Rátót I. Miklós: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "importowane z angielskiej" na "przetłumaczone z angielskiej")
 
(Nie pokazano 4 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:0b]]
+
[[Kategoria:0]]
[[Kategoria:Strony importowane z angielskiej Wikipedii]]
+
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Nicholas_R%C3%A1t%C3%B3t
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Nicholas_R%C3%A1t%C3%B3t
Linia 21: Linia 21:
 
|następca          = [[brak informacji]]
 
|następca          = [[brak informacji]]
 
}}
 
}}
 
+
{|
 +
|
 +
|}
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Győr Jakab]]
 
|poprzednik        = [[Győr Jakab]]
|gl_članak_funkcija = [[Stolnik królewski]]<br>(1293-1296)
+
|gl_članak_funkcija = [[Podczaszy królewski]]<br>(1293-1296)
 
|współrządzący      =  
 
|współrządzący      =  
 
|następca          = [[Ákos II. Mojs]]
 
|następca          = [[Ákos II. Mojs]]
Linia 33: Linia 35:
 
|}
 
|}
  
'''Rátót I. Miklós''', także „'''''Vecse'''''” (pol. ''Mikołaj I Rátót'') (* nieznana, † po 1308), węgierski szlachcic, [[stolnik królewski]] (1293-1296). Przodek szlacheckiej rodziny [[Putnoki]].
+
'''Rátót I. Miklós''', także „'''''Vecse'''''” (pol. ''Mikołaj I Rátót'') (*&nbsp;nieznana, † po 1308), węgierski szlachcic, [[podczaszy królewski]] (1293-1296). Przodek szlacheckiej rodziny [[Putnoki]].
  
 
== Życie i kariera ==
 
== Życie i kariera ==
  
Miklós (znany również pod pseudonimem „Vecse”) urodził się we wpływowym i prestiżowym klanie [[Rátót]], jako syn [[Rátót I. Olivér|Oliwera I]], syna [[Rátót I. Domokos|Dominika I]], który zginął w [[Mohi|bitwie pod Mohi]] w 1241 r. Miklós miał dwóch braci, Renolda III i Jana, oraz siostrę o nieznanym imieniu, która poślubiła potężnego barona [[Básztély II. Rénold|Renolda Básztélyego]]<ref>Engel: ''Genealógia'' (Genus Rátót 1. główna gałąź)</ref>. Miklós był przodkiem rodziny [[Putnoki]] poprzez jego swoich synów: '''Renolda''', Władysława i Jana („Głuchego”). Rodzina wymarła w drugiej połowie XV wieku.<ref>Engel: ''Genealógia'' (Genus Rátót 6. gałąź Putnoki)</ref>
+
Miklós (znany również pod pseudonimem „Vecse”) urodził się we wpływowym i prestiżowym klanie [[Rátót]], jako syn [[Rátót I. Olivér|Oliwera I]], wnuk [[Rátót I. Domokos|Dominika I]], który zginął w [[Mohi|bitwie pod Mohi]] w 1241 r. Miklós miał dwóch braci, Renolda III i Jana, oraz siostrę o nieznanym imieniu, która poślubiła potężnego barona [[Básztély II. Rénold|Renolda Básztélyego]]<ref>Engel: ''Genealógia'' (Genus Rátót 1. główna gałąź)</ref>. Miklós był przodkiem rodziny [[Putnoki]] poprzez jego swoich synów: Renolda, Władysława i Jana („Głuchego”). Rodzina wymarła w drugiej połowie XV wieku.<ref>Engel: ''Genealógia'' (Genus Rátót 6. gałąź Putnoki)</ref>
  
Miklós po raz pierwszy pojawił się we współczesnych mu dokumentach w 1275 r. podczas kryzysu politycznego w 1280 r. Pod presją kościoła katolickiego król [[IV. László|Władysław IV]] nadał nowe prawa [[Kumanowie|Kumanom]]. Jednak wielu Kumanów zdecydowało się opuścić Węgry zamiast słuchać żądań papieskiego legata [[Filippo di Fermo|Filipa]]. W drodze na granicę pustoszyli i plądrowali wiele osad i posiadłości. Miklós i jego kuzyni, [[Rátót II. Roland|Roland II]], [[Rátót I. Dezső|Dezydery I]] i Ratold II skutecznie bronili klasztoru cystersów w Egres (dzisiejsze Igriș w Rumunii). Następnie Miklós i kilku innych członków klanu Rátót uczestniczyli w królewskich kampaniach wojskowych przeciwko Kumanom.
+
Miklós po raz pierwszy pojawił się we współczesnych mu dokumentach w 1275 r. podczas kryzysu politycznego w 1280 r. Pod presją kościoła katolickiego król [[IV. László|Władysław IV]] nadał nowe prawa [[Kumanowie|Kumanom]]. Jednak wielu Kumanów zdecydowało się opuścić Węgry zamiast słuchać żądań papieskiego legata [[Filippo di Fermo|Filipa]]. W drodze na granicę pustoszyli i plądrowali wiele osad i posiadłości. Miklós i jego kuzyni, [[Rátót II. Loránd|Roland II]], [[Rátót I. Dezső|Dezydery I]] i Ratold II skutecznie bronili klasztoru cystersów w Egres (dzisiejsze Igriș w Rumunii). Następnie Miklós i kilku innych członków klanu Rátót uczestniczyli w królewskich kampaniach wojskowych przeciwko Kumanom.
  
Wraz z całą rodziną, Miklós był zagorzałym stronnikiem króla [[III. András|Andrzeja III]]. Za swoją lojalność został latem 1293 r. [[stolnik|stolnikiem królewskim]]. Pełnił tę funkcję co najmniej do października 1296 r.<ref name="Zsoldos">Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301] (po węgiersku). História, MTA Történettudományi Intézete. s. 61, 204. ISBN 978-963-9627-38-3.</ref>W tym ostatnim przypadku był również określany jako [[ispán]] komitatu [[Szatmár]].<ref name="Zsoldos" /> Miklós zniknął ze źródeł w nadchodzących latach, jego orientacja polityczna podczas ''[[interregnum]]'' jest nieznana, ale jego krewni początkowo poparli w 1301 r. roszczenia [[Wacław]]a, a następnie w 1304 r. roszczenia  [[I. Károly|Karola I]]. Miklós był nazwany „baronem” i został we wrześniu 1308 r. umieszczony przez Karola na ekskluzywnym czwartym miejscu), w chwili gdy król przywrócił przywileje i prawa kościoła w Budzie.<ref>Kristó, Gyula (1999). "I. Károly király főúri elitje (1301–1309) [Arystokratyczna elita króla Karola I, 1301–1309]". ''Századok''. Magyar Történelmi Társulat. '''133''' (1): s. 50.</ref>
+
Wraz z całą rodziną, Miklós był zagorzałym stronnikiem króla [[III. András|Andrzeja III]]. Za swoją lojalność został latem 1293 r. [[Podczaszy|podczaszym królewskim]]. Pełnił tę funkcję co najmniej do października 1296 r.<ref name="Zsoldos">Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301] (po węgiersku). História, MTA Történettudományi Intézete. str. 61, 204. ISBN 978-963-9627-38-3.</ref>W tym ostatnim przypadku był również określany jako [[ispán]] komitatu [[Szatmár]].<ref name="Zsoldos" /> Miklós zniknął ze źródeł w nadchodzących latach, jego orientacja polityczna podczas ''[[interregnum]]'' jest nieznana, ale jego krewni początkowo poparli w 1301 r. roszczenia [[Wacław]]a, a następnie w 1304 r. roszczenia  [[I. Károly|Karola I]]. Miklós był nazwany „baronem” i został we wrześniu 1308 r. umieszczony przez Karola na ekskluzywnym czwartym miejscu), w chwili gdy król przywrócił przywileje i prawa kościoła w Budzie.<ref>Kristó, Gyula (1999). "I. Károly király főúri elitje (1301–1309) [Arystokratyczna elita króla Karola I, 1301–1309]". ''Századok''. Magyar Történelmi Társulat. '''133''' (1): s. 50.</ref>
  
 
==Przypisy==
 
==Przypisy==
Linia 55: Linia 57:
 
  |urzędnik          = Rátót Miklós (weg.)<br>Mikołaj I Rátót (pol.)
 
  |urzędnik          = Rátót Miklós (weg.)<br>Mikołaj I Rátót (pol.)
 
  |imiona            =  
 
  |imiona            =  
  |tytulatura        = [[Stolnik królewski]]<br>[[Sędzia królewski]]
+
  |tytulatura        = [[Podczaszy królewski]]<br>[[Sędzia królewski]]
 
  |grafika          =  
 
  |grafika          =  
 
  |opis grafiki      =  
 
  |opis grafiki      =  
Linia 63: Linia 65:
 
  |opis faksymile    =  
 
  |opis faksymile    =  
 
  |dewiza            =  
 
  |dewiza            =  
  |1. tytuł          = [[Stolnik królewski]]
+
  |1. tytuł          = [[Podczaszy królewski]]
 
  |1. od            = 1293
 
  |1. od            = 1293
 
  |1. do            = 1296
 
  |1. do            = 1296
Linia 108: Linia 110:
  
 
[[Kategoria:Rátót]]
 
[[Kategoria:Rátót]]
 +
[[Kategoria:Podczaszy królewscy]]
 +
[[Kategoria:Urzędnicy]]
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]

Aktualna wersja na dzień 17:35, 7 mar 2021

Rátót I. Miklós, także „Vecse” (pol. Mikołaj I Rátót) (* nieznana, † po 1308), węgierski szlachcic, podczaszy królewski (1293-1296). Przodek szlacheckiej rodziny Putnoki.

Życie i kariera

Miklós (znany również pod pseudonimem „Vecse”) urodził się we wpływowym i prestiżowym klanie Rátót, jako syn Oliwera I, wnuk Dominika I, który zginął w bitwie pod Mohi w 1241 r. Miklós miał dwóch braci, Renolda III i Jana, oraz siostrę o nieznanym imieniu, która poślubiła potężnego barona Renolda Básztélyego[1]. Miklós był przodkiem rodziny Putnoki poprzez jego swoich synów: Renolda, Władysława i Jana („Głuchego”). Rodzina wymarła w drugiej połowie XV wieku.[2]

Miklós po raz pierwszy pojawił się we współczesnych mu dokumentach w 1275 r. podczas kryzysu politycznego w 1280 r. Pod presją kościoła katolickiego król Władysław IV nadał nowe prawa Kumanom. Jednak wielu Kumanów zdecydowało się opuścić Węgry zamiast słuchać żądań papieskiego legata Filipa. W drodze na granicę pustoszyli i plądrowali wiele osad i posiadłości. Miklós i jego kuzyni, Roland II, Dezydery I i Ratold II skutecznie bronili klasztoru cystersów w Egres (dzisiejsze Igriș w Rumunii). Następnie Miklós i kilku innych członków klanu Rátót uczestniczyli w królewskich kampaniach wojskowych przeciwko Kumanom.

Wraz z całą rodziną, Miklós był zagorzałym stronnikiem króla Andrzeja III. Za swoją lojalność został latem 1293 r. podczaszym królewskim. Pełnił tę funkcję co najmniej do października 1296 r.[3]W tym ostatnim przypadku był również określany jako ispán komitatu Szatmár.[3] Miklós zniknął ze źródeł w nadchodzących latach, jego orientacja polityczna podczas interregnum jest nieznana, ale jego krewni początkowo poparli w 1301 r. roszczenia Wacława, a następnie w 1304 r. roszczenia Karola I. Miklós był nazwany „baronem” i został we wrześniu 1308 r. umieszczony przez Karola na ekskluzywnym czwartym miejscu), w chwili gdy król przywrócił przywileje i prawa kościoła w Budzie.[4]

Przypisy

  1. Engel: Genealógia (Genus Rátót 1. główna gałąź)
  2. Engel: Genealógia (Genus Rátót 6. gałąź Putnoki)
  3. 3,0 3,1 Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301] (po węgiersku). História, MTA Történettudományi Intézete. str. 61, 204. ISBN 978-963-9627-38-3.
  4. Kristó, Gyula (1999). "I. Károly király főúri elitje (1301–1309) [Arystokratyczna elita króla Karola I, 1301–1309]". Századok. Magyar Történelmi Társulat. 133 (1): s. 50.

Źródła

  • Kristó, Gyula (1999). "I. Károly király főúri elitje (1301–1309) [Arystokratyczna elita króla Karola I, 1301–1309]". Századok. Magyar Történelmi Társulat. 133 (1): 41–62.
  • Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301] (po węgiersku). História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 978-963-9627-38-3.

Rátót Miklós (weg.)
Mikołaj I Rátót (pol.)

Podczaszy królewski
Sędzia królewski
Podczaszy królewski
Okres od 1293
do 1296
Poprzednik Győr Jakab
Następca Ákos II. Mojs
Sędzia królewski
Okres 1293
Poprzednik brak informacji
Następca brak informacji
Dane biograficzne
Ród Rátót
Rodzina Putnoki
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
Urodziny data nieznana
Śmierć po 1308
Ojciec I. Olivér
Dzieci Renold
I. László
I. János