Rátót I. Olivér: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "importowane z angielskiej" na "przetłumaczone z angielskiej")
 
(Nie pokazano 20 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
https://en.wikipedia.org/wiki/Oliver_R%C3%A1t%C3%B3t
+
[[Kategoria:0]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Oliver_R%C3%A1t%C3%B3t
 +
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Oliver_R%C3%A1t%C3%B3t&action=history
 +
|nota    = angielski
 +
}}
  
−
{{Infobox nobility
+
{|
−
| name          = Oliver (I) Rátót
+
|
−
| native_name  =
+
|}
−
| title        =
+
 
−
| image        =
+
{|
−
| caption      =
+
|-style="vertical-align:top;"
−
| succession    = Ispán of Pilis
+
  |
−
| reign        = 1272
+
 
−
| coronation    =
+
{|
−
| predecessor  = Philip
+
|
−
| successor    = [[Joachim Gutkeled]]
+
|}
−
| regent        =
+
'''Rátót I. Olivér''' (pol. ''Oliwier I Rátót'') (* nieznana, † po 1272), węgierski szlachcic za panowania króla Węgier [[IV. Béla|Beli IV]]
−
| spouse        =
+
 
−
| issue          = Reynold III<br>[[Nicholas Rátót|Nicholas I]]<br>John<br>a daughter
+
== Życiorys ==
−
| noble_family  = [[Rátót]]
 
−
| father        = [[Dominic I Rátót|Dominic I]]
 
−
| mother        =
 
−
| birth_date =
 
−
| birth_place =
 
−
| death_date  = po 1272
 
−
| death_place =
 
−
| place of burial=
 
−
|signature =
 
−
}}
 
−
'''Oliver (I) from the kindred Rátót''' ({{lang-hu|Rátót nembeli (I.) Olivér}}; died after 1272) was a Hungarian nobleman in the 13th century.
 
  
−
==Biography==
+
Olivér urodził się w prestiżowym i wpływowym rodzie [[Rátót]] jako syn [[Rátót I. Domokos|Dominika I]], który zginął w [[Mohi|bitwie pod Mohi]] w 1241 roku. Olivér miał trzech braci: [[Rátót I. Loránd|Rolanda I]], [[Rátót I. István|Stefana I]] i [[Rátót II. Leusták|Eustachego II]] oraz siostrę, która poślubiła [[Pok I. Móric|Mórica I Poka]]. Z nieznaną z imienia żoną Olivér miał czworo dzieci: [[Rátót III. Rénold|Reynolda III]], [[Rátót I. Miklós|Mikołaja]] „''Vecse''” - przodka rodziny [[Putnoki]], Jana i córkę, która poślubiła potężnego barona, [[Básztély II. Rénold|Reynolda II Básztélyego]]<ref>Engel: ''Genealógia'' (Genus Rátót 1. główna gałąź)</ref>.
−
Oliver was born into the prestigious and influential [[Rátót (genus)|''gens'' (clan) Rátót]], as the son of [[Dominic I Rátót|Dominic I]], who was killed in the [[Battle of Mohi]] in 1241. Oliver had three brothers, [[Roland I Rátót|Roland I]], [[Stephen Rátót|Stephen I]] and Leustach II, and a sister, who married [[Maurice II Pok|Maurice Pok]]. Oliver had four children from his unidentified wife: Reynold III, [[Nicholas Rátót|Nicholas "Vecse"]] – ancestor of the Putnoki family –, John and a daughter, who married powerful baron [[Reynold Básztély]].<ref>Engel: ''Genealógia'' (Genus Rátót 1. main branch)</ref>
 
  
−
Alongside his elder brothers, Oliver was a confidant of [[Béla IV of Hungary]]. He served as treasurer of Queen [[Maria Laskarina]]'s court from 1262 to 1268,{{sfn|Zsoldos|2011|p=68}} but it is plausible he held the dignity until 1270, Béla's death.{{sfn|Zsoldos|2005|p=99}} Beside that, he was also referred to as ''[[ispán]]'' of [[Garešnica|Gerzence]] (Garešnica) in 1262, a border ispánate which laid in the territory of [[Križevci County]].{{sfn|Zsoldos|2011|p=154}} Despite he supported Béla IV in the civil war against his son [[Stephen V of Hungary|Duke Stephen]], Oliver retained his positions in the royal court, when the latter ascended the Hungarian throne in 1270. Oliver was styled as ''ispán'' of Pilis County in 1272. He lost the office still in that year,{{sfn|Zsoldos|2011|p=180}} and was ousted from politics thereafter, when rivaling baronial groups fought each other for the supreme power during the minority of [[Ladislaus IV of Hungary]].{{sfn|Zsoldos|2005|p=104}}
+
Wraz ze starszymi braćmi Olivér był stronnikiem króla Węgier [[IV. Béla|Beli IV]]. Pełnił funkcję [[Skarbnik królowej|skarbnika]] na dworze królowej [[Maria Laskarina|Marii Laskariny]] w latach 1262–1268<ref name="Zsoldos2011">Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [Świecka archontologia Wegier, 1000–1301] (po węgiersku). História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 978-963-9627-38-3.</ref>, ale możliwe, że zachował tę godność aż do 1270 r., tj. do śmierci Beli<ref name="Zsoldos2005">Zsoldos, Attila (2005). ''Az Árpádok és asszonyaik. A királynéi intézmény az Árpádok korában'' [Arpadowie i ich kobiety: instytucja królowania w erze Arpadów] (po węgiersku). MTA Történettudományi Intézete.</ref>. Poza tym w 1262 r. nazywano go ''[[ispán]]em'' [[Gerzence]] ([https://pl.wikipedia.org/wiki/Gare%C5%A1nica Garešnicy]),tj. miejscowości pogranicznej, która leżała na terenie [[żupanat]]u [[Križevci]]<ref name="Zsoldos2011" />. Pomimo poparcia Beli IV w wojnie domowej przeciwko jego synowi księciu [[V. István|Stefanowi]], Olivér zachował swoją pozycję na dworze królewskim, gdy Stefan wstąpił na tron ​​węgierski w 1270 roku. Olivér został ''[[ispán]]em'' komitatu [[Pilis]] w 1272 roku. Także w tym roku<ref name="Zsoldos2011" /> stracił tę funkcję i następnie został wyeliminowany z polityki, gdy rywalizujące ze sobą grupy baronialne walczyły o najwyższą władzę w okresie małoletności [[IV. László|Władysława IV]]<ref name="Zsoldos2005" />.
  
 
==Przypisy==
 
==Przypisy==
Linia 36: Linia 30:
  
 
==Źródła==
 
==Źródła==
−
* Zsoldos, Attila (2005). ''Az Árpádok és asszonyaik. A királynéi intézmény az Árpádok korában'' [The Árpáds and their Women: The Institution of Queenship in the Era of the Árpáds] (po węgiersku). MTA Történettudományi Intézete.
+
* Zsoldos, Attila (2005). ''Az Árpádok és asszonyaik. A királynéi intézmény az Árpádok korában'' [Arpadowie i ich kobiety: instytucja królowania w erze Arpadów] (po węgiersku). MTA Történettudományi Intézete.
 +
 
 +
* Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [Świecka archontologia Wegier, 1000–1301] (po węgiersku). História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 978-963-9627-38-3.
  
−
* Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [Secular Archontology of Hungary, 1000–1301] (po węgiersku). História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 978-963-9627-38-3.
+
|
 +
{{Urzędnik infobox
 +
|urzędnik          = Rátót I. Olivér (węg.)<br>Oliwier I Rátót (pol.)
 +
|imiona            =
 +
|tytulatura        = [[Ispán]] [[Pilis]]
 +
|grafika          =
 +
|opis grafiki      =
 +
|herb              =
 +
|opis herbu        =
 +
|faksymile        =
 +
|opis faksymile    =
 +
|dewiza            =
 +
 
 +
|1. tytuł          = [[Ispán]] [[Pilis]]
 +
|1. od            =
 +
|1. do            =
 +
|1. powołanie      =
 +
|1. poprzednik    = '''Philip'''
 +
|1. następca      = [[Gutkeled Joachim]]
 +
 
 +
|2. tytuł          =
 +
|2. od            =
 +
|2. do            =
 +
|2. powołanie      =
 +
|2. poprzednik    =
 +
|2. następca      =
 +
 
 +
|klan              =
 +
|ród              = [[Rátót]]
 +
|rodzina          =
 +
|pochodzenie      = węgierskie
 +
|państwo          = [[Królestwo Węgier]]
 +
|data urodzenia    = data nieznana
 +
|miejsce urodzenia =
 +
|data śmierci      = po 1272
 +
|miejsce śmierci  =
 +
|przyczyna śmierci =
 +
|miejsce spoczynku =
 +
|ojciec            = [[Rátót I. Domokos|I. Domokos]]
 +
|matka            = nieznana
 +
|rodzeństwo        = [[Rátót I. Loránd|I. Loránd]], [[Rátót I. István|I. István]], II. Leusták, siostra
 +
|1. związek        = żona
 +
|1. związek z      = nieznana
 +
|1. związek od    =
 +
|1. związek do    =
 +
|1. dzieci        = III. Rénold, [[Rátót I. Miklós|I. Miklós]], córka
 +
|dokonania        =
 +
|odznaczenia      =
 +
|commons          =
 +
|wikiźródła        =
 +
|wikicytaty        =
 +
}}
 +
|}
  
−
{{s-start}}
+
{{SORTUJ:Ratot, Oliver 01}}
−
{{S-hou|[[Rátót (genus)|Genus Rátót]]|name=Oliver I ||? ||after 1272 }}
 
−
{{s-off}}
 
−
{{succession box|title={{nowrap|Ispán of Pilis}}|before={{nowrap|Philip}}|years=1272|after={{nowrap|[[Joachim Gutkeled]]}}}}
 
−
{{s-end}}
 
  
−
{{DEFAULTSORT:Ratot, Oliver}}
+
[[Kategoria:Rátót]]
−
[[Category:13th-century Hungarian people]]
+
[[Kategoria:Skarbnicy królowej]]
−
[[Kategoria:Ród Rátót]]
+
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
−
[[Kategoria:Rody]]
+
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 +
[[Kategoria:Urodzeni w XIII wieku]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w XIII wieku]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data śmierci]]

Aktualna wersja na dzień 15:17, 7 mar 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Rátót I. Olivér (pol. Oliwier I Rátót) (* nieznana, † po 1272), węgierski szlachcic za panowania króla Węgier Beli IV

Życiorys

Olivér urodził się w prestiżowym i wpływowym rodzie Rátót jako syn Dominika I, który zginął w bitwie pod Mohi w 1241 roku. Olivér miał trzech braci: Rolanda I, Stefana I i Eustachego II oraz siostrę, która poślubiła Mórica I Poka. Z nieznaną z imienia żoną Olivér miał czworo dzieci: Reynolda III, Mikołaja „Vecse” - przodka rodziny Putnoki, Jana i córkę, która poślubiła potężnego barona, Reynolda II Básztélyego[1].

Wraz ze starszymi braćmi Olivér był stronnikiem króla Węgier Beli IV. Pełnił funkcję skarbnika na dworze królowej Marii Laskariny w latach 1262–1268[2], ale możliwe, że zachował tę godność aż do 1270 r., tj. do śmierci Beli[3]. Poza tym w 1262 r. nazywano go ispánem Gerzence (Garešnicy),tj. miejscowości pogranicznej, która leżała na terenie żupanatu Križevci[2]. Pomimo poparcia Beli IV w wojnie domowej przeciwko jego synowi księciu Stefanowi, Olivér zachował swoją pozycję na dworze królewskim, gdy Stefan wstąpił na tron ​​węgierski w 1270 roku. Olivér został ispánem komitatu Pilis w 1272 roku. Także w tym roku[2] stracił tę funkcję i następnie został wyeliminowany z polityki, gdy rywalizujące ze sobą grupy baronialne walczyły o najwyższą władzę w okresie małoletności Władysława IV[3].

Przypisy

  1. ↑ Engel: Genealógia (Genus Rátót 1. główna gałąź)
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Wegier, 1000–1301] (po węgiersku). História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 978-963-9627-38-3.
  3. ↑ 3,0 3,1 Zsoldos, Attila (2005). Az Árpádok és asszonyaik. A királynéi intézmény az Árpádok korában [Arpadowie i ich kobiety: instytucja królowania w erze Arpadów] (po węgiersku). MTA Történettudományi Intézete.

Źródła

  • Zsoldos, Attila (2005). Az Árpádok és asszonyaik. A királynéi intézmény az Árpádok korában [Arpadowie i ich kobiety: instytucja królowania w erze Arpadów] (po węgiersku). MTA Történettudományi Intézete.
  • Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Wegier, 1000–1301] (po węgiersku). História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 978-963-9627-38-3.

Rátót I. Olivér (węg.)
Oliwier I Rátót (pol.)

— Ispán Pilis —
Ispán Pilis
Poprzednik Philip
Następca Gutkeled Joachim
Dane biograficzne
Ród Rátót
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
Urodziny data nieznana
Śmierć po 1272
Ojciec I. Domokos
Matka nieznana
Rodzeństwo I. Loránd, I. István, II. Leusták, siostra
Żona nieznana
Dzieci III. Rénold, I. Miklós, córka
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Rátót_I._Olivér&oldid=51802”