Hahót II. Buzád: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Utworzono nową stronę "Źródło: [https://en.wikipedia.org/wiki/Buz%C3%A1d_Hah%C3%B3t Buzád Hahót] {{Infobox saint | name = The Blessed Buzád Hahót, O.P. |...")
 
m (Zastępowanie tekstu - "importowane z angielskiej" na "przetłumaczone z angielskiej")
 
(Nie pokazano 43 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
Źródło: [https://en.wikipedia.org/wiki/Buz%C3%A1d_Hah%C3%B3t Buzád Hahót]
+
[[Kategoria:0]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Buz%C3%A1d_Hah%C3%B3t
 +
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Buz%C3%A1d_Hah%C3%B3t&action=history
 +
|nota    = angielski
 +
}}
 +
 
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 
 +
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
  
−
{{Infobox saint
+
{{Redoslijed|
−
| name            = The Blessed Buzád Hahót, [[Dominican Order|O.P.]]
+
|poprzednik         = [[brak informacji]]
−
| image          = Blessed Buzad.jpg
+
|gl_članak_funkcija = [[Ban całej Slawonii]]<br>(1226-1228)
−
| imagesize      = 150px
+
|współrządzący     =  
−
| alt            =
+
|następca          = [[brak informacji]]
−
| caption         =
 
−
| titles          = Religious and martyr
 
−
| birth_date      = c. 1180
 
−
| birth_place    =
 
−
| death_date      = April 1241
 
−
| death_place    = [[Pest, Hungary|Pest]], [[Kingdom of Hungary]]
 
−
| venerated_in    = [[Roman Catholic Church]]<br>(Hungary & the [[Dominican Order]])
 
−
| beatified_date  =
 
−
| beatified_place =
 
−
| beatified_by    = 
 
−
| major_shrine    =
 
−
| feast_day      = 13 November
 
−
| attributes     =  
 
−
| patronage      = Politicians
 
−
| issues          =  
 
 
}}
 
}}
−
{{Infobox nobility
+
 
−
| name          = Buzád II Hahót
+
{{Redoslijed|
−
| native name  =
+
|poprzednik         = [[ddd]]
−
| title         = [[Banat of Severin|Ban of Severin]]
+
|gl_članak_funkcija = [[Ban Severin]]<br>(1226-ok.1232)
−
| image        = Hahót (II.) Buzád pecsét c. 1232.jpg
+
|współrządzący      =  
−
| image_size    =
+
|następca          = [[Lukács I. Péc]]
−
| caption      = Seal of Buzád II Hahót, before 1232
 
−
| succession    =
 
−
| reign        = 1226–c. 1232
 
−
| coronation    =
 
−
| predecessor  =
 
−
| successor    = [[Lucas of Severin|Lucas]]
 
−
| regent        =
 
−
| spouse        =
 
−
| issue          = Buzád III, [[Csák I Hahót|Csák I]], [[Tristan Hahót|Tristan]] & Lancelot Hahót
 
−
| noble family  = [[Hahót (genus)|''gens'' Hahót]]
 
−
| father        = Buzád I
 
−
| mother        =
 
−
| birth_date  =
 
−
| birth_place =
 
−
| death_date  =
 
−
| death_place =
 
−
| place of burial=
 
−
|signature =
 
 
}}
 
}}
−
'''Buzád II Hahót, [[Dominican Order|O.P.]]''', ({{lang-hu|Hahót nembeli (II.) Buzád}}; c. 1180 – April 1241) was a Hungarian nobleman, the first known [[Banat of Severin|Ban of Severin]].<ref name='Zsoldos_49'>Zsoldos 2011, p. 49.</ref> He later gave up his position in society and entered the [[Dominican Order]].
 
  
−
Buzád was killed during a [[Mongol invasion]] of his homeland, and is now honored as a [[martyr]] by the Catholic Church, for which he has been [[beatified]].
+
{|
 +
|
 +
|}
  
−
==Career==
 
−
{{Quote|[...] They are sprung from the counts of Orlamund. The first to come was called Hadolch, whose son was called by the like name of Hadolch and also Arnold. From them sprang Banus Buzad. The people of this country could not pronounce Hadolch, and so he was called by the similar name of Hohold. [...]|''[[Chronicon Pictum|Illuminated Chronicle]]''<ref>''The Hungarian Illuminated Chronicle'' (ch. 49), p. 102.</ref>}}
 
  
−
Buzád was born into the Buzád branch of the [[Hahót (genus)|Hahót clan]], the son of Buzád I (died 1192).<ref name='Markó_451'>Markó 2006, p. 451.</ref> According to ''magister'' [[Ákos (chronicler)|Ákos]], the founder of the Hahót kindred was Buzád's grandfather, a certain German knight [[Hahold I Hahót|Hahold I]], who himself was a descendant of the [[Orlamünde|Counts of Weimar-Orlamünde]] and settled down in the [[Kingdom of Hungary]] in 1163 upon the invitation of [[Stephen III of Hungary]] to fight against his usurper uncle [[Stephen IV of Hungary]] and his allies, the [[Csák (genus)|Csáks]]. Buzád's brother was Arnold I (died c. 1234), who erected the family monastery at [[Hahót]]. Buzád had four sons from his unidentified wife: Buzád III (his presumptive heir, who, however, predeceased his father around November 1239), [[Csák I Hahót|Csák I]], [[Voivode of Transylvania]], [[Tristan Hahót|Tristan]] and Lancelot.<ref>{{cite web |last=Marek |first=Miroslav |url=http://genealogy.euweb.cz/hung/banffy1.html |title= Hahót family tree |publisher= Genealogy.EU}}</ref>
+
'''Hahót II. Buzád''' (pol. ''Hahót II Buzád'') (* ok.1180, † kwiecień 1241), węgierski szlachcic, pierwszy znany [[ban Severin]].<ref name='Zsoldos_49'>Zsoldos 2011, str. 49.</ref> Później zrezygnował ze swojej pozycji w społeczeństwie i wstąpił do zakonu dominikanów.
  
−
According to a non-authentic [[charter]], Buzád served as the [[Ispán]] (''[[comes]]'') of [[Győr County]] in 1209.<ref name='Zsoldos_157'>Zsoldos 2011, p. 157.</ref> There is no record of him receiving any official positions for the coming two decades. He functioned as the Ispán of [[Bihar County]] in 1222.<ref name='Zsoldos_139'>Zsoldos 2011, p. 139.</ref> After that he was the head of [[Pozsony County]] between 1222 and 1224.<ref name='Zsoldos_183'>Zsoldos 2011, p. 183.</ref> During that time there were emerging tensions between King [[Andrew II of Hungary]] and his son, [[Béla IV of Hungary|Béla]]. The latter rebelled against his father's rule. Buzád became a supporter of Béla, as a result of which he had to follow his lord into exile to Austria in 1223. After reconciliation between father and son, he returned to Hungary and became the Ispán of [[Vas County (former)|Vas County]] in 1225.<ref name='Markó_451'/>
+
uzad został zabity podczas [[Inwazja Mongołów 1241|mongolskiej inwazji]] na swoją ojczyznę w kwietniu 1241 roku i jest teraz czczony przez Kościół katolicki jako męczennik, za który został beatyfikowany.
  
−
Buzád served as the Ban of Severin from 1226 to c. 1232, when Béla governed [[Transylvania]] ''de facto'' independently from the king, holding the title of [[Duke of Transylvania]].<ref name='Zsoldos_49'>Zsoldos 2011, p. 49.</ref> In 1233, he called himself "former ban" ({{lang-la|quondam banus}}) in a charter, as a result former archontological and genealogical works of Hungarian historians (e. g. János Karácsonyi and Mór Wertner) referred to him as the [[Ban of Slavonia]] (1226–1228/9), nevertheless it is more likely that Buzád held the office of Ban of Severin, because of his close relationship with Béla, and there is also reason to believe he came into contact  during that period with the [[Dominican Order|Dominican friars]], who were engaged in proselytizing among the [[Cuman people]].<ref name='Zsoldos_292'>Zsoldos 2011, p. 292.</ref> Buzád served as Ispán of [[Sopron County]] in 1232,<ref name='Zsoldos_198'>Zsoldos 2011, p. 198.</ref> for this reason historian Attila Zsoldos considered he left Béla's court to return Andrew's loyalty by that year.<ref name='Zsoldos_2016_446'>Zsoldos 2016, p. 446.</ref>
+
== Kariera ==
 +
<blockquote><small>
 +
[...] ''Wyrastają z hrabstw Orlamund. Pierwszy przybył nazywał się Hadolch, którego syn był nazywany podobnie jak Hadolch, a także Arnold. Z nich wyskoczył Banus Buzad. Mieszkańcy tego kraju nie potrafili wymówić Hadolcha, dlatego zostali nazwani podobnym imieniem Hohold''. [...]
 +
    – ''[[Képes Krónika]]''<ref>''The Hungarian Illuminated Chronicle'' (ch. 49), str. 102.</ref></small>
 +
</blockquote>
  
−
==Monastic life==
+
Buzád urodził się w rodzie [[Buzád]] klanu [[Hahót]], jako syna Buzada I († 1192).<ref name='Markó_451'>Markó 2006, str. 451.</ref> Według ''magistra'' [[Ákos (kronikarz)|Ákosa]], założycielem klanu Hahót był dziadek Buzáda, niemiecki rycerz [[Hahót I. Hahold|Hahold I]], który sam był potomkiem hrabiów [[Weimar-Orlamünde]] i osiadł w Królestwie Węgier w 1163 r. na zaproszenie króla Węgier [[III. István|Stefana III]] do walki z uzurpatorem, stryjem [[IV. István|Stefanem]] i jego sojusznikami, [[Csák]]ami. Bratem Buzada był [[Hahót I. Arnold|Arnold I]] (†. ok.1234 r.), który wzniósł klasztor rodzinny w Hahót. Buzad I miał czterech synów z niezidentyfikowanej żony: Buzada III (jego domniemany spadkobierca, który jednak zmarł przed ojcem około listopada 1239 r.), [[Hahót I. Csák|Csáka I]], [[Wojewoda|wojewodę Siedmiogrodu]], [https://en.wikipedia.org/wiki/Tristan_Hah%C3%B3t Tristana] i Lancelota.<ref>Marek, Miroslav. "[http://genealogy.euweb.cz/hung/banffy1.html Hahót family tree]". Genealogy.EU.</ref>
−
{{Quote|Buzád came from the most powerful Bánfi family [sic] in Hungary. He had grown up when he was trespassing his riches and fame, and he left his rank on his sons, and with great enthusiasm he commenced a monastic life in the Dominican order. As he gained experience in secular sciences, he soon became a tireless propagator of God's Word. When the Tartars [Mongols] broke into Hungary, and they perished the [[Servant of God|servants of God]] with exceptional cruelty, the Prior commanded their monks to flee, but Buzád did not care about the threat to his life, asking him to let stay and console the Christian people. He was so persistently asking for his [the Prior] permission, that he could stay. After his companions were in safe, Buzád set out to die for Christ and encouraged the people to do the same. When the Tatars' troops were nearby, the handful of flocks were blessed [by Buzád] with glorious intentions of the glorious death endured for Christ. He himself in the church, as if in a crucifixion, prayed with prowess at the altar. So he offered himself for an [[Burnt offering (Judaism)|entirely burnt sacrifice]], and he was killed on 8 December 1243 [sic]. After the barbarians retreated, the returning brothers found his beheaded corpse, which was pierced with spears, and they mourned him very. One brother had mourned Buzád for three days, while he did not take food and drink, when he was astonished, and heard the mourned martyr say to him, "Did not Christ had to suffer before entering his glory? The sufferings of the present time are not proportionate to the future glory. " The brother was no longer mourned for that, but rejoiced.|Gábor Hevenesi: ''Ungaricae Sanctitatis Indicia'' (1692)}}
 
  
−
Around 1233, Buzád joined the Dominican Order, giving up his political career and forsaking all property. As a charter dated 14 February 1233 mentioned, he already lived in a monastery at [[Pest, Hungary|Pest]]. Then his eldest son Buzád III inherited his main estate and centre [[Zalaszabar|Szabar]].<ref name='Vándor_50'>Vándor 1996, p. 50.</ref> According to tradition narrated by a contemporary chronicler [[Thomas of Cantimpré]], not willing to leave the monastery, the [[Mongol invasion of Europe|invading Mongols]] killed Buzád before the altar in the middle of April 1241, shortly after the disastrous [[Battle of Mohi]]. Buzád was beatified by the [[Roman Catholic Church]] because of his martyrdom and self-sacrifice.<ref name='Markó_451'/> The narration of his martyrdom was preserved by Jesuit scholar and theologian Gábor Hevenesi at the end of the 17th century in his work ''Ungaricae Sanctitatis Indicia'' (1692).
+
Według nieautentycznego dokumentu Buzád służył jako ''[[ispán]]'' komitatu [[Győr]] w 1209 r.<ref name='Zsoldos_157'>Zsoldos 2011, str. 157.</ref> Nie ma wzmianek o tym, że otrzymał jakieś oficjalne stanowiska w kolejnych dwóch dekadach. Funkcjonował jako ''[[ispán]]'' komitatu [[Bihar]] w 1222 r.<ref name='Zsoldos_139'>Zsoldos 2011, str. 139.</ref> Następnie był ''[[ispán]]em''  komitatu [[Pozsony]] w latach 1222–1224.<ref name='Zsoldos_183'>Zsoldos 2011, str. 183.</ref> W tym czasie pojawiły się konflikty między królem Węgier [[II. András|Andrzejem II]] a jego synem, [[IV. Béla|Belą IV]], który w końcu zbuntował się przeciwko rządom ojca. Buzád został zwolennikiem Beli, w wyniku czego podążył za swym panem na wygnanie do Austrii w 1223 r. Po pojednaniu między ojcem i synem wrócił na Węgry i w 1225 r. został ''[[ispán]]em'' komitatu [[Vas]].
  
−
==Honors==
+
Buzád służył jako [[ban Severin]] od 1226 do ok. 1232, gdy Bela faktycznie rządził Siedmiogrodem niezależnie od króla, posiadając tytuł [[Książę Siedmiogrodu|księcia Siedmiogrodu]].<ref name='Zsoldos_49'>Zsoldos 2011, str. 49.</ref> W 1233 r. określił się mianem „byłego bana” (łac. ''quondam banus'') w dokumencie, w wyniku wcześniejszych prac archontologicznych i genealogicznych historyków węgierskich (np. [[Karácsony János|Jánosa Karácsonyego]] i [[Wertner Mór|Mora Wertnera]] 1228/9), jednak bardziej prawdopodobne jest, że Buzád sprawował urząd bana Severin z powodu jego bliskiego związku z Belą i istnieje również powód, by sądzić, że nawiązał on kontakt w tym okresie z braćmi dominikańskimi, którzy byli zaangażowani w nawracaniu wśród ludu Kumanów.<ref name='Zsoldos_292'>Zsoldos 2011, str. 292.</ref> Buzád był ''[[ispán]]em'' komitatu [[Sopron]] w 1232 r.<ref name='Zsoldos_198'>Zsoldos 2011, str. 198.</ref> i z tego powodu historyk [[Zsoldos Attila|Attila Zsoldos]] pomyślał, że Buzád opuścił dwór Beli, aby w tym roku powrócić do lojalności względem [[II. András|Andrzeja]].<ref name='Zsoldos_2016_446'>Zsoldos 2016, str. 446.</ref>
−
In honor of Hahót, a wooden sculpture was erected in 2009 at [[Hahót]], [[Zala County]], which village was founded by his clan. The lifesize statue depicts the noble, with one hand holding a sword and a [[Latin cross]] in the other, referring to his secular and ecclesiastical careers. [[László Vigh]], a member of the [[National Assembly (Hungary)|Hungarian National Assembly]], gave a speech during consecration, where he said the youth should follow persons who lived out their lives with God's love and honest work, instead of false role models.<ref>{{cite web |url=http://zaol.hu/hirek/a-falut-alapito-nemzetseg-vertanujanak-1455576 |title=A falut alapító nemzetség vértanújának |date=2009-10-12 |accessdate=2013-11-14 | publisher=Zaol.hu | language=Hungarian}}</ref>
 
  
−
==References==
+
== Życie zakonne ==
−
{{reflist|2}}
+
<blockquote><small>
 +
''Buzád pochodził z najpotężniejszej rodziny Bánfi [sic] na Węgrzech. Dorastał, gdy rodzina wchodził na drogę  bogactwa i sławy, jednak Buzád zostawił swoją pozycję synom i z wielkim entuzjazmem rozpoczął życie zakonne w zakonie dominikańskim. W miarę zdobywania doświadczenia w naukach świeckich wkrótce stał się niestrudzonym propagatorem Słowa Bożego. Gdy Tatarzy [Mongołowie] wdarli się na Węgry, przeor rozkazał ich mnichom uciekać, ale Buzád nie dbał o zagrożenie dla jego życia, prosząc opata, by pozwolił mu zostać i pocieszyć chrześcijanin i zginąć jako sługa Boga. Po tym, jak jego towarzysze byli w bezpiecznym miejscu, Buzád postanowił umrzeć za Chrystusa i zachęcił ludzi do zrobienia tego samego. Gdy Tatarzy byli w pobliżu, garstka zebranych została pobłogosławiona [przez Buzáda] chwalebnymi intencjami chwalebnej śmierci dla Chrystusa. On sam w kościele, jakby ukrzyżowany, modlił się z męstwem przy ołtarzu. Ofiarował więc całkowicie całopalną ofiarę i został zabity 8 grudnia 1243 r. [Sic]. Po tym, jak barbarzyńcy się wycofali, powracający bracia znaleźli jego pocięte ciało, które było przeszyte włóczniami i bardzo go opłakiwali. Jeden z braci opłakiwał Buzáda przez trzy dni, gdy nie jadł jedzenia i nie pił, był zdumiony, gdy usłyszał, jak męczennik mówi do niego: „Czy Chrystus nie musiał cierpieć przed wejściem do swojej chwały? Nie są proporcjonalne do chwały przyszłości. ”Brat nie był już po tym opłakiwany, ale się radował”''.
 +
    – Gábor Hevenesi: ''Ungaricae Sanctitatis Indicia'' (1692)</small>
 +
</blockquote>
  
−
==Sources==
+
koło 1233 r. Buzád wstąpił do zakonu dominikanów, rezygnując z kariery politycznej i porzucając wszelką własność. Jak wspomniano w dokumencie z 14 lutego 1233 r., mieszkał on już w klasztorze w Peszcie. Następnie jego syn Buzad III odziedziczył jego główną posiadłość i centrum Szabar.<ref name='Vándor_50'>Vándor 1996, str. 50.</ref> Zgodnie z tradycją opowiadaną przez współczesnego kronikarza [https://en.wikipedia.org/wiki/Thomas_of_Cantimpr%C3%A9 Thomāsa Cantimpratensisa], Buzád nie chciał opuścić klasztoru, najeżdżający Mongołowie zabili Buzáda przed ołtarzem w połowie kwietnia 1241 r. Krótko po katastrofalnej [[Mohi|bitwie pod Mohi]] Buzád został beatyfikowany przez Kościół rzymskokatolicki z powodu męczeństwa i poświęcenia.<ref name='Markó_451'/> Narrację o męczeństwie zachował jezuicki uczony i teolog Gábor Hevenesi pod koniec XVII wieku w swojej pracy nad ''Ungaricae Sanctitatis Indicia'' (1692).
−
* {{hu icon}} Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig&nbsp;– Életrajzi Lexikon'' ("The High Officers of the Hungarian State from Saint Stephen to the Present Days&nbsp;– A Biographical Encyclopedia") (2nd edition); Helikon Kiadó Kft., Budapest; {{ISBN|963-547-085-1}}.
 
−
* {{hu icon}} Vándor, László (1996). "Boldog Buzád. Gondolatok középkorkutatásunkról, kulturális emlékeinkről az egyetlen és méltatlanul elfeledett középkori zalai szent kapcsán. ''Pannon Tükör'', 1996 Vol. 1. No. 1. pp. 48–50.
 
−
* {{hu icon}} Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' ("Secular Archontology of Hungary, 1000–1301"). História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. {{ISBN|978-963-9627-38-3}}
 
−
* {{hu icon}} Zsoldos, Attila (2016). "Béla erdélyi herceg bárói [The Barons of Béla, Duke of Transylvania]". In Dáné, Veronka; Lupescu-Makó, Mária; Sipos, Gábor. ''Testimono litterarum. Tanulmányok Jakó Zsigmond tiszteletére'' (in Hungarian). Erdélyi Múzeum Egyesület, [[Cluj-Napoca]]. pp.&nbsp;441–449. {{ISBN|978-606-739-054-4}}.
 
  
−
{{s-start}}
+
== Upamiętanie ==
−
{{S-hou|[[Hahót (genus)|Genus Hahót]]|name=Buzád II ||? ||April 1241 }}
 
−
{{s-off}}
 
−
{{succession box|title={{nowrap|[[Banat of Severin|Ban of Severin]]}}|before=''first known''|years=1226–''c''. 1232|after=[[Lucas of Severin|Lucas]]}}
 
−
{{s-end}}
 
  
−
{{authority control}}
+
Na cześć Buzáda, w Hahót w komitacie [[Zala]], we wsi która została założona przez jego klan, w 2009 roku został postawiona drewniana rzeźba. Normalnego rozmiaru statua przedstawia szlachetną postać, w jednej ręce trzymającej miecz oraz łaciński krzyż w drugiej, odnoszącą się do jego świeckich i kościelnych karier. László Vigh, członek Węgierskiego Zgromadzenia Narodowego, wygłosił przemówienie podczas konsekracji, gdzie wspomniał o tym, że Buzád musiał podążać za ludźmi, którzy żyli życiem z Bożą miłością i uczciwą pracą, zamiast fałszywych wzorów do naśladowania.<ref>''[http://zaol.hu/hirek/a-falut-alapito-nemzetseg-vertanujanak-1455576 A falut alapító nemzetség vértanújának]'' (po węgiersku). Zaol.hu, 2009-10-12. [dostęp:2013-11-14]</ref>
 +
 
 +
==Przypisy==
 +
{{izvori}}
 +
 
 +
== Źródła ==
 +
* Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig&nbsp;– Életrajzi Lexikon'' [Wyżsi urzednicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do dnia dzisiejszego&nbsp;– Encyclopedia biograficzna] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest; ISBN 963-547-085-1.
 +
* {{hu icon}} Vándor, László (1996). "Boldog Buzád. Gondolatok középkorkutatásunkról, kulturális emlékeinkről az egyetlen és méltatlanul elfeledett középkori zalai szent kapcsán. ''Pannon Tükör'', 1996 Vol. 1. No. 1. pstr. 48–50.
 +
* {{hu icon}} Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' ("Świecka Archeologia Węgier, 1000–1301"). História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN 978-963-9627-38-3
 +
* Zsoldos, Attila (2016). ''Béla erdélyi herceg bárói'' [Baronowie Béli, księcia Transylwanii]. W: Dáné, Veronka; Lupescu-Makó, Mária; Sipos, Gábor. ''Testimono litterarum. Tanulmányok Jakó Zsigmond tiszteletére'' (po węgiersku). Erdélyi Múzeum Egyesület, [[Cluj-Napoca]]. str.&nbsp;441–449. ISBN 978-606-739-054-4.
 +
 
 +
|
 +
{{Urzędnik infobox
 +
|urzędnik          = Hahót II. Buzád (węg.)
 +
|imiona            =
 +
|tytulatura        = Ban całej Slawonii<br>Ban Severin
 +
|grafika          = Hahót (II.) Buzád pecsét c. 1232.jpg
 +
|opis grafiki      = Pieczęć Buzáda II <small>(przed 1232)</small>
 +
|herb              =
 +
|opis herbu        =
 +
|faksymile        =
 +
|opis faksymile    =
 +
|dewiza            =
 +
 
 +
|1. tytuł          = [[Ban całej Slawonii]]
 +
|1. od            = 1226
 +
|1. do            = 1228
 +
|1. powołanie      =
 +
|1. poprzednik    = [[brak informacji]]
 +
|1. następca      = [[brak informacji]]
 +
 
 +
|2. tytuł          = [[Ban Severin]]
 +
|2. od            = 1226
 +
|2. do            = ok.1232
 +
|2. powołanie      =
 +
|2. poprzednik    =
 +
|2. następca      = [[Lukács I. Péc]]
 +
 
 +
|klan              = [[Hahót]]
 +
|ród              =
 +
|rodzina          =
 +
|pochodzenie      = węgierski
 +
|państwo          = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]]
 +
|data urodzenia    = ok.1180
 +
|miejsce urodzenia =
 +
|data śmierci      = kwiecień 1241
 +
|miejsce śmierci  = [[Pest]]
 +
|przyczyna śmierci =
 +
|miejsce spoczynku =
 +
|ojciec            = [[Hahót I. Buzád|I. Buzád]]
 +
|matka            = nieznana
 +
|rodzeństwo        = [[Hahót III. Buzád|III. Buzád]]<br>[[Hahót I. Csák|I. Csák]]<brLancelot
 +
|1. związek        =
 +
|1. związek z      =
 +
|1. związek od    =
 +
|1. związek do    =
 +
|1. dzieci        =
 +
|dokonania        =
 +
|odznaczenia      =
 +
|commons          =
 +
|wikiźródła        =
 +
|wikicytaty        =
 +
}}
 +
|}
  
−
{{DEFAULTSORT:Hahot, Buzad}}
+
{{SORTUJ:Hahot, Buzad 02}}
−
[[Category:1180s births]]
 
−
[[Category:1241 deaths]]
 
−
[[Category:Hahót (genus)|Buzad]]
 
−
[[Category:Bans (title)]]
 
−
[[Category:Hungarian military personnel killed in the Mongol invasion of Europe]]
 
−
[[Category:Dominican beatified people]]
 
−
[[Category:Dominican martyrs]]
 
−
[[Category:13th-century Roman Catholic martyrs]]
 
−
[[Category:Hungarian beatified people]]
 
−
[[Category:12th-century Hungarian people]]
 
−
[[Category:13th-century Hungarian people]]
 
−
[[Category:Hungarian Dominicans]]
 
  
−
[[Kategoria:Szybkie]]
+
[[Kategoria:Hahót]]
 +
[[Kategoria:Banowie]]
 +
[[Kategoria:Banowie Severin]]
 +
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 +
[[Kategoria:Święci]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy święci]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 +
[[Kategoria:Urodzeni w XI wieku]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w 1241]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w XIII wieku]]
 +
[[Kategoria:Ofiary najazdu Tatarów]]

Aktualna wersja na dzień 15:45, 7 mar 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Ban całej Slawonii
(1226-1228) 		Następca:
brak informacji brak informacji
Poprzednik: Ban Severin
(1226-ok.1232) 		Następca:
ddd Lukács I. Péc


Hahót II. Buzád (pol. Hahót II Buzád) (* ok.1180, † kwiecień 1241), węgierski szlachcic, pierwszy znany ban Severin.[1] Później zrezygnował ze swojej pozycji w społeczeństwie i wstąpił do zakonu dominikanów.

uzad został zabity podczas mongolskiej inwazji na swoją ojczyznę w kwietniu 1241 roku i jest teraz czczony przez Kościół katolicki jako męczennik, za który został beatyfikowany.

Kariera

[...] Wyrastają z hrabstw Orlamund. Pierwszy przybył nazywał się Hadolch, którego syn był nazywany podobnie jak Hadolch, a także Arnold. Z nich wyskoczył Banus Buzad. Mieszkańcy tego kraju nie potrafili wymówić Hadolcha, dlatego zostali nazwani podobnym imieniem Hohold. [...] – Képes Krónika[2]

Buzád urodził się w rodzie Buzád klanu Hahót, jako syna Buzada I († 1192).[3] Według magistra Ákosa, założycielem klanu Hahót był dziadek Buzáda, niemiecki rycerz Hahold I, który sam był potomkiem hrabiów Weimar-Orlamünde i osiadł w Królestwie Węgier w 1163 r. na zaproszenie króla Węgier Stefana III do walki z uzurpatorem, stryjem Stefanem i jego sojusznikami, Csákami. Bratem Buzada był Arnold I (†. ok.1234 r.), który wzniósł klasztor rodzinny w Hahót. Buzad I miał czterech synów z niezidentyfikowanej żony: Buzada III (jego domniemany spadkobierca, który jednak zmarł przed ojcem około listopada 1239 r.), Csáka I, wojewodę Siedmiogrodu, Tristana i Lancelota.[4]

Według nieautentycznego dokumentu Buzád służył jako ispán komitatu Győr w 1209 r.[5] Nie ma wzmianek o tym, że otrzymał jakieś oficjalne stanowiska w kolejnych dwóch dekadach. Funkcjonował jako ispán komitatu Bihar w 1222 r.[6] Następnie był ispánem komitatu Pozsony w latach 1222–1224.[7] W tym czasie pojawiły się konflikty między królem Węgier Andrzejem II a jego synem, Belą IV, który w końcu zbuntował się przeciwko rządom ojca. Buzád został zwolennikiem Beli, w wyniku czego podążył za swym panem na wygnanie do Austrii w 1223 r. Po pojednaniu między ojcem i synem wrócił na Węgry i w 1225 r. został ispánem komitatu Vas.

Buzád służył jako ban Severin od 1226 do ok. 1232, gdy Bela faktycznie rządził Siedmiogrodem niezależnie od króla, posiadając tytuł księcia Siedmiogrodu.[1] W 1233 r. określił się mianem „byłego bana” (łac. quondam banus) w dokumencie, w wyniku wcześniejszych prac archontologicznych i genealogicznych historyków węgierskich (np. Jánosa Karácsonyego i Mora Wertnera 1228/9), jednak bardziej prawdopodobne jest, że Buzád sprawował urząd bana Severin z powodu jego bliskiego związku z Belą i istnieje również powód, by sądzić, że nawiązał on kontakt w tym okresie z braćmi dominikańskimi, którzy byli zaangażowani w nawracaniu wśród ludu Kumanów.[8] Buzád był ispánem komitatu Sopron w 1232 r.[9] i z tego powodu historyk Attila Zsoldos pomyślał, że Buzád opuścił dwór Beli, aby w tym roku powrócić do lojalności względem Andrzeja.[10]

Życie zakonne

Buzád pochodził z najpotężniejszej rodziny Bánfi [sic] na Węgrzech. Dorastał, gdy rodzina wchodził na drogę bogactwa i sławy, jednak Buzád zostawił swoją pozycję synom i z wielkim entuzjazmem rozpoczął życie zakonne w zakonie dominikańskim. W miarę zdobywania doświadczenia w naukach świeckich wkrótce stał się niestrudzonym propagatorem Słowa Bożego. Gdy Tatarzy [Mongołowie] wdarli się na Węgry, przeor rozkazał ich mnichom uciekać, ale Buzád nie dbał o zagrożenie dla jego życia, prosząc opata, by pozwolił mu zostać i pocieszyć chrześcijanin i zginąć jako sługa Boga. Po tym, jak jego towarzysze byli w bezpiecznym miejscu, Buzád postanowił umrzeć za Chrystusa i zachęcił ludzi do zrobienia tego samego. Gdy Tatarzy byli w pobliżu, garstka zebranych została pobłogosławiona [przez Buzáda] chwalebnymi intencjami chwalebnej śmierci dla Chrystusa. On sam w kościele, jakby ukrzyżowany, modlił się z męstwem przy ołtarzu. Ofiarował więc całkowicie całopalną ofiarę i został zabity 8 grudnia 1243 r. [Sic]. Po tym, jak barbarzyńcy się wycofali, powracający bracia znaleźli jego pocięte ciało, które było przeszyte włóczniami i bardzo go opłakiwali. Jeden z braci opłakiwał Buzáda przez trzy dni, gdy nie jadł jedzenia i nie pił, był zdumiony, gdy usłyszał, jak męczennik mówi do niego: „Czy Chrystus nie musiał cierpieć przed wejściem do swojej chwały? Nie są proporcjonalne do chwały przyszłości. ”Brat nie był już po tym opłakiwany, ale się radował”. – Gábor Hevenesi: Ungaricae Sanctitatis Indicia (1692)

koło 1233 r. Buzád wstąpił do zakonu dominikanów, rezygnując z kariery politycznej i porzucając wszelką własność. Jak wspomniano w dokumencie z 14 lutego 1233 r., mieszkał on już w klasztorze w Peszcie. Następnie jego syn Buzad III odziedziczył jego główną posiadłość i centrum Szabar.[11] Zgodnie z tradycją opowiadaną przez współczesnego kronikarza Thomāsa Cantimpratensisa, Buzád nie chciał opuścić klasztoru, najeżdżający Mongołowie zabili Buzáda przed ołtarzem w połowie kwietnia 1241 r. Krótko po katastrofalnej bitwie pod Mohi Buzád został beatyfikowany przez Kościół rzymskokatolicki z powodu męczeństwa i poświęcenia.[3] Narrację o męczeństwie zachował jezuicki uczony i teolog Gábor Hevenesi pod koniec XVII wieku w swojej pracy nad Ungaricae Sanctitatis Indicia (1692).

Upamiętanie

Na cześć Buzáda, w Hahót w komitacie Zala, we wsi która została założona przez jego klan, w 2009 roku został postawiona drewniana rzeźba. Normalnego rozmiaru statua przedstawia szlachetną postać, w jednej ręce trzymającej miecz oraz łaciński krzyż w drugiej, odnoszącą się do jego świeckich i kościelnych karier. László Vigh, członek Węgierskiego Zgromadzenia Narodowego, wygłosił przemówienie podczas konsekracji, gdzie wspomniał o tym, że Buzád musiał podążać za ludźmi, którzy żyli życiem z Bożą miłością i uczciwą pracą, zamiast fałszywych wzorów do naśladowania.[12]

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 Zsoldos 2011, str. 49.
  2. ↑ The Hungarian Illuminated Chronicle (ch. 49), str. 102.
  3. ↑ 3,0 3,1 Markó 2006, str. 451.
  4. ↑ Marek, Miroslav. "Hahót family tree". Genealogy.EU.
  5. ↑ Zsoldos 2011, str. 157.
  6. ↑ Zsoldos 2011, str. 139.
  7. ↑ Zsoldos 2011, str. 183.
  8. ↑ Zsoldos 2011, str. 292.
  9. ↑ Zsoldos 2011, str. 198.
  10. ↑ Zsoldos 2016, str. 446.
  11. ↑ Vándor 1996, str. 50.
  12. ↑ A falut alapító nemzetség vértanújának (po węgiersku). Zaol.hu, 2009-10-12. [dostęp:2013-11-14]

Źródła

  • Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon [Wyżsi urzednicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do dnia dzisiejszego – Encyclopedia biograficzna] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest; ISBN 963-547-085-1.
  • (Po węgiersku) Vándor, László (1996). "Boldog Buzád. Gondolatok középkorkutatásunkról, kulturális emlékeinkről az egyetlen és méltatlanul elfeledett középkori zalai szent kapcsán. Pannon Tükör, 1996 Vol. 1. No. 1. pstr. 48–50.
  • (Po węgiersku) Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 ("Świecka Archeologia Węgier, 1000–1301"). História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN 978-963-9627-38-3
  • Zsoldos, Attila (2016). Béla erdélyi herceg bárói [Baronowie Béli, księcia Transylwanii]. W: Dáné, Veronka; Lupescu-Makó, Mária; Sipos, Gábor. Testimono litterarum. Tanulmányok Jakó Zsigmond tiszteletére (po węgiersku). Erdélyi Múzeum Egyesület, Cluj-Napoca. str. 441–449. ISBN 978-606-739-054-4.

Hahót II. Buzád (węg.)

— Ban całej Slawonii
Ban Severin		 —
Pieczęć Buzáda II (przed 1232)
Pieczęć Buzáda II (przed 1232)
Ban całej Slawonii
Okres od 1226
do 1228
Poprzednik brak informacji
Następca brak informacji
Ban Severin
Okres od 1226
do ok.1232
Następca Lukács I. Péc
Dane biograficzne
Klan Hahót
Pochodzenie węgierski
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny ok.1180
Śmierć kwiecień 1241
Miejsce Pest
Ojciec I. Buzád
Matka nieznana
Rodzeństwo III. Buzád
I. Csák<brLancelot
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Hahót_II._Buzád&oldid=51817”