Szamosmenti hátság: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - " képaláírás" na " plikaláírás") |
|||
| (Nie pokazano 7 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]] | [[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga polska| | {{Uwaga polska| | ||
| Linia 15: | Linia 15: | ||
| | | | ||
| − | '''Szamosmenti hátság''' (pol. ''Wyżyna Samoszu'', rum. ''Podișul Someșului'') – [[ | + | '''Szamosmenti hátság''' (pol. ''Wyżyna Samoszu'', rum. ''Podișul Someșului'') – makroregion fizycznogeograficzny [[Erdélyi-medence]] (''Wyżyny Transylwańskiej'') w centralnej Rumunii ([[Siedmiogród]]). |
| − | Wyżyna | + | Wyżyna stanowi północne zakończenie [[Erdélyi-medence]] (''Wyżyny Transylwańskiej''). |
| + | |||
| + | == Lokalizacja == | ||
| + | Rozciąga się | ||
| + | * na północnym wschodzie między górami: | ||
| + | ** [[Gutin-hegység]] (''Gutyńskimi''), | ||
| + | ** [[Cibles-hegység]] (''Cybleskimi'') i | ||
| + | ** [[Radnai-havasok]] (''Rodniańskimi'') a | ||
| + | * na południowym zachodzie [[Erdélyi-szigethegység]] (''Górami Zachodniorumuńskimi'') | ||
| + | * na południu przechodzi w [[Mezőség]] (''Równinę Transylwańską''), | ||
| + | * na północy opada w [[Alföld]] (''Wielką Nizinę Węgierską''). | ||
| + | |||
| + | Wyżynę przecina dolina [[Szamos]] (''Samoszu''). | ||
Wyżyna Samoszu stanowi zespół wzgórz, wysoczyzn i kotlin. W północnej części leżą: | Wyżyna Samoszu stanowi zespół wzgórz, wysoczyzn i kotlin. W północnej części leżą: | ||
* wzgórza [[Codru (wzgórza)|Codru]] ([[Lespezi]], 578 m n.p.m.), | * wzgórza [[Codru (wzgórza)|Codru]] ([[Lespezi]], 578 m n.p.m.), | ||
* [[Kotlina Baia Mare]], | * [[Kotlina Baia Mare]], | ||
| − | * wzgórza [[Prisnel (wzgórza)|Prisnel]] ([[Prisnel (szczyt)|Prisnel]], 662 m n.p.m.), GPS [47. | + | * wzgórza [[Prisnel (wzgórza)|Prisnel]] ([[Prisnel (szczyt)|Prisnel]], 662 m n.p.m.), GPS [47.3983, 23.4166] |
| − | * wzgórza [[Preluca (wzgórza)|Preluca]] ([[Preluca (szczyt)|Preluca]], 811 m n.p.m.), GPS [47. | + | * wzgórza [[Preluca (wzgórza)|Preluca]] ([[Preluca (szczyt)|Preluca]], 811 m n.p.m.), GPS [47.6057, 24.7084] |
* [[Kotlina Lapuş]], | * [[Kotlina Lapuş]], | ||
* wzgórza [[Breaza (wzgórza)|Breaza]] ([[Breaza (szczyt)|Breaza]], 974 m n.p.m.). | * wzgórza [[Breaza (wzgórza)|Breaza]] ([[Breaza (szczyt)|Breaza]], 974 m n.p.m.). | ||
Ta część regionu jest zbudowana z łupków krystalicznych, fliszu karpackiego oraz osadów morskich dolnego i środkowego miocenu, a także z wapieni eoceńskich. | Ta część regionu jest zbudowana z łupków krystalicznych, fliszu karpackiego oraz osadów morskich dolnego i środkowego miocenu, a także z wapieni eoceńskich. | ||
| − | Południową część regionu zajmuje właściwa Wyżyna Samoszu. Ma budowę monoklinalną. Jest złożona z mioceńskich iłów, margli, piaskowców i zlepieńców z wkładkami tufów wulkanicznych. Warstwy te zapadają się w kierunku południowo-wschodnim pod kątem 5-15°. Różna odporność warstw na erozję spowodowała powstanie | + | Południową część regionu zajmuje właściwa Wyżyna Samoszu. Ma budowę monoklinalną. Jest złożona z mioceńskich iłów, margli, piaskowców i zlepieńców z wkładkami tufów wulkanicznych. Warstwy te zapadają się w kierunku południowo-wschodnim pod kątem 5-15°. Różna odporność warstw na erozję spowodowała powstanie kuest. Wysokości względne sięgają 200 m. |
| − | W obrębie Wyżyny Samoszu występują urodzajne | + | W obrębie Wyżyny Samoszu występują urodzajne gleby brunatne i czarnoziemy, dzięki którym rozwinęło się intensywne rolnictwo, a wyżyna została gęsto zaludniona. W części zachodniej występują bogate złoża lignitu. Na granicy Wyżyny Samoszu i Gór Zachodniorumuńskich leży wielkie miasto [[Kolozsvár]] (''Kluż''), na północnym skraju [[Nagybányai-medence]] (''Kotliny Baia Mare'') – miasto [[Nagybánya]] (''Baia Mare''), a na wschodnim krańcu, u zbiegu obu Samoszów – zabytkowe miasto [[Dés]] (''Dej''0. |
== Bibliografia == | == Bibliografia == | ||
# Krystyna Jawecka (red.) ''Mapa przeglądowa Europy. Rumunia. Skala 1:1 000 000'', PPWK Warszawa-Wrocław 1983/84. | # Krystyna Jawecka (red.) ''Mapa przeglądowa Europy. Rumunia. Skala 1:1 000 000'', PPWK Warszawa-Wrocław 1983/84. | ||
# Jerzy Kondracki ''Fizycznogeograficzna regionalizacja Czech, Słowacji, Węgier i Rumunii w układzie dziesiętnym'', „Przegląd Geograficzny”, tom LXVIII, z. 3–4, 1996, s. 457–466. | # Jerzy Kondracki ''Fizycznogeograficzna regionalizacja Czech, Słowacji, Węgier i Rumunii w układzie dziesiętnym'', „Przegląd Geograficzny”, tom LXVIII, z. 3–4, 1996, s. 457–466. | ||
| − | # Jerzy Kondracki ''Karpaty'', wydanie drugie poprawione, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1989, ISBN 83-02-04067-3 | + | # Jerzy Kondracki ''Karpaty'', wydanie drugie poprawione, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1989, ISBN 83-02-04067-3 |
# Andrzej Maryański ''Rumunia'', Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1973. | # Andrzej Maryański ''Rumunia'', Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1973. | ||
| Linia 56: | Linia 68: | ||
| név = | | név = | ||
| kép = | | kép = | ||
| − | | | + | | plikaláírás = |
| − | | hegység = [[ | + | | hegység = [[Wyżyna Transylwańska]] |
| − | | hely = [[ | + | | hely = {{Románia}}<br>[[Szilágy megye]]<br>[[Máramaros megye]]<br>[[Kolozs megye]] |
| − | | típus = | + | | típus = |
| − | | terület = | + | | terület = |
| − | | legmagasabb pont = [[ | + | | legmagasabb pont = [[Breaza (szczyt)|Breaza]] (974 m) |
| térkép = | | térkép = | ||
}} | }} | ||
Aktualna wersja na dzień 14:55, 9 mar 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Szamosmenti hátság (pol. Wyżyna Samoszu, rum. Podișul Someșului) – makroregion fizycznogeograficzny Erdélyi-medence (Wyżyny Transylwańskiej) w centralnej Rumunii (Siedmiogród). Wyżyna stanowi północne zakończenie Erdélyi-medence (Wyżyny Transylwańskiej). LokalizacjaRozciąga się
Wyżynę przecina dolina Szamos (Samoszu). Wyżyna Samoszu stanowi zespół wzgórz, wysoczyzn i kotlin. W północnej części leżą:
Ta część regionu jest zbudowana z łupków krystalicznych, fliszu karpackiego oraz osadów morskich dolnego i środkowego miocenu, a także z wapieni eoceńskich. Południową część regionu zajmuje właściwa Wyżyna Samoszu. Ma budowę monoklinalną. Jest złożona z mioceńskich iłów, margli, piaskowców i zlepieńców z wkładkami tufów wulkanicznych. Warstwy te zapadają się w kierunku południowo-wschodnim pod kątem 5-15°. Różna odporność warstw na erozję spowodowała powstanie kuest. Wysokości względne sięgają 200 m. W obrębie Wyżyny Samoszu występują urodzajne gleby brunatne i czarnoziemy, dzięki którym rozwinęło się intensywne rolnictwo, a wyżyna została gęsto zaludniona. W części zachodniej występują bogate złoża lignitu. Na granicy Wyżyny Samoszu i Gór Zachodniorumuńskich leży wielkie miasto Kolozsvár (Kluż), na północnym skraju Nagybányai-medence (Kotliny Baia Mare) – miasto Nagybánya (Baia Mare), a na wschodnim krańcu, u zbiegu obu Samoszów – zabytkowe miasto Dés (Dej0. Bibliografia
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||
