Okręg Bihor: Różnice pomiędzy wersjami
m (Zastępowanie tekstu - "km<sup>2</sup>" na "km²") |
|||
| (Nie pokazano 24 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 50: | Linia 50: | ||
| | | | ||
| − | [[Plik:Provinz Bihor Romania CIA2006.png|thumb|left|Mapa okręgu Bihor]] | + | [[Plik:Provinz Bihor Romania CIA2006.png|thumb|left|600px|Mapa okręgu Bihor]] |
| − | [[Plik:Bihor County Hungarians.png|thumb| | + | [[Plik:Bihor County Hungarians.png|thumb|300px|right|Odsetek Węgrów w okręgu Bihor według spisu ludności z 2011 roku. |
{{legend|#FF0000|Węgierska większość powyżej 80%}} | {{legend|#FF0000|Węgierska większość powyżej 80%}} | ||
{{legend|#FF813E|Węgierska większość między 50-79%}} | {{legend|#FF813E|Węgierska większość między 50-79%}} | ||
| Linia 59: | Linia 59: | ||
]] | ]] | ||
| − | '''Bihar megye''' (pol. '' | + | '''Bihar megye''' (pol. ''okręg Bihor'', rum. ''Județul Bihor'') – [[Okręgi w Rumunii|okręg]] w [[Rumunia|Rumunii]], obejmujący północną część [[Kriszana|Kriszany]], ze stolicą w mieście [[Oradea]]. Znajduje się w [[Region Północno-zachodni|regionie północno-zachodnim]] i graniczy z [[Węgry|Węgrami]] oraz z okręgami [[Okręg Satu Mare|Satu Mare]], [[Okręg Sălaj|Sǎlaj]], [[Okręg Kluż|Kluż]], [[Okręg Alba|Alba]] i [[Okręg Arad|Arad]]. |
Okręg ma powierzchnię 7544 km² i w 2000 r. liczył 600 223 mieszkańców, gęstość zaludnienia wynosiła 80 os./km². | Okręg ma powierzchnię 7544 km² i w 2000 r. liczył 600 223 mieszkańców, gęstość zaludnienia wynosiła 80 os./km². | ||
| + | {{clear}} | ||
== Toponimia == | == Toponimia == | ||
Pochodzenie nazwy Bihor jest niepewne, z wyjątkiem tego, że prawdopodobnie pochodzi od starożytnej fortecy w obecnej gminie Biharia. Prawdopodobnie pochodzi od vihor, serbskiego i ukraińskiego słowa oznaczającego „wicher” (''вихор'') lub słowiańskiego słowa biela hora oznaczającego „białą górę”<sup>[[potrzebne źródło]]</sup>. Inna teoria głosi, że Biharea ma etymologię [https://en.wikipedia.org/wiki/Classification_of_Thracian#Daco-Thracian dako-tracką] − (''bi'' znaczy "dwa" i ''harati'' "wziąć" lub "prowadzic"), prawdopodobnie oznaczające dwie posiadłości ziemskie w księstwie [https://pl.wikipedia.org/wiki/Menumorut Menumorut]. Inna teoria mówi, że nazwa pochodzi od ''bour'', rumuńskiego określenia tura (od łacińskiego słowa ''bubalus''). Zwierzę zamieszkiwało niegdyś ziemie północno-zachodniej Rumunii. Zgodnie z tą kontrowersyjną teorią nazwa zmieniła się z ''buar'' na ''buhar'' oraz na Bihar i Bihor.<ref>[http://www.oradeamea.com/numele-bihorului-etimologie-si-controverse/ "Numele Bihorului. Etimologie şi controverse"]. Oradea Mea. 23 lipca 2011. [dostep: 2017-10-21].</ref> | Pochodzenie nazwy Bihor jest niepewne, z wyjątkiem tego, że prawdopodobnie pochodzi od starożytnej fortecy w obecnej gminie Biharia. Prawdopodobnie pochodzi od vihor, serbskiego i ukraińskiego słowa oznaczającego „wicher” (''вихор'') lub słowiańskiego słowa biela hora oznaczającego „białą górę”<sup>[[potrzebne źródło]]</sup>. Inna teoria głosi, że Biharea ma etymologię [https://en.wikipedia.org/wiki/Classification_of_Thracian#Daco-Thracian dako-tracką] − (''bi'' znaczy "dwa" i ''harati'' "wziąć" lub "prowadzic"), prawdopodobnie oznaczające dwie posiadłości ziemskie w księstwie [https://pl.wikipedia.org/wiki/Menumorut Menumorut]. Inna teoria mówi, że nazwa pochodzi od ''bour'', rumuńskiego określenia tura (od łacińskiego słowa ''bubalus''). Zwierzę zamieszkiwało niegdyś ziemie północno-zachodniej Rumunii. Zgodnie z tą kontrowersyjną teorią nazwa zmieniła się z ''buar'' na ''buhar'' oraz na Bihar i Bihor.<ref>[http://www.oradeamea.com/numele-bihorului-etimologie-si-controverse/ "Numele Bihorului. Etimologie şi controverse"]. Oradea Mea. 23 lipca 2011. [dostep: 2017-10-21].</ref> | ||
| + | |||
| + | == Geografia == | ||
| + | [[File:Judetul Bihor 3D map.jpg|300px|left]] | ||
| + | [[Plik:Rivers_Romania.png|right|500px]] | ||
| + | |||
| + | Okręg to ma łączną powierzchnię 7 544 km². We wschodniej części znajdują się [[Erdélyi-középhegység]] (''Góry Zachodniorumuńskie'') o wysokości do 1800 m (5906 stóp). Wysokość zmniejsza się w kierunku zachodnim, przechodząc przez wzgórza, kończąc się na ''Rumuńskiej Nizinie Zachodniej'' − wschodniej stronie [[Kárpát-medence]] (''Niziny Panońskiej''). | ||
| + | Okręg to głównie basen hydrograficzny [[Körös]] (rum. ''Criș''), którego głównymi są rzeki: [[Sebes-Körös]] (rum. ''Crișul Repede''), [[Fekete-Körös]] (rum. ''Crișul Negru'') i [[Berettyó]] (rum. ''Barcău''). | ||
| + | {{clear}} | ||
| + | |||
| + | === Sąsiedzi === | ||
| + | {{Romanian counties map}} | ||
| + | |||
| + | * na wschodzie okręgi: [[okręg Sălaj|Sălaj]], [[okręg Cluj|Cluj]] i [[okręg Alba|Alba]] in the East. | ||
| + | * na zachodzie Węgry – okręgi: [[okręg Hajdú-Bihar|Hajdú-Bihar]] i [[okręg Békés|Békés]] | ||
| + | * na północy [[okręg Satu Mare]]; | ||
| + | * na południu [[okręg Arad]]. | ||
| + | {{clear}} | ||
== Demografia == | == Demografia == | ||
| − | W 2002 r. Bihor liczył 600 246 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 79,56/ | + | W 2002 r. Bihor liczył 600 246 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 79,56/km². 48,6% ludności mieszka na obszarach miejskich, czyli poniżej średniej rumuńskiej.<ref>[http://www.edrc.ro/recensamant.jsp?regiune_id=2140&judet_id=2141&localitate_id=0 Romanian 2002 Census]</ref><ref>National Institute of Statistics, ''[http://www.recensamant.ro/pagini/tabele/t40a.pdf "Populaţia după etnie"]]'' (pdf). [https://web.archive.org/web/20090816034908/http://www.recensamant.ro/pagini/tabele/t40a.pdf Zarchiwizowano] (pdf) 21 października 2017 na ''[https://en.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine Wayback Machine]''.</ref> |
*[[Rumuni]] - 67.38% | *[[Rumuni]] - 67.38% | ||
| Linia 75: | Linia 93: | ||
*[[Romowie]] - 5.01% | *[[Romowie]] - 5.01% | ||
*[[Słowacy]] - 1.22% | *[[Słowacy]] - 1.22% | ||
| − | *[[Niemcy]] (<small>[[Szatmarscy | + | *[[Niemcy]] (<small>[[Szatmarscy Szwabowie]]</small>) - 0.19% |
W dniu 31 października 2011 r. Bihor liczył 575 398 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła {{convert|72|PD/sqkm|PD/sqmi|0|abbr=on}}.<ref>[http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2013/07/sR_Tab_8.xls Recensamantul Populatiei si Locuintelor 2011: Populația stabilă după etnie – județe, municipii, orașe, comune]</ref> | W dniu 31 października 2011 r. Bihor liczył 575 398 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła {{convert|72|PD/sqkm|PD/sqmi|0|abbr=on}}.<ref>[http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2013/07/sR_Tab_8.xls Recensamantul Populatiei si Locuintelor 2011: Populația stabilă după etnie – județe, municipii, orașe, comune]</ref> | ||
| Linia 83: | Linia 101: | ||
*[[Romowie]] – 6.33% | *[[Romowie]] – 6.33% | ||
*[[Słowacy]] – 1.1% | *[[Słowacy]] – 1.1% | ||
| − | *[[Niemcy]] (<small>[[Szatmarscy | + | *[[Niemcy]] (<small>[[Szatmarscy Szwabowie]]</small>) – 0.13% |
== Struktura demograficzna == | == Struktura demograficzna == | ||
| Linia 118: | Linia 136: | ||
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
! Rok | ! Rok | ||
| − | ! Liczba ludności<ref>National Institute of Statistics, ''[http://www.insse.ro/rpl2002rezgen/18.pdf "Populația la recensămintele din anii 1948, 1956, 1966, 1977, 1992, 2002 și 2011"] | + | ! Liczba ludności<ref>National Institute of Statistics, ''[http://www.insse.ro/rpl2002rezgen/18.pdf "Populația la recensămintele din anii 1948, 1956, 1966, 1977, 1992, 2002 și 2011"]'' (pdf). [https://web.archive.org/web/20060922081325/http://www.insse.ro/rpl2002rezgen/18.pdf Zarchiwizowano] (pdf) 16 sierpnia 2009 na ''[https://en.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine Wayback Machine]''.</ref> |
|- | |- | ||
| 1948 | | 1948 | ||
| Linia 141: | Linia 159: | ||
|{{decrease}} 575,398 | |{{decrease}} 575,398 | ||
|} | |} | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
== Podział terytorialny == | == Podział terytorialny == | ||
Okręg Bihor dzieli się na 4 gminy miejskie (''municipiu''), 6 miast (''oraș'') i 90 gmin (''comună''). | Okręg Bihor dzieli się na 4 gminy miejskie (''municipiu''), 6 miast (''oraș'') i 90 gmin (''comună''). | ||
| − | + | ||
| − | + | === Największe miejscowości === | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | === Największe | ||
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
|- class="hintergrundfarbe6" | |- class="hintergrundfarbe6" | ||
| Linia 174: | Linia 170: | ||
! Nazwa niemiecka | ! Nazwa niemiecka | ||
! Nazwa węgierska | ! Nazwa węgierska | ||
| − | ! | + | ! Ludność |
|- | |- | ||
| Linia 222: | Linia 218: | ||
|style="text-align:center"| {{0|00}}2.291 | |style="text-align:center"| {{0|00}}2.291 | ||
|- | |- | ||
| − | |colspan="2" style="background:#FFFFFF"| <small>( | + | |colspan="2" style="background:#FFFFFF"| <small>(Stan na 20 października 2011)</small><ref>[http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2013/07/sR_Tab_8.xls Volkszählung 2011 in Rumänien] (MS Excel; 1,3 MB)</ref> |
|} | |} | ||
| Linia 322: | Linia 318: | ||
|} | |} | ||
| − | == | + | == '''Dane etniczne w tabeli''' == |
{| class="toccolours" style="margin: 0 1em 0 1em;" width="90%" | {| class="toccolours" style="margin: 0 1em 0 1em;" width="90%" | ||
|- | |- | ||
| − | ! align="center" colspan=" | + | ! align="center" colspan="17" style="background:#ccccff" | '''Struktura etniczna''' (2002) |
|- | |- | ||
| − | ! align="center" | ''' | + | ! <small>align="center" | <small>'''Całkowicie''' |
| − | ! align="center" | [[ | + | ! align="center" | <small>[[Rumuni]] |
| − | ! align="center" | [[ | + | ! align="center" | <small>[[Węgrzy]] |
| − | ! align="center" | [[ | + | ! align="center" | <small>[[Romowie]] |
| − | ! align="center" | [[ | + | ! align="center" | <small>[[Słowacy]] |
| − | ! align="center" | [[ | + | ! align="center" | <small>[[Niemcy]] |
| − | ! align="center" | [[ | + | ! align="center" | <small>[[Żydzi]] |
| − | ! align="center" | [[ | + | ! align="center" | <small>[[Ukraińcy]] |
| − | ! align="center" | [[ | + | ! align="center" | <small>[[Grecy]] |
| − | ! align="center" | [[ | + | ! align="center" | <small>[[Rosjanie]] |
| − | ! align="center" | [[ | + | ! align="center" | <small>[[Bułgarzy]] |
| − | ! align="center" | [[ | + | ! align="center" | <small>[[Serbowie]] |
| − | ! align="center" | [[ | + | ! align="center" | <small>[[Polacy]] |
| − | ! align="center" | [[ | + | ! align="center" | <small>[[Turcy]] |
| − | ! align="center" | [[ | + | ! align="center" | <small>[[Czesi]] |
| − | ! align="center" | [[ | + | ! align="center" | <small>[[Ormianie]] |
| − | ! align="center" | [[ | + | ! align="center" | <small>[[Chorwaci]] |
|- | |- | ||
| align="center" |'''600223''' | | align="center" |'''600223''' | ||
| Linia 373: | Linia 369: | ||
|} | |} | ||
| − | == | + | == '''Tabela danych religijnych''' == |
{| class="toccolours" style="margin: 0 1em 0 1em;" width="90%" | {| class="toccolours" style="margin: 0 1em 0 1em;" width="90%" | ||
|- | |- | ||
| − | ! align="center" colspan="16" style="background:#ccccff" | ''' | + | ! align="center" colspan="16" style="background:#ccccff" | '''Skład wyznaniowy''' (2002) |
|- | |- | ||
| − | ! align="center" | ''' | + | ! align = "center" | <small>'''Całkowicie''' |
| − | ! align="center" | [[ | + | ! align = "center" | <small>[[Prawosławni]] |
| − | ! align="center" | [[ | + | ! align = "center" | <small>[[Reformowani]] |
| − | ! align="center" | [[ | + | ! align = "center" | <small>[[Rzymskokatolicy]] |
| − | ! align="center" | [[ | + | ! align = "center" | <small>[[Sabatarianizm]] |
| − | ! align="center" | [[ | + | ! align = "center" | <small>[[Baptyści]] |
| − | ! align="center" | [[ | + | ! align = "center" | <small>[[Grekokatolicy]] |
| − | ! align="center" | [[ | + | ! align = "center" | <small>[[Adwentyści]] |
| − | ! align="center" | [[ | + | ! align = "center" | <small>[[Ateiści]] |
| − | ! align="center" | [[ | + | ! align = "center" | <small>[[Mozaiści]] |
| − | ! align="center" | [[ | + | ! align = "center" | <small>[[Muzułmanie]] |
| − | ! align="center" | [[ | + | ! align = "center" | <small>[[Luteranie]] |
|- | |- | ||
| align="center" |'''600223''' | | align="center" |'''600223''' | ||
| Linia 418: | Linia 414: | ||
|} | |} | ||
| − | == | + | == '''Odsetek Węgrów według miast''' == |
[[Plik:Oradea City Hall.jpg|thumb|[[Nagyvárad]], a városháza a [[Sebes-Körös]] partján]] | [[Plik:Oradea City Hall.jpg|thumb|[[Nagyvárad]], a városháza a [[Sebes-Körös]] partján]] | ||
| − | * [[Nagyvárad]]: 44 892 | + | * [[Nagyvárad]]: 44 892 osób (24,5%) |
| − | * [[Belényes]]: 704 | + | * [[Belényes]]: 704 osoby (7%) |
| − | * [[Margitta]]: 6675 | + | * [[Margitta]]: 6675 osób (44,1%) |
| − | * [[Nagyszalonta]]: 9903 | + | * [[Nagyszalonta]]: 9903 osoby (58,1%) |
| − | * [[Érmihályfalva]]: 7851 | + | * [[Érmihályfalva]]: 7851 osoby (81%) |
| − | * [[Székelyhíd]]: 8612 | + | * [[Székelyhíd]]: 8612 osoby (77,4%) |
| − | * [[Élesd]]: 1543 | + | * [[Élesd]]: 1543 osoby (16%) |
| − | * [[Diófás (Bihar megye)|Diófás]]: 74 | + | * [[Diófás (Bihar megye)|Diófás]]: 74 osoby (3,4%) |
| − | * [[Vaskohsziklás]]: 177 | + | * [[Vaskohsziklás]]: 177 osób (2,8%) |
| − | * [[Vaskoh]]: 13 | + | * [[Vaskoh]]: 13 osób (0,5%) |
== Galeria == | == Galeria == | ||
| Linia 451: | Linia 447: | ||
| | | | ||
{{Jednostka administracyjna infobox | {{Jednostka administracyjna infobox | ||
| − | |nazwa = Bihar megye (węg.)<br> | + | |nazwa = Bihar megye (węg.)<br><small>okręg Bihor</small> |
|nazwa oryginalna = Județul Bihor (rum.) | |nazwa oryginalna = Județul Bihor (rum.) | ||
|dopełniacz nazwy = | |dopełniacz nazwy = | ||
|jednostka = [[Podział administracyjny Rumunii|okręg]] | |jednostka = [[Podział administracyjny Rumunii|okręg]] | ||
| − | |zdjęcie = | + | |zdjęcie = Oradea_(Nagyvárad)_-_piaţa_Unirii.JPG |
| − | |opis zdjęcia = | + | |opis zdjęcia = Nagyvárad, stolica okręgu |
|herb = Actual Bihor county CoA.png | |herb = Actual Bihor county CoA.png | ||
|opis herbu = | |opis herbu = | ||
| Linia 495: | Linia 491: | ||
|} | |} | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:Geografia]] |
| − | [[Kategoria:Okręgi Rumunii | + | [[Kategoria:Geografia Siedmiogrodu]] |
| + | [[Kategoria:Okręgi Siedmiogrodu]] | ||
| + | [[Kategoria:Okręgi Rumunii]] | ||
Aktualna wersja na dzień 16:42, 7 mar 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [2] | [3] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [4] | [5] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [6] | [7] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku niemieckim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku niemieckim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [8] | [9] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- Strony z odwołaniami do nieistniejących plików
- 2
- Strony skompilowane
- Strony importowane z polskiej Wikipedii
- Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii
- Strony przetłumaczone z niemieckiej Wikipedii
- Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii
- Geografia
- Geografia Siedmiogrodu
- Okręgi Siedmiogrodu
- Okręgi Rumunii