Oblężenie Hainburga: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 3 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:1bi]]
+
[[Kategoria:1wt]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
 +
Oblężenie Hainburga to dwa oblężenia Hainburga przeprowadzone przez króla Węgier [[Maciej]]a I podczas wojny austro-węgierskiej (1477–88). Pierwsze oblężenie zostało przerwane w lipcu 1482 r. przez armię cesarską. Korwin ponownie oblegał miasto w sierpniu 1482 roku, tym razem z lepszym przygotowaniem i we wrześniu 1482 roku zajął Hainburg.<ref name ="Bánlaky2">József Bánlaky (1929). "Megjegyzések. Elmélkedések" [Uwagi. Teorie.]. ''[http://mek.oszk.hu/09400/09477/html/0011/877.html A magyar nemzet hadtörténelme]'' [''Wojskowa historia narodu węgierskiego''] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Grill Károly Könyvkiadó vállalata. ISBN 963-86118-7-1. [dostęp: 2011-07-06].</ref>
 +
 +
== Tło ==
 +
 +
[[File:Oostr1477.png|150px|left|thumb|Duchies and principalities in Austria province in 1477]]
 +
 +
Maciej I współdziałał z cesarzem [[Fryderyk III|Fryderykiem III]] podczas wojen czeskich. Następnie stosunki uległy pogorszeniu, gdy Fryderyk III zawarł w Norymberdze 11 marca 1474 r. sojusz cesarsko-czesko-polski przeciwko Węgrom.<ref name="POL-HUN">András Buskó (2002). [http://www.leki17.hu/pdf/lengyel_magyar_01.pdf "4. Rész. Magyar-lengyel kapcsolatok. A vegyesházi királyok korában (1301–1526)"] [Część 4. Stosunki polsko-węgierskie. Za panowania mieszanych dynastii (1301–1526)] (PDF). Ezredéves kapcsolatok (po węgiersku). Budapest, Hungary: Lengyel-Magyar Baráti Kör. str. 188–93.</ref>
 +
 +
Okres zbrojenia i mobilizacji w 1477 roku, po którym nastąpiła krótka wojna, zaowocował [[Traktat Korneoburg-Gmunden|traktatem Korneoburg-Gmunden]]; traktat wymagał od  Świętego Cesarstwa Rzymskiego zapłacenia Węgrom 100 000 florenów reparacji. Jednak mimo kilku ostrzeżeń i opóźnień kwota ta nigdy nie została wypłacona. W miarę narastania napięcia oba kraje zaczęły szukać sojuszników wśród szlachty drugiej strony.<ref name="Szalay">József Szalay; Lajos Baróti (2002) [1895]. "IV. Hunyadi Mátyás kora. (1458–1490.)" [IV. Wiek Macieja Hunyadiego(1458–1490.)]. ''[http://mek.niif.hu/00800/00892/html/doc/c200050.htm A Magyar nemzet története]'' [''Historia narodu węgierskiego''] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Lampel Róbert. ISBN 963-9374-26-1. [dostep: 2011-07-06].</ref>
 +
 +
Sytuację dodatkowo zaogniła ucieczka [https://en.wikipedia.org/wiki/Johann_Beckenschlager Johanna Beckensloera], [[Arcybiskup Ostrzyhomia|arcybiskupa Ostrzyhomia] do Świętego Cesarstwa Rzymskiego, gdzie pretendował do arcybiskupstwa salzburskiego. Opuścił Węgry w udawanej pielgrzymce do Akwizgranu; prawdziwym powodem było to, że nie był przychylny [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gabriele_Rangone Gabrielowi Rangone]] z Werony, [[Biskup Siedmiogrodu|biskupowi Siedmiogrodu]].<ref name="Kenyeres">Ágnes Kenyeres (1994). "Beckensloer János" [Jan Beckensloer]. ''[http://mek.niif.hu/00300/00355/html/ABC00523/01351.htm Magyar életrajzi lexikon 1000-1990]'' [Węgierski Leksykon biografii] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Akadémiai Kiadó. ISBN 963-9374-13-X. [dostęp: 2011-07-06].</ref> Beckensloer zabrał ze sobą część węgierskiego skarbu, do którego miał dostęp, i pożyczył go Fryderykowi III w zamian za Salzburg. Urzędujący, Bernard II z Rohr, został przekonany do ustąpienia, ale niebawemI wycofał się i ponownie potwierdził swoje roszczenie w tym samym roku. Cesarz kazał kanonikom salzburskim zignorować roszczenie Bernarda II, a ten z kolei zwrócił się 18 listopada o ochronę do króla Macieja I. W imieniu Bernarda II Węgry przejęły do ​​końca roku dobra archidiecezji salzburskiej w Styrii i Karyntii. Ponieważ archidiecezja była świeckim, niezależnym księstwem z posiadłościami rozrzuconymi po świeckich prowincjach, nie oznaczało to wojny z cesarstwem.<ref name="Szalay" />
 +
 +
Wojska węgierskie kilkakrotnie stykały się z wojskami cesarskimi w czasie kampanii. Niejednoznaczny stan konfliktu skłonił Węgrów do zajęcia niektórych zamków cesarskich, w tym [https://en.wikipedia.org/wiki/Bad_Radkersburg Radkersburga]] i spowodował oblężenie Grazu. Fryderyk III uznał to za naruszenie pokoju, ale Maciej I odpowiedział, że wojska węgierskie wkraczają na tereny należące do arcybiskupa Bernarda II i są tam na zaproszenie arcybiskupa. Ponadto król węgierski przypomniał cesarzowi o zaległych odszkodowaniach wynikających z traktatu z Korneoburg-Gmunden, który uprawnia Węgry do ściągnięcia długu w inny sposób. Wreszcie Maciej I oskarżył Cesarstwo o wykorzystywanie sytuacji Węgier podczas trwających wówczas wojen osmańsko-węgierskich, wykorzystując południowe rozmieszczenie armii węgierskiej do naruszania terytorium Węgier, w tym ataku na Győr<ref name="Szalay" />, w którym zginęło 800 cywilów.<ref name="Bánlaky" />
 +
 +
Wiosną 1482 roku Maciej I wysłał 4 000 konnicy pod dowództwem kapitana Johanna Zeleny'ego ze Schonau, aby splądrowali austriackie terytorium wzdłuż Dunaju aż do Pasawy. Najazd został zatrzymany przez interwencję kardynała Antonio Caffarellego, biskupa Ascoli, który zaproponował rozejm. Niemniej jednak wojna była nieunikniona, ponieważ obie strony nadal wzmacniały swoje siły.<ref name="Bánlaky" />
 +
 +
== Pierwsze oblężenie ==
 +
 +
[[File:Bratislava in 16th century.jpg|left|250px|thumb|Pozsony w XVI wieku]]
 +
 +
4 lipca<ref name="Bonfini" /> Maciej I zebrał armię pod [https://en.wikipedia.org/wiki/Kittsee Köpcsény] i wyruszył do Hainburga.<ref name="Egry" /> Zamek stał na szczycie wzgórza otoczonego przez Dunaj; oblężenie przebiegało powoli z powodu braku broni oblężniczej. Cesarstwo wysłało czterotysięczną armię pod wodzą Ruprechta von Reichenberga, aby znieść oblężenie. Maciej I wysłał wojska, aby określić rozmiar i lokalizację oddziałów pomocy.<ref name="Bánlaky" /> Węgierscy zwiadowcy wpadli na armię cesarską pod Rohrau i przypuścili atak kawalerii [8], ale nie byli w stanie przebić się przez kwadratową formację obronną wroga. Sztywny opór spowodował, że Węgrzy zaczęli się wycofywać w nieładzie; Węgierscy kapitanowie Wilhelm Tettauer i [[Szapolyai István|Stefan Zápolya]] próbowali utrzymać szyk, ale zostali otoczeni wraz z 70 innymi szlachcicami przez żołnierzy cesarskich.<ref name="Bonfini" />
 +
 +
Postęp armii cesarskiej zmusił Macieja I do zniesienia oblężenia. Węgrzy porzucili swój sprzęt i zapasy, wycofując się w pośpiechu do Pozsony.<ref name="Bánlaky" /> Zápolya został wzięty do niewoli, ale udało mu się uciec po wyciągnięciu miecza strażnika i użyciu go do zabicia strażnika; powrócił do armii w Pozsony. Król Węgier zaapelował do szlachty o posiłki, aby dołączyły do ​​niego w Pozsony. [[Dóczi Orban|Urban Dóczi]], [[biskup Győr]], zebrał na własny koszt 5 000 żołnierzy w 50 dni. Odpowiedzieli także jeźdźcy Raszcianie ze Slawonii.<ref name="Bánlaky" /> korzystając z pierwszego doświadczenia, dodano również machiny oblężnicze, w tym „moździerz Varga”, którego transport wymagał 80 koni.<ref name="Fessler">Ignaz Aurelius Fessler (1867). ''[https://archive.org/details/geschichtevonung03fessuoft Geschichte von Ungarn]'' [''Historia Węgier] (po niemiecku). Leipzig, Germany: Friedrich Arnold Brockhaus. str. 158–160. [dostęp: 2011-07-03].</ref>
 +
 +
|
 
{{infobox military conflict
 
{{infobox military conflict
 
| conflict    = Pierwsze oblężenie Hainburga
 
| conflict    = Pierwsze oblężenie Hainburga
Linia 27: Linia 52:
 
| result      = zwycięstwo Świętego Cesarstwa Rzymskiego, przegrupowanie Węgrów w [[Pozsony]]
 
| result      = zwycięstwo Świętego Cesarstwa Rzymskiego, przegrupowanie Węgrów w [[Pozsony]]
 
| status      =  
 
| status      =  
−
| combatant1 = {{Coat of arms|Święte Cesarstwo Rzymskie}}
+
| combatant2 = [[File:Generic Arms of the Holy Roman Emperor (after 1433).svg|22px]] [[Cesarstwo|Święte Cesarstwo Rzymskie]]
−
| combatant2 = [[File:Coa Hungary Country History Mathias Corvinus (1458-1490) big.svg|22px]] [[Królestwo Węgier]]
+
| combatant1 = [[File:Coa Hungary Country History Mathias Corvinus (1458-1490) big.svg|22px]] [[Królestwo Węgier]]
 
| combatant3  =  
 
| combatant3  =  
−
| commander1 = Ruprecht von Reichenberg<ref name="Bánlaky" />
+
| commander2 = Ruprecht von Reichenberg<ref name="Bánlaky" />
−
| commander2 = Wilhelm Tettauer<br>[[Szapolyai István]]<ref name="Bánlaky" /> 1499
+
| commander1 = Wilhelm Tettauer<br>[[Szapolyai István]]<ref name="Bánlaky" />
 
| commander3  =  
 
| commander3  =  
 
| units1            = [[Czarna Armia]]
 
| units1            = [[Czarna Armia]]
 
| units2            = [https://en.wikipedia.org/wiki/Imperial_Army_(Holy_Roman_Empire) Armia Cesarska]
 
| units2            = [https://en.wikipedia.org/wiki/Imperial_Army_(Holy_Roman_Empire) Armia Cesarska]
 
| units3      =  
 
| units3      =  
−
| strength1   = 1 000 kawalerzystów<br>3 000 piechoty<ref name="Bánlaky" />
+
| strength2   = 1 000 kawalerzystów<br>3 000 piechoty<ref name="Bánlaky" />
−
| strength2   = 900 kawalerzystów<br>200 piechoty<ref name="Bánlaky" />
+
| strength1   = 900 kawalerzystów<br>200 piechoty<ref name="Bánlaky" />
 
| strength3  =  
 
| strength3  =  
−
| casualties1 = nieznane
+
| casualties2 = nieznane
−
| casualties2 = 300 zabitych<br>70 [[POW]]s<ref name="Bánlaky" /> including Zapolya and Tettauer<ref name="Hóman">Bálint Hóman (2003). "A magyar renaissance-állam." [Węgierski kraj renesansu.]. ''[http://mek.niif.hu/07100/07139/html/0002/0003/0006-1af.html Magyar történet]'' [''Historia Węgier''] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Arcanum. ISBN 963-9374-62-8. [dostęp: 2011-07-06].</ref>
+
| casualties1 = 300 zabitych<br>70 jeńców<ref name="Bánlaky" /> w tym Szapolyai i Tettauer<ref name="Hóman">Bálint Hóman (2003). "A magyar renaissance-állam." [Węgierski kraj renesansu.]. ''[http://mek.niif.hu/07100/07139/html/0002/0003/0006-1af.html Magyar történet]'' [''Historia Węgier''] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Arcanum. ISBN 963-9374-62-8. [dostęp: 2011-07-06].</ref>
 
| casualties3 =  
 
| casualties3 =  
 
|lokalizacja =  
 
|lokalizacja =  
Linia 48: Linia 73:
 
| campaignbox = {{campaignbox Austro-Hungarian War}}
 
| campaignbox = {{campaignbox Austro-Hungarian War}}
 
}}
 
}}
 +
|}
  
−
Oblężenie Hainburga to dwa oblężenia Hainburga przeprowadzone przez króla Węgier [[Maciej]]a I podczas wojny austro-węgierskiej (1477–88). Pierwsze oblężenie zostało przerwane w lipcu 1482 r. przez armię cesarską. Korwin ponownie oblegał miasto w sierpniu 1482 roku, tym razem z lepszym przygotowaniem i we wrześniu 1482 roku zajął Hainburg.<ref name ="Bánlaky2">József Bánlaky (1929). "Megjegyzések. Elmélkedések" [Uwagi. Teorie.]. ''[http://mek.oszk.hu/09400/09477/html/0011/877.html A magyar nemzet hadtörténelme]'' [''Wojskowa historia narodu węgierskiego''] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Grill Károly Könyvkiadó vállalata. ISBN 963-86118-7-1. [dostęp: 2011-07-06].</ref>
+
== Drugie oblężenie ==
  
−
== Tło ==
+
{|
 +
|
 +
|}
  
−
[[File:Oostr1477.png|150px|left|thumb|Duchies and principalities in Austria province in 1477]]
+
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
  
−
Maciej I współdziałał z cesarzem [[Fryderyk III|Fryderykiem III]] podczas wojen czeskich. Następnie stosunki uległy pogorszeniu, gdy Fryderyk III zawarł w Norymberdze 11 marca 1474 r. sojusz cesarsko-czesko-polski przeciwko Węgrom.<ref name="POL-HUN">András Buskó (2002). [http://www.leki17.hu/pdf/lengyel_magyar_01.pdf "4. Rész. Magyar-lengyel kapcsolatok. A vegyesházi királyok korában (1301–1526)"] [Część 4. Stosunki polsko-węgierskie. Za panowania mieszanych dynastii (1301–1526)] (PDF). Ezredéves kapcsolatok (po węgiersku). Budapest, Hungary: Lengyel-Magyar Baráti Kör. str. 188–93.</ref>
+
[[File:Hainburg - Burgruine Heimenburg (2).JPG|left|250px|thumb|the castle of Hainburg]]
  
−
Okres zbrojenia i mobilizacji w 1477 roku, po którym nastąpiła krótka wojna, zaowocował [[Traktat Korneoburg-Gmunden|traktatem Korneoburg-Gmunden]]; traktat wymagał od  Świętego Cesarstwa Rzymskiego zapłacenia Węgrom 100 000 florenów reparacji. Jednak mimo kilku ostrzeżeń i opóźnień kwota ta nigdy nie została wypłacona. W miarę narastania napięcia oba kraje zaczęły szukać sojuszników wśród szlachty drugiej strony.<ref name="Szalay">József Szalay; Lajos Baróti (2002) [1895]. "IV. Hunyadi Mátyás kora. (1458–1490.)" [IV. Wiek Macieja Hunyadiego(1458–1490.)]. ''[http://mek.niif.hu/00800/00892/html/doc/c200050.htm A Magyar nemzet története]'' [''Historia narodu węgierskiego''] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Lampel Róbert. ISBN 963-9374-26-1. [dostep: 2011-07-06].</ref>
+
Szybka reorganizacja armii węgierskiej pod Pozsony umożliwiła Węgrom przejęcie inicjatywy i przemarsz ku Hainburgowi. 20 września armia cesarska, teraz powiększona do 10 000 żołnierzy, zaczęła marsz z powrotem, aby znieść oblężenie. Maciej I wziął 8 000 żołnierzy, aby zaatakować armię idącą z odsieczą, pozostawiając resztę na podtrzymanie oblężenia. Węgrzy okopali się, widząc wielkość armii wroga, podczas gdy armia cesarska przygotowywała się do wysłania zapasów do miasta. Podczas ciszy obie strony zbombardowały posterunki drugiej strony. Podjęta przez wojska cesarskie próba przemycenia 42 wagonów do Hainburga została udaremniona przez węgierskich wartowników.<ref name="Egry" />
  
−
Sytuację dodatkowo zaogniła ucieczka [https://en.wikipedia.org/wiki/Johann_Beckenschlager Johanna Beckensloera], [[Arcybiskup Ostrzyhomia|arcybiskupa Ostrzyhomia] do Świętego Cesarstwa Rzymskiego, gdzie pretendował do arcybiskupstwa salzburskiego. Opuścił Węgry w udawanej pielgrzymce do Akwizgranu; prawdziwym powodem było to, że nie był przychylny [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gabriele_Rangone Gabrielowi Rangone]] z Werony, [[Biskup Siedmiogrodu|biskupowi Siedmiogrodu]].<ref name="Kenyeres">Ágnes Kenyeres (1994). "Beckensloer János" [Jan Beckensloer]. ''[http://mek.niif.hu/00300/00355/html/ABC00523/01351.htm Magyar életrajzi lexikon 1000-1990]'' [Węgierski Leksykon biografii] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Akadémiai Kiadó. ISBN 963-9374-13-X. [dostęp: 2011-07-06].</ref> Beckensloer zabrał ze sobą część węgierskiego skarbu, do którego miał dostęp, i pożyczył go Fryderykowi III w zamian za Salzburg. Urzędujący, Bernard II z Rohr, został przekonany do ustąpienia, ale niebawemI wycofał się i ponownie potwierdził swoje roszczenie w tym samym roku. Cesarz kazał kanonikom salzburskim zignorować roszczenie Bernarda II, a ten z kolei zwrócił się 18 listopada o ochronę do króla Macieja I. W imieniu Bernarda II Węgry przejęły do ​​końca roku dobra archidiecezji salzburskiej w Styrii i Karyntii. Ponieważ archidiecezja była świeckim, niezależnym księstwem z posiadłościami rozrzuconymi po świeckich prowincjach, nie oznaczało to wojny z cesarstwem.<ref name="Szalay" />
+
23 września<ref name="Egry" /> przeor [[Beriszló Bartholomew]] przypuścił niespodziewany i nieautoryzowany atak kawalerii na pozycje wojsk cesarskich; spowodowało to, że siły cesarskie porzuciły swoje fortyfikacje i wycofały się z wozami w kierunku [https://en.wikipedia.org/wiki/Bruck_an_der_Mur Bruck]. Maciej I odmówił kontynuowania, pomimo namów kilku podwładnych. Niemniej jednak Francis Haraszti i Mojżesz z Buzli poprowadzili nieautoryzowany atak kawalerii na resztki wosjk cesarskich; Haraszti zmarł od skaleczenia ramienia, a Mojżesz również został ranny. Wszelkie inne próby były udaremniane.<ref name="Bánlaky" />
  
−
Wojska węgierskie kilkakrotnie stykały się z wojskami cesarskimi w czasie kampanii. Niejednoznaczny stan konfliktu skłonił Węgrów do zajęcia niektórych zamków cesarskich, w tym [https://en.wikipedia.org/wiki/Bad_Radkersburg Radkersburga]] i spowodował oblężenie Grazu. Fryderyk III uznał to za naruszenie pokoju, ale Maciej I odpowiedział, że wojska węgierskie wkraczają na tereny należące do arcybiskupa Bernarda II i są tam na zaproszenie arcybiskupa. Ponadto król węgierski przypomniał cesarzowi o zaległych odszkodowaniach wynikających z traktatu z Korneoburg-Gmunden, który uprawnia Węgry do ściągnięcia długu w inny sposób. Wreszcie Maciej I oskarżył Cesarstwo o wykorzystywanie sytuacji Węgier podczas trwających wówczas wojen osmańsko-węgierskich, wykorzystując południowe rozmieszczenie armii węgierskiej do naruszania terytorium Węgier, w tym ataku na Győr<ref name="Szalay" />, w którym zginęło 800 cywilów.<ref name="Bánlaky" />
+
Maciej I wrócił do Hainburga, aby prowadzić oblężenie. Miasto upadło po tygodniu ciężkiego bombardowania. Obrońcy dowodzeni przez Wolfganga Fuchsa zgodzili się poddać w zamian za 3 000 florenów i swobodny przejazd. Zdobycie miasta kosztowało króla Węgier 200 000 florenów.<ref name="Bánlaky" />
−
 
 
−
Wiosną 1482 roku Maciej I wysłał 4 000 konnicy pod dowództwem kapitana Johanna Zeleny'ego ze Schonau, aby splądrowali austriackie terytorium wzdłuż Dunaju aż do Pasawy. Najazd został zatrzymany przez interwencję kardynała Antonio Caffarellego, biskupa Ascoli, który zaproponował rozejm. Niemniej jednak wojna była nieunikniona, ponieważ obie strony nadal wzmacniały swoje siły.<ref name="Bánlaky" />
 
−
 
 
−
== Pierwsze oblężenie ==
 
−
 
 
−
[[File:Bratislava in 16th century.jpg|left|250px|thumb|Pozsony w XVI wieku]]
 
−
 
 
−
4 lipca<ref name="Bonfini" /> Maciej I zebrał armię pod [https://en.wikipedia.org/wiki/Kittsee Köpcsény] i wyruszył do Hainburga.<ref name="Egry" /> Zamek stał na szczycie wzgórza otoczonego przez Dunaj; oblężenie przebiegało powoli z powodu braku broni oblężniczej. Cesarstwo wysłało czterotysięczną armię pod wodzą Ruprechta von Reichenberga, aby znieść oblężenie. Maciej I wysłał wojska, aby określić rozmiar i lokalizację oddziałów pomocy.<ref name="Bánlaky" /> Węgierscy zwiadowcy wpadli na armię cesarską pod Rohrau i przypuścili atak kawalerii [8], ale nie byli w stanie przebić się przez kwadratową formację obronną wroga. Sztywny opór spowodował, że Węgrzy zaczęli się wycofywać w nieładzie; Węgierscy kapitanowie Wilhelm Tettauer i [[Szapolyai István|Stefan Zápolya]] próbowali utrzymać szyk, ale zostali otoczeni wraz z 70 innymi szlachcicami przez żołnierzy cesarskich.<ref name="Bonfini" />
 
  
−
Postęp armii cesarskiej zmusił Macieja I do zniesienia oblężenia. Węgrzy porzucili swój sprzęt i zapasy, wycofując się w pośpiechu do Pozsony.<ref name="Bánlaky" /> Zápolya został wzięty do niewoli, ale udało mu się uciec po wyciągnięciu miecza strażnika i użyciu go do zabicia strażnika; powrócił do armii w Pozsony. Król Węgier zaapelował do szlachty o posiłki, aby dołączyły do ​​niego w Pozsony. [[Dóczi Orban|Urban Dóczi]], [[biskup Győr]], zebrał na własny koszt 5 000 żołnierzy w 50 dni. Odpowiedzieli także jeźdźcy Raszcianie ze Slawonii.<ref name="Bánlaky" /> korzystając z pierwszego doświadczenia, dodano również machiny oblężnicze, w tym „moździerz Varga”, którego transport wymagał 80 koni.<ref name="Fessler">Ignaz Aurelius Fessler (1867). ''[https://archive.org/details/geschichtevonung03fessuoft Geschichte von Ungarn]'' [''Historia Węgier] (po niemiecku). Leipzig, Germany: Friedrich Arnold Brockhaus. str. 158–160. [dostęp: 2011-07-03].</ref>
+
|{{infobox military conflict
−
 
 
−
== Drugie oblężenie ==
 
−
 
 
−
{{infobox military conflict
 
 
| conflict    = Drugie oblężenie Hainburga
 
| conflict    = Drugie oblężenie Hainburga
 
|epoka = średniowiecze
 
|epoka = średniowiecze
Linia 87: Linia 105:
 
| result      = zwycięstwo Węgier
 
| result      = zwycięstwo Węgier
 
| status      =  
 
| status      =  
−
| combatant1 = {{Coat of arms|Święte Cesarstwo Rzymskie}}
+
| combatant2 = [[File:Generic Arms of the Holy Roman Emperor (after 1433).svg|22px]] [[Cesarstwo|Święte Cesarstwo Rzymskie]]
−
| combatant2 = [[File:Coa Hungary Country History Mathias Corvinus (1458-1490) big.svg|22px]] [[Królestwo Węgier]]
+
| combatant1 = [[File:Coa Hungary Country History Mathias Corvinus (1458-1490) big.svg|22px]] [[Królestwo Węgier]]
 
| combatant3  =  
 
| combatant3  =  
−
| commander1 = Wolfgang Fuchs<ref name="Heimoburg">[http://www.hainburg.at/system/web/zusatzseite.aspx?menuonr=218440926&detailonr=221048556 "Chronik der "Heimoburg""] [Kroniki Hainburga]. ''Hainburg-Donau'' (po niemiecku). [https://en.wikipedia.org/wiki/Hainburg_an_der_Donau Hainburg], Austria: Stadtgemeinde Hainburg a. d.Donau.</ref>
+
| commander2 = Wolfgang Fuchs<ref name="Heimoburg">[http://www.hainburg.at/system/web/zusatzseite.aspx?menuonr=218440926&detailonr=221048556 "Chronik der "Heimoburg""] [Kroniki Hainburga]. ''Hainburg-Donau'' (po niemiecku). [https://en.wikipedia.org/wiki/Hainburg_an_der_Donau Hainburg], Austria: Stadtgemeinde Hainburg a. d.Donau.</ref>
−
| commander2 = [[Maciej Korwin]]<br>[[Dóczi Orban]]<br>Johann Zeleny of Schonau<br>Beriszló Bartholomew<br>Haraszti Francis '''†'''<br />Moses of Buzla<ref name="Bánlaky" /><br>[[Vuk Grgurević]]<ref name="Bonfini">Antonio Bonfini (1995) [1568]. "Negyedik tized – hatodik könyv" [Czwarta dekada - szósta książka]. ''[https://web.archive.org/web/20120326104931/http://tortenelmunk.multiply.com/journal?&page_start=120 Rerum Hungaricum Decades]'' [''Dziesięć tomów spraw węgierskich''] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Balassi Kiadó (reprint). ISBN 963-506-040-8. Zarchiwizowano z [http://tortenelmunk.multiply.com/journal?&page_start=120 oryginału] 26 marcs 2012. [dostęp: 2011-06-30].</ref><br>[[Szapolyai István]]<ref name="Gero">Lajos Gerő (1893). "Szapolyai". ''[http://www.kislexikon.hu/szapolyai.html Pallas Nagylexikon]'' (po węgiersku). Budapest, Hungary: Pallas Irodalmi és Nyomdai Rt. ISBN 963-85923-2-X. [dostęp: 2011-07-01].</ref>
+
| commander1 = [[Maciej Korwin]]<br>[[Dóczi Orbán]]<br>Johann Zeleny <small>von Schonau</small><br>[[Bertalan Beriszló]]<br>[[Haraszti Ferenc]] '''†'''<br />Moses di Buzla<ref name="Bánlaky" /><br>[[Vuk Grgurević]]<ref name="Bonfini">Antonio Bonfini (1995) [1568]. "Negyedik tized – hatodik könyv" [Czwarta dekada - szósta książka]. ''[https://web.archive.org/web/20120326104931/http://tortenelmunk.multiply.com/journal?&page_start=120 Rerum Hungaricum Decades]'' [''Dziesięć tomów spraw węgierskich''] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Balassi Kiadó (reprint). ISBN 963-506-040-8. Zarchiwizowano z [http://tortenelmunk.multiply.com/journal?&page_start=120 oryginału] 26 marcs 2012. [dostęp: 2011-06-30].</ref><br>[[Szapolyai István]]<ref name="Gero">Lajos Gerő (1893). "Szapolyai". ''[http://www.kislexikon.hu/szapolyai.html Pallas Nagylexikon]'' (po węgiersku). Budapest, Hungary: Pallas Irodalmi és Nyomdai Rt. ISBN 963-85923-2-X. [dostęp: 2011-07-01].</ref>
 
| commander3  =  
 
| commander3  =  
 
| units1            = [[Czarna Armia]]
 
| units1            = [[Czarna Armia]]
 
| units2            = [https://en.wikipedia.org/wiki/Imperial_Army_(Holy_Roman_Empire) Armia Cesarska]
 
| units2            = [https://en.wikipedia.org/wiki/Imperial_Army_(Holy_Roman_Empire) Armia Cesarska]
 
| units3      =  
 
| units3      =  
−
| strength1   = 1 500 w garnizonie<ref name="Egry">Egry, Ákos Gábor (1 czerwca 2008). ''[http://aregmultajelenben.shp.hu/hpc/web.php?a=aregmultajelenben&o=a_fekete_sereg_eloadas_6Tj A Fekete Sereg előadás]'' [Wykład o Czarnej Armii] (po węgiersku). Balatonszárszó, Hungary: Régmúlt a Jelenben Hagyományőrző Közhasznú Egyesület. [dostep: 2011-07-08].</ref><hr />10 000 armia pomocy<ref name="Bánlaky" />
+
| strength2   = 1 500 w garnizonie<ref name="Egry">Egry, Ákos Gábor (1 czerwca 2008). ''[http://aregmultajelenben.shp.hu/hpc/web.php?a=aregmultajelenben&o=a_fekete_sereg_eloadas_6Tj A Fekete Sereg előadás]'' [Wykład o Czarnej Armii] (po węgiersku). Balatonszárszó, Hungary: Régmúlt a Jelenben Hagyományőrző Közhasznú Egyesület. [dostęp: 2011-07-08].</ref><hr />10 000 <small>armia pomocnicza</small><ref name="Bánlaky" />
−
| strength2   = 15 000−18 000 zbrojni<br>dostawy 3000 wagonów i 500 flotylli<ref name="Egry" />
+
| strength1   = 15 000÷18 000 zbrojnych<br>3 000 wozów i 500 barek<ref name="Egry" />
 
| strength3  =  
 
| strength3  =  
−
| casualties1 =  
+
| casualties1 = nieznane
−
| casualties2 =  
+
| casualties2 = nieznane
 
| casualties3 =  
 
| casualties3 =  
 
|lokalizacja =  
 
|lokalizacja =  
Linia 108: Linia 126:
 
| campaignbox =  
 
| campaignbox =  
 
}}
 
}}
−
 
+
|}
−
[[File:Hainburg - Burgruine Heimenburg (2).JPG|left|250px|thumb|the castle of Hainburg]]
 
−
 
 
−
Szybka reorganizacja armii węgierskiej pod Pozsony umożliwiła Węgrom przejęcie inicjatywy i przemarsz ku Hainburgowi. 20 września armia cesarska, teraz powiększona do 10 000 żołnierzy, zaczęła marsz z powrotem, aby znieść oblężenie. Maciej I wziął 8 000 żołnierzy, aby zaatakować armię idącą z odsieczą, pozostawiając resztę na podtrzymanie oblężenia. Węgrzy okopali się, widząc wielkość armii wroga, podczas gdy armia cesarska przygotowywała się do wysłania zapasów do miasta. Podczas ciszy obie strony zbombardowały posterunki drugiej strony. Podjęta przez wojska cesarskie próba przemycenia 42 wagonów do Hainburga została udaremniona przez węgierskich wartowników.<ref name="Egry" />
 
−
 
 
−
23 września<ref name="Egry" /> przeor [[Beriszló Bartholomew]] przypuścił niespodziewany i nieautoryzowany atak kawalerii na pozycje wojsk cesarskich; spowodowało to, że siły cesarskie porzuciły swoje fortyfikacje i wycofały się z wozami w kierunku [https://en.wikipedia.org/wiki/Bruck_an_der_Mur Bruck]. Maciej I odmówił kontynuowania, pomimo namów kilku podwładnych. Niemniej jednak Francis Haraszti i Mojżesz z Buzli poprowadzili nieautoryzowany atak kawalerii na resztki wosjk cesarskich; Haraszti zmarł od skaleczenia ramienia, a Mojżesz również został ranny. Wszelkie inne próby były udaremniane.<ref name="Bánlaky" />
 
−
 
 
−
Maciej I wrócił do Hainburga, aby prowadzić oblężenie. Miasto upadło po tygodniu ciężkiego bombardowania. Obrońcy dowodzeni przez Wolfganga Fuchsa zgodzili się poddać w zamian za 3 000 florenów i swobodny przejazd. Zdobycie miasta kosztowało króla Węgier 200 000 florenów.<ref name="Bánlaky" />
 
  
 
== Przypisy ==
 
== Przypisy ==

Aktualna wersja na dzień 13:58, 24 sty 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Oblężenie Hainburga to dwa oblężenia Hainburga przeprowadzone przez króla Węgier Macieja I podczas wojny austro-węgierskiej (1477–88). Pierwsze oblężenie zostało przerwane w lipcu 1482 r. przez armię cesarską. Korwin ponownie oblegał miasto w sierpniu 1482 roku, tym razem z lepszym przygotowaniem i we wrześniu 1482 roku zajął Hainburg.[1]

Tło

Plik:Oostr1477.png
Duchies and principalities in Austria province in 1477

Maciej I współdziałał z cesarzem Fryderykiem III podczas wojen czeskich. Następnie stosunki uległy pogorszeniu, gdy Fryderyk III zawarł w Norymberdze 11 marca 1474 r. sojusz cesarsko-czesko-polski przeciwko Węgrom.[2]

Okres zbrojenia i mobilizacji w 1477 roku, po którym nastąpiła krótka wojna, zaowocował traktatem Korneoburg-Gmunden; traktat wymagał od Świętego Cesarstwa Rzymskiego zapłacenia Węgrom 100 000 florenów reparacji. Jednak mimo kilku ostrzeżeń i opóźnień kwota ta nigdy nie została wypłacona. W miarę narastania napięcia oba kraje zaczęły szukać sojuszników wśród szlachty drugiej strony.[3]

Sytuację dodatkowo zaogniła ucieczka Johanna Beckensloera, arcybiskupa Ostrzyhomia] do Świętego Cesarstwa Rzymskiego, gdzie pretendował do arcybiskupstwa salzburskiego. Opuścił Węgry w udawanej pielgrzymce do Akwizgranu; prawdziwym powodem było to, że nie był przychylny [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gabriele_Rangone Gabrielowi Rangone z Werony, biskupowi Siedmiogrodu.[4] Beckensloer zabrał ze sobą część węgierskiego skarbu, do którego miał dostęp, i pożyczył go Fryderykowi III w zamian za Salzburg. Urzędujący, Bernard II z Rohr, został przekonany do ustąpienia, ale niebawemI wycofał się i ponownie potwierdził swoje roszczenie w tym samym roku. Cesarz kazał kanonikom salzburskim zignorować roszczenie Bernarda II, a ten z kolei zwrócił się 18 listopada o ochronę do króla Macieja I. W imieniu Bernarda II Węgry przejęły do ​​końca roku dobra archidiecezji salzburskiej w Styrii i Karyntii. Ponieważ archidiecezja była świeckim, niezależnym księstwem z posiadłościami rozrzuconymi po świeckich prowincjach, nie oznaczało to wojny z cesarstwem.[3]

Wojska węgierskie kilkakrotnie stykały się z wojskami cesarskimi w czasie kampanii. Niejednoznaczny stan konfliktu skłonił Węgrów do zajęcia niektórych zamków cesarskich, w tym Radkersburga] i spowodował oblężenie Grazu. Fryderyk III uznał to za naruszenie pokoju, ale Maciej I odpowiedział, że wojska węgierskie wkraczają na tereny należące do arcybiskupa Bernarda II i są tam na zaproszenie arcybiskupa. Ponadto król węgierski przypomniał cesarzowi o zaległych odszkodowaniach wynikających z traktatu z Korneoburg-Gmunden, który uprawnia Węgry do ściągnięcia długu w inny sposób. Wreszcie Maciej I oskarżył Cesarstwo o wykorzystywanie sytuacji Węgier podczas trwających wówczas wojen osmańsko-węgierskich, wykorzystując południowe rozmieszczenie armii węgierskiej do naruszania terytorium Węgier, w tym ataku na Győr[3], w którym zginęło 800 cywilów.[5]

Wiosną 1482 roku Maciej I wysłał 4 000 konnicy pod dowództwem kapitana Johanna Zeleny'ego ze Schonau, aby splądrowali austriackie terytorium wzdłuż Dunaju aż do Pasawy. Najazd został zatrzymany przez interwencję kardynała Antonio Caffarellego, biskupa Ascoli, który zaproponował rozejm. Niemniej jednak wojna była nieunikniona, ponieważ obie strony nadal wzmacniały swoje siły.[5]

Pierwsze oblężenie

Plik:Bratislava in 16th century.jpg
Pozsony w XVI wieku

4 lipca[6] Maciej I zebrał armię pod Köpcsény i wyruszył do Hainburga.[7] Zamek stał na szczycie wzgórza otoczonego przez Dunaj; oblężenie przebiegało powoli z powodu braku broni oblężniczej. Cesarstwo wysłało czterotysięczną armię pod wodzą Ruprechta von Reichenberga, aby znieść oblężenie. Maciej I wysłał wojska, aby określić rozmiar i lokalizację oddziałów pomocy.[5] Węgierscy zwiadowcy wpadli na armię cesarską pod Rohrau i przypuścili atak kawalerii [8], ale nie byli w stanie przebić się przez kwadratową formację obronną wroga. Sztywny opór spowodował, że Węgrzy zaczęli się wycofywać w nieładzie; Węgierscy kapitanowie Wilhelm Tettauer i Stefan Zápolya próbowali utrzymać szyk, ale zostali otoczeni wraz z 70 innymi szlachcicami przez żołnierzy cesarskich.[6]

Postęp armii cesarskiej zmusił Macieja I do zniesienia oblężenia. Węgrzy porzucili swój sprzęt i zapasy, wycofując się w pośpiechu do Pozsony.[5] Zápolya został wzięty do niewoli, ale udało mu się uciec po wyciągnięciu miecza strażnika i użyciu go do zabicia strażnika; powrócił do armii w Pozsony. Król Węgier zaapelował do szlachty o posiłki, aby dołączyły do ​​niego w Pozsony. Urban Dóczi, biskup Győr, zebrał na własny koszt 5 000 żołnierzy w 50 dni. Odpowiedzieli także jeźdźcy Raszcianie ze Slawonii.[5] korzystając z pierwszego doświadczenia, dodano również machiny oblężnicze, w tym „moździerz Varga”, którego transport wymagał 80 koni.[8]

Pierwsze oblężenie Hainburga

— Węgiersko–austriacka wojna (1477–1488) —
Czas lipiec 1482[5]
Miejsce Hainburg, Dolna Austria
Wynik zwycięstwo Świętego Cesarstwa Rzymskiego, przegrupowanie Węgrów w Pozsony
Strony konfliktu
22px Królestwo Węgier 22px Święte Cesarstwo Rzymskie
Dowódcy
Wilhelm Tettauer
Szapolyai István[5] 		Ruprecht von Reichenberg[5]
Zaangażowane jednostki
Czarna Armia Armia Cesarska
Siły
900 kawalerzystów
200 piechoty[5] 		1 000 kawalerzystów
3 000 piechoty[5]
Straty
300 zabitych
70 jeńców[5] w tym Szapolyai i Tettauer[9] 		nieznane

Drugie oblężenie

Plik:Hainburg - Burgruine Heimenburg (2).JPG
the castle of Hainburg

Szybka reorganizacja armii węgierskiej pod Pozsony umożliwiła Węgrom przejęcie inicjatywy i przemarsz ku Hainburgowi. 20 września armia cesarska, teraz powiększona do 10 000 żołnierzy, zaczęła marsz z powrotem, aby znieść oblężenie. Maciej I wziął 8 000 żołnierzy, aby zaatakować armię idącą z odsieczą, pozostawiając resztę na podtrzymanie oblężenia. Węgrzy okopali się, widząc wielkość armii wroga, podczas gdy armia cesarska przygotowywała się do wysłania zapasów do miasta. Podczas ciszy obie strony zbombardowały posterunki drugiej strony. Podjęta przez wojska cesarskie próba przemycenia 42 wagonów do Hainburga została udaremniona przez węgierskich wartowników.[7]

23 września[7] przeor Beriszló Bartholomew przypuścił niespodziewany i nieautoryzowany atak kawalerii na pozycje wojsk cesarskich; spowodowało to, że siły cesarskie porzuciły swoje fortyfikacje i wycofały się z wozami w kierunku Bruck. Maciej I odmówił kontynuowania, pomimo namów kilku podwładnych. Niemniej jednak Francis Haraszti i Mojżesz z Buzli poprowadzili nieautoryzowany atak kawalerii na resztki wosjk cesarskich; Haraszti zmarł od skaleczenia ramienia, a Mojżesz również został ranny. Wszelkie inne próby były udaremniane.[5]

Maciej I wrócił do Hainburga, aby prowadzić oblężenie. Miasto upadło po tygodniu ciężkiego bombardowania. Obrońcy dowodzeni przez Wolfganga Fuchsa zgodzili się poddać w zamian za 3 000 florenów i swobodny przejazd. Zdobycie miasta kosztowało króla Węgier 200 000 florenów.[5]

Drugie oblężenie Hainburga

— Węgiersko–austriacka wojna (1477–1488) —
Czas połowa sierpnia 1482 – 30 września 1482[10]
Miejsce Hainburg, Dolna Austria
Wynik zwycięstwo Węgier
Strony konfliktu
22px Królestwo Węgier 22px Święte Cesarstwo Rzymskie
Dowódcy
Maciej Korwin
Dóczi Orbán
Johann Zeleny von Schonau
Bertalan Beriszló
Haraszti Ferenc †
Moses di Buzla[5]
Vuk Grgurević[6]
Szapolyai István[11] 		Wolfgang Fuchs[10]
Zaangażowane jednostki
Czarna Armia Armia Cesarska
Siły
15 000÷18 000 zbrojnych
3 000 wozów i 500 barek[7] 		1 500 w garnizonie[7]
10 000 armia pomocnicza[5]
Straty
nieznane nieznane

Przypisy

  1. ↑ József Bánlaky (1929). "Megjegyzések. Elmélkedések" [Uwagi. Teorie.]. A magyar nemzet hadtörténelme [Wojskowa historia narodu węgierskiego] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Grill Károly Könyvkiadó vállalata. ISBN 963-86118-7-1. [dostęp: 2011-07-06].
  2. ↑ András Buskó (2002). "4. Rész. Magyar-lengyel kapcsolatok. A vegyesházi királyok korában (1301–1526)" [Część 4. Stosunki polsko-węgierskie. Za panowania mieszanych dynastii (1301–1526)] (PDF). Ezredéves kapcsolatok (po węgiersku). Budapest, Hungary: Lengyel-Magyar Baráti Kör. str. 188–93.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 József Szalay; Lajos Baróti (2002) [1895]. "IV. Hunyadi Mátyás kora. (1458–1490.)" [IV. Wiek Macieja Hunyadiego(1458–1490.)]. A Magyar nemzet története [Historia narodu węgierskiego] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Lampel Róbert. ISBN 963-9374-26-1. [dostep: 2011-07-06].
  4. ↑ Ágnes Kenyeres (1994). "Beckensloer János" [Jan Beckensloer]. Magyar életrajzi lexikon 1000-1990 [Węgierski Leksykon biografii] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Akadémiai Kiadó. ISBN 963-9374-13-X. [dostęp: 2011-07-06].
  5. ↑ 5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 5,10 5,11 5,12 5,13 5,14 József Bánlaky (1929). "a) Az 1481–1482. évi hadjárat." [A. campaign of 1481–82]. A magyar nemzet hadtörténelme [Wojskowa historia narodu węgierskiego] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Grill Károly Könyvkiadó vállalata. ISBN 963-86118-7-1. [dostęp: 2011-06-27].
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 Antonio Bonfini (1995) [1568]. "Negyedik tized – hatodik könyv" [Czwarta dekada - szósta książka]. Rerum Hungaricum Decades [Dziesięć tomów spraw węgierskich] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Balassi Kiadó (reprint). ISBN 963-506-040-8. Zarchiwizowano z oryginału 26 marcs 2012. [dostęp: 2011-06-30].
  7. ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Egry, Ákos Gábor (1 czerwca 2008). A Fekete Sereg előadás [Wykład o Czarnej Armii] (po węgiersku). Balatonszárszó, Hungary: Régmúlt a Jelenben Hagyományőrző Közhasznú Egyesület. [dostęp: 2011-07-08].
  8. ↑ Ignaz Aurelius Fessler (1867). Geschichte von Ungarn [Historia Węgier] (po niemiecku). Leipzig, Germany: Friedrich Arnold Brockhaus. str. 158–160. [dostęp: 2011-07-03].
  9. ↑ Bálint Hóman (2003). "A magyar renaissance-állam." [Węgierski kraj renesansu.]. Magyar történet [Historia Węgier] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Arcanum. ISBN 963-9374-62-8. [dostęp: 2011-07-06].
  10. ↑ 10,0 10,1 "Chronik der "Heimoburg"" [Kroniki Hainburga]. Hainburg-Donau (po niemiecku). Hainburg, Austria: Stadtgemeinde Hainburg a. d.Donau.
  11. ↑ Lajos Gerő (1893). "Szapolyai". Pallas Nagylexikon (po węgiersku). Budapest, Hungary: Pallas Irodalmi és Nyomdai Rt. ISBN 963-85923-2-X. [dostęp: 2011-07-01].
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Oblężenie_Hainburga&oldid=47983”