrócił się 18 listopada o ochronę węgierskiego Macieja I. W imieniu Bernarda II Węgry przejęły do ​​końca roku dobra archidiecezji salzburskiej w Styrii i Karyntii. Ponieważ archidiecezja była świeckim, niezależnym księstwem z posiadłościami rozrzuconymi po świeckich prowincjach, nie oznaczało to wojny z Imperium [5].
 
−
 
 
−
The situation was further inflamed by the defection of [[Johann Beckensloer]], [[Archbishop]] of [[Archdiocese of Esztergom|Esztergom]] in Hungary, to the Holy Roman Empire where he laid claim to the Archbishopry of [[Archdiocese of Salzburg|Salzburg]]. He left Hungary on a feigned pilgrimage to [[Aachen]]; the real reason was he was not in favor with the Gabriel Rangoni of Verona, the Bishop of [[Roman Catholic Archdiocese of Alba Iulia|Gyulafehérvár]].<ref name="Kenyeres"></ref> Beckensloer took with him part of the Hungarian treasury he had access to, and lent it to Frederick III in exchange for Salzburg. The incumbent, [[Bernard II of Rohr]], was convinced to step down, but Bernard II recanted and reasserted his claim the same year. The emperor had the [[Canon (priest)|canons]] of Salzburg ignore Bernard II's claim, who in turn sought the protection of Matthias I of Hungary on 18 November. On Bernard II's behalf, Hungary seized the properties of the archdiocese of Salzburg in [[Styria]] and [[Duchy of Carinthia|Carinthia]] by the end of the year. Since the archdiocese was a secular-independent principality with holdings spread across the secular provinces, this did not mean war with the Empire.<ref name="Szalay" />
 
−
 
 
−
Wojska węgierskie kilkakrotnie stykały się z wojskami cesarskimi w czasie zajęć. Niejednoznaczny stan konfliktu skłonił Węgrów do zajęcia niektórych zamków cesarskich, w tym Radkersburga, i spowodował oblężenie Grazu. Fryderyk III uznał to za naruszenie pokoju, ale Maciej I odpowiedział, że wojska węgierskie wkraczają na tereny należące do arcybiskupa Bernarda II i są tam na zaproszenie arcybiskupa. Ponadto król węgierski przypomniał cesarzowi o zaległych odszkodowaniach wynikających z traktatu z Korneoburg-Gmunden, który uprawnia Węgry do ściągnięcia długu w inny sposób. Wreszcie Matthias I oskarżył Cesarstwo o wykorzystywanie Węgier podczas trwających wówczas wojen osmańsko-węgierskich, wykorzystując południowe rozmieszczenie armii węgierskiej do naruszania terytorium Węgier, w tym ataku na Győr [5], w którym zginęło 800 cywilów. [1]
 
−
 
 
−
The Hungarian army confronted Imperial troops several times during the seizures. The ambiguous state of conflict led the Hungarians to occupy some Imperial castles, including [[Radkersburg]], and resulted in the siege of [[Graz]]. Frederick III declared this a breach of the peace, but Matthias I replied Hungarian troops were entering territories belonging to Archbishop Bernard II, and were there on the archbishop's invitation. Furthermore, the Hungarian king reminded the Emperor of the outstanding reparations payment from the Treaty of Korneoburg-Gmunden, which entitled Hungary to collect the debt by other means. Finally, Matthias I accused the Empire of taking advantage of Hungary during the then-ongoing [[Ottoman–Hungarian Wars]], using the southern deployment of the Hungarian army to violate Hungarian territory, including an attack on [[Győr]]<ref name="Szalay" /> that killed 800 civilians.<ref name="Bánlaky" />
 
−
 
 
−
Wiosną 1482 roku Matthias I wysłał 4000 kawalerii pod dowództwem kapitana Johanna Zeleny'ego ze Schonau, aby splądrowali austriackie terytorium wzdłuż Dunaju aż do Pasawy. Najazd został zatrzymany przez interwencję kardynała Antonio Caffarelli, biskupa Ascoli, który zorganizował rozejm. Niemniej jednak wojna była nieunikniona, ponieważ obie strony nadal wzmacniały swoje siły. [1]
 
−
 
 
−
In the spring of 1482, Matthias I sent 4,000 [[Hungarian cavalry|cavalry]], led by Captain Johann Zeleny of Schonau, to plunder Austrian territory along the [[Danube]] up to [[Passau]]. The incursion was stopped by the intervention of [[Cardinal (Catholicism)|Cardinal]] [[Antonio Caffarelli]], [[Roman Catholic Diocese of Cerignola-Ascoli Satriano|Bishop of Ascoli]], who organized a truce. Nonetheless, war was inevitable as both sides continued to strengthen their forces.<ref name="Bánlaky" />
 
−
 
 
−
== Pierwsze oblężenie ==
 
−
 
 
−
[[File:Bratislava in 16th century.jpg|left|250px|thumb|Pozsony w XVI wieku]]
 
−
 
 
−
W dniu 4 lipca [7] Matthias I zebrał armię pod Köpcsény i wyruszył do Hainburga [8]. Zamek stał na szczycie wzgórza otoczonego przez Dunaj; oblężenie przebiegało powoli z powodu braku broni oblężniczej. Imperium wysłało czterotysięczną armię pod wodzą Ruprechta von Reichenberga, aby znieść oblężenie. Matthias I wysłał wojska, aby określić rozmiar i lokalizację oddziałów pomocy. [1] Węgierscy zwiadowcy wpadli na armię cesarską pod Rohrau i przypuścili atak kawalerii [8], ale nie byli w stanie przebić się przez kwadratową formację obronną wroga. Sztywny opór spowodował, że Węgrzy zaczęli się wycofywać w nieładzie; Węgierscy kapitanowie Wilhelm Tettauer i Stephen Zápolya próbowali utrzymać linię, ale zostali uwięzieni wraz z 70 innymi szlachcicami przez prześladowców Imperium. [7]
 
−
 
 
−
On 4 July,<ref name="Bonfini" /> Matthias I assembled an army at [[Köpcsény]] and departed for Hainburg.<ref name="Egry" /> The castle was sited on a hilltop surrounded by the [[Danube]]; the siege proceeded slowly due to the lack of [[Siege engine|siege weapons]]. The Empire deployed an army of 4,000 troops, led by Ruprecht von Reichenberg, to lift the siege. Matthias I dispatched troops to determine the size and location of the relief force.<ref name="Bánlaky" /> The Hungarian scouts ran into the Imperial army at [[Rohrau, Austria|Rohrau]], and launched a cavalry assault<ref name="Egry" /> but were unable to break through the enemy's quadratic defense formation. The stiff resistance caused the Hungarians to begin retreating in disorder; Hungarian captains Wilhelm Tettauer and Stephen Zápolya attempted to hold the line but were trapped with 70 other nobles by Imperial pursuers.<ref name="Bonfini" />
 
−
 
 
−
 
 
−
Postęp armii cesarskiej zmusił Macieja I do zniesienia oblężenia. Węgrzy porzucili swój sprzęt i zapasy, wycofując się w pośpiechu do Presburga. [1] Zápolya został wzięty do niewoli, ale udało mu się uciec po wyciągnięciu miecza strażnika i użyciu go do zabicia strażnika; powrócił do armii w Presburgu. Król Węgier zaapelował do szlachty o posiłki, aby dołączyły do ​​niego w Presburgu. Urban Dóczi, biskup Győr, zebrał na własny koszt 5000 żołnierzy w 50 dni. Odpowiedzieli także jeźdźcy rasy Raci ze Slawonii. [1] Ucząc się z pierwszego doświadczenia, dodano również machiny oblężnicze, w tym „moździerz Varga”, który wymagał ruchu 80 koni. [9]
 
−
 
 
−
The advance of the Imperial army forced Matthias I to lift the siege. The Hungarians abandoned their equipment and supplies as they retreated with all haste to [[Presburg]].<ref name="Bánlaky" /> Zápolya was taken prisoner but managed to escape after drawing the sword of a custodian and using it to kill the custodian; he rejoined the army at Presburg. The King of Hungary appealed to the nobility for reinforcements to join him at Presburg. Urban Dóczi, [[Roman Catholic Diocese of Győr|Bishop of Győr]], raised 5,000 troops in 50 days at his own expense. The [[Raci (ethnonym)|Raci]] horsemen of [[Slavonia]] also responded.<ref name="Bánlaky" /> Learning from the first experience, siege engines were also added, including the "Varga-mortar" which required 80 horses to move.<ref name="Fessler"></ref>
 
−
 
 
−
== Drugie oblężenie ==
 
−
 
 
−
{{infobox military conflict
 
 
| conflict    = Drugie oblężenie Hainburga
 
| conflict    = Drugie oblężenie Hainburga
 
|epoka = średniowiecze
 
|epoka = średniowiecze
Linia 104: Linia 105:
 
| result      = zwycięstwo Węgier
 
| result      = zwycięstwo Węgier
 
| status      =  
 
| status      =  
−
| combatant1 = {{Coat of arms|Święte Cesarstwo Rzymskie}}
+
| combatant2 = [[File:Generic Arms of the Holy Roman Emperor (after 1433).svg|22px]] [[Cesarstwo|Święte Cesarstwo Rzymskie]]
−
| combatant2 = [[File:Coa Hungary Country History Mathias Corvinus (1458-1490) big.svg|22px]] [[Królestwo Węgier]]
+
| combatant1 = [[File:Coa Hungary Country History Mathias Corvinus (1458-1490) big.svg|22px]] [[Królestwo Węgier]]
 
| combatant3  =  
 
| combatant3  =  
−
| commander1 = Wolfgang Fuchs<ref name="Heimoburg"></ref>
+
| commander2 = Wolfgang Fuchs<ref name="Heimoburg">[http://www.hainburg.at/system/web/zusatzseite.aspx?menuonr=218440926&detailonr=221048556 "Chronik der "Heimoburg""] [Kroniki Hainburga]. ''Hainburg-Donau'' (po niemiecku). [https://en.wikipedia.org/wiki/Hainburg_an_der_Donau Hainburg], Austria: Stadtgemeinde Hainburg a. d.Donau.</ref>
−
| commander2 = [[Maciej Korwin]]<br>[[Dóczi Orban]]<br>Johann Zeleny of Schonau<br>Beriszló Bartholomew<br>Haraszti Francis '''†'''<br />Moses of Buzla<ref name="Bánlaky" /><br>[[Vuk Grgurević]]<ref name="Bonfini"></ref><br>[[Szapolyai István]]<ref name="Gero"></ref>
+
| commander1 = [[Maciej Korwin]]<br>[[Dóczi Orbán]]<br>Johann Zeleny <small>von Schonau</small><br>[[Bertalan Beriszló]]<br>[[Haraszti Ferenc]] '''†'''<br />Moses di Buzla<ref name="Bánlaky" /><br>[[Vuk Grgurević]]<ref name="Bonfini">Antonio Bonfini (1995) [1568]. "Negyedik tized – hatodik könyv" [Czwarta dekada - szósta książka]. ''[https://web.archive.org/web/20120326104931/http://tortenelmunk.multiply.com/journal?&page_start=120 Rerum Hungaricum Decades]'' [''Dziesięć tomów spraw węgierskich''] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Balassi Kiadó (reprint). ISBN 963-506-040-8. Zarchiwizowano z [http://tortenelmunk.multiply.com/journal?&page_start=120 oryginału] 26 marcs 2012. [dostęp: 2011-06-30].</ref><br>[[Szapolyai István]]<ref name="Gero">Lajos Gerő (1893). "Szapolyai". ''[http://www.kislexikon.hu/szapolyai.html Pallas Nagylexikon]'' (po węgiersku). Budapest, Hungary: Pallas Irodalmi és Nyomdai Rt. ISBN 963-85923-2-X. [dostęp: 2011-07-01].</ref>
 
| commander3  =  
 
| commander3  =  
 
| units1            = [[Czarna Armia]]
 
| units1            = [[Czarna Armia]]
 
| units2            = [https://en.wikipedia.org/wiki/Imperial_Army_(Holy_Roman_Empire) Armia Cesarska]
 
| units2            = [https://en.wikipedia.org/wiki/Imperial_Army_(Holy_Roman_Empire) Armia Cesarska]
 
| units3      =  
 
| units3      =  
−
| strength1   = 1 500 w garnizonie<ref name="Egry"></ref><hr />10 000 armia pomocy<ref name="Bánlaky" />
+
| strength2   = 1 500 w garnizonie<ref name="Egry">Egry, Ákos Gábor (1 czerwca 2008). ''[http://aregmultajelenben.shp.hu/hpc/web.php?a=aregmultajelenben&o=a_fekete_sereg_eloadas_6Tj A Fekete Sereg előadás]'' [Wykład o Czarnej Armii] (po węgiersku). Balatonszárszó, Hungary: Régmúlt a Jelenben Hagyományőrző Közhasznú Egyesület. [dostęp: 2011-07-08].</ref><hr />10 000 <small>armia pomocnicza</small><ref name="Bánlaky" />
−
| strength2   = 15 000−18 000 zbrojni<br>dostawy 3000 wagonów i 500 flotylli<ref name="Egry" />
+
| strength1   = 15 000÷18 000 zbrojnych<br>3 000 wozów i 500 barek<ref name="Egry" />
 
| strength3  =  
 
| strength3  =  
−
| casualties1 =  
+
| casualties1 = nieznane
−
| casualties2 =  
+
| casualties2 = nieznane
 
| casualties3 =  
 
| casualties3 =  
 
|lokalizacja =  
 
|lokalizacja =  
Linia 125: Linia 126:
 
| campaignbox =  
 
| campaignbox =  
 
}}
 
}}
 +
|}
  
−
[[File:Hainburg - Burgruine Heimenburg (2).JPG|left|250px|thumb|the castle of Hainburg]]
+
== Przypisy ==
−
 
 
−
Szybka regeneracja armii węgierskiej pod Presburgiem umożliwiła Węgrom przejęcie inicjatywy i przemarsz na Hainburg. 20 września armia cesarska, teraz powiększona do 10 000 żołnierzy, zaczęła marsz z powrotem, aby znieść oblężenie. Matthias I wziął 8000 żołnierzy, aby zaatakować armię pomocy, pozostawiając resztę na utrzymanie oblężenia. Węgrzy okopali się, widząc wielkość armii wroga, podczas gdy armia cesarska przygotowywała się do wysłania zapasów do miasta. Podczas ciszy obie strony zbombardowały posterunki drugiej strony. Podjęta przez Imperium próba przemycenia 42 wagonów do Hainburga została udaremniona przez węgierskich wartowników. [8]
 
−
 
 
−
The quick regeneration of the Hungarian army at Presburg allowed the Hungarians to seize the initiative and march against Hainburg. On 20 September, the Imperial army, now expanded to 10,000 troops, began the march back to lift the siege. Matthias I took 8,000 troops to attack the relief army, leaving the rest to maintain the siege. The Hungarians dug in after seeing the size of the enemy army, while the Imperial army prepared to send supplies into the town. During the lull both sides bombarded the other's outposts. An attempt by the Empire to sneak 42 wagons into Hainburg was foiled by Hungarian sentries.<ref name="Egry" />
 
−
 
 
−
23 września [8] przeor Bartholomew Beriszló przypuścił niespodziewany i nieautoryzowany atak kawalerii na pozycje imperialne; spowodowało to, że siły imperialne porzuciły swoje fortyfikacje i wycofały się z wozami w kierunku Bruck. Matthias I odmówił kontynuowania, pomimo namów kilku podwładnych. Niemniej jednak Francis Haraszti i Mojżesz z Buzli poprowadzili nieautoryzowany atak kawalerii na resztki imperium; Haraszti zmarł od skaleczenia ramienia, a Mojżesz również został ranny. Wszelkie inne próby były zabronione. [1]
 
−
 
 
−
On 23 September,<ref name="Egry" /> [[Prior]] Bartholomew Beriszló launched a surprise, and unauthorized, cavalry attack on Imperial positions; this caused Imperial forces to abandon their fortifications and retreat with their wagons towards [[Bruck an der Mur|Bruck]]. Matthias I declined to pursue despite the urgings of several subordinates. Nonetheless, Francis Haraszti and Moses of Buzla led an unauthorized cavalry assault on the Imperial remnants; Haraszti died from a shoulder cut and Moses was also wounded. All other attempts were forbidden.<ref name="Bánlaky" />
 
−
 
 
−
Matthias I wróciłem do Hainburga, aby prowadzić oblężenie. Miasto upadło po tygodniu ciężkiego bombardowania. Obrońcy dowodzeni przez Wolfganga Fuchsa zgodzili się poddać w zamian za 3000 florenów i swobodny przejazd. Zdobycie miasta kosztowało króla Węgier 200 000 florenów. [1]
 
−
 
 
−
Matthias I returned to Hainburg to prosecute the siege. The town fell after a week of heavy bombardment. The defenders, led by Wolfgang Fuchs, agreed to surrender in exchange for 3000 florins and free passage. Taking the town had cost the King of Hungary 200.000 florins.<ref name="Bánlaky" />
 
  
−
==References==
+
{{izvori}}
−
{{reflist|colwidth=30em}}
 
  
 
{{SORTUJ:Oblężenie, Hainburg}}
 
{{SORTUJ:Oblężenie, Hainburg}}

Aktualna wersja na dzień 13:58, 24 sty 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Oblężenie Hainburga to dwa oblężenia Hainburga przeprowadzone przez króla Węgier Macieja I podczas wojny austro-węgierskiej (1477–88). Pierwsze oblężenie zostało przerwane w lipcu 1482 r. przez armię cesarską. Korwin ponownie oblegał miasto w sierpniu 1482 roku, tym razem z lepszym przygotowaniem i we wrześniu 1482 roku zajął Hainburg.[1]

Tło

Plik:Oostr1477.png
Duchies and principalities in Austria province in 1477

Maciej I współdziałał z cesarzem Fryderykiem III podczas wojen czeskich. Następnie stosunki uległy pogorszeniu, gdy Fryderyk III zawarł w Norymberdze 11 marca 1474 r. sojusz cesarsko-czesko-polski przeciwko Węgrom.[2]

Okres zbrojenia i mobilizacji w 1477 roku, po którym nastąpiła krótka wojna, zaowocował traktatem Korneoburg-Gmunden; traktat wymagał od Świętego Cesarstwa Rzymskiego zapłacenia Węgrom 100 000 florenów reparacji. Jednak mimo kilku ostrzeżeń i opóźnień kwota ta nigdy nie została wypłacona. W miarę narastania napięcia oba kraje zaczęły szukać sojuszników wśród szlachty drugiej strony.[3]

Sytuację dodatkowo zaogniła ucieczka Johanna Beckensloera, arcybiskupa Ostrzyhomia] do Świętego Cesarstwa Rzymskiego, gdzie pretendował do arcybiskupstwa salzburskiego. Opuścił Węgry w udawanej pielgrzymce do Akwizgranu; prawdziwym powodem było to, że nie był przychylny [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gabriele_Rangone Gabrielowi Rangone z Werony, biskupowi Siedmiogrodu.[4] Beckensloer zabrał ze sobą część węgierskiego skarbu, do którego miał dostęp, i pożyczył go Fryderykowi III w zamian za Salzburg. Urzędujący, Bernard II z Rohr, został przekonany do ustąpienia, ale niebawemI wycofał się i ponownie potwierdził swoje roszczenie w tym samym roku. Cesarz kazał kanonikom salzburskim zignorować roszczenie Bernarda II, a ten z kolei zwrócił się 18 listopada o ochronę do króla Macieja I. W imieniu Bernarda II Węgry przejęły do ​​końca roku dobra archidiecezji salzburskiej w Styrii i Karyntii. Ponieważ archidiecezja była świeckim, niezależnym księstwem z posiadłościami rozrzuconymi po świeckich prowincjach, nie oznaczało to wojny z cesarstwem.[3]

Wojska węgierskie kilkakrotnie stykały się z wojskami cesarskimi w czasie kampanii. Niejednoznaczny stan konfliktu skłonił Węgrów do zajęcia niektórych zamków cesarskich, w tym Radkersburga] i spowodował oblężenie Grazu. Fryderyk III uznał to za naruszenie pokoju, ale Maciej I odpowiedział, że wojska węgierskie wkraczają na tereny należące do arcybiskupa Bernarda II i są tam na zaproszenie arcybiskupa. Ponadto król węgierski przypomniał cesarzowi o zaległych odszkodowaniach wynikających z traktatu z Korneoburg-Gmunden, który uprawnia Węgry do ściągnięcia długu w inny sposób. Wreszcie Maciej I oskarżył Cesarstwo o wykorzystywanie sytuacji Węgier podczas trwających wówczas wojen osmańsko-węgierskich, wykorzystując południowe rozmieszczenie armii węgierskiej do naruszania terytorium Węgier, w tym ataku na Győr[3], w którym zginęło 800 cywilów.[5]

Wiosną 1482 roku Maciej I wysłał 4 000 konnicy pod dowództwem kapitana Johanna Zeleny'ego ze Schonau, aby splądrowali austriackie terytorium wzdłuż Dunaju aż do Pasawy. Najazd został zatrzymany przez interwencję kardynała Antonio Caffarellego, biskupa Ascoli, który zaproponował rozejm. Niemniej jednak wojna była nieunikniona, ponieważ obie strony nadal wzmacniały swoje siły.[5]

Pierwsze oblężenie

Plik:Bratislava in 16th century.jpg
Pozsony w XVI wieku

4 lipca[6] Maciej I zebrał armię pod Köpcsény i wyruszył do Hainburga.[7] Zamek stał na szczycie wzgórza otoczonego przez Dunaj; oblężenie przebiegało powoli z powodu braku broni oblężniczej. Cesarstwo wysłało czterotysięczną armię pod wodzą Ruprechta von Reichenberga, aby znieść oblężenie. Maciej I wysłał wojska, aby określić rozmiar i lokalizację oddziałów pomocy.[5] Węgierscy zwiadowcy wpadli na armię cesarską pod Rohrau i przypuścili atak kawalerii [8], ale nie byli w stanie przebić się przez kwadratową formację obronną wroga. Sztywny opór spowodował, że Węgrzy zaczęli się wycofywać w nieładzie; Węgierscy kapitanowie Wilhelm Tettauer i Stefan Zápolya próbowali utrzymać szyk, ale zostali otoczeni wraz z 70 innymi szlachcicami przez żołnierzy cesarskich.[6]

Postęp armii cesarskiej zmusił Macieja I do zniesienia oblężenia. Węgrzy porzucili swój sprzęt i zapasy, wycofując się w pośpiechu do Pozsony.[5] Zápolya został wzięty do niewoli, ale udało mu się uciec po wyciągnięciu miecza strażnika i użyciu go do zabicia strażnika; powrócił do armii w Pozsony. Król Węgier zaapelował do szlachty o posiłki, aby dołączyły do ​​niego w Pozsony. Urban Dóczi, biskup Győr, zebrał na własny koszt 5 000 żołnierzy w 50 dni. Odpowiedzieli także jeźdźcy Raszcianie ze Slawonii.[5] korzystając z pierwszego doświadczenia, dodano również machiny oblężnicze, w tym „moździerz Varga”, którego transport wymagał 80 koni.[8]

Pierwsze oblężenie Hainburga

— Węgiersko–austriacka wojna (1477–1488) —
Czas lipiec 1482[5]
Miejsce Hainburg, Dolna Austria
Wynik zwycięstwo Świętego Cesarstwa Rzymskiego, przegrupowanie Węgrów w Pozsony
Strony konfliktu
22px Królestwo Węgier 22px Święte Cesarstwo Rzymskie
Dowódcy
Wilhelm Tettauer
Szapolyai István[5] 		Ruprecht von Reichenberg[5]
Zaangażowane jednostki
Czarna Armia Armia Cesarska
Siły
900 kawalerzystów
200 piechoty[5] 		1 000 kawalerzystów
3 000 piechoty[5]
Straty
300 zabitych
70 jeńców[5] w tym Szapolyai i Tettauer[9] 		nieznane

Drugie oblężenie

Plik:Hainburg - Burgruine Heimenburg (2).JPG
the castle of Hainburg

Szybka reorganizacja armii węgierskiej pod Pozsony umożliwiła Węgrom przejęcie inicjatywy i przemarsz ku Hainburgowi. 20 września armia cesarska, teraz powiększona do 10 000 żołnierzy, zaczęła marsz z powrotem, aby znieść oblężenie. Maciej I wziął 8 000 żołnierzy, aby zaatakować armię idącą z odsieczą, pozostawiając resztę na podtrzymanie oblężenia. Węgrzy okopali się, widząc wielkość armii wroga, podczas gdy armia cesarska przygotowywała się do wysłania zapasów do miasta. Podczas ciszy obie strony zbombardowały posterunki drugiej strony. Podjęta przez wojska cesarskie próba przemycenia 42 wagonów do Hainburga została udaremniona przez węgierskich wartowników.[7]

23 września[7] przeor Beriszló Bartholomew przypuścił niespodziewany i nieautoryzowany atak kawalerii na pozycje wojsk cesarskich; spowodowało to, że siły cesarskie porzuciły swoje fortyfikacje i wycofały się z wozami w kierunku Bruck. Maciej I odmówił kontynuowania, pomimo namów kilku podwładnych. Niemniej jednak Francis Haraszti i Mojżesz z Buzli poprowadzili nieautoryzowany atak kawalerii na resztki wosjk cesarskich; Haraszti zmarł od skaleczenia ramienia, a Mojżesz również został ranny. Wszelkie inne próby były udaremniane.[5]

Maciej I wrócił do Hainburga, aby prowadzić oblężenie. Miasto upadło po tygodniu ciężkiego bombardowania. Obrońcy dowodzeni przez Wolfganga Fuchsa zgodzili się poddać w zamian za 3 000 florenów i swobodny przejazd. Zdobycie miasta kosztowało króla Węgier 200 000 florenów.[5]

Drugie oblężenie Hainburga

— Węgiersko–austriacka wojna (1477–1488) —
Czas połowa sierpnia 1482 – 30 września 1482[10]
Miejsce Hainburg, Dolna Austria
Wynik zwycięstwo Węgier
Strony konfliktu
22px Królestwo Węgier 22px Święte Cesarstwo Rzymskie
Dowódcy
Maciej Korwin
Dóczi Orbán
Johann Zeleny von Schonau
Bertalan Beriszló
Haraszti Ferenc †
Moses di Buzla[5]
Vuk Grgurević[6]
Szapolyai István[11] 		Wolfgang Fuchs[10]
Zaangażowane jednostki
Czarna Armia Armia Cesarska
Siły
15 000÷18 000 zbrojnych
3 000 wozów i 500 barek[7] 		1 500 w garnizonie[7]
10 000 armia pomocnicza[5]
Straty
nieznane nieznane

Przypisy

  1. ↑ József Bánlaky (1929). "Megjegyzések. Elmélkedések" [Uwagi. Teorie.]. A magyar nemzet hadtörténelme [Wojskowa historia narodu węgierskiego] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Grill Károly Könyvkiadó vállalata. ISBN 963-86118-7-1. [dostęp: 2011-07-06].
  2. ↑ András Buskó (2002). "4. Rész. Magyar-lengyel kapcsolatok. A vegyesházi királyok korában (1301–1526)" [Część 4. Stosunki polsko-węgierskie. Za panowania mieszanych dynastii (1301–1526)] (PDF). Ezredéves kapcsolatok (po węgiersku). Budapest, Hungary: Lengyel-Magyar Baráti Kör. str. 188–93.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 József Szalay; Lajos Baróti (2002) [1895]. "IV. Hunyadi Mátyás kora. (1458–1490.)" [IV. Wiek Macieja Hunyadiego(1458–1490.)]. A Magyar nemzet története [Historia narodu węgierskiego] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Lampel Róbert. ISBN 963-9374-26-1. [dostep: 2011-07-06].
  4. ↑ Ágnes Kenyeres (1994). "Beckensloer János" [Jan Beckensloer]. Magyar életrajzi lexikon 1000-1990 [Węgierski Leksykon biografii] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Akadémiai Kiadó. ISBN 963-9374-13-X. [dostęp: 2011-07-06].
  5. ↑ 5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 5,10 5,11 5,12 5,13 5,14 József Bánlaky (1929). "a) Az 1481–1482. évi hadjárat." [A. campaign of 1481–82]. A magyar nemzet hadtörténelme [Wojskowa historia narodu węgierskiego] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Grill Károly Könyvkiadó vállalata. ISBN 963-86118-7-1. [dostęp: 2011-06-27].
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 Antonio Bonfini (1995) [1568]. "Negyedik tized – hatodik könyv" [Czwarta dekada - szósta książka]. Rerum Hungaricum Decades [Dziesięć tomów spraw węgierskich] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Balassi Kiadó (reprint). ISBN 963-506-040-8. Zarchiwizowano z oryginału 26 marcs 2012. [dostęp: 2011-06-30].
  7. ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Egry, Ákos Gábor (1 czerwca 2008). A Fekete Sereg előadás [Wykład o Czarnej Armii] (po węgiersku). Balatonszárszó, Hungary: Régmúlt a Jelenben Hagyományőrző Közhasznú Egyesület. [dostęp: 2011-07-08].
  8. ↑ Ignaz Aurelius Fessler (1867). Geschichte von Ungarn [Historia Węgier] (po niemiecku). Leipzig, Germany: Friedrich Arnold Brockhaus. str. 158–160. [dostęp: 2011-07-03].
  9. ↑ Bálint Hóman (2003). "A magyar renaissance-állam." [Węgierski kraj renesansu.]. Magyar történet [Historia Węgier] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Arcanum. ISBN 963-9374-62-8. [dostęp: 2011-07-06].
  10. ↑ 10,0 10,1 "Chronik der "Heimoburg"" [Kroniki Hainburga]. Hainburg-Donau (po niemiecku). Hainburg, Austria: Stadtgemeinde Hainburg a. d.Donau.
  11. ↑ Lajos Gerő (1893). "Szapolyai". Pallas Nagylexikon (po węgiersku). Budapest, Hungary: Pallas Irodalmi és Nyomdai Rt. ISBN 963-85923-2-X. [dostęp: 2011-07-01].
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Oblężenie_Hainburga&oldid=47983”