Ivan Karlović: Różnice pomiędzy wersjami
m (Zastępowanie tekstu - "importowane z angielskiej" na "przetłumaczone z angielskiej") |
|||
| (Nie pokazano 17 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | + | [[Kategoria:0]] | |
| − | + | [[Kategoria:Strony skompilowane]] | |
| − | + | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]] | |
| + | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]] | ||
| + | {{Uwaga| | ||
| + | |strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Ivan_Karlovi%C4%87 | ||
| + | |autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Ivan_Karlovi%C4%87&action=history | ||
| + | |nota = angielski | ||
| + | }} | ||
| + | {{Uwaga| | ||
| + | |strona = https://hr.wikipedia.org/wiki/Ivan_Karlovi%C4%87 | ||
| + | |autorzy = https://hr.wikipedia.org/w/index.php?title=Ivan_Karlovi%C4%87&action=history | ||
| + | |nota = węgierski | ||
| + | }} | ||
| + | {| | ||
| + | | | ||
| + | |} | ||
| + | {| | ||
| + | |-style="vertical-align:top;" | ||
| + | | | ||
{{Redoslijed| | {{Redoslijed| | ||
| − | |poprzednik = [[Petar | + | |poprzednik = [[Berislavić Petar]] |
| − | |gl_članak_funkcija = [[Ban Chorwacji | + | |gl_članak_funkcija = [[Ban Dalmacji, Chorwacji i Slawonii]]<br />(1520-1524) |
|następca = [[Ivan Tahi]] | |następca = [[Ivan Tahi]] | ||
}} | }} | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| + | {| | ||
| + | | | ||
| + | |} | ||
| + | |||
| + | [[Plik:Coa_Hungary_County_Lika-Krbava_(history).svg|250px|left|Grb nekadašnje Ličko-senjske županije, otkuda potječe Ivan Karlović]] | ||
| + | '''Ivan Karlović''' (łac. ''Johannes Torquatus comes Corbauie'') (1485-9 sierpnia 1531), chorwacki szlachcic, ostatni potomek rodziny książąt [[Krbava|kurbavskich]] [[Kurjaković]], jedna z gałęzi starożytnego chorwackiego rodu [[Gusić ]]. W niektórych, szczególnie zagranicznych, źródłach Ivan jest nazywany „Johannes Torquatus” (Ivan Torkvat), co sugeruje, że biorąc pod uwagę łacińskie znaczenie tego słowa, nosił ozdobną obrożę lub łańcuszek (łańcuch) na szyi, chorwacki ban. | ||
| + | |||
| + | == Życiorys == | ||
| + | |||
| + | Ivan Karlovic był synem Karla Kurjakovića († 1493) i Dorothei (Dora) [[Frankapan]]. Po śmierci ojca odziedziczył tytuł knezia [[Krbava|Krbavy]] i majątek rodzinny w żupaniach Krbava, Odorje, Hotuči, Lapcu i części Like, którą starał się zachować przed inwazją sił osmańskich.<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=184 Ivan Karlović – Hrvatski biografski leksikon]</ref> W 1500 roku walczył przeciwko Turkom pod Grazem, a w 1506 uczestniczył po stronie Maksymiliana I w bitwach z królem Władysławem II Jagiellończykiemć. | ||
| + | |||
| + | W 1506 i 1511 r. tymczasowo uznał władze tureckie, płacąc haracz za uratowanie mienia przed dewastacją.<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=184 Ivan Karlović – Hrvatski biografski leksikon]</ref> W latach 1509–1524 zawarł kilka umów kondominium z Wenecjanami, na mocy których musiał bronić ich mienia w Dalmacji. Był podbanem i kapitanem Chorwacji i Dalmacji od 1512 do 1513. Wraz z banem [[Petar Berislavić|Petrem Berislavićem]] brał udział w zwycięstwie nad Turkami pod Dubicą w 1513 r.<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=184 Ivan Karlović – Hrvatski biografski leksikon]</ref> W następnym roku Turcy zdewastowali jego posiadłości w Lici i Krbavie oraz starli się z nim w Bośni. | ||
| + | |||
| + | Banem Chorwacji był dwukrotnie: od 1521 do 1524 r. i od 1527 do 1531 r. Wyróżniał się jako organizator obrony państw chorwackich i bojownik przeciwko Turkom, ale z powodu niewystarczających funduszy i pomocy królewskiej nie zdołał zapobiec upadkowi Knina i Skradina – w 1524 r. zrzekł się funkcji bana. | ||
| + | |||
| + | [[Plik:Isprava_o_izboru_Ferdinanda_I.,_Cetin_1527.jpg|thumb|left|Pečat Ivana Karlovića nalazi se na [[Cetingradska povelja|Cetingradskoj povelji]] (drugi slijeva)]] | ||
| + | Brał udział w zjeździe w Cetinie, na którym 1 stycznia 1527 r. Ferdynand Habsburg został wybrany chorwackim królem. Jego pieczęć znajduje się na wydanej wówczas Karcie Cettingradzkiej, pośród pieczęci sześciu najwybitniejszych szlachty ówczesnego chorwackiego Królestwa w osobistym związku z Węgrami. W tym samym roku Turcy podbili jego posiadłości (miasta Komić, Mrsinj, Obrovac, Ostrovicę i Udbina). W zamian otrzymał od króla Ferdynanda I niektóre miasta w Chorwacji, w tym Medvedgrad i Rakovec, oraz nabył Lukavec w Turopolje<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=184 Ivan Karlović – Hrvatski biografski leksikon]</ref> | ||
| + | |||
| + | W 1527 r. wraz z [[Franjo Batthyány]]m został mianowany chorwackim banem, a w 1528 r. z pomocą sił austriackich pokonał Turków pod Belajem. Po jego śmierci w 1531 r. majątki kneziów krbawskich zostały przejęte przez [[Zrinski]]ch na podstawie umowy zawartej w 1508 r. ze szwagrem [[Nikola III. Zrinski|Nikolą Zrinskim]], mężem siostry Ivana Jeleny. Został pochowany w kościele klasztoru Paulinów w Remete, Zagrzeb. | ||
| + | |||
| + | Jest zapamiętany w tradycji ludowej [[Chorwaci molizańscy|Chorwatów molizańskich]] i [[Chorwaci burgenlandzcy|burgenlandzkich]] jako szlachetny i dobry mistrz oraz bezkompromisowy wojownik przeciwko Turkom.<ref>[http://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=30596 Ivan Karlović – Hrvatska enciklopedija]</ref> W dzisiejszych czasach wiele zrujnowanych miast nazywa dziś „Karlović Dvori” (Komić, Kozja Draga, Mazin), a pamięć o banie Karloviću zachowana jest w pieśniach ludowych. | ||
| + | |||
| + | == Przypisy == | ||
| + | {{izvori}} | ||
| + | |||
| + | == Linki zewnętrzne == | ||
| + | |||
| + | * [http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=184 Ivan Karlović – Hrvatski biografski leksikon] (chor.) | ||
| + | * [http://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=30596 Ivan Karlović – Hrvatska enciklopedija] (chor.) | ||
| − | |||
| − | |||
| | | | ||
{{Urzędnik infobox | {{Urzędnik infobox | ||
|urzędnik = Ivan Karlović | |urzędnik = Ivan Karlović | ||
|imiona = | |imiona = | ||
| − | |tytulatura = Ban Chorwacji | + | |tytulatura = Ban Dalmacji, Chorwacji i Slawonii |
|grafika = Coa_Hungary_County_Lika-Krbava_(history).svg | |grafika = Coa_Hungary_County_Lika-Krbava_(history).svg | ||
|opis grafiki = | |opis grafiki = | ||
| Linia 30: | Linia 69: | ||
|opis faksymile = | |opis faksymile = | ||
|dewiza = | |dewiza = | ||
| − | |1. tytuł = [[Ban Chorwacji | + | |
| − | |1. od = | + | |1. tytuł = [[Ban Dalmacji, Chorwacji i Slawonii]] |
| − | |1. do = | + | |1. od = 1520 |
| + | |1. do = 1524 | ||
|1. powołanie = | |1. powołanie = | ||
| − | |1. poprzednik = | + | |1. poprzednik = [[Berislavić Petar]] |
| − | |1. następca = | + | |1. następca = [[Ivan Tahi]] |
| + | |klan = [[Kurjaković]] | ||
|ród = [[Karlović]] | |ród = [[Karlović]] | ||
| + | |rodzina = | ||
|pochodzenie = chorwackie | |pochodzenie = chorwackie | ||
| − | |państwo = [[Królestwo Węgier]] w unii personalnej z Królestwem Chorwacji | + | |państwo = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]] |
|data urodzenia = 1485 | |data urodzenia = 1485 | ||
|miejsce urodzenia = | |miejsce urodzenia = | ||
| Linia 46: | Linia 88: | ||
|przyczyna śmierci = | |przyczyna śmierci = | ||
|miejsce spoczynku = | |miejsce spoczynku = | ||
| − | |ojciec = | + | |ojciec = Karlo |
| − | |matka = | + | |matka = Frankopan Dorothea |
| − | |rodzeństwo = | + | |rodzeństwo = Bernardin, Katarina, Uršula, Jelena, Klara |
|1. związek = | |1. związek = | ||
|1. związek z = | |1. związek z = | ||
| Linia 54: | Linia 96: | ||
|1. związek do = | |1. związek do = | ||
|1. dzieci = | |1. dzieci = | ||
| − | |dokonania = | + | |dokonania = [[Bitwa pod Dubicą]] |
|odznaczenia = | |odznaczenia = | ||
|commons = | |commons = | ||
| Linia 62: | Linia 104: | ||
|} | |} | ||
| − | + | {{SORTUJ:Karlović, Ivan}} | |
| − | |||
| − | + | [[Kategoria:Banowie Dalmacji, Chorwacji i Slawonii]] | |
| − | + | [[Kategoria:Chorwaccy szlachcice]] | |
| − | + | [[Kategoria:Rody]] | |
| − | + | [[Kategoria:Ród Kurjaković]] | |
| − | + | [[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]] | |
| − | + | [[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]] | |
| − | + | [[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]] | |
| − | |||
| − | [[ | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | [[Kategoria: | ||
| − | [[Kategoria: | ||
[[Kategoria:Urodzeni w 1485]] | [[Kategoria:Urodzeni w 1485]] | ||
[[Kategoria:Urodzeni w XV wieku]] | [[Kategoria:Urodzeni w XV wieku]] | ||
[[Kategoria:Zmarli w 1531]] | [[Kategoria:Zmarli w 1531]] | ||
[[Kategoria:Zmarli w XVI wieku]] | [[Kategoria:Zmarli w XVI wieku]] | ||
| − | |||
| − | |||
Aktualna wersja na dzień 18:42, 7 mar 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [3] | [4] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Ivan Karlović (łac. Johannes Torquatus comes Corbauie) (1485-9 sierpnia 1531), chorwacki szlachcic, ostatni potomek rodziny książąt kurbavskich Kurjaković, jedna z gałęzi starożytnego chorwackiego rodu Gusić . W niektórych, szczególnie zagranicznych, źródłach Ivan jest nazywany „Johannes Torquatus” (Ivan Torkvat), co sugeruje, że biorąc pod uwagę łacińskie znaczenie tego słowa, nosił ozdobną obrożę lub łańcuszek (łańcuch) na szyi, chorwacki ban. ŻyciorysIvan Karlovic był synem Karla Kurjakovića († 1493) i Dorothei (Dora) Frankapan. Po śmierci ojca odziedziczył tytuł knezia Krbavy i majątek rodzinny w żupaniach Krbava, Odorje, Hotuči, Lapcu i części Like, którą starał się zachować przed inwazją sił osmańskich.[1] W 1500 roku walczył przeciwko Turkom pod Grazem, a w 1506 uczestniczył po stronie Maksymiliana I w bitwach z królem Władysławem II Jagiellończykiemć. W 1506 i 1511 r. tymczasowo uznał władze tureckie, płacąc haracz za uratowanie mienia przed dewastacją.[2] W latach 1509–1524 zawarł kilka umów kondominium z Wenecjanami, na mocy których musiał bronić ich mienia w Dalmacji. Był podbanem i kapitanem Chorwacji i Dalmacji od 1512 do 1513. Wraz z banem Petrem Berislavićem brał udział w zwycięstwie nad Turkami pod Dubicą w 1513 r.[3] W następnym roku Turcy zdewastowali jego posiadłości w Lici i Krbavie oraz starli się z nim w Bośni. Banem Chorwacji był dwukrotnie: od 1521 do 1524 r. i od 1527 do 1531 r. Wyróżniał się jako organizator obrony państw chorwackich i bojownik przeciwko Turkom, ale z powodu niewystarczających funduszy i pomocy królewskiej nie zdołał zapobiec upadkowi Knina i Skradina – w 1524 r. zrzekł się funkcji bana. Plik:Isprava o izboru Ferdinanda I., Cetin 1527.jpg Pečat Ivana Karlovića nalazi se na Cetingradskoj povelji (drugi slijeva) Brał udział w zjeździe w Cetinie, na którym 1 stycznia 1527 r. Ferdynand Habsburg został wybrany chorwackim królem. Jego pieczęć znajduje się na wydanej wówczas Karcie Cettingradzkiej, pośród pieczęci sześciu najwybitniejszych szlachty ówczesnego chorwackiego Królestwa w osobistym związku z Węgrami. W tym samym roku Turcy podbili jego posiadłości (miasta Komić, Mrsinj, Obrovac, Ostrovicę i Udbina). W zamian otrzymał od króla Ferdynanda I niektóre miasta w Chorwacji, w tym Medvedgrad i Rakovec, oraz nabył Lukavec w Turopolje[4] W 1527 r. wraz z Franjo Batthyánym został mianowany chorwackim banem, a w 1528 r. z pomocą sił austriackich pokonał Turków pod Belajem. Po jego śmierci w 1531 r. majątki kneziów krbawskich zostały przejęte przez Zrinskich na podstawie umowy zawartej w 1508 r. ze szwagrem Nikolą Zrinskim, mężem siostry Ivana Jeleny. Został pochowany w kościele klasztoru Paulinów w Remete, Zagrzeb. Jest zapamiętany w tradycji ludowej Chorwatów molizańskich i burgenlandzkich jako szlachetny i dobry mistrz oraz bezkompromisowy wojownik przeciwko Turkom.[5] W dzisiejszych czasach wiele zrujnowanych miast nazywa dziś „Karlović Dvori” (Komić, Kozja Draga, Mazin), a pamięć o banie Karloviću zachowana jest w pieśniach ludowych. PrzypisyLinki zewnętrzne |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- 0
- Strony skompilowane
- Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii
- Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii
- Strony z odwołaniami do nieistniejących plików
- Banowie Dalmacji, Chorwacji i Slawonii
- Chorwaccy szlachcice
- Rody
- Ród Kurjaković
- Urzędnicy Królestwa Węgier
- Węgierscy dygnitarze historyczni
- Węgierscy urzędnicy królewscy
- Urodzeni w 1485
- Urodzeni w XV wieku
- Zmarli w 1531
- Zmarli w XVI wieku