Türje II. Dénes: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "importowane z angielskiej" na "przetłumaczone z angielskiej")
 
(Nie pokazano 17 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:Przetłumaczone z angielskiego]]
+
[[Kategoria:0]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Denis_T%C3%BCrje
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Denis_T%C3%BCrje
Linia 29: Linia 30:
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Gutkeled I. Miklós]]
 
|poprzednik        = [[Gutkeled I. Miklós]]
−
|gl_članak_funkcija = [[Ban Slawonii]]<br />(1241-1244/45)
+
|gl_članak_funkcija = [[Ban całej Slawonii]]<br />(1241-1244/45)
 
|następca          = [[Kán I. László]]
 
|następca          = [[Kán I. László]]
 
}}
 
}}
Linia 42: Linia 43:
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Csák I. Máté]]
 
|poprzednik        = [[Csák I. Máté]]
−
|gl_članak_funkcija = [[Skarbnik królewski]]<br>(1246-1248)
+
|gl_članak_funkcija = [[Mistrz skarbu]]<br>(1246-1248)
 
|współrządzący      =  
 
|współrządzący      =  
 
|następca          = [[Hahót I. Csák]]
 
|następca          = [[Hahót I. Csák]]
Linia 59: Linia 60:
 
|}
 
|}
  
−
'''Türje II. Dénes''' (chor. ''Dionizije Türje'') (bd-1255), węgierski szlachcic, najbardziej znany członek rodu Türje.<ref name='Markó_256'>Markó 2006, p. 256.</ref> Potężny baron i ziemianin, który za czasów królów Andrzeja II i Béli IV zajmował najwyższe świeckie stanowiska..
+
'''Türje II. Dénes''' (chor. ''Dionizije Türje'') (* ieznana, † 1255), węgierski szlachcic, najbardziej znany członek rodu [[Türje]].<ref name='Markó_256'>Markó 2006, str. 256.</ref> Potężny baron i ziemianin, który za czasów królów Andrzeja II i Béli IV zajmował najwyższe świeckie stanowiska..
  
 
==Życiorys==
 
==Życiorys==
  
−
Urodził się w [[Zalaszentgrót|Szentgrót]] w rodzie Türje z żupanatu Zala jako syn I. Dénesa/Denisa I. W starych lokacjach po raz pierwszy wspomniano o wsi Türje w 1234 r. Klasztor mnichów premonstrantów powstał tam na początku XIII wieku. W tym czasie jego imiennik był właścicielem ziemi i wioski. Dawniej historyk János Karácsonyi błędnie założył, że II. Dénes/Denis II był synem Gecse i czynił różnicę między nim a Denisem, który był [[Koniuszy|koniuszym]].<ref name='Zsoldos_296'/>
+
Urodził się w [[Zalaszentgrót|Szentgrót]] w rodzie Türje z żupanatu Zala jako syn [[I. Dénesa|Denisa I]]. W starych lokacjach po raz pierwszy wspomniano o wsi Türje w 1234 r. Klasztor mnichów premonstrantów powstał tam na początku XIII wieku. W tym czasie jego imiennik był właścicielem ziemi i wioski. Dawniej historyk [[Karácsonyi János|János Karácsonyi]] błędnie założył, że Dénes był synem Gecse i czynił różnicę między nim a Denisem, który był [[Koniuszy|koniuszym królewskim]].<ref name="Zsoldos">Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' ("Świecka archontologia Węgier, 1000–1301"). História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 19, 38, 45, 56, 62, 211, 296, 381.</ref>
  
−
Jego wpływy narastały za panowania [[Andrzej II]]a, ponieważ jego imię zostało po raz pierwszy wspomniane przez współczesne akta w 1220 r. Jednak jego funkcje są nieznane przed 1233 r.<ref name='Markó_256'/> Dénes był wiernym zwolennikiem księcia Béli, który w wyniku porozumieniu króla i jego syna, po serii konfliktów o tron, w 1226 r. otrzymał tytuł księcia Siedmiogrodu. Dzięki takiej postawie został mianowany [[Wojewoda Siedmiogrodu|wojewodą siedmiogrodzkim]] przy księciu Béli w 1233 r. Pełnił ten urząd do 1234 r.<ref name='Zsoldos_38'>Zsoldos 2011, p. 38.</ref><ref name='Engel_381'>Engel 2001, p. 381.</ref>
+
Jego wpływy narastały za panowania [[II. András|Andrzeja II]], ponieważ jego imię zostało po raz pierwszy wspomniane przez współczesne mu dokumenty w 1220 r. Jednak jego funkcje są nieznane przed 1233 r.<ref name='Markó_256'/> Dénes był wiernym zwolennikiem księcia [[IV. Béla|Beli]], który w wyniku porozumieniu króla i jego syna, po serii konfliktów o tron, w 1226 r. otrzymał tytuł [[Książę Siedmiogrodu|księcia Siedmiogrodu]]. Dzięki takiej postawie został mianowany [[Wojewoda Siedmiogrodu|wojewodą siedmiogrodzkim]] przy księciu Beli w 1233 r. Pełnił ten urząd do 1234 r.<ref name="Zsoldos" /><ref>Engel, Pál (2001). ''The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895-1526''. I.B. Tauris Publishers. str. 381.</ref>
  
−
Kiedy Béla wstąpił na tron w 1235 r., Dénes został mianowany [[Koniuszy]]m i pełnił tę funkcję do 1241 r. Poza tym pełnił również funkcję władcy (łac. ''comes'', węg. ''lovászispán'') hrabstwa Temes w 1240 r.<ref name='Zsoldos_56'>Zsoldos 2011, p. 56.</ref> W latach od 1241 do 1244 r. był [[Ban Slawonii|banem Slawonii]]. W tym ostatnim przypadku nosił tytuł „ban i książę Slawonii” (łac. Banus et dux totius Sclavonie). Później po  1242 r., przyjął także tytuł „bana Primorje” (węg. ''Tengermellék''). Według nieautentycznej źródeł funkcjonował również jako ban w 1245 r.<ref name='Zsoldos_45'>Zsoldos 2011, p. 45.</ref>
+
Gdy Bela wstąpił na tron w 1235 r., Dénes został mianowany [[koniuszy]]m królewskim i pełnił tę funkcję do 1241 r. Poza tym pełnił również funkcję władcy (łac. ''comes'', węg. ''lovászispán'') komitatu [[Temes]] w 1240 r.<ref name="Zsoldos" /> W latach od 1241 do 1244 r. był [[Ban Slawonii|banem Slawonii]]. W tym ostatnim przypadku nosił tytuł „ban i książę Slawonii” (łac. ''Banus et dux totius Sclavonie''). Później po  1242 r., przyjął także tytuł „bana Primorje” (węg. ''Tengermellék''). Według nieautentycznego źródła funkcjonował również jako ban w 1245 r.<ref name="Zsoldos" />
  
−
Denis uczestniczył w przegranej [[Bitwa na równinie Mohi|biitwie na równinie Mohi]] 11 kwietnia 1241 r., skąd wraz z królem Bélą IV uciekł na wybrzeże Dalmacji. Dénes jako królewski gubernator Dalmacji wziął udział w oblężeniu Zary w 1243 r. 30 czerwca 1244 r. Béla zawarł pokój z [[Republika Wenecji|Republiką Wenecji]] i poddał Zarę (dziś Zadar, Chorwacja) jej zwierzchnictwu, zachowując jednak jedną trzecią dochodów celnych miasta Dalmacji. W 1244 roku Denis poprowadził armię królewską przeciwko Spalato (dziś: Split, Chorwacja), który zbuntował się przeciwko monarchii węgierskiej.<ref name='Markó_256'/>
+
Dénes uczestniczył w przegranej [[Bitwa na równinie Mohi|biitwie na równinie Mohi]] 11 kwietnia 1241 r., skąd wraz z królem Belą IV uciekł na wybrzeże Dalmacji. Dénes jako królewski gubernator Dalmacji wziął udział w [[oblężenie Zary (1243)|oblężeniu Zary]] w 1243 r. 30 czerwca 1244 r. Bela zawarł pokój z [[Republika Wenecji|Republiką Wenecji]] i poddał Zarę (dziś Zadar, Chorwacja) jej zwierzchnictwu, zachowując jednak jedną trzecią dochodów celnych miast Dalmacji. W 1244 roku Dénes poprowadził armię królewską przeciwko [[Spalato]] (dziś: [[Split]], Chorwacja), który zbuntował się przeciwko monarchii węgierskiej.<ref name='Markó_256'/>
  
−
W 1245 r. został mianowany palatynem Węgier, drugim najwyższym urzędem świeckim po królu w 1245 r.i pełnił tę funkcję do 1246 r. Poza tym pełnił również funkcję [[Ispán]]a hrabstwa Somogy<ref name='Zsoldos_19'>Zsoldos 2011, p. 19.</ref>. Pełnił funkcję [[Królewski skarbnik|królewskiego skarbnika]] w 1247 r., Według László Markó, sprawował ten urząd w latach 1246–1248.<ref name='Markó_256'/> Ponadto od 1247 do 1248 r. pełnił również funkcję [[Ispán]]a hrabstwa Pozsony (dziś Bratysława, Słowacja)<ref name='Zsoldos_62'>Zsoldos 2011, p. 62.</ref>. Został wybrany palatynem po raz drugi w 1248 roku.<ref name='Zsoldos_62'>Zsoldos 2011, p. 62.</ref> Służył jako [[Ispán]] hrabstwa Szolnok między 1251 a 1255 rokiem, aż do swojej śmierci.<ref name='Zsoldos_211'>Zsoldos 2011, p. 211.</ref>
+
W 1245 r. został mianowany [[palatyn]]em Węgier, drugim najwyższym urzędnikiem świeckim po królu w 1245 r.i pełnił tę funkcję do 1246 r. Poza tym pełnił również funkcję [[ispán]]a komitatu [[Somogy]]<ref name="Zsoldos" />. Pełnił funkcję [[Mistrz skarbu|mistrza skarbu]] w 1247 r., Według [[Markó László|László Markó]], sprawował ten urząd w latach 1246–1248.<ref name='Markó_256'/> Ponadto od 1247 do 1248 r. pełnił również funkcję [[ispán]]a komitatu [[Pozsony]] (dziś Bratysława, Słowacja)<ref name="Zsoldos" />. Został wybrany palatynem po raz drugi w 1248 roku.<ref name="Zsoldos" /> Służył jako [[ispán]] komitatu [[Szolnok]] między 1251 a 1255 rokiem, aż do swojej śmierci.<ref name="Zsoldos" />
  
 
==Źródła==
 
==Źródła==
 
* Engel, Pál (2001). ''The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895-1526''. I.B. Tauris Publishers. ISBN [[1-86064-061-3]].
 
* Engel, Pál (2001). ''The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895-1526''. I.B. Tauris Publishers. ISBN [[1-86064-061-3]].
−
* {{hu icon}} Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig&nbsp;– Életrajzi Lexikon'' ("The High Officers of the Hungarian State from Saint Stephen to the Present Days&nbsp;– A Biographical Encyclopedia") (2-gie wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest; ISBN [[963-547-085-1]].
+
* Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig&nbsp;– Életrajzi Lexikon'' ("Wyżsi urzednicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesności - Encyklopedia Biograficzna") (2-gie wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest; ISBN [[963-547-085-1]].
−
* {{hu icon}} Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' ("Secular Archontology of Hungary, 1000–1301"). História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN [[978-963-9627-38-3]]
+
* Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' ("Świecka archontologia Węgier, 1000–1301"). História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN [[978-963-9627-38-3]]
 
|
 
|
 
{{Urzędnik infobox
 
{{Urzędnik infobox
 
  |urzędnik          = Türje II. Denis<br>Dionizije Türje
 
  |urzędnik          = Türje II. Denis<br>Dionizije Türje
 
  |imiona            =  
 
  |imiona            =  
−
  |tytulatura        = Wojewoda Siedmiogrodu<br>Koniuszy królewski<br>Skarbnik królewski<br>Ban Slawonii<br>Palatyn Królestwa Węgier
+
  |tytulatura        = Wojewoda Siedmiogrodu<br>Koniuszy królewski<br>Mistrz skarbu<br>Ban całej Slawonii<br>Palatyn Królestwa Węgier
 
  |grafika          =  
 
  |grafika          =  
 
  |opis grafiki      =  
 
  |opis grafiki      =  
Linia 103: Linia 104:
 
  |2. następca      = [[Vilmos]]
 
  |2. następca      = [[Vilmos]]
  
−
  |3. tytuł          = [[Ban Slawonii]]
+
  |3. tytuł          = [[Ban całej Slawonii]]
 
  |3. od            = 1241
 
  |3. od            = 1241
 
  |3. do            = 1244-45
 
  |3. do            = 1244-45
Linia 117: Linia 118:
 
  |4. następca      = <small>(1)</small> [[Gutkeled I. István]]<br><small>(2)</small> [[Rátót I. Roland]]
 
  |4. następca      = <small>(1)</small> [[Gutkeled I. István]]<br><small>(2)</small> [[Rátót I. Roland]]
  
−
  |5. tytuł          = [[Skarbnik królewski]]
+
  |5. tytuł          = [[Mistrz skarbu]]
 
  |5. od            = 1246
 
  |5. od            = 1246
 
  |5. do            = 1248
 
  |5. do            = 1248
Linia 135: Linia 136:
 
  |miejsce spoczynku =  
 
  |miejsce spoczynku =  
 
  |ojciec            = [[I. Denis]]
 
  |ojciec            = [[I. Denis]]
−
  |matka            =  
+
  |matka            = nieznana
 
  |rodzeństwo        =  
 
  |rodzeństwo        =  
 
  |1. związek        =  
 
  |1. związek        =  
Linia 142: Linia 143:
 
  |1. związek do    =  
 
  |1. związek do    =  
 
  |1. dzieci        =  
 
  |1. dzieci        =  
 +
 +
|dokonania        =
 
  |odznaczenia      =  
 
  |odznaczenia      =  
 
  |commons          =  
 
  |commons          =  
Linia 148: Linia 151:
 
}}
 
}}
 
|}
 
|}
−
 
  
 
==Przypisy==
 
==Przypisy==
Linia 154: Linia 156:
 
{{SORTUJ:Turje, Denes 02}}
 
{{SORTUJ:Turje, Denes 02}}
  
−
[[Kategoria:Banowie Slawonii]]
+
[[Kategoria:Türje]]
 +
[[Kategoria:Ród]]
 +
[[Kategoria:Banowie całej Slawonii]]
 
[[Kategoria:Koniuszy królewscy]]
 
[[Kategoria:Koniuszy królewscy]]
 
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 
[[Kategoria:Palatyni Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Palatyni Królestwa Węgier]]
−
[[Kategoria:Ród Türje]]
+
[[Kategoria:Mistrzowie skarbu]]
−
[[Kategoria:Rody]]
 
−
[[Kategoria:Skarbnicy królewscy]]
 
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
Linia 167: Linia 169:
 
[[Kategoria:Zmarli w 1255]]
 
[[Kategoria:Zmarli w 1255]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XIII wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XIII wieku]]
−
 
−
 
−
[[Kategoria:Krótkie]]
 

Aktualna wersja na dzień 17:53, 7 mar 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Wojewoda Siedmiogrodu
(1233-1234) 		Następca:
Rátót I. Gyula András
Poprzednik: Koniuszy królewski
(1235-1241) 		Następca:
Bána Mihály Vilmos
Poprzednik: Ban całej Slawonii
(1241-1244/45) 		Następca:
Gutkeled I. Miklós Kán I. László
Poprzednik: Palatyn Królestwa Węgier
(1245-1246) 		Następca:
Kán I. László Gutkeled I. István
Poprzednik: Mistrz skarbu
(1246-1248) 		Następca:
Csák I. Máté Hahót I. Csák
Poprzednik: Palatyn Królestwa Węgier
(1248) 		Następca:
Gutkeled I. István Rátót I. Loránd


Türje II. Dénes (chor. Dionizije Türje) (* ieznana, † 1255), węgierski szlachcic, najbardziej znany członek rodu Türje.[1] Potężny baron i ziemianin, który za czasów królów Andrzeja II i Béli IV zajmował najwyższe świeckie stanowiska..

Życiorys

Urodził się w Szentgrót w rodzie Türje z żupanatu Zala jako syn Denisa I. W starych lokacjach po raz pierwszy wspomniano o wsi Türje w 1234 r. Klasztor mnichów premonstrantów powstał tam na początku XIII wieku. W tym czasie jego imiennik był właścicielem ziemi i wioski. Dawniej historyk János Karácsonyi błędnie założył, że Dénes był synem Gecse i czynił różnicę między nim a Denisem, który był koniuszym królewskim.[2]

Jego wpływy narastały za panowania Andrzeja II, ponieważ jego imię zostało po raz pierwszy wspomniane przez współczesne mu dokumenty w 1220 r. Jednak jego funkcje są nieznane przed 1233 r.[1] Dénes był wiernym zwolennikiem księcia Beli, który w wyniku porozumieniu króla i jego syna, po serii konfliktów o tron, w 1226 r. otrzymał tytuł księcia Siedmiogrodu. Dzięki takiej postawie został mianowany wojewodą siedmiogrodzkim przy księciu Beli w 1233 r. Pełnił ten urząd do 1234 r.[2][3]

Gdy Bela wstąpił na tron w 1235 r., Dénes został mianowany koniuszym królewskim i pełnił tę funkcję do 1241 r. Poza tym pełnił również funkcję władcy (łac. comes, węg. lovászispán) komitatu Temes w 1240 r.[2] W latach od 1241 do 1244 r. był banem Slawonii. W tym ostatnim przypadku nosił tytuł „ban i książę Slawonii” (łac. Banus et dux totius Sclavonie). Później po 1242 r., przyjął także tytuł „bana Primorje” (węg. Tengermellék). Według nieautentycznego źródła funkcjonował również jako ban w 1245 r.[2]

Dénes uczestniczył w przegranej biitwie na równinie Mohi 11 kwietnia 1241 r., skąd wraz z królem Belą IV uciekł na wybrzeże Dalmacji. Dénes jako królewski gubernator Dalmacji wziął udział w oblężeniu Zary w 1243 r. 30 czerwca 1244 r. Bela zawarł pokój z Republiką Wenecji i poddał Zarę (dziś Zadar, Chorwacja) jej zwierzchnictwu, zachowując jednak jedną trzecią dochodów celnych miast Dalmacji. W 1244 roku Dénes poprowadził armię królewską przeciwko Spalato (dziś: Split, Chorwacja), który zbuntował się przeciwko monarchii węgierskiej.[1]

W 1245 r. został mianowany palatynem Węgier, drugim najwyższym urzędnikiem świeckim po królu w 1245 r.i pełnił tę funkcję do 1246 r. Poza tym pełnił również funkcję ispána komitatu Somogy[2]. Pełnił funkcję mistrza skarbu w 1247 r., Według László Markó, sprawował ten urząd w latach 1246–1248.[1] Ponadto od 1247 do 1248 r. pełnił również funkcję ispána komitatu Pozsony (dziś Bratysława, Słowacja)[2]. Został wybrany palatynem po raz drugi w 1248 roku.[2] Służył jako ispán komitatu Szolnok między 1251 a 1255 rokiem, aż do swojej śmierci.[2]

Źródła

  • Engel, Pál (2001). The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895-1526. I.B. Tauris Publishers. ISBN 1-86064-061-3.
  • Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon ("Wyżsi urzednicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesności - Encyklopedia Biograficzna") (2-gie wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest; ISBN 963-547-085-1.
  • Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 ("Świecka archontologia Węgier, 1000–1301"). História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN 978-963-9627-38-3

Türje II. Denis
Dionizije Türje

— Wojewoda Siedmiogrodu
Koniuszy królewski
Mistrz skarbu
Ban całej Slawonii
Palatyn Królestwa Węgier		 —
Wojewoda Siedmiogrodu
Okres od 1233
do 1234
Poprzednik Rátót I. Gyula
Następca András
Koniuszy królewski
Okres od 1235
do 1241
Poprzednik Bána Mihály
Następca Vilmos
Ban całej Slawonii
Okres od 1241
do 1244-45
Poprzednik Gutkeled I. Miklós
Następca Kán I. László
Palatyn Królestwa Węgier
Okres od (1) 1245, (2) 1248
do (1) 1246
Poprzednik (1) Kán I. László
(2) Gutkeled I. István
Następca (1) Gutkeled I. István
(2) Rátót I. Roland
Mistrz skarbu
Okres od 1246
do 1248
Poprzednik Csák I. Máté
Następca Hahót I. Csák
Dane biograficzne
Ród Türje
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny data nieznana
Śmierć 1255
Ojciec I. Denis
Matka nieznana

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Markó 2006, str. 256.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 ("Świecka archontologia Węgier, 1000–1301"). História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 19, 38, 45, 56, 62, 211, 296, 381.
  3. ↑ Engel, Pál (2001). The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895-1526. I.B. Tauris Publishers. str. 381.
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Türje_II._Dénes&oldid=51961”