Hahót VII. Miklós: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 15 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:2]]
+
[[Kategoria:1]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
Linia 34: Linia 34:
  
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
−
|poprzednik        = [[xxx]]
+
|poprzednik        = [[wakat]]
 
|gl_članak_funkcija = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]]<br />(1345-1346)
 
|gl_članak_funkcija = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]]<br />(1345-1346)
−
|następca          = [[yyy]]
+
|następca          = [[Szécsi Miklós]]
 
}}
 
}}
  
Linia 54: Linia 54:
 
==Życiorys==
 
==Życiorys==
  
−
==Ancestry==
+
== Pochodzenie ==
  
−
Mikołaj urodził się w oddziale Hahold rodu Hahót w latach 90-tych XII wieku jako jedyny syn Stefana I, który w 1297 r. Był wymieniany jako Hiszpan z hrabstwa Varaždin [1] i niezidentyfikowana córka Palatyna Denisa Péca. Stephen Hahót był lojalnym zwolennikiem Andrzeja III z Węgier, biorąc udział w kilku kampaniach wojskowych przeciwko Austrii i rywalizującej rodzinie Kőszegów w Transdanubii i Slawonii.
+
Miklós urodził się w gałęzi [[Hahold]] rodu [[Hahót]] w latach 90-tych XII wieku jako jedyny syn [[Hahót István|Stefana I]], który w 1297 r. był wymieniany jako ''[[ispán]]'' z komitatu [[Varaždin]]{{odn|Zsoldos|2011|str=222}} i niezidentyfikowana córka [[palatyn]]a [[Péc Dénes|Denisa Péca]]. Stefan był lojalnym zwolennikiem króla Węgier [[III. András|Andrzeja III]], biorąc udział w kilku kampaniach wojskowych przeciwko Austrii i rywalizującej rodzinie [[Kőszeg]]ów w [[Siedmiogród|Siedmiogrodzie]] i [[Slawonia|Slawonii]].
  
−
Nicholas was born into the Hahold branch of the [[Hahót (genus)|''gens'' Hahót]] in the 1290s, as the only son of [[Stephen Hahót|Stephen I]], who was mentioned as ''[[ispán]]'' of [[Varaždin County (former)|Varaždin County]] in 1297,{{odn|Zsoldos|2011|str=222}} and an unidentified daughter of [[Palatine of Hungary|Palatine]] [[Denis Péc]]. Stephen Hahót was a loyal supporter of [[Andrew III of Hungary]], participating in several military campaigns against [[Duchy of Austria|Austria]] and the rival [[Kőszegi family]] in [[Transdanubia]] and [[Slavonia]].
+
[[File:Hahót nemzetségős.jpg|thumb|250px|left|[[Hahót I. Hahold]], przodek [[Hahót]]ów]]
  
−
[[File:Hahót nemzetségős.jpg|thumb|250px|left|[[Hahold I Hahót|Hahold I]], ancestor of the Hahóts]]
+
Według ''[[Képes Krónika]]'', która została napisana w latach pięćdziesiątych XIII wieku, gdy kariera polityczna Miklósa osiągnęła swój szczyt, przodkiem rodu [[Hahót]] był pewien niemiecki rycerz Hahold I (prapradziadek Miklósa), który był potomkiem hrabiów Weimar-Orlamünde i osiedlił się w Królestwie Węgier w 1163 r. na zaproszenie króla Węgier [[III. István|Stefana III]] do walki z uzurpatorem, stryjem [[IV. István|Stefanem IV]] i jego sprzymierzeńcami [[Csak]]ami.{{odn|Tóth|2003|str=267}}
  
−
Według Illuminated Chronicle, która została napisana w latach pięćdziesiątych XIII wieku, kiedy kariera polityczna Mikołaja osiągnęła swój szczyt, przodkiem pokrewieństwa Hahót był pewien niemiecki rycerz Hahold I (prapradziadek Mikołaja), który był potomkiem Hrabiowie Weimar-Orlamünde i osiedlili się w Królestwie Węgier w 1163 r. Na zaproszenie Stefana III Węgier do walki z uzurpatorem wujkiem Stefanem IV i jego sprzymierzeńcami Csakami [2].
+
Większość historyków odrzuciła tę interpretację. [[Mályusz Elemér|Elemér Mályusz]] utożsamił te dwie nazwy geograficzne z Wartburgiem i Miśnią w Turyngii (Margrabia Miśni), zauważając, że żadna z nich nie należała do dóbr rodu Weimar-Orlamünde, który rządził Miśnią od 1046 do 1067 roku. [[Tóth Endre|Endre Tóth]] próbował zrekonstruować pochodzenie ..rodu'' na podstawie rozpowszechnienia imienia Hahold na obszarach niemieckojęzycznych. W pobliżu Freising nazwa ta była stosunkowo często używana od VIII wieku, a ponadto pojawiła się razem z nazwą Arnold w XIII wieku, która była również używana przez cztery pokolenia w '''rodzinie''' Hahót.{{odn|Tóth|2003|str=280}} Teoria pochodzenia Haholda miała długą tradycję, ponieważ ''Képes Krónika'' zachowała jedynie narrację o tak zwanym geście epoki króla Węgier [[V. István|Stefana V] (lata 1270–1272), opracowaną przez ''mistrza'' [[Ákos]]a.{{odn|Tóth|2003|str=268}}
  
−
According to the ''[[Chronicon Pictum|Illuminated Chronicle]]'' which was written in the 1350s, when Nicholas' political career reached its peak, the ancestor of the Hahót kindred was a certain German knight [[Hahold I Hahót|Hahold I]] (Nicholas' great-great-great grandfather) who was a descendant of the [[Orlamünde|Counts of Weimar-Orlamünde]] and settled down in the [[Kingdom of Hungary]] in 1163 upon the invitation of [[Stephen III of Hungary]] to fight against usurper uncle [[Stephen IV of Hungary]] and his allies, the [[Csák (genus)|Csáks]].{{odn|Tóth|2003|str=267}}
+
Dziadek Miklós [[IV. Hahold|Hahold IV]] (fl. 1251-75) już w 1272 r. nazwał siebie „panem Alsólendva” (dziś [[Lendava]], Słowenia), udowadniając, że był właścicielem i prawdopodobnie sam zbudował zamek do tego czasu. Jako pan z komitatu [[Varaždin]], '''Stefan''' reprezentował władzę królewską na tym terytorium przeciwko przeważającym siłom [[Kőszegi]]ch w ostatnich latach panowania [[III. András|Andrzeja III]]. Po wygaśnięciu dynastii [[Arpadowie|Arpadów]] w 1301 r. władza królewska upadła, a kilkunastu lordów, czyli „oligarchów”, osiągnęło do tego czasu faktyczną niezależność od monarchy, by wzmocnić swoją autonomię. Jeden z tych oligarchów ostatniego pokolenia, [[Kőszegi Iván]], oblegał i okupował Alsólendvę około 1314 roku (dawniej historycy [[Karácsonyi János|János Karácsonyi]] i [[Fügedi Erik|Erik Fügedi]] błędnie zidentyfikowali Ivana Kőszegiego jako wojującego i ustalili datę oblężenia 1292).{{odn|Engel|1996|str=266}} Nie wiadomo, czy Stefan jeszcze żył w czasie tego aktu, gdyż zniknął ze źródeł po 1297 r., ale jego syn Miklós został po raz pierwszy wspomniany w dokumentach współczesnych dopiero w 1317 r.{{odn|Markó|2006|str=451}}
  
−
Większość historyków odrzuciła tę interpretację. Elemér Mályusz utożsamił te dwie nazwy geograficzne z Wartburgiem i Miśnią w Turyngii (Margrabia Miśni), zauważając, że żadna z nich nie należała do dóbr rodu Weimar-Orlamünde, który rządził Miśnią od 1046 do 1067 roku. Endre Tóth próbował zrekonstruować pochodzenie pokrewieństwa na podstawie rozpowszechnienia imienia Hahold na obszarach niemieckojęzycznych. W pobliżu Freising nazwa ta była stosunkowo często używana od VIII wieku, a ponadto pojawiła się razem z nazwą Arnold w XIII wieku, która była również używana przez cztery pokolenia w rodzinie Hahót. [2] Teoria pochodzenia Haholda miała długą tradycję, ponieważ Illuminated Chronicle zachowała jedynie narrację o tak zwanym geście epoki króla Węgier Stefana V (r. 1270–1272), opracowaną przez magistra Ákosa. [2]
+
Potomek starodawnego '''klanu''' [[Hahót]] z komitatu [[Zala]]. Jego ojcem był [[Bánffy I. István|Stefan I]], wspomniany jako ''[[ispán]]'' [[Varasd]] między 1272 a 1296 rokiem. Imię jego matki jest nieznane. Jego dziadkiem ze strony ojca był [[Hahót III. Hahót|Hahót III Hahót]].
  
−
Majority of the historians rejected this interpretation. Elemér Mályusz identified the two geographical names with [[Wartburg]] and [[Meissen]] in [[Thuringia]] ([[Margravate of Meissen]]), noting that none of them were part of the estates of the House of Weimar-Orlamünde, which ruled Meissen from 1046 to 1067.{{odn|Tóth|2003|str=268}} Endre Tóth tried to reconstruct the origin of the kindred based on the spread of the name Hahold in German-speaking areas. Near [[Freising]], the name was relatively frequently used since the 8th century, in addition, it appeared altogether with the name Arnold in the 13th century, which was also used for four generations in the Hahót kindred.{{odn|Tóth|2003|str=280}} Hahold's theory of origin had a long tradition, as the ''Illuminated Chronicle'' only preserved the narrative of the so-called ''gesta'' of the age of King [[Stephen V of Hungary]] (r. 1270–72), compiled by ''magister'' [[Ákos (chronicler)|Ákos]].{{odn|Tóth|2003|str=268}}
+
Dzięki bardzo wpływowej pozycji ojca i bogactwu jego rodu, ale przede wszystkim przynależności politycznej, Miklós '''w niejasności był w stanie wychować rodzinę'''. Dzięki lojalności w stosunku do króla Węgier [[I. Károly|Karola I]] Miklós zapoczątkował świetną karierę '''rodziny'''.<ref name="forrásokmuravidék">{{Cite web|url=https://library.hungaricana.hu/hu/view/VASM_Sk_2008_Mura_1/?query=lendvai%20mikl%C3%B3s%20b%C3%A1n&pg=65&layout=s|title=Források a Muravidék történetéhez – Szöveggyűjtemény. 1. kötet, 871-1849 (Szombathely-Zalaegerszeg, 2008)FORRÁSOK 871-1849}}</ref> W jednej z pierwszych wzmianek jest mowa o tym, że był ''[[ispán]]em'' komitatu [[Zala]] (1324-1346). Ponownie datowano go między 1349 a 1351 r.<ref>Zala megye archontológiája 1138-2000 – Zalai Gyűjtemény 50. (Zalaegerszeg, 2000)Zala vármegye tisztikara 1138-1849. str. 245.</ref> W latach 1333–1343 był [[Koniuszy|koniuszym królewskim]], '''[[Ban całej Slawonii|banem Slawonii]]''' − najpierw w latach 1343–1346, a następnie ponownie w latach 1353–1356. W tym czasie, między 1345 a 1346 r., a następnie między 1353 a 1356 r. był [[Ban Dalmacji i Chorwacji|banem Dalmacji i Chorwacji]]. W 1343 r. otrzymał zamek [[Lendvai]], dzięki czemu jego następcy są jedną z najwybitniejszych rodzin arystokratycznych w kraju, z dwoma przyległymi majątkami; '''zamek ten pierwotnie przejął [[Kőszegi Miklós|Mikołaj Kőszegi]] od ojca, [[Hahót I. István|Stefana I Hahóta]]'''. W latach 1357–1359 miał dwie godności: [[skrbnik królowej|skarbnika królowej]] i ''[[ispán]]a'' '''[[Segesd]]'''.<ref name="lendvaibánffy01">{{Cite web|url=http://genealogy.euweb.cz/hung/banffy1.html|title=genealogy.eu Bánffy de Alsólendva family01}}</ref>
−
 
 
−
Dziadek Mikołaja Hahold IV (fl. 1251-75) już w 1272 r. Nazwał siebie „panem Alsólendvy” (dziś Lendava, Słowenia), udowadniając, że był właścicielem i prawdopodobnie sam zbudował zamek do tego czasu. Jako pan z hrabstwa Varaždin, Stefan reprezentował władzę królewską na tym terytorium przeciwko przeważającym siłom Kőszeg w ostatnich latach Andrzeja III. Po wygaśnięciu dynastii Arpadów w 1301 r. Władza królewska upadła, a kilkunastu lordów, czyli „oligarchów”, osiągnęło do tego czasu faktyczną niezależność monarchy, aby wzmocnić swoją autonomię. Jeden z tych oligarchów ostatniego pokolenia, John Kőszegi, oblegał i okupował Alsólendvę około 1314 roku (dawniej historycy János Christmas i Erik Fügedi błędnie zidentyfikowali Ivana Kőszegiego jako wojującego i ustalili datę oblężenia 1292). [3] Nie wiadomo, czy Stefan jeszcze żył w czasie tego aktu, gdyż zniknął ze źródeł po 1297 r., Ale jego syn Mikołaj został po raz pierwszy wspomniany w dokumentach współczesnych dopiero w 1317 r. [4]
 
−
 
 
−
Nicholas' grandfather [[Hahold IV Hahót|Hahold IV]] (fl. 1251–75) already styled himself "lord of [[Lendava|Alsólendva]]" (today Lendava, [[Slovenia]]) in 1272, proving that he owned and possibly built the castle himself by then. As ''ispán'' of Varaždin County, Stephen represented the royal power in that territory against overwhelming Kőszegi forces in the last years of Andrew III. Following the extinction of the [[Árpád dynasty]] in 1301, royal power collapsed and a dozen lords, or "[[Oligarch (Kingdom of Hungary)|oligarchs]]", who had by that time achieved ''[[de facto]]'' independence of the monarch to strengthen their autonomy. One of these oligarchs of the last generation, [[John Kőszegi]] besieged and occupied Alsólendva around 1314 (formerly historians János Karácsonyi and Erik Fügedi incorrectly identified [[Ivan Kőszegi]] as belligerent and set 1292 for the date of the siege).{{odn|Engel|1996|str=266}} Whether Stephen was still alive during this act, it is unknown as he disappeared from the sources after 1297, but his son Nicholas was first mentioned by contemporary records only in 1317.{{odn|Markó|2006|str=451}}
 
−
 
 
−
 
 
−
 
 
−
 
 
−
 
 
−
 
 
−
Potomek starodawnego '''klanu''' [[Hahót]] z komitatu [[Zala]]. Jego ojcem był [[Bánffy I. István|Stefan I]], wspomniany jako [[ispán]] [[Varasd]] między 1272 a 1296 rokiem. Imię jego matki jest nieznane. Jego dziadkiem ze strony ojca był [[Hahót III. Hahót|Hahót III Hahót]].
 
−
 
 
−
<small><small>Az ősrégi [[Zala vármegye]]i [[Hahót nemzetség]] leszármazottja. Atyja, Hahót nembeli István, Varasdi ispán, akiről maradtak említések [[1272]] és [[1296]] között. Anyja neve ismeretlen. Apai nagyapja, Hahót nembeli III. Hahót volt. </small></small>
 
−
 
 
−
Dzięki bardzo wpływowej pozycji ojca i bogactwu jego rodu, ale przede wszystkim przynależności politycznej, Miklós '''w niejasności był w stanie wychować rodzinę'''. Dzięki lojalności w stosunku do króla Węgier [[I. Károly|Karola I]] Miklós zapoczątkował świetną karierę dla rodziny. [1] W jednej z pierwszych wzmianek jest mowa o tym, że był [[ispán]]em komitatu [[Zala]] (1324-1346). Ponownie datowano go między 1349 a 1351 r. [2] W latach 1333–1343 był [[lovászmester]], '''[[Ban całej Slawonii|banem Slawonii]]''' najpierw w latach 1343–1346, a następnie ponownie w latach 1353–1356. W tym czasie, między 1345 a 1346 r., a następnie między 1353 a 1356 r. był [[Ban Dalmacji i Chorwacji|banem Dalmacji i Chorwacji]]. W 1343 r. otrzymał zamek [[Lendvai]], dzięki czemu jego następcy są jedną z najwybitniejszych rodzin arystokratycznych w kraju, z dwoma przyległymi majątkami; '''zamek ten pierwotnie przejął [[Kőszegi Miklós|Mikołaj Kőszegi]] od ojca, [[Hahót I. István|Stefana I Hahóta]]'''. W latach 1357–1359 miał dwie godności: [[tárnokmester]] królowej i [[ispán]]a '''[[Segesd]]''' [3].
 
−
 
 
−
  <small><small>Apja rangosabb pozíciójának, valamint a nemesi családja vagyonának, de főképpen politikai hovátartozásának köszönhetően, Lendvai Miklós felemelkedett az ismeretlenségből, és családját igen emelhette fel. Lendvai Miklós [[I. Károly magyar király|Károly Róbert]] uralkodása alatt állt a király hűségére, a család fényes karrierjének a kezdetét jelentette.<ref name="forrásokmuravidék">{{Cite web|url=https://library.hungaricana.hu/hu/view/VASM_Sk_2008_Mura_1/?query=lendvai%20mikl%C3%B3s%20b%C3%A1n&pg=65&layout=s|title=Források a Muravidék történetéhez – Szöveggyűjtemény. 1. kötet, 871-1849 (Szombathely-Zalaegerszeg, 2008)FORRÁSOK 871-1849}}</ref> Miklós első okleveles említései között már [[1324]]-től [[1346]]-ig Zala vármegye ispánjaként szerepelt, méltóság, amelyet később ismét, [[1349]] és [[1351]] között töltötte be.<ref>Zala megye archontológiája 1138-2000 – Zalai Gyűjtemény 50. (Zalaegerszeg, 2000)Zala vármegye tisztikara 1138-1849. 245.o.</ref> [[1333]] és [[1343]] között királynéi lovászmester volt, Szlavón bán először [[1343]] és [[1346]] között, majd ismét [[1353]] és [[1356]] között. Ez idő alatt, [[1345]] és [[1346]] között, majd [[1353]] és [[1356]] között egyben Horvát-Dalmát bán is volt. [[1343]]-ban kapta meg [[Lendvai vár|Lenti várát]] is, így utódai a két összefüggő uradalom birtokában az ország egyik legjelentősebb főúri famíliájává váltak; ezt a várat eredetileg apja, Hahót nembeli Istvántól foglalta el Kőszegi Miklós. [[1357]]-től [[1359]]-ig pedig kettő méltósága volt, a királynéi tárnokmester, és a Segesdi ispán.<ref name="lendvaibánffy01">{{Cite web|url=http://genealogy.euweb.cz/hung/banffy1.html|title=genealogy.eu Bánffy de Alsólendva family01}}</ref> </small></small>
 
  
 
==Małżeństwo i potomkowie==
 
==Małżeństwo i potomkowie==
Linia 91: Linia 74:
 
Jego żoną była nieznana z imienia córka [[palatyn]]a [[Péc Dénes|Dionizego Péca]]. Mieli kilku synów, którzy przyjęli nazwisko „Bánffy”, co oznaczało, że byli „synami” bana:
 
Jego żoną była nieznana z imienia córka [[palatyn]]a [[Péc Dénes|Dionizego Péca]]. Mieli kilku synów, którzy przyjęli nazwisko „Bánffy”, co oznaczało, że byli „synami” bana:
  
−
*[[Bánffy László|Władysława] z Alsólendva
+
*[[Bánffy László|Władysława]] z Alsólendva;
−
*[[Bánffy Ferenc|Franciszek]] z Alsólendva
+
*[[Bánffy Ferenc|Franciszek]] z Alsólendva;
−
*[[Bánffy II. István|Stefan]] z Alsólendva, [[Ban całej Slawonii|Ban Slawonii]], [[ispán]] [[Varasd]].
+
*[[Bánffy II. István|Stefan]] z Alsólendva, [[Ban całej Slawonii|Ban Slawonii]], ''[[ispán]]''  [[Varasd]];
−
*[[Bánffy Miklós|Mikołaj]] z Alsólendva
+
*[[Bánffy Miklós|Mikołaj]] z Alsólendva;
−
*[[Bánffy I. János|Jan]] z Alsólendva, [[Ban całej Slawonii|Ban Slawonii]], [[Ban Maczwy]], [[ispán]] [[Varasd]].
+
*[[Bánffy I. János|Jan]] z Alsólendva, [[Ban całej Slawonii|Ban Slawonii]], [[Ban Maczwy]], ''[[ispán]]'' komitatu [[Varasd]].
−
 
 
−
Felesége neve ismeretlen; lánya volt [[Péc nemzetség]]beli [[Péc Dénes]] magyar nádornak. Házasságukból több gyermeke született, ők a "Bánffy" vezetéknevet vették fel, amely annyit jelentette, hogy a "bán" fiai voltak:
 
−
*alsólendvai Bánffy László
 
−
*alsólendvai Bánffy Ferenc
 
−
*alsólendvai Bánffy István, Szlavón bán, Varasdi ispán.
 
−
*alsólendvai Bánffy Miklós
 
−
*alsólendvai Bánffy János, Szlavón bán, Macsói bán, Varasdi ispán.
 
  
 
|
 
|
Linia 124: Linia 100:
  
 
  |2. tytuł          = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]]
 
  |2. tytuł          = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]]
−
  |2. od            = 1353
+
  |2. od            = <small>(1)</small> 1345,<small>(2)</small> 1353
−
  |2. do            = 1356
+
  |2. do            = <small>(1)</small> 1346,<small>(2)</small> 1356
 
  |2. powołanie      =  
 
  |2. powołanie      =  
−
  |2. poprzednik    =  
+
  |2. poprzednik    = <small>(1)</small> [[wakat]]<br><small>(2)</small> [[Lackfi I. István]]
−
  |2. następca      =  
+
  |2. następca      = <small>(1)</small> [[Szécsi Miklós]]<br><small>(2)</small> [[Csúz János]]
  
 
  |klan              = [[Hahót]]
 
  |klan              = [[Hahót]]
Linia 158: Linia 134:
 
|}
 
|}
  
−
==Early career==
+
== Wczesna kariera ==
−
As he participated in the unification war of [[Charles I of Hungary]] against the oligarchs according to a royal charter, historian Éva B. Halász considered Nicholas was born in the first half of the 1290s.{{odn|B. Halász|2010|str=7}} From 1319 to 1323, he was frequently mentioned as royal squire and royal youth ({{lang-la|aule iuvenis}}) in the court of Charles, and was called "''vir nobilis magister Nicolaus''", proving his lackland social status after the Kőszegis' military campaign. A "brave soldier", Nicholas was a loyal supporter of the young king as he could hope the recovery of lost family landholdings and castles only from a successful restoration of the strong royal power by Charles. According to the afore-mentioned royal charter from 1319, Nicholas fought in the war against [[Stefan Milutin]], [[King of Serbia]] across the river [[Sava]], when Charles I retook control over [[Belgrade]] and seized the fortress of [[Mačva|Macsó]] (today Mačva, Serbia) to restore the [[Banate of Macsó]].{{odn|Markó|2006|str=451}} For his merits, Nicholas regained Alsólendva Castle and its surrounding villages from [[Charles I of Hungary]] in 1323, who, as one of his charters concluded, Charles had taken "full possession" of his kingdom by that year and consolidated the royal supremacy over the whole country.{{odn|Engel|1996|str=266}} In the same year, Nicholas was referred to ''ispán'' (i.e. judge) of the Queen's subjects. As a magistrate, he supervised the recovery and legal arrangement of the queenly estates which were arbitrarily usurped by the provincial lords in the previous decades.{{odn|Zsoldos|2005|str=77}}
+
 
 +
Ponieważ Miklós brał udział w wojnie zjednoczeniowej króla [[Karol I|Karola I]] przeciwko oligarchom zgodnie z przywilejem królewskim historyk [[Halász Éva B.|Éva B. Halász]] uważała, że Mikołaj urodził się w pierwszej połowie lat 90-tych.{{odn|B. Halász|2010|str=7}} Od 1319 do 1323 roku był często wymieniany na dworze Karola jako giermek i młodzież królewska (łac. ''aule iuvenis'') i nazywany „''vir nobilis magister Nicolaus''”, co udowodniło jego status społeczny w pustce po kampanii wojskowej [[Kőszegi]]ch. Miklós, jako „dzielny żołnierz”, był lojalnym zwolennikiem młodego króla, gdyż tylko po pomyślnym przywróceniu przez Karola silnej władzy królewskiej mógł liczyć na odzyskanie utraconych rodzinnych posiadłości ziemskich i zamków. Zgodnie ze wspomnianym przywilejem królewskim z 1319 roku, Miklós walczył w wojnie przeciwko [[Stefan Milutin|Stefanowi Milutinowi]], królowi Serbii za rzeką Sawą, gdy Karol I odzyskał kontrolę nad Belgradem i zajął twierdzę [[Macsó]] (dziś [[Mačva]], Serbia), aby przywrócić [[banat Maczwy]].{{odn|Markó|2006|str=451}} Za swoje zasługi Miklós odzyskał zamek [[Alsólendva]] i okoliczne wioski od Karola I w 1323 r., który zgodnie z jednym z jego przywilejów zawarł w tym roku „pełne posiadanie” swojego królestwa i umocnił władzę królewską nad całością. państwo.{{odn|Engel|1996|str=266}} W tym samym roku Miklós został skierowany jako ''ispán'' (tj. sędzia) poddanych królowej. Jako sędzia nadzorował odbudowę i porządek prawny dóbr królewskich, które w minionych dziesięcioleciach były arbitralnie przywłaszczane przez panów prowincji.{{odn|Zsoldos|2005|str=77}}
 +
 
 +
[[File:Lendva.jpg|thumb|300px|right|Zamek Alsólendva, siedziba Mikołaja VII Hahóta]]
 +
 
 +
W 1324 roku Miklós został ''[[ispán]]em'' komitatu [[Zala]]. Po upadku panowania Kőszegich i przywróceniu funkcji administracyjnej jego głównym zadaniem jako ''ispána'' było reprezentowanie władzy królewskiej oraz zapewnienie stabilności i konsolidacji militarnej na zachodniej granicy. Pełnił tę godność przez prawie dwadzieścia lat, aż do 1343 roku.{{odn|Engel|1996|str=234}} Pokój wewnętrzny i rosnące dochody królewskie umocniły międzynarodową pozycję Węgier w latach dwudziestych XIV wieku. 13 lutego 1327 roku Karol i [[Jan Luksemburski|Jan]] czeski podpisali sojusz przeciwko [[Habsburg]]om, którzy zajęli Pozsony (dziś Bratysława, Słowacja). Gdy [[Otton Wesoły]] szukał pomocy i ochrony u Karola przed swoimi braćmi, [[Fryderykiem Jarmarkiem]] i [[Albertem Kulawym]], wojska węgierskie i czeskie wspólnie zaatakowały Austrię latem 1228 r. Na czele węgierskiej armii królewskiej stał [[Lackfi István|Stefan Lackfi]]. W międzyczasie Miklós Hahót dowodził mniejszą jednostką pomocniczą w [[Styria|Styrii]], aby pokonać [[Ulryka I]] z Walsee, który wcześniej zaanektował [[Muraköz]] (obecnie [[Međimurje]] w Chorwacji). Tam Miklós oblegał i zdobył dwa zamki, [[Haburne]] i [[Pertlstein]], ale cały region powrócił pod panowanie węgierskie dopiero w 1337 roku.{{odn|Kristó|1988|str=74}}
 +
 
 +
Miklós był jednym z wyznaczonych szlacheckich sędziów w maju 1330 r., który sdził ród [[Záh]]ów, którego jeden ze znamienitych członków, [[Záh Felicjan|Felicjan Záh]] usiłował zabić rodzinę królewską 17 kwietnia 1330 r. w Wyszehradzie. Po procesie kilku członków '''klanu''' zostało uwięzionych, straconych lub zesłanych.{{odn|B. Halász|2010|str=8}} Od 1333 do 1343 roku Miklós służył jako [[koniusz królewski]] konia na dworze królowej [[Elżbieta Łokietkówna|Elżbiety]], czwartej i ostatniej żony Karola.{{odn|Engel|1996|str=57}} W nadchodzącej dekadzie kilkakrotnie był mianowany sędzią procesowym w różnych procesach, zamieszkał na stałe w Wyszehradzie, ówczesnej stolicy Królestwa Węgier.{{odn|B. Halász|2010|str=8}}
  
−
[[File:Lendva.jpg|thumb|300px|right|Alsólendva Castle, seat of Nicholas Hahót]]
+
== Ban Slawonii i Chorwacji ==
  
−
In 1324, Nicholas was made ''ispán'' of [[Zala County (former)|Zala County]]. After the collapse of the Kőszegi dominion and restoration of the administrative function, his main task as ''ispán'' was to represent the royal authority and to ensure stability and military consolidation at the Western border. He held the dignity for almost twenty years until 1343.{{odn|Engel|1996|str=234}} Internal peace and increasing royal revenues strengthened the international position of Hungary in the 1320s. On 13 February 1327, Charles and [[John of Bohemia]] signed an alliance against the [[Habsburgs]], who had occupied [[Bratislava|Pressburg]] (today [[Bratislava]], [[Slovakia]]). When [[Otto, Duke of Austria|Otto the Merry]] sought assistance and protection from Charles against his own brothers, [[Frederick the Fair]] and [[Albert II, Duke of Austria|Albert the Lame]], Hungarian and Bohemian troops jointly invaded Austria in the summer of 1228. The Hungarian royal army was led by [[Stephen I Lackfi|Stephen Lackfi]]. Meanwhile, Nicholas Hahót commanded a smaller auxiliary unit into [[Duchy of Styria|Styria]] to defeat Ulrich I of Walsee, who had earlier annexed the [[Muraköz]] (now Međimurje in Croatia). There Nicholas besieged and seized two castles, Haburne and [[Pertlstein]], but the whole region only returned under Hungarian suzerainty in 1337.{{odn|Kristó|1988|str=74}}
+
== Pierwszy warunek ==
  
−
Nicholas was among those appointed noble judges in May 1330, who has ruled over the kindred [[Záh (gens)|Záh]], which one of notable members, [[Felician Záh]] had attempted to assassinate the royal family on 17 April 1330 in [[Visegrád]]. Following the trial, several members of the clan were imprisoned, executed or exiled.{{odn|B. Halász|2010|str=8}} From 1333 to 1343, Nicholas served as [[Master of the horse (Kingdom of Hungary)|Master of the horse]] in the queenly court of [[Elizabeth of Poland, Queen of Hungary|Elizabeth of Poland]], the fourth and last wife of Charles.{{odn|Engel|1996|str=57}} In the upcoming decade, he was appointed as an ad litem judge in various lawsuits on several occasions, residing permanently in Visegrád, then [[List of historical capitals of Hungary|capital]] of the [[Kingdom of Hungary]].{{odn|B. Halász|2010|str=8}}
+
Karol I zmarł 16 lipca 1342 r. Jego szesnastoletni syn [[Ludwik I]] odziedziczył po ojcu scentralizowane królestwo i bogaty skarb. 18 maja 1343 roku Ludwik mianował Miklósa [[Ban całej Slawonii|banem całej Slawonii]], zastępując zmarłego na urzędzie [[Mikcs Ákos|Ákosa Mikcsa]]. Zgodnie z przywilejem królewskim, Miklós następnego dnia rozpoczął swoją podróż z Wyszehradu do Slawonii.{{odn|Engel|1996|str=16}} Podczas mianowania Miklósowi przyznano również ''castrum'' [[Lenti]], dawną posiadłość zhańbionego Kőszegiego.{{odn|Engel|1996|str=16}} Karol w poprzednich dziesięcioleciach bezskutecznie próbował przywrócić władzę królewską w Chorwacji i Slawonii. Chociaż panowanie [[Mladen II Šubić|Mladena II Šubicia]] upadło w 1322 r., jego najsilniejszy rywal [[Ivan Nelipić]] rozszerzył swoją dominację na południową Chorwację.{{odn|Fine|1994|str=213}} Król Karol nakazał banom: [[Nicholasowi Felsőlendvai i [[Stephenowi II Kotromanićowi]] rozpoczęcie wspólnej ofensywy przeciwko Nelipiciowi, ale ich wyprawa ostatecznie się nie powiodła. Wiele lat później następca Felsőlendvaia, [[Mikcs Áko]]s, najechał Chorwację, aby ujarzmić miejscowych panów, którzy bez zgody króla zajęli dawne zamki Mladena Subicia, ale Ivan Nelipić rozgromił wojska banatu w 1326 roku. podczas gdy [[Slawonia]] została włączona do korony królewskiej.{{odn|Fine|1994|str=213}}
  
−
==Ban of Slavonia and Croatia==
+
Ivan Nelipić rządził prawie całą Chorwacją poza [[Petrova Gora|Górą Gvozd]] ''de facto'' niezależnie od Knina aż do swojej śmierci w 1344 roku.{{odn|Kristó|1988|str=99}} Następnie Ludwik nakazał Miklósowi rozpoczęcie wyprawy do Chorwacji jesienią 1344 r. (Miklós nie wydał żadnego dokumentu od sierpnia do listopada ze względu na swoje powinności wojskowe). Jego armia bez przeszkód pomaszerowała do twierdzy Knin, której broniła wdowa po Nelipiću, Władysława w imieniu ich nieletniego syna i następcy tronu [[Ivan II Nelipić|Jana II]]. Miklós nie próbował oblegać zamku, zamiast tego splądrował okoliczne ziemie i wsie. Obawiając się możliwości przedłużającego się oblężenia, Władysława poprosił o pokój i przysięgał wierność Ludwikowi.{{odn|Kristó|1988|str=99}} [[Wenecja|Republika Wenecka]], która przez dziesięciolecia korzystała z chorwackiej anarchii feudalnej i przejęła kontrolę nad Splitem i Ninem, zdobywając teraz wybrzeże od rzeki Zrmanja do ujścia Cetiny od lat dwudziestych XIII wieku, próbowała środkami dyplomatycznymi zapobiec ekspansji Węgier.{{odn|Kristó|1988|str=99}} Wenecjanie przekonali wdowę, by nie oddawała Knina armii Miklósa, próbując jednocześnie stworzyć anty-węgierską koalicję chorwackich panów i nadmorskich miast Dalmacji.{{odn|Kristó|1988|str=99}} W rezultacie Ludwik osobiście przemaszerował przez Bihać do Chorwacji w lipcu 1345 roku i zmusił Władysławę i jej syna do poddania się bez działań wojennych. [[Grgur Kurjaković]], książę [[Krbnava|Krbavy]] i inni chorwaccy szlachcice również ulegli mu podczas jego pobytu w Zagrzebiu. W imieniu swojego króla, Miklós negocjował z Władysławą warunki kapitulacji, ostatecznie zgodziła się przekazać cztery zamki.{{odn|Kristó|1988|str=100}} W ten sposób Ludwik przywrócił władzę królewską w Chorwacji i spacyfikował kraj do końca 1345 roku.{{odn|Markó|2006|str=451}}{{odn|Kristó|1988|str=101}}
−
===First term===
 
−
Charles I died on 16 July 1342. His sixteen-year-old [[Louis I of Hungary|Louis I]] succeeded him, inheriting a centralized kingdom and a rich treasury from Charles. On 18 May 1343, Louis appointed Nicholas Hahót as Ban of Slavonia (his proper title was "Ban of the Whole of Slavonia"), replacing [[Mikcs Ákos]] who died in office. According to a royal charter, Nicholas started his journey from Visegrád to Slavonia on the next day.{{odn|Engel|1996|str=16}} During the appointment, Nicholas was also granted ''castrum'' [[Lenti]], a former estate of the disgraced Kőszegis.{{odn|Engel|1996|str=357}} In the previous decades, Charles unsuccessfully attempted to reinstate royal authority in Croatia and Slavonia. Although the dominion of [[Mladen II Šubić of Bribir|Mladen II Šubić]] collapsed in 1322, his strongest rival [[Ivan Nelipić|John Nelipić]] expanded his dominance over South Croatia.{{odn|Fine|1994|str=213}} Charles ordered Ban [[Nicholas Felsőlendvai]] and [[Stephen II, Ban of Bosnia|Stephen II Kotromanić]] to launch a joint offensive against Nelipić, but their expedition eventually failed. Years later Felsőlendvai's successor Mikcs Ákos invaded Croatia to subjugate the local lords who had seized the former castles of Mladen Subić without the king's approval, but John Nelipić routed the ban's troops in 1326. Consequently, royal power remained only nominal in Croatia during Charles's reign, while Slavonia was integrated into the royal crown.{{odn|Fine|1994|str=213}}
 
  
−
John Nelipić ruled almost whole Croatia beyond [[Petrova Gora|Mount Gvozd]] ''[[de facto]]'' independently from [[Knin]] until his death in 1344.{{odn|Kristó|1988|str=99}} Following that Louis ordered Nicholas Hahót to launch a campaign to Croatia in the autumn of 1344 (Nicholas did not issue any diploma from August to November because of his military mandate). His army unhindered marched until the fortress Knin which was defended by Nelipić's widow Vladislava in the name of their minor son and heir [[Ivan II Nelipić|John II]]. Nicholas did not attempt to besiege the castle, instead plundered surrounding lands and villages. Fearing from possibility of a prolonged siege, Vladislava asked for peace and swore allegiance to Louis.{{odn|Kristó|1988|str=99}} The [[Republic of Venice]] which took advantage of the Croatian feudal anarchy for decades, and gained control over [[Split, Croatia|Split]] and [[Nin, Croatia|Nin]], acquiring most of the coast from [[Zrmanja River]] to the mouth of the [[Cetina]] since the 1320s, tried to prevent the Hungarian expansion with diplomatic means.{{odn|Kristó|1988|str=99}} The Venetians persuaded the widow not to hand over Knin to Nicholas' army, while aimed to establish an anti-Hungarian coalition among the Croatian lords and the Dalmatian coastal cities.{{odn|Kristó|1988|str=99}} As a result, Louis personally marched across [[Bihać]] to Croatia in July 1345 and forced Vladislava and her son to surrender without any military action took place. [[Grgur Kurjaković|Gregory Kurjaković]], Count of Corbavia and other Croatian noblemen also yielded to him during his stay in [[Zagreb]]. In the name of his king, Nicholas Hahót negotiated with Vladislava on the terms of surrender, when she agreed to hand over four castles.{{odn|Kristó|1988|str=100}} Thus Louis restored royal power in Croatia and pacified the country by the end of 1345.{{odn|Markó|2006|str=451}}{{odn|Kristó|1988|str=101}}
+
[[File:Konrad von Grünenberg - Beschreibung der Reise von Konstanz nach Jerusalem - Blatt 10r - 025.jpg|thumb|left|Obraz Zadaru (Zara) w późnym średniowieczu autorstwa [[Conrad Grünenberg|Conrada Grünenberga]]]]
  
−
[[File:Konrad von Grünenberg - Beschreibung der Reise von Konstanz nach Jerusalem - Blatt 10r - 025.jpg|thumb|left|Image of [[Zadar]] (Zara) in the [[Late Middle Ages]] by [[Conrad Grünenberg]]]]
+
Od sierpnia 1345 roku Miklós został [[Ban Slawonii, Chorwacji i Dalmacji|banem]], łącząc te dwie funkcje i rozszerzając swoje wpływy również na terytoria chorwackie, aby reprezentować władzę królewską.{{odn|B. Halász|2010|str=10}} Oznaczało to przywrócenie godności banatu Chorwacji, którego tytuł był arbitralnie zawłaszczony przez dziesięciolecia [[Šubić]]iów. Przed Miklós ostatnią osobą, która służyła jako ban chorwacki, był przez krótki czas w 1322 roku Jan Babonić. [20] Ostatnim, który został powołany przez węgierskiego monarchę i pełnił rzeczywistą funkcję, był [[Gutkeled II. Miklós|Mikołąj II Gutkeled]] w 1275 roku.{{odn|Zsoldos|2011|str=48}} Miklós jako jedyny znany w XIV wieku zawarł umowę najmu komory podatkowej. Taki dokument wydał 11 listopada 1344 r. W Zagrzebiu, wynajmując komorę slawońską za 300 ''[[banovac]]ów'' pięciu mieszczanom: Jakubowi, synowi Vlfardusa z Zagrzebia, oprócz braci Mikołaja, Rafaelowi i Michałowi, synom Pawła i Zuetkowi, synowi Staulena, którzy wszyscy czterej pochodzili z Koprivnicy. Miklós podpisał również z nimi kontrakt na pobieranie części podatków bana przez okres jednego roku.{{odn|B. Halász|2010|str=11}}
  
−
Since August 1345, Nicholas Hahót styled himself Ban of Slavonia, Croatia and Dalmatia, merging the two positions and extending his influence to the Croatian territories as well to represent the royal authority.{{odn|B. Halász|2010|str=10}} This meant the restoration of the dignity of Ban of Croatia, which title was arbitrarily held for decades by the [[Šubić noble family|Šubići]]. Before Nicholas, the last person who served as Ban of Croatia, was [[John Babonić]] for a short time in 1322.{{odn|Engel|1996|str=22}} The last one who was appointed by a Hungarian monarch and had actual function, was [[Nicholas II Gutkeled|Nicholas Gutkeled]] in 1275.{{odn|Zsoldos|2011|str=48}} Nicholas Hahót is the only known 14th-century ban, who concluded a chamber rental contract. He issued such a document on 11 November 1344 in Zagreb, when he leased the Slavonian chamber for 300 ''[[banovac]]'' to five burghers: James, son of Vlfardus from Zagreb, in addition to brothers Nicholas, Raphael and Michael, sons of Paul, and Zuetk, son of Staulen, all four originated from [[Koprivnica]]. Nicholas Hahót also signed a contract with them to transmit the banate's share of the collection of taxes for one-year deadline.{{odn|B. Halász|2010|str=11}}
+
Mieszkańcy Zadaru zbuntowali się przeciwko Republice Weneckiej i przyjęli zwierzchnictwo Ludwika.{{odn|Fine|1994|str=339}} Miasto wysłało również swoją delegację do Zagrzebia, ale opóźniło się i Ludwik w międzyczasie wrócił do Wyszehradu. Wenecja postanowiła zabezpieczyć swoje interesy w Dalmacji, uzyskała wsparcie lub neutralne pozycje innych dalmatyńskich portów, takich jak Nin, Dubrownik, Trogir i Rab, zebrała wojska i niespodziewanie 12 sierpnia 1345 r. rozpoczęła [[Siege of Zadar (1345–46)|besiege]] miasta i okolicznych zamków.{{odn|Kristó|1988|str=101}} Według doniesień Miklós osobiście pośredniczył między Ludwikiem a Zadarem i zachęcał mieszczan do czynnego buntu.{{odn|Markó|2006|str=452}} Ludwik wysłał [[Stjepana Kotromanicia]], aby pomógł mieszczanom Zadaru, ale jego armia nie walczyła z Wenecjanami. Według kroniki napisanej przez anonimowego minoryty, Wenecja przekupiła węgierskich dowódców, Stjepana Kotromanicia i Miklósa, aby nie wtrącali się w potyczkę.{{odn|B. Halász|2010|str=9}} Brat Ludwika, [[András calabriai herceg|Andrzej]], książę Kalabrii, został zamordowany w Aversa 18 września 1345 r., co spowodowało powstanie kwestii neapolitańskiej, marginalizując kampanię dalmatyńską. W kwietniu 1346 roku Ludwik wyruszył do Dalmacji, aby uwolnić Zadar, ale Wenecjanie ponownie przekupili jego dowódców, Kotromanića, Lackfiego i Miklósa, zgodnie z wyżej wymienioną kroniką. Gdy 1 lipca mieszkańcy wyruszyli i zaatakowali oblegających, wojska królewskie nie interweniowały, a Wenecjanie pokonali obrońców poza murami miasta. Chociaż król zlecił Miklósowi zorganizowanie zaopatrzenia miasta w żywność, ban z opóźnieniem i powoli spełniał zadanie. W rezultacie obywatele uznali go za zdrajcę. Nie mając wsparcia wojskowego ze strony Ludwika, Zadar poddał się Wenecjanom w dniu 21 grudnia 1346 r.{{odn|Kristó|1988|str=105}}
  
−
The citizens of [[Zadar]] rebelled against the Republic of Venice and accepted Louis' suzerainty.{{odn|Fine|1994|str=339}} The city also sent its delegation to Zagreb, but delayed and Louis meanwhile returned to Visegrád. Venice decided to protect its interests in Dalmatia, obtained support or neutral positions of other Dalmatian – such as Nin, [[Dubrovnik]], [[Trogir]] and [[Rab (town)|Rab]] – ports, gathered troops and unexpectedly started to [[Siege of Zadar (1345–46)|besiege]] the city and the surrounding castles on 12 August 1345.{{odn|Kristó|1988|str=101}} According to reports, Nicholas Hahót personally mediated between Louis and Zadar, and encouraged the burghers to actively revolt.{{odn|Markó|2006|str=452}} Louis dispatched Stephen Kotromanić to assist the burghers of Zadar, but his army did not fight against the Venetians. According to a chronicle written by an anonymous [[Minorites|Minorite]] friar, Venice bribed the Hungarian commanders, Stephen Kotromanić and Nicholas Hahót not to interfere in the skirmish.{{odn|B. Halász|2010|str=9}} Louis's brother, [[Andrew, Duke of Calabria]], was murdered in [[Aversa]] on 18 September 1345, which caused the emergence of the [[Neapolitan campaigns of Louis the Great|Neapolitan issue]], marginalizing the Dalmatian campaign. In April 1346, Louis marched to Dalmatia to relieve Zadar, but the Venetians again bribed his commanders, Kotromanić, Lackfi and Hahót, according to the above-mentioned chronicle. When the citizens broke out and attacked the besiegers on 1 July, the royal army failed to intervene, and the Venetians overcame the defenders outside the walls of the town. Although the king commissioned Nicholas to organize the city's food supply, the ban belatedly and slowly fulfilled the task. As a result, the citizens considered him as a traitor. Lacking military support from Louis, Zadar surrendered to the Venetians on 21 December 1346.{{odn|Kristó|1988|str=105}}
+
Zgodnie z dokumentem Mikołaj został ranny w starciach z Wenecją w Zadarze.{{odn|B. Halász|2010|str=9}} Kilka dni po lipcowej porażce Ludwik zdymisjonował go jako bana Slawonii i Chorwacji i zastąpił go [[Szécsi Miklós|Mikołajem Szécsim]], jednym z najbardziej wpływowych baronów drugiej połowy XIV wieku.{{odn|Engel|1996|str=22}}{{odn|Markó|2006|str=452}} Fakt ten mógłby potwierdzić informacje zakonnika minoryty w związku z przekupstwem. Podczas gdy historycy [[Kristó Gyula|Gyula Kristó]], [[Engel Pál|Pál Engel]] i [[Pór Antal|Antal Pór]] przyjęli teorię zakonnika, argumentował B.Halász, Miklós nie stracił wpływów politycznych, ponieważ występował jako sędzia ''ad litem'' kilkakrotnie w Budzie w 1347 roku, a także otrzymał darowizny ziemi od Ludwika w tym czasie. Dla Ludwika Królestwo Neapolu stało się ważniejszą sceną niż Dalmacja i Zadar, gdzie Miklós, który miał dziesięciolecia doświadczenia wojskowego, mógł zapewnić królowi znacznie większe korzyści, podkreślił B. Halász.{{odn|B. Halász|2010|str=9}}
  
−
According to a charter, Nicholas wounded in the clashes against Venice at Zadar.{{odn|B. Halász|2010|str=9}} Few days after the failure in July, Louis dismissed him as Ban of Slavonia and Croatia and replaced with [[Nicholas Szécsi]], one of the most influential barons in the second half of the 14th century.{{odn|Engel|1996|str=22}}{{odn|Markó|2006|str=452}} That fact could confirm the information of the Minorite friar in connection with the bribery. While historians [[Gyula Kristó]], [[Pál Engel]] and Antal Pór accepted the friar's theory, B. Halász argued, Nicholas did not lost his political influence, as appeared as ad litem judge in several times at [[Buda]] throughout 1347, and also received land donations from Louis during that time. For Louis, the [[Kingdom of Naples]] became a more important scene than Dalmatia and Zadar, where Nicholas Hahót, who had decades of military experience, could have provided a much greater service to the king, B. Halász emphasized.{{odn|B. Halász|2010|str=9}}
+
== Drugi termin ==
  
−
===Second term===
+
Anonimowy zakonnik minoryta opowiadał w swojej pracy, że Miklós był jednym z baronów, którzy eskortowali pogrobowca księcia Andrzeja, małego [[Carlo Martello|Karola Martela]], który został przewieziony z Neapolu do Wyszehradu w lutym 1348 r. Ludwik uznał swojego bratanka za prawowitego władcę Neapolu, a także wniósł roszczenia do regencji królestwa za małoletniego Karola Martela. Król wyznaczył Miklós na wychowawcę małego księcia, ale Karol Martel zmarł zaledwie trzy miesiące po jego przybyciu 10 maja 1348 r.{{odn|B. Halász|2010|str=10}} Około sierpnia 1349 roku Miklós po raz drugi został ''[[ispán]]em'' komitatu [[Zala]]. Pełnił tę funkcję do grudnia 1351 roku.{{odn|Engel|1996|str=235}}
−
The anonymous Minorite friar narrated in his work that Nicholas was among those barons who escorted Duke Andrew's [[Posthumous birth|posthumous]] son, the infant [[Charles Martel, Duke of Calabria|Charles Martel]], who was transferred from Naples to Visegrád in February 1348. Louis recognised his nephew as the legitimate ruler of Naples and also laid claim to the regency of the kingdom during the minority of Charles Martel. The king appointed Nicholas as the tutor of little duke, but Charles Martel died only three months after his arrival on 10 May 1348.{{odn|B. Halász|2010|str=10}} Around August 1349, Nicholas was made ''ispán'' of Zala County for the second time. He held that position until December 1351.{{odn|Engel|1996|str=235}}
 
  
−
In 1351, Louis made his youngest brother [[Stephen, Duke of Slavonia|Stephen]] as [[Duke of Slavonia|Duke of Croatia and Dalmatia]], before finally trusting him with the government of Slavonia in 1353. Stephen's political role was nevertheless rather insignificant, despite that he was [[heir presumptive]] after Charles Martel, his nephew's death. Louis reinstated Nicholas to the combined dignity of Ban of Croatia, Dalmatia and Slavonia to administer the province on behalf of Duke Stephen in April 1353, replacing Stephen Lackfi, who died in office.{{odn|Engel|1996|str=17}} In the summer of 1354, both Duke Stephen and Ban Nicholas participated in Louis' military campaign against the [[Serbian Empire]], forcing [[Stefan Dušan]] to withdraw from the region along the river Sava. Duke Stephen died in a pandemic during the expedition on 9 August 1354.{{odn|B. Halász|2010|str=10}} The new-born [[John, Duke of Slavonia|John]] was installed Duke of Slavonia after his father's death, with his mother [[Margaret of Bavaria, Duchess of Slavonia|Margaret]] as nominal regent, but in reality, Nicholas governed the province, Margaret and her son even resided in Buda until mid-1355.{{odn|B. Halász|2010|str=10}}
+
W 1351 roku Ludwik mianował swojego najmłodszego brata [[István herceg|Stefana]] księciem Chorwacji i Dalmacji, zanim ostatecznie powierzył mu władzę w [[Slawonia|Slawonii]] w 1353 roku. Polityczna rola Stefana była jednak raczej niewielka, pomimo faktu, że był on domniemanym spadkobiercą po śmierci swojego bratanka Karola Martela. Ludwik przywrócił Miklós do połączonej godności [[bana Chorwacji, Dalmacji i Slawonii]] w celu administrowania prowincją w imieniu księcia Stefana w kwietniu 1353 r., Zastępując [[Lackfi István|Stefana Lackfiego]], który zmarł na stanowisku.{{odn|Engel|1996|str=17}} Latem 1354 roku zarówno książę Stefan, jak i ban Miklós uczestniczyli w kampanii wojskowej Ludwika przeciwko Imperium Serbskiemu, zmuszając [[Stefan Dušan|Stefana Dušana]] do wycofania się z regionu wzdłuż rzeki Sawy. Książę Stefan zginął w pandemii podczas wyprawy 9 sierpnia 1354 roku.{{odn|B. Halász|2010|str=10}} Nowo narodzony [[Anjou János|Jan]] został mianowany [[Książę Slawonii|księciem Slawonii]] po śmierci ojca, z matką [[Margarete von Bayern|Małgorzatą]] jako nominalną regentką, ale w rzeczywistości to Miklós rządził prowincją, Małgorzata i jej syn mieszkali nawet w Budzie do połowy 1355 roku.{{odn|B. Halász|2010|str=10}}
  
−
Taking advantage of the inner war within the Šubić clan, Louis determined to acquire the remaining Dalmatian cities. After the death of [[Mladen III Šubić]] in 1348, [[Klis Fortress|Klis]] and [[Skradin]] were ruled by his widow [[Jelena Nemanjić Šubić|Jelena]], in the name of their son Mladen IV. She was unable to defend the cities from the many pretenders, she asked her brother Stefan Dušan for aid, who sent an army, led by knight [[Palman]] and [[Đuraš Ilijić]], to defend Klis and Skradin, respectively. Louis entrusted Nicholas to launch a campaign against the forts in 1355. The Serbians were not able to hold out the pressure of the Hungarian army. Upon the king's order, Nicholas Hahót besieged and captured Klis and [[Omiš]].{{odn|B. Halász|2010|str=10}}{{odn|Engel|1996|str=380}} Following that Serbia started to disintegrate after the death of Stefan Dušan in December 1355.{{odn|Fine|1994|str=345}} A new war broke out between the Kingdom of Hungary and the Republic of Venice over Dalmatia in the spring of 1356 and the royal court decided to end the duchy of Slavonia's autonomy, Margaret was thus deprived of nominal regency. Despite his military success a few weeks ago, Nicholas was also dismissed from his dignity, replaced by [[Leustach Paksi]].{{odn|Engel|1996|str=17}} In the next year, he was appointed [[Master of the treasury]] in the court of [[Elizabeth of Bosnia]], the second queen consort to Louis I.{{odn|Engel|1996|str=55}} Beside that he also functioned as ''ispán'' of the [[Segesd]] queenly estate, laid in [[Somogy County (former)|Somogy County]].{{odn|Engel|1996|str=174}} Nicholas Hahót died in 1359.{{odn|B. Halász|2010|str=11}}
+
Wykorzystując wewnętrzną wojnę wewnątrz klanu [[Šubić]], Ludwik postanowił przejąć pozostałe miasta Dalmacji. Po śmierci [[Mladen III Šubić|Mladena III Šubicia]] w 1348 r. Klisem i Skradinem rządziła wdowa [[Jelena Nemanjić Šubić|Jelena]], w imieniu ich syna Mladena IV. Nie była w stanie obronić miast przed wieloma pretendentami, zwróciła się o pomoc do swojego brata Stefana Dušana, który wysłał armię dowodzoną przez rycerza [[Palman]] i [[Đuraš Ilijić]], aby bronili odpowiednio Klisa i Skradina. Ludwik powierzył Miklósowi rozpoczęcie kampanii przeciwko fortom w 1355 r. Serbowie nie byli w stanie wytrzymać nacisku wojsk węgierskich. Na rozkaz króla Miklós oblegał i zajął Klis i Omiš.{{odn|B. Halász|2010|str=10}}{{odn|Engel|1996|str=380}} W następstwie tego Serbia zaczęła się rozpadać po śmierci Stefana Dušana w grudniu 1355 r.{{odn|Fine|1994|str=345}} Wiosną 1356 r. wybuchła nowa wojna między Królestwem Węgier a Republiką Wenecką o Dalmację, a dwór królewski zdecydował o zniesieniu autonomii księstwa slawońskiego, w ten sposób Małgorzata została pozbawiona nominalnej regencji. Pomimo swojego militarnego sukcesu kilka tygodni temu, Miklós również został zwolniony z godności, a jego miejsce zajął [[Leustach Paksi]].{{odn|Engel|1996|str=17}} W następnym roku został mianowany [[[Skarbnik królowej|mistrzem skarbu]] na dworze [[Elżbieta Bośniaczka|Elżbiety Bośniaczki]], drugiej królowej małżonki Ludwika I.{{odn|Engel|1996|str=55}} Poza tym działał również jako ''ispán'' królewskiej posiadłości [[Segesd]], położonej w komitacie [[Somogy]].{{odn|Engel|1996|str=174}} Nicholas Hahót zmarł w 1359 roku.{{odn|B. Halász|2010|str=11}}
  
 
== Rodzina <ref name=hahot>Engel: ''Genealógia'' (Genus Hahót 1.)</ref><ref>Engel: ''Genealógia'' (Genus Péc 1., Zala branch)</ref>==
 
== Rodzina <ref name=hahot>Engel: ''Genealógia'' (Genus Hahót 1.)</ref><ref>Engel: ''Genealógia'' (Genus Péc 1., Zala branch)</ref>==

Aktualna wersja na dzień 10:08, 26 sty 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Ban całej Slawonii
(1343-1346) 		Następca:
Lackfi I. Miklós Szécsi Miklós
Poprzednik: Ban całej Slawonii
(1353-1356) 		Następca:
Lackfi I. István Paksi Leusták
Poprzednik: Ban Dalmacji i Chorwacji
(1345-1346) 		Następca:
wakat Szécsi Miklós


Poprzednik: Ban Dalmacji i Chorwacji
(1353-1356) 		Następca:
Lackfi I. István Csúz János

Bánffy I. Miklós, także Lendvai Miklós (pol. Mikołaj Lendvai), węgierski szlachcic z klanu Hahót. Założyciel rodu Bánffy de Alsólendva, właściciel zamku Lendva, duży właściciel ziemski i főispán kilku komitatów. Ban całej Slawonii (1345–1346 i 1345–1356), Ban Dalmacji i Chorwacji (1353–1356). Założyciel gałęzi Bánffy de Alsólendva.

Życiorys

Pochodzenie

Miklós urodził się w gałęzi Hahold rodu Hahót w latach 90-tych XII wieku jako jedyny syn Stefana I, który w 1297 r. był wymieniany jako ispán z komitatu Varaždin[1] i niezidentyfikowana córka palatyna Denisa Péca. Stefan był lojalnym zwolennikiem króla Węgier Andrzeja III, biorąc udział w kilku kampaniach wojskowych przeciwko Austrii i rywalizującej rodzinie Kőszegów w Siedmiogrodzie i Slawonii.

Plik:Hahót nemzetségős.jpg
Hahót I. Hahold, przodek Hahótów

Według Képes Krónika, która została napisana w latach pięćdziesiątych XIII wieku, gdy kariera polityczna Miklósa osiągnęła swój szczyt, przodkiem rodu Hahót był pewien niemiecki rycerz Hahold I (prapradziadek Miklósa), który był potomkiem hrabiów Weimar-Orlamünde i osiedlił się w Królestwie Węgier w 1163 r. na zaproszenie króla Węgier Stefana III do walki z uzurpatorem, stryjem Stefanem IV i jego sprzymierzeńcami Csakami.[2]

Większość historyków odrzuciła tę interpretację. Elemér Mályusz utożsamił te dwie nazwy geograficzne z Wartburgiem i Miśnią w Turyngii (Margrabia Miśni), zauważając, że żadna z nich nie należała do dóbr rodu Weimar-Orlamünde, który rządził Miśnią od 1046 do 1067 roku. Endre Tóth próbował zrekonstruować pochodzenie ..rodu na podstawie rozpowszechnienia imienia Hahold na obszarach niemieckojęzycznych. W pobliżu Freising nazwa ta była stosunkowo często używana od VIII wieku, a ponadto pojawiła się razem z nazwą Arnold w XIII wieku, która była również używana przez cztery pokolenia w rodzinie Hahót.[2] Teoria pochodzenia Haholda miała długą tradycję, ponieważ Képes Krónika zachowała jedynie narrację o tak zwanym geście epoki króla Węgier [[V. István|Stefana V] (lata 1270–1272), opracowaną przez mistrza Ákosa.[2]

Dziadek Miklós Hahold IV (fl. 1251-75) już w 1272 r. nazwał siebie „panem Alsólendva” (dziś Lendava, Słowenia), udowadniając, że był właścicielem i prawdopodobnie sam zbudował zamek do tego czasu. Jako pan z komitatu Varaždin, Stefan reprezentował władzę królewską na tym terytorium przeciwko przeważającym siłom Kőszegich w ostatnich latach panowania Andrzeja III. Po wygaśnięciu dynastii Arpadów w 1301 r. władza królewska upadła, a kilkunastu lordów, czyli „oligarchów”, osiągnęło do tego czasu faktyczną niezależność od monarchy, by wzmocnić swoją autonomię. Jeden z tych oligarchów ostatniego pokolenia, Kőszegi Iván, oblegał i okupował Alsólendvę około 1314 roku (dawniej historycy János Karácsonyi i Erik Fügedi błędnie zidentyfikowali Ivana Kőszegiego jako wojującego i ustalili datę oblężenia 1292).[3] Nie wiadomo, czy Stefan jeszcze żył w czasie tego aktu, gdyż zniknął ze źródeł po 1297 r., ale jego syn Miklós został po raz pierwszy wspomniany w dokumentach współczesnych dopiero w 1317 r.[4]

Potomek starodawnego klanu Hahót z komitatu Zala. Jego ojcem był Stefan I, wspomniany jako ispán Varasd między 1272 a 1296 rokiem. Imię jego matki jest nieznane. Jego dziadkiem ze strony ojca był Hahót III Hahót.

Dzięki bardzo wpływowej pozycji ojca i bogactwu jego rodu, ale przede wszystkim przynależności politycznej, Miklós w niejasności był w stanie wychować rodzinę. Dzięki lojalności w stosunku do króla Węgier Karola I Miklós zapoczątkował świetną karierę rodziny.[5] W jednej z pierwszych wzmianek jest mowa o tym, że był ispánem komitatu Zala (1324-1346). Ponownie datowano go między 1349 a 1351 r.[6] W latach 1333–1343 był koniuszym królewskim, banem Slawonii − najpierw w latach 1343–1346, a następnie ponownie w latach 1353–1356. W tym czasie, między 1345 a 1346 r., a następnie między 1353 a 1356 r. był banem Dalmacji i Chorwacji. W 1343 r. otrzymał zamek Lendvai, dzięki czemu jego następcy są jedną z najwybitniejszych rodzin arystokratycznych w kraju, z dwoma przyległymi majątkami; zamek ten pierwotnie przejął Mikołaj Kőszegi od ojca, Stefana I Hahóta. W latach 1357–1359 miał dwie godności: skarbnika królowej i ispána Segesd.[7]

Małżeństwo i potomkowie

Jego żoną była nieznana z imienia córka palatyna Dionizego Péca. Mieli kilku synów, którzy przyjęli nazwisko „Bánffy”, co oznaczało, że byli „synami” bana:

Hahót VII. Miklós (węg.)
Bánffy I. Miklós (węg.)
Lendvai Miklós (węg.)
Nikola I. Bánffy

— Ban Dalmacji i Chorwacji
Ban całej Slawonii		 —
Ban całej Slawonii
Okres od (1) 1343,(2) 1353
do (1) 1346,(2) 1356
Poprzednik (1) Lackfi I. Miklós Mikcs Ákos
(2) Lackfi I. István
Następca (1) Szécsi Miklós
(2) Paksi Leusták
Ban Dalmacji i Chorwacji
Okres od (1) 1345,(2) 1353
do (1) 1346,(2) 1356
Poprzednik (1) wakat
(2) Lackfi I. István
Następca (1) Szécsi Miklós
(2) Csúz János
Dane biograficzne
Klan Hahót
Ród Bánffy de Alsólendva
Pochodzenie niemiecki-węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny 1319
Śmierć ok.1361
Ojciec I. István
Matka nieznana
Żona nieznana z imienia
córka Péc Dénesa
Dzieci László
Ferenc
II. István
Miklós
I. János
:iklós

Wczesna kariera

Ponieważ Miklós brał udział w wojnie zjednoczeniowej króla Karola I przeciwko oligarchom zgodnie z przywilejem królewskim historyk Éva B. Halász uważała, że Mikołaj urodził się w pierwszej połowie lat 90-tych.[8] Od 1319 do 1323 roku był często wymieniany na dworze Karola jako giermek i młodzież królewska (łac. aule iuvenis) i nazywany „vir nobilis magister Nicolaus”, co udowodniło jego status społeczny w pustce po kampanii wojskowej Kőszegich. Miklós, jako „dzielny żołnierz”, był lojalnym zwolennikiem młodego króla, gdyż tylko po pomyślnym przywróceniu przez Karola silnej władzy królewskiej mógł liczyć na odzyskanie utraconych rodzinnych posiadłości ziemskich i zamków. Zgodnie ze wspomnianym przywilejem królewskim z 1319 roku, Miklós walczył w wojnie przeciwko Stefanowi Milutinowi, królowi Serbii za rzeką Sawą, gdy Karol I odzyskał kontrolę nad Belgradem i zajął twierdzę Macsó (dziś Mačva, Serbia), aby przywrócić banat Maczwy.[4] Za swoje zasługi Miklós odzyskał zamek Alsólendva i okoliczne wioski od Karola I w 1323 r., który zgodnie z jednym z jego przywilejów zawarł w tym roku „pełne posiadanie” swojego królestwa i umocnił władzę królewską nad całością. państwo.[3] W tym samym roku Miklós został skierowany jako ispán (tj. sędzia) poddanych królowej. Jako sędzia nadzorował odbudowę i porządek prawny dóbr królewskich, które w minionych dziesięcioleciach były arbitralnie przywłaszczane przez panów prowincji.[9]

Plik:Lendva.jpg
Zamek Alsólendva, siedziba Mikołaja VII Hahóta

W 1324 roku Miklós został ispánem komitatu Zala. Po upadku panowania Kőszegich i przywróceniu funkcji administracyjnej jego głównym zadaniem jako ispána było reprezentowanie władzy królewskiej oraz zapewnienie stabilności i konsolidacji militarnej na zachodniej granicy. Pełnił tę godność przez prawie dwadzieścia lat, aż do 1343 roku.[3] Pokój wewnętrzny i rosnące dochody królewskie umocniły międzynarodową pozycję Węgier w latach dwudziestych XIV wieku. 13 lutego 1327 roku Karol i Jan czeski podpisali sojusz przeciwko Habsburgom, którzy zajęli Pozsony (dziś Bratysława, Słowacja). Gdy Otton Wesoły szukał pomocy i ochrony u Karola przed swoimi braćmi, Fryderykiem Jarmarkiem i Albertem Kulawym, wojska węgierskie i czeskie wspólnie zaatakowały Austrię latem 1228 r. Na czele węgierskiej armii królewskiej stał Stefan Lackfi. W międzyczasie Miklós Hahót dowodził mniejszą jednostką pomocniczą w Styrii, aby pokonać Ulryka I z Walsee, który wcześniej zaanektował Muraköz (obecnie Međimurje w Chorwacji). Tam Miklós oblegał i zdobył dwa zamki, Haburne i Pertlstein, ale cały region powrócił pod panowanie węgierskie dopiero w 1337 roku.[10]

Miklós był jednym z wyznaczonych szlacheckich sędziów w maju 1330 r., który sdził ród Záhów, którego jeden ze znamienitych członków, Felicjan Záh usiłował zabić rodzinę królewską 17 kwietnia 1330 r. w Wyszehradzie. Po procesie kilku członków klanu zostało uwięzionych, straconych lub zesłanych.[8] Od 1333 do 1343 roku Miklós służył jako koniusz królewski konia na dworze królowej Elżbiety, czwartej i ostatniej żony Karola.[3] W nadchodzącej dekadzie kilkakrotnie był mianowany sędzią procesowym w różnych procesach, zamieszkał na stałe w Wyszehradzie, ówczesnej stolicy Królestwa Węgier.[8]

Ban Slawonii i Chorwacji

Pierwszy warunek

Karol I zmarł 16 lipca 1342 r. Jego szesnastoletni syn Ludwik I odziedziczył po ojcu scentralizowane królestwo i bogaty skarb. 18 maja 1343 roku Ludwik mianował Miklósa banem całej Slawonii, zastępując zmarłego na urzędzie Ákosa Mikcsa. Zgodnie z przywilejem królewskim, Miklós następnego dnia rozpoczął swoją podróż z Wyszehradu do Slawonii.[3] Podczas mianowania Miklósowi przyznano również castrum Lenti, dawną posiadłość zhańbionego Kőszegiego.[3] Karol w poprzednich dziesięcioleciach bezskutecznie próbował przywrócić władzę królewską w Chorwacji i Slawonii. Chociaż panowanie Mladena II Šubicia upadło w 1322 r., jego najsilniejszy rywal Ivan Nelipić rozszerzył swoją dominację na południową Chorwację.[11] Król Karol nakazał banom: [[Nicholasowi Felsőlendvai i Stephenowi II Kotromanićowi rozpoczęcie wspólnej ofensywy przeciwko Nelipiciowi, ale ich wyprawa ostatecznie się nie powiodła. Wiele lat później następca Felsőlendvaia, Mikcs Ákos, najechał Chorwację, aby ujarzmić miejscowych panów, którzy bez zgody króla zajęli dawne zamki Mladena Subicia, ale Ivan Nelipić rozgromił wojska banatu w 1326 roku. podczas gdy Slawonia została włączona do korony królewskiej.[11]

Ivan Nelipić rządził prawie całą Chorwacją poza Górą Gvozd de facto niezależnie od Knina aż do swojej śmierci w 1344 roku.[10] Następnie Ludwik nakazał Miklósowi rozpoczęcie wyprawy do Chorwacji jesienią 1344 r. (Miklós nie wydał żadnego dokumentu od sierpnia do listopada ze względu na swoje powinności wojskowe). Jego armia bez przeszkód pomaszerowała do twierdzy Knin, której broniła wdowa po Nelipiću, Władysława w imieniu ich nieletniego syna i następcy tronu Jana II. Miklós nie próbował oblegać zamku, zamiast tego splądrował okoliczne ziemie i wsie. Obawiając się możliwości przedłużającego się oblężenia, Władysława poprosił o pokój i przysięgał wierność Ludwikowi.[10] Republika Wenecka, która przez dziesięciolecia korzystała z chorwackiej anarchii feudalnej i przejęła kontrolę nad Splitem i Ninem, zdobywając teraz wybrzeże od rzeki Zrmanja do ujścia Cetiny od lat dwudziestych XIII wieku, próbowała środkami dyplomatycznymi zapobiec ekspansji Węgier.[10] Wenecjanie przekonali wdowę, by nie oddawała Knina armii Miklósa, próbując jednocześnie stworzyć anty-węgierską koalicję chorwackich panów i nadmorskich miast Dalmacji.[10] W rezultacie Ludwik osobiście przemaszerował przez Bihać do Chorwacji w lipcu 1345 roku i zmusił Władysławę i jej syna do poddania się bez działań wojennych. Grgur Kurjaković, książę Krbavy i inni chorwaccy szlachcice również ulegli mu podczas jego pobytu w Zagrzebiu. W imieniu swojego króla, Miklós negocjował z Władysławą warunki kapitulacji, ostatecznie zgodziła się przekazać cztery zamki.[10] W ten sposób Ludwik przywrócił władzę królewską w Chorwacji i spacyfikował kraj do końca 1345 roku.[4][10]

Plik:Konrad von Grünenberg - Beschreibung der Reise von Konstanz nach Jerusalem - Blatt 10r - 025.jpg
Obraz Zadaru (Zara) w późnym średniowieczu autorstwa Conrada Grünenberga

Od sierpnia 1345 roku Miklós został banem, łącząc te dwie funkcje i rozszerzając swoje wpływy również na terytoria chorwackie, aby reprezentować władzę królewską.[8] Oznaczało to przywrócenie godności banatu Chorwacji, którego tytuł był arbitralnie zawłaszczony przez dziesięciolecia Šubićiów. Przed Miklós ostatnią osobą, która służyła jako ban chorwacki, był przez krótki czas w 1322 roku Jan Babonić. [20] Ostatnim, który został powołany przez węgierskiego monarchę i pełnił rzeczywistą funkcję, był Mikołąj II Gutkeled w 1275 roku.[1] Miklós jako jedyny znany w XIV wieku zawarł umowę najmu komory podatkowej. Taki dokument wydał 11 listopada 1344 r. W Zagrzebiu, wynajmując komorę slawońską za 300 banovaców pięciu mieszczanom: Jakubowi, synowi Vlfardusa z Zagrzebia, oprócz braci Mikołaja, Rafaelowi i Michałowi, synom Pawła i Zuetkowi, synowi Staulena, którzy wszyscy czterej pochodzili z Koprivnicy. Miklós podpisał również z nimi kontrakt na pobieranie części podatków bana przez okres jednego roku.[8]

Mieszkańcy Zadaru zbuntowali się przeciwko Republice Weneckiej i przyjęli zwierzchnictwo Ludwika.[11] Miasto wysłało również swoją delegację do Zagrzebia, ale opóźniło się i Ludwik w międzyczasie wrócił do Wyszehradu. Wenecja postanowiła zabezpieczyć swoje interesy w Dalmacji, uzyskała wsparcie lub neutralne pozycje innych dalmatyńskich portów, takich jak Nin, Dubrownik, Trogir i Rab, zebrała wojska i niespodziewanie 12 sierpnia 1345 r. rozpoczęła besiege miasta i okolicznych zamków.[10] Według doniesień Miklós osobiście pośredniczył między Ludwikiem a Zadarem i zachęcał mieszczan do czynnego buntu.[4] Ludwik wysłał Stjepana Kotromanicia, aby pomógł mieszczanom Zadaru, ale jego armia nie walczyła z Wenecjanami. Według kroniki napisanej przez anonimowego minoryty, Wenecja przekupiła węgierskich dowódców, Stjepana Kotromanicia i Miklósa, aby nie wtrącali się w potyczkę.[8] Brat Ludwika, Andrzej, książę Kalabrii, został zamordowany w Aversa 18 września 1345 r., co spowodowało powstanie kwestii neapolitańskiej, marginalizując kampanię dalmatyńską. W kwietniu 1346 roku Ludwik wyruszył do Dalmacji, aby uwolnić Zadar, ale Wenecjanie ponownie przekupili jego dowódców, Kotromanića, Lackfiego i Miklósa, zgodnie z wyżej wymienioną kroniką. Gdy 1 lipca mieszkańcy wyruszyli i zaatakowali oblegających, wojska królewskie nie interweniowały, a Wenecjanie pokonali obrońców poza murami miasta. Chociaż król zlecił Miklósowi zorganizowanie zaopatrzenia miasta w żywność, ban z opóźnieniem i powoli spełniał zadanie. W rezultacie obywatele uznali go za zdrajcę. Nie mając wsparcia wojskowego ze strony Ludwika, Zadar poddał się Wenecjanom w dniu 21 grudnia 1346 r.[10]

Zgodnie z dokumentem Mikołaj został ranny w starciach z Wenecją w Zadarze.[8] Kilka dni po lipcowej porażce Ludwik zdymisjonował go jako bana Slawonii i Chorwacji i zastąpił go Mikołajem Szécsim, jednym z najbardziej wpływowych baronów drugiej połowy XIV wieku.[3][4] Fakt ten mógłby potwierdzić informacje zakonnika minoryty w związku z przekupstwem. Podczas gdy historycy Gyula Kristó, Pál Engel i Antal Pór przyjęli teorię zakonnika, argumentował B.Halász, Miklós nie stracił wpływów politycznych, ponieważ występował jako sędzia ad litem kilkakrotnie w Budzie w 1347 roku, a także otrzymał darowizny ziemi od Ludwika w tym czasie. Dla Ludwika Królestwo Neapolu stało się ważniejszą sceną niż Dalmacja i Zadar, gdzie Miklós, który miał dziesięciolecia doświadczenia wojskowego, mógł zapewnić królowi znacznie większe korzyści, podkreślił B. Halász.[8]

Drugi termin

Anonimowy zakonnik minoryta opowiadał w swojej pracy, że Miklós był jednym z baronów, którzy eskortowali pogrobowca księcia Andrzeja, małego Karola Martela, który został przewieziony z Neapolu do Wyszehradu w lutym 1348 r. Ludwik uznał swojego bratanka za prawowitego władcę Neapolu, a także wniósł roszczenia do regencji królestwa za małoletniego Karola Martela. Król wyznaczył Miklós na wychowawcę małego księcia, ale Karol Martel zmarł zaledwie trzy miesiące po jego przybyciu 10 maja 1348 r.[8] Około sierpnia 1349 roku Miklós po raz drugi został ispánem komitatu Zala. Pełnił tę funkcję do grudnia 1351 roku.[3]

W 1351 roku Ludwik mianował swojego najmłodszego brata Stefana księciem Chorwacji i Dalmacji, zanim ostatecznie powierzył mu władzę w Slawonii w 1353 roku. Polityczna rola Stefana była jednak raczej niewielka, pomimo faktu, że był on domniemanym spadkobiercą po śmierci swojego bratanka Karola Martela. Ludwik przywrócił Miklós do połączonej godności bana Chorwacji, Dalmacji i Slawonii w celu administrowania prowincją w imieniu księcia Stefana w kwietniu 1353 r., Zastępując Stefana Lackfiego, który zmarł na stanowisku.[3] Latem 1354 roku zarówno książę Stefan, jak i ban Miklós uczestniczyli w kampanii wojskowej Ludwika przeciwko Imperium Serbskiemu, zmuszając Stefana Dušana do wycofania się z regionu wzdłuż rzeki Sawy. Książę Stefan zginął w pandemii podczas wyprawy 9 sierpnia 1354 roku.[8] Nowo narodzony Jan został mianowany księciem Slawonii po śmierci ojca, z matką Małgorzatą jako nominalną regentką, ale w rzeczywistości to Miklós rządził prowincją, Małgorzata i jej syn mieszkali nawet w Budzie do połowy 1355 roku.[8]

Wykorzystując wewnętrzną wojnę wewnątrz klanu Šubić, Ludwik postanowił przejąć pozostałe miasta Dalmacji. Po śmierci Mladena III Šubicia w 1348 r. Klisem i Skradinem rządziła wdowa Jelena, w imieniu ich syna Mladena IV. Nie była w stanie obronić miast przed wieloma pretendentami, zwróciła się o pomoc do swojego brata Stefana Dušana, który wysłał armię dowodzoną przez rycerza Palman i Đuraš Ilijić, aby bronili odpowiednio Klisa i Skradina. Ludwik powierzył Miklósowi rozpoczęcie kampanii przeciwko fortom w 1355 r. Serbowie nie byli w stanie wytrzymać nacisku wojsk węgierskich. Na rozkaz króla Miklós oblegał i zajął Klis i Omiš.[8][3] W następstwie tego Serbia zaczęła się rozpadać po śmierci Stefana Dušana w grudniu 1355 r.[11] Wiosną 1356 r. wybuchła nowa wojna między Królestwem Węgier a Republiką Wenecką o Dalmację, a dwór królewski zdecydował o zniesieniu autonomii księstwa slawońskiego, w ten sposób Małgorzata została pozbawiona nominalnej regencji. Pomimo swojego militarnego sukcesu kilka tygodni temu, Miklós również został zwolniony z godności, a jego miejsce zajął Leustach Paksi.[3] W następnym roku został mianowany [[[Skarbnik królowej|mistrzem skarbu]] na dworze Elżbiety Bośniaczki, drugiej królowej małżonki Ludwika I.[3] Poza tym działał również jako ispán królewskiej posiadłości Segesd, położonej w komitacie Somogy.[3] Nicholas Hahót zmarł w 1359 roku.[8]

Rodzina [12][13]

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
16. Hahót II. Hahold
 
 
 
 
 
 
 
8. Hahót III. Hahold
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
17. pierwsza żona II. Haholda
 
 
 
 
 
 
 
4. Hahót IV. Hahold
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
2. Hahót I. István
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
1. Hahót VII. Miklós
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
24. Péc I. Lucas
 
 
 
 
 
 
 
12. Péc George
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
6. Péc Dénes
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
3. N Péc
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Miklós Hahót miał sześciu synów i córkę z małżeństwa z niezidentyfikowaną szlachcianką. Jego synowie rozpoczęli służbę publiczną dopiero w latach sześćdziesiątych XIV wieku, po śmierci ojca. Zaczęli nazywać siebie Bánfi (lub Bánffy), co oznaczało „syna bana” w odniesieniu do ich wpływowego i głęboko szanowanego ojca, który był banem Dalmacji i Chorwacji i tym samym przywrócił władzę królewską nad krajem po siedmiu dekadach. Dwóch synów Mikołaja, Stefan I i Jan I Bánffi, również służyli wspólnie jako banowie Chorwacji (1381−85), podczas gdy ten ostatni był również banem Maczwy (1386−87)[4]. Potężna rodzina Bánffy, która kwitła do 1645 r., pochodziła bezpośrednio od Jana I Bánffy, ponieważ gałąź Stefana wymarła po dwóch pokoleniach.[12] Pozostali dwaj synowie Miklósa, Franciszek i Mikołaj VIII zmarli przed śmiercią ojca. Miklós miał trzy córki, lecz nie pozostawił męskiego następcy. Gałąź szóstego syna Władysława również wymarła po trzech pokoleniach, gdyż jego syn Zygmunt miał co najmniej sześć córek, ale nie miał syna. Jedyna niezidentyfikowana córka Miklósa wyszła za mąż za Henryak Rohonciego, potomka arcywrogiego Hahótom, rodziny [[Kőszegi[[ch.[12]

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 Zsoldos 2011 ↓.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Tóth 2003 ↓.
  3. ↑ 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 Engel 1996 ↓.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Markó 2006 ↓.
  5. ↑ Források a Muravidék történetéhez – Szöveggyűjtemény. 1. kötet, 871-1849 (Szombathely-Zalaegerszeg, 2008)FORRÁSOK 871-1849
  6. ↑ Zala megye archontológiája 1138-2000 – Zalai Gyűjtemény 50. (Zalaegerszeg, 2000)Zala vármegye tisztikara 1138-1849. str. 245.
  7. ↑ genealogy.eu Bánffy de Alsólendva family01
  8. ↑ 8,00 8,01 8,02 8,03 8,04 8,05 8,06 8,07 8,08 8,09 8,10 8,11 8,12 B. Halász 2010 ↓.
  9. ↑ Zsoldos 2005 ↓.
  10. ↑ 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 10,5 10,6 10,7 10,8 Kristó 1988 ↓.
  11. ↑ 11,0 11,1 11,2 11,3 Fine 1994 ↓.
  12. ↑ 12,0 12,1 12,2 Engel: Genealógia (Genus Hahót 1.)
  13. ↑ Engel: Genealógia (Genus Péc 1., Zala branch)

Źródła

  • B. Halász, Éva (2010). "Hahót Miklós szlavón báni működése (1343–1356) [Nicholas Hahót as Ban of Slavonia (1343–1356)]". In G. Tóth, Péter; Szabó, Pál (eds.). Középkortörténti tanulmányok 6 (in Hungarian). University of Szeged. pp. 7–12. ISBN 978-963-306-006-3.
  • Engel, Pál (1996). Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I. [Secular Archontology of Hungary, 1301–1457, Volume I] (in Hungarian). História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 963-8312-44-0.
  • Fine, John V. A (1994). The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest. The University of Michigan Press. ISBN 0-472-08260-4.
  • Kristó, Gyula (1988). Az Anjou-kor háborúi [Wars in the Age of the Angevins] (in Hungarian). Zrínyi Kiadó. ISBN 963-326-905-9.
  • Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig: Életrajzi Lexikon [Great Officers of State in Hungary from King Saint Stephen to Our Days: A Biographical Encyclopedia] (in Hungarian). Helikon Kiadó. ISBN 963-208-970-7.
  • Tóth, Endre (2003). "Hoholt – Hahót: A jövevény nemzetségek eredetéhez [Hoholt – Hahót: On the Origin of the Foreign Kindreds]". Századok (in Hungarian). Magyar Történelmi Társulat. 137 (2): 265–296. ISSN 0039-8098.
  • Zsoldos, Attila (2005). Az Árpádok és asszonyaik. A királynéi intézmény az Árpádok korában [The Árpáds and their Women: The Institution of Queenship in the Era of the Árpáds] (in Hungarian). MTA Történettudományi Intézete. ISBN 963 8312 98 X.
  • Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Secular Archontology of Hungary, 1000–1301] (in Hungarian). História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 978-963-9627-38-3.


Nicholas VII
Born: ?  Died: 1359
Political offices
Preceded by
{{safesubst:#invoke:MultiReplace|main|Mikcs Ákos|%[%[ *([%?-]) *%]%]|%1|%[%[ *[%?-] *| *(.-) *%]%]|%1}} 		Ban of Slavonia
1343–1346 		Succeeded by
{{safesubst:#invoke:MultiReplace|main|Nicholas Szécsi|%[%[ *([%?-]) *%]%]|%1|%[%[ *[%?-] *| *(.-) *%]%]|%1}}
Vacant Ban of Croatia
1345–1346
Preceded by
{{safesubst:#invoke:MultiReplace|main|Stephen Lackfi|%[%[ *([%?-]) *%]%]|%1|%[%[ *[%?-] *| *(.-) *%]%]|%1}} 		Ban of Slavonia
1353–1356 		Succeeded by
{{safesubst:#invoke:MultiReplace|main|Leustach Paksi|%[%[ *([%?-]) *%]%]|%1|%[%[ *[%?-] *| *(.-) *%]%]|%1}}
Ban of Croatia
1353–1356 		Succeeded by
{{safesubst:#invoke:MultiReplace|main|John Csúz|%[%[ *([%?-]) *%]%]|%1|%[%[ *[%?-] *| *(.-) *%]%]|%1}}
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Hahót_VII._Miklós&oldid=48060”